คำชี้เฉพาะในภาษาไทย
คำชี้เฉพาะ
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผังไวยากรณ์ภาษาไทยบน Settemila Lingue
สรุปสั้น ๆ
นี้ นั้น โน้น ช่วยระบุว่ากำลังพูดถึงคนหรือสิ่งไหน โดยทั่วไป นี้ ชี้สิ่งใกล้ นั้น ชี้สิ่งห่างออกไป และ โน้น ชี้สิ่งที่อยู่ไกลออกไปอีก เมื่อใช้กับสิ่งของที่นับเป็นชิ้น มักเรียงเป็น ชื่อสิ่งของ + ลักษณนาม + คำชี้เฉพาะ เช่น รถคันนี้ ส่วน ที่นี่ ที่นั่น ที่โน่น ใช้บอกสถานที่ ต้องแยก นี้ ใน หนังสือเล่มนี้ ออกจาก นี่ ใน นี่คือหนังสือของฉัน เพราะเสียงและหน้าที่ต่างกัน
ภาพรวม
เวลาซื้อของ ถามทาง หรือเล่าเหตุการณ์ เรามักต้องระบุให้ชัดว่าหมายถึงอะไร คำว่า โต๊ะ บอกเพียงชื่อสิ่งของ แต่ โต๊ะตัวนี้ ช่วยให้ผู้ฟังเลือกโต๊ะที่เราหมายถึงได้ คำชี้เฉพาะจึงเป็นพื้นฐานที่ควรเรียนตั้งแต่ระดับเริ่มต้น ใช้ได้ทั้งเมื่อชี้สิ่งที่มองเห็นและเมื่อพูดถึงเรื่องที่คู่สนทนารู้กันอยู่แล้ว
ก่อนเรียนรูปประโยค ควรรู้จัก คำนาม ซึ่งก็คือคำเรียกคน สัตว์ สิ่งของ สถานที่ หรือสิ่งที่เราพูดถึง เช่น คน แมว รถ บ้าน ความคิด และ ลักษณนาม ซึ่งเป็นคำบอกหน่วยหรือประเภทที่ใช้กับคำนาม เช่น คัน สำหรับรถ เล่ม สำหรับหนังสือ และ ตัว สำหรับโต๊ะ ลักษณนามไม่ได้ใช้เฉพาะตอนนับจำนวน แต่ยังช่วยชี้ว่าเลือกสิ่งไหนด้วย เช่น หนังสือเล่มนั้น
บทนี้เริ่มจากการเลือกคำตามระยะและการวางคำหลังคำนาม จากนั้นจึงขยายไปสู่การใช้บอกเวลา การกล่าวถึงเรื่องเดิม และความต่างของรูปอย่าง นั้น–นั่น หากเพิ่งเริ่มเรียน ให้ฝึก รถคันนี้ หนังสือเล่มนั้น ที่นี่ ที่นั่น ก่อน ส่วนความหมายแฝงและรูปที่พบในงานเขียนค่อยกลับมาอ่านภายหลังได้
หลักการใช้และการเรียงคำ
เลือก นี้ นั้น หรือ โน้น
ระยะในที่นี้เป็นระยะที่ผู้พูดมองหรือจัดกลุ่ม ไม่ใช่ระยะเป็นเมตรตายตัว สิ่งที่อยู่ในมือมักเป็น นี้ สิ่งที่ผู้พูดชี้ออกไปมักเป็น นั้น และสิ่งที่ต้องชี้ไกลออกไปอีกมักเป็น โน้น การมองเห็นร่วมกันและสิ่งที่กำลังเปรียบเทียบมีผลต่อการเลือกคำด้วย
| คำและตัวอย่าง | ความหมายหลัก |
|---|---|
