Onbepaalde bijvoeglijke naamwoorden in het Italiaans

---

concept: it-a2-aggettivi-indefiniti lang: it ui: nl reviews: language-mixing: status: clean at: 2026-06-18T16:38:39Z criteria: v2 notes: "generated article passed post-generation known-error checks" spell-check: status: clean at: 2026-04-23T18:26:46Z score: 0 score-english: 0 score-coverage: 0 criteria: v7

---

Overzicht

Onbepaalde bijvoeglijke naamwoorden zijn woorden die vóór of bij een zelfstandig naamwoord staan en geen exacte hoeveelheid noemen: qualche domanda “een paar vragen”, ogni giorno “elke dag”, tutti i libri “alle boeken”. Je gebruikt ze voortdurend zodra je iets wilt zeggen zonder precies te tellen: sommige mensen, een andere dag, de hele week, bepaalde situaties.

Voor Nederlandstalige leerders zit de moeilijkheid minder in de betekenis dan in de vorm. In het Nederlands zeg je gemakkelijk “een paar vragen” met een meervoud, maar in het Italiaans staat na qualche juist enkelvoud: qualche domanda. Ook ogni werkt met enkelvoud, terwijl “elke” in het Nederlands soms heel soepel klinkt naast woorden die als groep worden gevoeld. Andere vormen, zoals tutto, altro en certo, gedragen zich meer als gewone Italiaanse bijvoeglijke naamwoorden: ze passen zich aan aan mannelijk/vrouwelijk en enkelvoud/meervoud.

Dit onderwerp hoort bij A2 omdat je de gewone bijvoeglijke naamwoorden en hun overeenkomst al nodig hebt. De basisregel is overzichtelijk: leer per woord of het altijd enkelvoud is, alleen meervoud voorkomt, of volledig meebuigt. Daarna kun je veel natuurlijker Italiaans spreken over hoeveelheden die niet exact zijn.

Hoe het werkt

Wat is een aggettivo indefinito?

Een aggettivo indefinito staat bij een zelfstandig naamwoord en zegt iets onbepaalds over hoeveelheid, verdeling of identiteit. Het is dus een bijvoeglijk naamwoord, geen zelfstandig gebruikt voornaamwoord. Vergelijk:

• Ho qualche domanda. — qualche staat bij domanda: bijvoeglijk gebruikt.
• Qualcuno ha una domanda. — qualcuno vervangt een persoon: voornaamwoord.

Dit artikel gaat over de bijvoeglijke vormen: qualche, alcuni/e, ogni, tutto/a/i/e, altro/a/i/e en certo/a/i/e. Ze staan meestal vóór het zelfstandig naamwoord.

Overzicht van de belangrijkste vormen

Vorm	Betekenis in het Nederlands	Overeenkomst	Typische structuur
qualche	een paar, enkele, wat	onveranderlijk, altijd met enkelvoud	qualche domanda
alcuni/alcune	sommige, enkele	alleen meervoud; mannelijk/vrouwelijk	alcuni studenti, alcune idee
ogni	elke, ieder	onveranderlijk, altijd met enkelvoud	ogni giorno
tutto/tutta/tutti/tutte	heel, alle, allemaal	mannelijk/vrouwelijk en enkelvoud/meervoud	tutta la città, tutti i giorni
altro/altra/altri/altre	ander, nog een, overige	mannelijk/vrouwelijk en enkelvoud/meervoud	un altro caffè, altre persone
certo/certa/certi/certe	een zekere, bepaalde, sommige	mannelijk/vrouwelijk en enkelvoud/meervoud	certe cose, un certo problema

De vormen die je als beginner het eerst moet automatiseren zijn qualche + enkelvoud, ogni + enkelvoud en tutti/tutte + bepaald lidwoord + meervoud.

Qualche: betekenis meervoud, vorm enkelvoud

Qualche betekent “een paar”, “enkele” of “wat”. Het verwijst meestal naar meer dan één ding, maar het zelfstandig naamwoord erna staat in het enkelvoud.