| นี้ — รถคันนี้ | รถที่อยู่ใกล้ผู้พูด หรือรถที่กำลังพูดถึงอยู่ตรงหน้า |
| นั้น — รถคันนั้น | รถที่อยู่ห่างออกไป หรือรถที่ผู้พูดกับผู้ฟังรู้ว่าหมายถึงคันไหน |
| โน้น — รถคันโน้น | รถที่อยู่ไกลออกไปอีก มักใช้พร้อมการชี้หรือบอกทิศทาง |
สมมติว่ายืนเลือกกระเป๋าอยู่หน้าร้าน กระเป๋าใบนี้ อาจเป็นใบที่ถืออยู่ กระเป๋าใบนั้น เป็นใบที่วางอยู่บนชั้น และ กระเป๋าใบโน้น เป็นใบที่อยู่ปลายร้าน แต่ถ้าเปลี่ยนตำแหน่งไปยืนข้างชั้น ใบที่เคยเรียกว่า ใบนั้น ก็อาจกลายเป็น ใบนี้ ได้ คำเหล่านี้จึงขึ้นอยู่กับสถานการณ์ขณะพูด ไม่ได้ติดอยู่กับสิ่งของแต่ละชิ้นถาวร
ไม่จำเป็นต้องใช้ครบทั้งสามคำทุกครั้ง ในบทสนทนาทั่วไป นี้ กับ นั้น ก็เพียงพอสำหรับหลายสถานการณ์ ส่วน โน้น มีประโยชน์เมื่อต้องแยกสิ่งที่อยู่ไกลออกไปให้เด่นชัด
รูปพื้นฐานเมื่อชี้สิ่งของ
สำหรับสิ่งของที่แยกนับได้ รูปที่เหมาะกับผู้เริ่มเรียนคือ คำนาม + ลักษณนาม + นี้/นั้น/โน้น คำชี้เฉพาะอยู่หลังกลุ่มคำ ไม่วางไว้หน้าคำนาม
| รูปที่ใช้ | วิธีแยกส่วน |
|---|---|
| รถคันนี้ | รถ + คัน + นี้ |
| หนังสือเล่มนั้น | หนังสือ + เล่ม + นั้น |
| โต๊ะตัวนี้ | โต๊ะ + ตัว + นี้ |
| เสื้อตัวนี้ | เสื้อ + ตัว + นี้ |
| บ้านหลังโน้น | บ้าน + หลัง + โน้น |
| คนนั้น | คน ทำหน้าที่เป็นคำเรียกบุคคลได้โดยไม่ต้องซ้ำเป็น คนคนนั้น ทุกครั้ง |
ควรจำเป็นกลุ่มคำ เช่น รถคันนี้ ไม่ใช่จำเพียงว่า คัน แปลว่าอะไร เพราะเมื่อใช้จริงต้องเลือกทั้งลักษณนามและคำชี้เฉพาะให้เข้ากัน เสื้อตัวนี้ กับ ผ้าผืนนี้ เป็นตัวอย่างที่ดีของสิ่งซึ่งอาจดูคล้ายกัน แต่ใช้ลักษณนามต่างกัน
หากมีคำบอกลักษณะ เช่น สีแดง สามารถพูดว่า รถสีแดงคันนี้ ได้ หมายถึงรถสีแดงคันที่กำลังชี้ ในขั้นแรกยังไม่ต้องฝึกขยายหลายชั้น ให้สร้างกลุ่มคำสั้น ๆ ได้คล่องก่อน แล้วจึงเพิ่มรายละเอียดตามที่ต้องการ
ไม่ใช่ทุกคำนามต้องมีลักษณนามคั่น
กฎข้างต้นเป็นแบบฝึกพื้นฐาน ไม่ใช่ข้อห้ามว่าคำนามทุกคำต้องมีลักษณนามเสมอ รูปอย่าง วันนี้ วันนั้น ปีนี้ ครั้งนั้น เรื่องนี้ เป็นธรรมชาติอยู่แล้ว เช่น วันนั้นฝนตก หรือ เรื่องนี้สำคัญ อย่าเติมคำคั่นเพียงเพราะเห็นคำว่า นี้ หรือ นั้น
กับสิ่งของบางชนิด รูปตรงอย่าง บ้านนี้ หรือ หนังสือนี้ ก็ใช้ได้ โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงบ้านหรือหนังสือที่ระบุชัดในบริบท รูป หนังสือเล่มนี้ จะช่วยเน้นการเลือกหนังสือเป็นเล่มหนึ่ง ส่วน หนังสือนี้ อาจใช้กล่าวถึงเนื้อหาหรือหนังสือที่กำลังอธิบายอยู่ได้ จึงไม่ควรตัดสินว่าการไม่มีลักษณนามผิดเสมอไป
ในทางกลับกัน ไม่ควรละลักษณนามทุกครั้งจนเป็นนิสัย เมื่อกำลังเลือกของหนึ่งชิ้นจากหลายชิ้น เช่น เสื้อหลายตัวหรือรถหลายคัน รูป เสื้อตัวนั้น และ รถคันนี้ ชัดเจนและเหมาะสำหรับการฝึกมากกว่า
เมื่อรู้แล้วว่าพูดถึงอะไร สามารถละชื่อสิ่งของได้
หากคู่สนทนารู้อยู่แล้วว่ากำลังเลือกหนังสือ ก็พูดว่า เอาเล่มนี้ค่ะ ได้ ไม่จำเป็นต้องพูดชื่อหนังสือซ้ำ เช่นเดียวกับ คันนั้นแพงกว่า เมื่อกำลังดูรถ และ ตัวนี้พอดี เมื่อกำลังลองเสื้อ
หากยังไม่รู้ลักษณนาม อาจได้ยินรูปทั่วไปอย่าง อันนี้ แต่ไม่ควรใช้ อัน แทนลักษณนามทุกชนิด โดยเฉพาะบุคคล ควรใช้ คนนี้ ไม่ใช้ อันนี้ เพื่อเรียกคน และหากรู้ว่าเป็นหนังสือ การพูด เล่มนี้ จะเฉพาะเจาะจงกว่า
นี้ กับ นี่ ไม่ใช่รูปเดียวกัน
คู่นี้เขียนคล้ายกันแต่เสียงต่างกัน ในรูปมาตรฐาน นี้ เป็นเสียงสูง ส่วน นี่ เป็นเสียงตก ความต่างนี้ช่วยแยกหน้าที่ของคำด้วย
- หนังสือเล่มนี้เป็นของฉัน ใช้ นี้ ต่อท้ายกลุ่มคำนามเพื่อระบุหนังสือ
- นี่คือหนังสือของฉัน ใช้ นี่ ยืนเองเพื่อชี้สิ่งที่กำลังนำเสนอ
- นี่ของใคร ใช้ นี่ แทนสิ่งที่มองเห็นหรือหยิบขึ้นมาให้ดู
สรรพนาม คือคำที่ใช้แทนชื่อคนหรือสิ่งต่าง ๆ ในตัวอย่าง นี่ของใคร คำว่า นี่ ทำหน้าที่เช่นนี้ เพราะใช้แทนสิ่งที่กำลังชี้ ไม่ได้ต่อท้ายชื่อสิ่งของ ส่วนคู่ นั้น–นั่น และ โน้น–โน่น ก็มีความต่างในทำนองเดียวกัน เช่น บ้านหลังนั้น กับ นั่นคือบ้านของพี่
สำหรับผู้เริ่มเรียน จำคู่ตัวอย่างให้แม่นก่อนก็พอ คือ เล่มนี้–นี่คือหนังสือ และ หลังนั้น–นั่นคือบ้าน อย่าใช้วิธีเปลี่ยนตัวสะกดตามความรู้สึก เพราะอาจเปลี่ยนทั้งเสียงและหน้าที่ของคำ