Italiaans	Letterlijk vormpatroon	Natuurlijk Nederlands
qualche domanda	enkele vraag	een paar vragen
qualche minuto	enkele minuut	een paar minuten
qualche amico	enkele vriend	een paar vrienden
qualche volta	enkele keer	soms, een paar keer

Dit is een van de meest typische valkuilen voor Nederlandstaligen. Denk niet vanuit het Nederlandse meervoud “vragen/minuten/vrienden”, maar leer qualche als een signaal: het volgende zelfstandig naamwoord blijft enkelvoud.

Qualche is onveranderlijk. Je zegt dus niet qualchi of qualcha.

• Ho qualche dubbio. — Ik heb enkele twijfels.
• Conosci qualche ristorante buono? — Ken je een paar goede restaurants?
• Vorrei fare qualche esercizio. — Ik zou een paar oefeningen willen doen.

Let op: het bijvoeglijk naamwoord dat bij dat zelfstandig naamwoord hoort, past zich ook aan het enkelvoud aan: qualche ristorante buono, niet buoni.

Alcuni en alcune: expliciet meervoud

Alcuni en alcune betekenen “sommige” of “enkele” en staan met een meervoudig zelfstandig naamwoord. De vorm hangt af van het geslacht:

Geslacht en getal	Vorm	Voorbeeld
mannelijk meervoud	alcuni	alcuni studenti
vrouwelijk meervoud	alcune	alcune studentesse

Alcuni/e voelt vaak iets duidelijker of specifieker dan qualche. In spreektaal hoor je qualche erg vaak voor “een paar”; alcuni/e past goed wanneer je “sommige” of “een aantal” bedoelt.

• Alcuni studenti sono assenti. — Sommige studenten zijn afwezig.
• Ho letto alcune pagine del libro. — Ik heb enkele bladzijden van het boek gelezen.
• In alcune città il traffico è terribile. — In sommige steden is het verkeer verschrikkelijk.

Voor personen kan alcuni ook zelfstandig voorkomen, maar dan is het een voornaamwoord: Alcuni sono già arrivati “Sommigen zijn al aangekomen”. Dat is verwant, maar niet de kern van dit artikel.

Ogni: elke, maar altijd enkelvoud

Ogni betekent “elke” of “ieder” en is onveranderlijk. Het staat altijd met een enkelvoudig zelfstandig naamwoord.

• ogni giorno — elke dag
• ogni settimana — elke week
• ogni studente — iedere student
• ogni volta — elke keer

In het Nederlands kun je gemakkelijk zeggen “alle studenten moeten...” of “iedere student moet...”. In het Italiaans is het verschil grammaticaal belangrijk:

• Ogni studente deve portare un documento. — Iedere student moet een document meenemen.
• Tutti gli studenti devono portare un documento. — Alle studenten moeten een document meenemen.

Bij ogni is het werkwoord enkelvoud, omdat het onderwerp enkelvoud is: ogni studente deve, niet devono. Bij tutti gli studenti is het onderwerp meervoud: devono.

Tutto: heel, alle, de hele

Tutto buigt volledig mee:

Getal en geslacht	Vorm	Voorbeeld	Betekenis
mannelijk enkelvoud	tutto	tutto il giorno	de hele dag
vrouwelijk enkelvoud	tutta	tutta la settimana	de hele week
mannelijk meervoud	tutti	tutti i libri	alle boeken
vrouwelijk meervoud	tutte	tutte le domande	alle vragen

Bij tutto staat meestal een bepaald lidwoord of een ander bepalend woord tussen tutto en het zelfstandig naamwoord: tutto il giorno, tutta la casa, tutti i miei amici. Dit voelt voor Nederlanders soms overdreven, omdat “alle boeken” geen apart woord “de” heeft. In het Italiaans zeg je vaak letterlijk “alle de boeken”: tutti i libri.