บอกสถานที่ด้วย ที่นี่ ที่นั่น และ ที่โน่น
เมื่อคำถามคือ อยู่ที่ไหน ให้ใช้คำบอกสถานที่ แทนที่จะใช้คำชี้สิ่งของอย่างเดียว รูปหลักคือ ที่นี่ สำหรับบริเวณที่ผู้พูดอยู่ ที่นั่น สำหรับบริเวณอื่นที่ชี้หรือกล่าวถึง และ ที่โน่น สำหรับบริเวณที่ไกลออกไป
| ตัวอย่าง | สิ่งที่ระบุ |
|---|---|
| ที่นี่เงียบดี | บริเวณที่ผู้พูดอยู่ |
| ฉันเคยทำงานที่นั่น | สถานที่ที่กล่าวถึงหรือรู้กันอยู่แล้ว |
| เขารออยู่ที่โน่น | สถานที่ไกลออกไป มักต้องดูทิศที่ชี้ร่วมด้วย |
| วางแก้วไว้ตรงนี้ | จุดใกล้ผู้พูดที่ระบุค่อนข้างแน่นอน |
| ไปทางนั้น | ทิศทางที่ชี้ ไม่ใช่ชื่อสิ่งของ |
ที่นี่ มักหมายถึงบริเวณหนึ่ง เช่น ห้อง ร้าน หรือเมืองที่อยู่ ส่วน ตรงนี้ มักเน้นจุดที่เฉพาะกว่า เช่น ตำแหน่งบนโต๊ะ อย่างไรก็ดี พื้นที่ที่แต่ละคำครอบคลุมขึ้นอยู่กับบริบท ไม่มีเส้นแบ่งขนาดตายตัว
ต้องสังเกตทั้งกลุ่มคำด้วย ที่นี่ หมายถึงสถานที่ แต่ ที่นี้ ใน ที่นี้มีคนนั่งแล้ว อาจหมายถึงที่นั่งตำแหน่งนี้ ไม่ใช่การเขียน ที่นี่ อีกแบบหนึ่ง สำหรับความหมายว่าอยู่บริเวณนี้ ให้เริ่มจาก อยู่ที่นี่
ตัวอย่างในสถานการณ์จริง
ตัวอย่างต่อไปนี้มีทั้งคำสั้น ๆ และประโยคที่ใช้ได้ทันที เนื่องจากคำอธิบายและภาษาที่เรียนเป็นภาษาไทยเหมือนกัน ช่องความหมายจึงใช้การขยายความแทนการแปลซ้ำ
| ตัวอย่าง | ความหมายในสถานการณ์ | จุดสังเกต |
|---|---|---|
| โต๊ะตัวนี้ | โต๊ะที่อยู่ใกล้หรือกำลังชี้ให้ดู | ใช้ ตัว เป็นลักษณนาม |
| คนนั้นเป็นใคร | ถามว่าบุคคลที่ชี้อยู่คือใคร | นั้น อยู่หลัง คน |
| ที่นี่ | บริเวณที่ผู้พูดอยู่ | ใช้ตอบคำถามเรื่องสถานที่แบบสั้นได้ |
| วันนั้นฝนตก | วันที่พูดถึงมีฝนตก | ชี้เวลา ไม่ได้ชี้สิ่งของที่อยู่ไกล |
| รถคันนี้ประหยัดน้ำมัน | รถที่กำลังดูอยู่ใช้น้ำมันไม่มาก | คำนาม ตามด้วยลักษณนาม แล้วจึงคำชี้เฉพาะ |
| ขอหนังสือเล่มนั้นหน่อยค่ะ | ขอให้ส่งหนังสือที่ชี้ให้ | ใช้กับการขอสิ่งของอย่างสุภาพ |
| บ้านหลังโน้นเป็นบ้านของพี่สาว | บ้านที่อยู่ไกลออกไปเป็นของพี่สาว | โน้น ช่วยชี้ระยะไกล |
| เอาใบนี้ค่ะ | เลือกกระเป๋าใบที่กำลังจับหรือชี้อยู่ | ละคำว่า กระเป๋า เพราะรู้กันแล้ว |
| นี่คือกุญแจห้องคุณ | ยื่นหรือชี้กุญแจพร้อมบอกว่าเป็นของห้องผู้ฟัง | นี่ ใช้ยืนเอง |
| นั่นไม่ใช่ทางเข้า | จุดที่ชี้อยู่ไม่ได้ใช้เป็นทางเข้า | นั่น ไม่ได้ต่อท้ายคำนาม |
| รออยู่ที่นี่ก่อนนะ | ให้รอในบริเวณนี้ ยังไม่ต้องไปที่อื่น | ที่นี่ บอกสถานที่รอ |
| เคยไปที่นั่นไหม | ถามว่าเคยไปสถานที่ที่กล่าวถึงหรือไม่ | สถานที่ไม่จำเป็นต้องอยู่ในสายตา |
| วางเอกสารไว้ตรงนี้ได้เลย | ให้วางเอกสาร ณ จุดที่ชี้ | ตรงนี้ เน้นตำแหน่ง |
| เรื่องนี้เราค่อยคุยกันพรุ่งนี้ | เลื่อนการพูดคุยเรื่องที่กำลังกล่าวถึงไปวันถัดไป | นี้ ใช้กับเรื่องที่จับต้องไม่ได้ |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
๑. วางคำชี้เฉพาะไว้หน้าชื่อสิ่งของ
- ไม่ถูก: นี้รถเป็นของฉัน
- ควรใช้: รถคันนี้เป็นของฉัน
- เหตุผล: เมื่อ นี้ ขยายคำนาม ต้องตามหลังคำนามหรือกลุ่มคำนาม หากต้องการเริ่มด้วยคำชี้เพื่อแนะนำสิ่งของ ให้เปลี่ยนเป็น นี่คือรถของฉัน ซึ่งเป็นอีกโครงสร้างหนึ่ง
๒. ใช้ นี้ แทน นี่ ในประโยคชี้แนะนำ
- ไม่ถูก: นี้คือหนังสือของฉัน
- ควรใช้: นี่คือหนังสือของฉัน
- เหตุผล: ในที่นี้ต้องใช้คำที่ยืนเองเพื่อชี้สิ่งของ ถ้าจะใช้ นี้ ให้ต่อท้ายกลุ่มคำนาม เช่น หนังสือเล่มนี้เป็นของฉัน ควรฝึกพูดทั้งสองประโยคเพื่อจำความต่างของเสียงพร้อมหน้าที่
๓. เขียน ที่นี้ เมื่อหมายถึงบริเวณที่อยู่
- ไม่ตรงความหมายที่ต้องการ: ฉันอยู่ที่นี้
- ควรใช้: ฉันอยู่ที่นี่
- เหตุผล: เมื่อหมายถึงบริเวณซึ่งผู้พูดอยู่ ใช้ ที่นี่ อย่าสับสนกับ ที่นี้ ที่อาจใช้ชี้ที่นั่งหรือที่ว่างตำแหน่งหนึ่งได้ในบางบริบท
๔. เลือกลักษณนามไม่เข้ากับสิ่งที่ชี้
- ไม่ถูก: ขอเสื้อผืนนี้ค่ะ
- ควรใช้: ขอเสื้อตัวนี้ค่ะ
- เหตุผล: เสื้อใช้ ตัว ส่วน ผืน ใช้กับสิ่งอย่างผ้าหรือผ้าเช็ดตัว การใส่คำชี้เฉพาะถูกตำแหน่งแล้วไม่ได้ทำให้ลักษณนามที่เลือกผิดกลายเป็นถูก
๕. ใช้คำชี้บุคคลเหมือนชี้สิ่งของทั่วไป
- ไม่เหมาะเมื่อหมายถึงบุคคล: อันนั้นเป็นใคร