Bij enkelvoud betekent tutto/tutta vaak “heel/de hele”:

• Ho lavorato tutto il pomeriggio. — Ik heb de hele middag gewerkt.
• Ha pulito tutta la cucina. — Zij/hij heeft de hele keuken schoongemaakt.

Bij meervoud betekent tutti/tutte “alle”:

• Conosco tutti i vicini. — Ik ken alle buren.
• Ho risposto a tutte le email. — Ik heb op alle e-mails geantwoord.

Altro: ander, nog een, overige

Altro buigt als een gewoon bijvoeglijk naamwoord:

Vorm	Voorbeeld	Betekenis
altro	un altro giorno	een andere dag, nog een dag
altra	un'altra domanda	een andere vraag, nog een vraag
altri	altri problemi	andere problemen, overige problemen
altre	altre persone	andere mensen

Bij enkelvoud staat er vaak un/una voor: un altro caffè “nog een koffie”, un'altra volta “een andere keer/nog een keer”. Voor klinker schrijft men un'altra bij vrouwelijk enkelvoud met apostrof, omdat una wordt verkort. Bij mannelijk un altro komt er geen apostrof.

Let op het verschil tussen “nog” in het Nederlands en altro in het Italiaans. “Nog een koffie” is un altro caffè, niet iets met ancora als je “een extra koffie” bedoelt. Ancora kan wel “nog steeds” betekenen of extra nadruk geven: Ancora un caffè? klinkt als “Nog een koffie?” in een directe vraag.

Certo: zeker, een zekere, bepaalde, sommige

Certo kan verschillende betekenissen hebben. Als bijvoeglijk naamwoord vóór een zelfstandig naamwoord betekent het vaak “een zekere”, “een bepaalde” of in het meervoud “sommige”.

Vorm	Voorbeeld	Betekenis
un certo	un certo interesse	een zekere belangstelling
una certa	una certa difficoltà	een bepaalde moeilijkheid
certi	certi giorni	sommige dagen
certe	certe persone	bepaalde/sommige mensen

Na het zelfstandig naamwoord kan certo ook “zeker, vaststaand” betekenen: una notizia certa “een zeker/geverifieerd bericht”. Dat is een andere nuance. Voor A2 is vooral belangrijk dat certi/certe vaak “sommige” betekent, soms met een lichte gevoelswaarde: Certe persone non ascoltano kan klinken als “Sommige mensen luisteren gewoon niet”.

Voorbeelden in context

Italiaans	Nederlands	Opmerking
Ho qualche domanda sulla lezione.	Ik heb een paar vragen over de les.	qualche + enkelvoud: domanda.
Restiamo qui qualche minuto.	We blijven hier een paar minuten.	Betekenis meervoud, vorm enkelvoud.
Hai qualche consiglio per me?	Heb je wat advies voor mij?	consiglio blijft enkelvoud.
Alcuni studenti arrivano in ritardo.	Sommige studenten komen te laat.	alcuni bij mannelijk meervoud.
Ho comprato alcune mele al mercato.	Ik heb enkele appels op de markt gekocht.	alcune bij vrouwelijk meervoud.
Ogni mattina bevo un caffè.	Elke ochtend drink ik een koffie.	ogni + enkelvoud.
Ogni persona ha una storia diversa.	Iedere persoon heeft een ander verhaal.	Het werkwoord staat enkelvoud: ha.
Studio italiano tutti i giorni.	Ik studeer elke dag Italiaans.	tutti i giorni is een vaste, heel gewone uitdrukking.
Ho letto tutti i messaggi.	Ik heb alle berichten gelezen.	tutti + bepaald lidwoord + meervoud.
Tutta la famiglia viene a cena.	De hele familie komt eten.	tutta past bij famiglia.
Vorrei un altro bicchiere d'acqua.	Ik wil graag nog een glas water.	un altro = nog een/een ander.
Ci vediamo un'altra volta.	We zien elkaar een andere keer.	Vrouwelijk enkelvoud met apostrof: un'altra.
In certe situazioni è meglio aspettare.	In sommige situaties kun je beter wachten.	certe betekent hier “sommige/bepaalde”.
Ho una certa paura di sbagliare.	Ik heb een zekere angst om fouten te maken.	una certa verzacht of nuanceert de uitspraak.