- ควรใช้: คนนั้นเป็นใคร
- เหตุผล: ใช้ คน เมื่อชี้บุคคล นอกจากนี้ แม้ คนนั้น จะถูกตามรูปภาษา การชี้ไปที่ใครแล้วถามต่อหน้าบุคคลนั้นก็อาจไม่สุภาพ ควรเลือกถ้อยคำตามสถานการณ์ด้วย
๖. คิดว่า นั้น ต้องหมายถึงสิ่งที่อยู่ไกลต่อหน้าเท่านั้น
- ไม่ตรงความหมาย หากกำลังเล่าถึงวันที่ผ่านไป: วันนี้ฝนตก แล้วใช้แทนวันที่กล่าวถึงก่อนหน้า
- ควรใช้ในบริบทนั้น: วันนั้นฝนตก
- เหตุผล: วันนี้ ผูกกับวันที่กำลังพูด ส่วน วันนั้น ย้อนถึงวันที่ระบุไว้ในเรื่อง ระยะของคำชี้เฉพาะจึงเป็นระยะในเรื่องเล่าหรือเวลาก็ได้ ไม่ใช่ระยะทางอย่างเดียว
ข้อสังเกตในการใช้จริง
ความสุภาพไม่ได้อยู่ที่คำชี้เพียงคำเดียว
นี้ กับ นั้น ไม่ได้แบ่งเป็นรูปสุภาพและไม่สุภาพ ความสุภาพมาจากคำขอ คำลงท้าย น้ำเสียง และวิธีพูดถึงบุคคล เช่น ขอดูเล่มนั้นหน่อยค่ะ สุภาพกว่า เอาเล่มนั้นมา เพราะวิธีขอต่างกัน ไม่ใช่เพราะเลือกคำชี้คนละคำ
เมื่อพูดถึงคนที่ยังไม่รู้จัก อาจใช้ คุณคนนั้น หรือถามว่า ท่านนั้นเป็นใครครับ ตามความเหมาะสม แต่ไม่จำเป็นต้องเพิ่มคำยกย่องในทุกสถานการณ์ หากคุยกับเพื่อนเกี่ยวกับคนในรูป คนนั้นเป็นใคร ก็อาจเป็นคำถามปกติได้
ภาษาพูดอาจสั้นกว่ารูปที่ฝึก
เมื่อชี้ของอยู่ตรงหน้า อาจได้ยิน อันนี้เท่าไร ขอดูอันนั้น หรือ เอานี่ รูปเหล่านี้อาศัยสายตา ท่าทาง และความรู้ร่วมกันมาก ถ้าใช้โดยไม่มีสิ่งให้ดู ผู้ฟังอาจต้องถามว่า หมายถึงอันไหน การพูดชื่อสิ่งของหรือลักษณนามเพิ่มจึงช่วยให้ชัด เช่น กระเป๋าใบนี้เท่าไรคะ
ในคำบอกสถานที่ยังพบ ที่โน้น ได้ด้วย เช่น เขาอยู่ที่โน้น ไม่ต้องสรุปว่ารูปนี้ผิดเพียงเพราะแบบฝึกเริ่มจาก ที่โน่น ให้จำรูปที่ใช้บ่อยก่อน และสังเกตเสียงกับบริบทจากผู้พูดจริง ส่วน โน้น กับ โน่น ที่ใช้ชี้สิ่งของยังควรฝึกแยกจากคู่ บ้านหลังโน้น–โน่นคือบ้านของเขา
คำชี้ไม่ได้บอกจำนวนด้วยตัวเอง
นี้ ไม่ได้หมายความว่าต้องมีชิ้นเดียว และ นั้น ก็ไม่ได้หมายความว่ามีหลายชิ้น ดูได้จาก คนนี้ เทียบกับ คนเหล่านี้ หรือ หนังสือเล่มนี้ เทียบกับ หนังสือพวกนี้ ถ้าต้องการระบุจำนวนแน่นอน ให้บอกจำนวนเพิ่ม เช่น หนังสือสามเล่มนี้ หมายถึงหนังสือสามเล่มที่กำลังระบุร่วมกัน