Veelgemaakte fouten

Qualche met een meervoud gebruiken

• Fout: Ho qualche domande.
• Goed: Ho qualche domanda.
• Waarom: Qualche wordt gevolgd door een enkelvoudig zelfstandig naamwoord, ook als je in het Nederlands “vragen” zegt. Ook eventuele bijvoeglijke naamwoorden blijven enkelvoud: qualche domanda difficile.

Het werkwoord in het meervoud zetten na ogni

• Fout: Ogni studente devono registrarsi.
• Goed: Ogni studente deve registrarsi.
• Waarom: Ogni studente is grammaticaal enkelvoud. Denk aan “iedere student moet”, niet aan “alle studenten moeten”.

Het lidwoord vergeten na tutti en tutte

• Fout: Ho visto tutti studenti.
• Goed: Ho visto tutti gli studenti.
• Waarom: Bij “alle + zelfstandig naamwoord” gebruikt het Italiaans normaal tutti/tutte plus het bepaalde lidwoord: tutti i libri, tutte le case, tutti gli amici.

Alcuni en alcune door elkaar halen

• Fout: Alcuni domande sono difficili.
• Goed: Alcune domande sono difficili.
• Waarom: Domande is vrouwelijk meervoud, dus de vorm is alcune. De overeenkomst volgt dezelfde logica als bij gewone bijvoeglijke naamwoorden.

Een apostrof zetten bij un altro

• Fout: Vorrei un'altro caffè.
• Goed: Vorrei un altro caffè.
• Waarom: De apostrof hoort bij vrouwelijk una vóór een klinker: un'altra idea. Mannelijk un krijgt geen apostrof: un altro problema.

Certo altijd als “zeker” lezen

• Fout begrip: Certe persone parlano troppo = “zekere mensen spreken te veel” in de letterlijke Nederlandse zin.
• Beter begrip: Certe persone parlano troppo = “Sommige mensen praten te veel.”
• Waarom: Vóór het zelfstandig naamwoord betekent certo/certa/certi/certe vaak “een bepaalde” of “sommige”. Na het zelfstandig naamwoord kan de betekenis dichter bij “zeker/vaststaand” liggen.

Gebruiksnotities

In alledaags Italiaans is qualche bijzonder frequent. Voor “een paar minuten”, “een paar vragen” of “wat voorbeelden” klinkt qualche vaak natuurlijker dan een zwaardere constructie. Omdat het woord onveranderlijk is, is het ook handig: je hoeft alleen te onthouden dat het volgende zelfstandig naamwoord enkelvoud blijft.

Alcuni/e is iets formeler of explicieter, maar zeker niet ouderwets. In geschreven taal, presentaties en duidelijke opsommingen past het heel goed: alcuni motivi, alcune informazioni, in alcune regioni. In gesproken taal hoor je daarnaast vaak qualche of andere hoeveelheidsuitdrukkingen zoals un po' di.

Ogni legt de nadruk op elk afzonderlijk lid van een reeks: ogni giorno kijkt als het ware naar dag één, dag twee, dag drie. Tutti i giorni bekijkt de reeks als geheel. In veel situaties vertaal je beide natuurlijk met “elke dag”, maar de grammatica verschilt: ogni giorno è diverso tegenover tutti i giorni sono diversi.

Tutto heeft in het Italiaans een sterk patroon met lidwoorden. Voor Nederlandstaligen is dit wennen, want “alle boeken” heeft geen zichtbaar lidwoord. Maak daarom vaste brokjes: tutto il, tutta la, tutti i, tutte le, tutti gli. Bij bezittelijke woorden blijft tutto ook vóóraan staan: tutti i miei amici, tutta la mia famiglia.