ต่อยอดจากพื้นฐาน
ส่วนนี้ยังไม่จำเป็นต้องใช้ให้ครบตั้งแต่เริ่มเรียน แต่จะช่วยให้อ่านเรื่องเล่า ข้อความทั่วไป และงานเขียนได้เข้าใจขึ้น
ชี้สิ่งที่กล่าวถึงแล้ว โดยไม่ต้องมองเห็น
ในข้อความ ฉันเคยอยู่เชียงใหม่ ที่นั่นอากาศเย็นกว่าที่นี่ในบางช่วง คำว่า ที่นั่น หมายถึงเชียงใหม่ แม้จะไม่มีใครชี้ไปยังเมืองนั้นจริง ๆ ผู้ฟังหาใจความได้จากชื่อสถานที่ในประโยคก่อนหน้า
เช่นเดียวกับ เขาเสนอให้เลื่อนประชุม ฉันเห็นด้วยกับข้อเสนอนั้น คำว่า นั้น ย้อนถึงข้อเสนอที่เพิ่งพูดถึง การใช้คำชี้แบบนี้ช่วยลดการพูดซ้ำ แต่ต้องมีสิ่งอ้างถึงชัดเจน หากมีข้อเสนอหลายอย่าง ควรระบุเพิ่มว่าเป็น ข้อเสนอเรื่องเลื่อนประชุม ไม่ปล่อยให้ผู้อ่านเดาเอง
นี้ ก็ชี้เรื่องที่กล่าวมาได้เช่นกัน เช่น วิธีนี้ช่วยประหยัดเวลา หลังจากเพิ่งอธิบายวิธีทำไป ความต่างระหว่าง วิธีนี้ กับ วิธีนั้น บางครั้งอยู่ที่ผู้พูดหยิบเรื่องใดมาเป็นจุดสนใจ ไม่ใช่ความถูกผิดที่ตัดสินได้โดยไม่อ่านบริบท
ชี้เวลา ไม่ใช่บอกอดีตหรืออนาคตด้วยตัวเอง
วันนี้ ปีนี้ ช่วงนี้ มักผูกกับเวลาปัจจุบัน ส่วน วันนั้น ตอนนั้น ครั้งนั้น มักย้อนถึงเวลาที่รู้กันแล้ว แต่คำว่า นั้น ไม่ได้ทำให้ประโยคเป็นอดีตโดยอัตโนมัติ
เปรียบเทียบ วันนั้นฝนตก ซึ่งอาจอยู่ในเรื่องเล่าเมื่อวาน กับ วันเสาร์หน้าฉันไม่ว่าง วันนั้นมีประชุมทั้งวัน ซึ่ง วันนั้น หมายถึงวันในอนาคตทั้งคู่ ต้องอาศัยคำบอกเวลาและเนื้อเรื่องรอบข้างจึงจะรู้ว่าเหตุการณ์เกิดเมื่อไร
คำอย่าง ตอนนี้ ยังอาจหมายถึงช่วงเวลาที่กว้างกว่าวินาทีที่พูด เช่น ตอนนี้ทำงานที่บ้าน อาจหมายถึงช่วงชีวิตหรือช่วงหลายสัปดาห์นี้ การเรียนคำชี้เวลาเป็นกลุ่มจึงมีประโยชน์กว่าการผูกทุกคำเข้ากับระยะใกล้หรือไกลเพียงอย่างเดียว
กลุ่มคำที่ชี้หลายสิ่งพร้อมกัน
เหล่านี้ และ เหล่านั้น ใช้ระบุกลุ่ม เช่น เอกสารเหล่านี้ต้องลงชื่อทุกหน้า หรือ ปัญหาเหล่านั้นยังไม่ได้แก้ มักพบในงานเขียนหรือคำอธิบายที่ต้องการจัดกลุ่มให้ชัด ส่วน พวกนี้ และ พวกนั้น พบได้มากในบทสนทนา เช่น ของพวกนี้เก็บไว้ที่ไหน
เมื่อใช้กับคน พวกนั้น อาจทำให้รู้สึกแบ่งฝ่ายหรือห่างเหินได้ตามน้ำเสียง ไม่ได้ไม่สุภาพทุกครั้ง แต่หากต้องการเพียงระบุกลุ่มบุคคลอย่างเป็นกลาง อาจพูดให้ชัดว่า คนกลุ่มนั้น หรือใช้ชื่อกลุ่มแทน
นั่นเอง นั่นแหละ และการเน้นด้วย นี่
รูปอย่าง นั่นเอง มักใช้เมื่อเข้าใจหรือระบุสิ่งที่สงสัยได้แล้ว เช่น อ๋อ ร้านนั้นนั่นเอง ส่วน นั่นแหละ ใช้ยืนยันสิ่งที่ผู้ฟังเลือกหรือพูดถึง เช่น ใช่ เล่มนั้นแหละ ในรูปนี้ แหละ เพิ่มน้ำหนักว่าเลือกสิ่งนั้นตรง ๆ
ยังพบ นี่ ต่อท้ายกลุ่มคำเพื่อเน้นในภาษาพูด เช่น คนนี้นี่เองที่ช่วยฉันไว้ ในประโยคเดียวมีทั้ง นี้ ที่ระบุคน และ นี่ ที่เพิ่มน้ำหนัก อย่าใช้ตัวอย่างขั้นต่อยอดนี้เป็นเหตุผลให้สลับ นี้ กับ นี่ ได้ทุกตำแหน่ง สำหรับการเขียนพื้นฐาน ยังคงแยก คนนี้ ออกจาก นี่คือคนที่ช่วยฉัน ให้ชัด
วิธีฝึกให้ใช้คล่อง
๑. ฝึกชี้ของพร้อมลักษณนาม เลือกสิ่งของใกล้ตัวสามอย่าง เช่น หนังสือ เสื้อ และกระเป๋า พูด หนังสือเล่มนี้ เสื้อตัวนั้น กระเป๋าใบโน้น แล้วเปลี่ยนตำแหน่งยืน ก่อนพูดอีกครั้งว่าตอนนี้อะไรควรใช้ นี้ หรือ นั้น แบบฝึกนี้ช่วยให้จำทั้งลำดับคำและมุมมองของผู้พูด
๒. ฝึกคู่เสียงพร้อมเปลี่ยนโครงสร้าง อ่านออกเสียงสลับกันว่า หนังสือเล่มนี้เป็นของฉัน–นี่คือหนังสือของฉัน และ บ้านหลังนั้นเป็นของพี่–นั่นคือบ้านของพี่ อัดเสียงสั้น ๆ แล้วตรวจว่าพูดแยก นี้–นี่ และ นั้น–นั่น ได้หรือไม่ อย่าฝึกเฉพาะการสะกดโดยไม่ออกเสียง
๓. เล่าเรื่องสั้นที่มีทั้งสถานที่และเวลา เขียนสามประโยค เช่น เมื่อวานไปร้านกาแฟกับเพื่อน ที่นั่นคนเยอะมาก วันนั้นเลยต้องรอนาน จากนั้นวงคำชี้ทุกคำและเขียนว่าหมายถึงอะไร ถ้าหาคำตอบไม่ได้ชัดเจน ให้เพิ่มชื่อสถานที่หรือเวลา ก่อนลองเปลี่ยนเป็นเรื่องที่จะเกิดวันเสาร์หน้าเพื่อดูว่า วันนั้น ยังใช้ได้อย่างไร
เรื่องที่ควรเรียนประกอบ
- พื้นฐานที่ควรรู้ก่อน: ลักษณนาม — ช่วยเลือกคำอย่าง คัน เล่ม ตัว และใบ เพื่อสร้างรูป รถคันนี้ หนังสือเล่มนั้น และกระเป๋าใบโน้น ได้อย่างมั่นใจ