Bij altro hangt de Nederlandse vertaling af van de context. Un altro giorno kan “een andere dag” zijn, maar ook “nog een dag”. Altri studenti kan “andere studenten” betekenen, of “nog andere studenten” als je al een groep genoemd hebt. De Italiaanse vorm zelf zegt vooral: niet dezelfde, aanvullend of verschillend.

Verder dan de basis

Je hoeft deze nuances niet allemaal meteen actief te gebruiken, maar je zult ze wel tegenkomen.

Qualunque en qualsiasi

Naast ogni bestaan qualunque en qualsiasi, die “om het even welke” of “welke dan ook” betekenen. Ze zijn sterker dan ogni en drukken vrije keuze uit:

• Puoi venire in qualunque momento. — Je kunt op elk willekeurig moment komen.
• Qualsiasi domanda va bene. — Elke vraag is goed / welke vraag dan ook is prima.

Deze woorden horen niet tot de kernlijst van dit A2-onderwerp, maar ze behoren wel tot dezelfde familie van onbepaaldheid.

Tutto zonder zelfstandig naamwoord

Tutto kan ook zelfstandig gebruikt worden: Va tutto bene “Alles gaat goed”, Ho capito tutto “Ik heb alles begrepen”. Dan is het geen bijvoeglijk naamwoord bij een zelfstandig naamwoord meer, maar een voornaamwoord. Toch helpt de basisvorm: tutto verwijst naar een geheel.

Plaatsing en betekenis bij certo

De plaats van certo verandert vaak de nuance:

• una certa risposta — een bepaalde reactie/antwoord, niet zomaar willekeurig
• una risposta certa — een zeker, vaststaand antwoord

Italiaanse bijvoeglijke naamwoorden kunnen vaker van betekenis veranderen afhankelijk van hun plaats. Dit sluit aan bij het bredere onderwerp van bijvoeglijke naamwoorden vóór of na het zelfstandig naamwoord.

Tutti e due, tutte e tre

Voor “allebei” en “alle drie” gebruikt het Italiaans constructies als tutti e due en tutte e tre, afhankelijk van geslacht en aantal:

• Vengono tutti e due. — Ze komen allebei. (mannelijk of gemengd)
• Le sorelle vengono tutte e due. — De zussen komen allebei.
• Ho letto tutti e tre i libri. — Ik heb alle drie de boeken gelezen.

Dit is een nuttige uitbreiding zodra je aantallen met “alle” wilt combineren.

Oefentips

1. Maak drie vaste rijtjes en zeg ze hardop: qualche domanda, qualche minuto, qualche amico; ogni giorno, ogni settimana, ogni persona; tutti i giorni, tutte le settimane, tutti gli amici. Zo train je vooral het enkelvoud na qualche en ogni.
2. Neem vijf Nederlandse zinnen met “een paar”, “elke” en “alle” en vertaal ze bewust op twee manieren waar dat kan: ogni giorno tegenover tutti i giorni, qualche domanda tegenover alcune domande. Let op het werkwoord: enkelvoud of meervoud.
3. Lees korte Italiaanse teksten en markeer alleen deze woorden: qualche, alcuni, alcune, ogni, tutto, tutta, tutti, tutte, altro, certo. Vraag jezelf telkens af: staat er enkelvoud, meervoud, een lidwoord, of een vorm die meebuigt?

Verwante onderwerpen

• Voorkennis: Regelmatige bijvoeglijke naamwoorden — nodig om te begrijpen waarom alcuni/alcune, tutto/tutta/tutti/tutte en altro/altra/altri/altre met het zelfstandig naamwoord overeenkomen.
• Verder oefenen: Onbepaalde voornaamwoorden — verwante woorden zoals qualcuno, qualcosa, nessuno en niente, maar dan zelfstandig gebruikt.