A1

ตัวเลขและเวลาในภาษาไทย

ตัวเลขและเวลา

บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผังไวยากรณ์ภาษาไทยบน Settemila Lingue

สรุปสั้น ๆ

ภาษาไทยอ่านจำนวนจากหลักใหญ่ไปหลักเล็ก เช่น 35 อ่านว่า สามสิบห้า โดยมีรูปที่ต้องจำคือ ยี่สิบ และ เอ็ด ในจำนวนอย่างสิบเอ็ดหรือยี่สิบเอ็ด เมื่อบอกจำนวนสิ่งของ มักวางคำเรียงเป็น สิ่งของ + จำนวน + ลักษณนาม เช่น หนังสือสองเล่ม ส่วนเวลาต้องดูช่วงวันด้วย เพราะ สามโมงเช้า คือ 09:00 น. แต่ สามทุ่ม คือ 21:00 น. ถามเวลาใช้ ตอนนี้กี่โมง และถามราคาใช้ ราคาเท่าไหร่

ภาพรวม

ตัวเลขเป็นเรื่องพื้นฐานตั้งแต่ระดับเริ่มต้น แต่การใช้ให้คล่องไม่ได้จบที่การท่องหนึ่งถึงสิบ เวลาอ่านป้ายราคา สั่งอาหาร จองโต๊ะ หรือฟังเวลานัด ต้องรู้ด้วยว่าตัวเลขกำลังบอกจำนวน ราคา เวลาบนนาฬิกา หรือระยะเวลาที่ใช้ ตัวเลขเดียวกันจึงอาจอยู่ในรูปประโยคต่างกัน เช่น สามคน สามบาท สามโมงเช้า สามชั่วโมง

บทนี้เริ่มจากจำนวน 0–100 แล้วนำไปใช้กับสิ่งของ เงิน และเวลา ทั้งเลขไทย ๐–๙ และเลขอารบิก 0–9 ใช้แทนค่าเดียวกัน ในชีวิตประจำวันจะพบเลขอารบิกบ่อยมาก เช่น บนโทรศัพท์ ใบเสร็จ และตารางเดินทาง ส่วนเลขไทยยังพบได้ในเอกสาร ป้าย และงานเขียนบางประเภท จึงควรอ่านได้ทั้งสองแบบ

สำหรับเวลา ให้แยกสองระบบไว้ก่อน ได้แก่ การบอกเวลาในบทสนทนาด้วย ตี โมง บ่าย ทุ่ม และการบอกเวลาแบบ 24 ชั่วโมงด้วย นาฬิกา ผู้เริ่มต้นไม่จำเป็นต้องใช้ทุกแบบได้ทันที แต่ควรแยกความหมายได้ เพื่อไม่ให้เข้าใจเวลานัดคลาดเคลื่อนหลายชั่วโมง

หลักการอ่านและการใช้

1. จำเลขหลักหน่วยให้แม่น

คำอ่านของเลขไทยกับเลขอารบิกเหมือนกัน ต่างกันเฉพาะรูปที่เขียน

เลขอารบิก เลขไทย คำอ่าน
0 ๐ ศูนย์
1 ๑ หนึ่ง
2 ๒ สอง
3 ๓ สาม
4 ๔ สี่
5 ๕ ห้า
6 ๖ หก
7 ๗ เจ็ด
8 ๘ แปด
9 ๙ เก้า
10 ๑๐ สิบ

ฝึกอ่าน หนึ่ง สอง สาม สี่ ห้า ให้ชัดก่อน แล้วจึงต่อด้วยหกถึงสิบ เสียงสูงต่ำเป็นส่วนหนึ่งของคำ จึงควรฟังคำอ่านควบคู่ไปกับการดูตัวเลข โดยเฉพาะคำที่ใกล้กันอย่าง สาม กับ สิบสาม ซึ่งอาจฟังตกหล่นได้เมื่อพูดเร็ว

2. สร้างจำนวน 11–99 จากหลักสิบและหลักหน่วย

หลักสิบคือส่วนที่บอกว่ามีสิบอยู่กี่ชุด เช่น 30 มีสามสิบ ส่วนหลักหน่วยคือจำนวนที่เหลือ เช่น 34 มีสามสิบกับอีกสี่ ภาษาไทยวางหลักสิบก่อนหลักหน่วย โดยไม่ต้องมีคำว่า และ เชื่อม

มีข้อสำคัญสองข้อที่ต้องจำตั้งแต่ต้น

  • 20 ใช้ยี่สิบ ไม่ใช่สองสิบ และใช้ยี่สิบต่อไปใน 21–29
  • 1 ที่อยู่ท้ายจำนวนตั้งแต่ 11–99 ใช้เอ็ด เช่น สิบเอ็ด ยี่สิบเอ็ด และเก้าสิบเอ็ด แต่เลข 1 ที่นับเดี่ยว ๆ ยังอ่านว่าหนึ่ง
จำนวน คำอ่าน วิธีสังเกต
11 สิบเอ็ด สิบ + เอ็ด
12 สิบสอง สิบ + สอง
19 สิบเก้า สิบ + เก้า
20 ยี่สิบ รูปเฉพาะของหลักยี่สิบ
21 ยี่สิบเอ็ด ยี่สิบ + เอ็ด
22 ยี่สิบสอง ยี่สิบ + สอง
30 สามสิบ สาม + สิบ
40 สี่สิบ สี่ + สิบ
50 ห้าสิบ ห้า + สิบ
60 หกสิบ หก + สิบ
70 เจ็ดสิบ เจ็ด + สิบ
80 แปดสิบ แปด + สิบ
90 เก้าสิบ เก้า + สิบ
99 เก้าสิบเก้า เก้าสิบ + เก้า
100 หนึ่งร้อย เริ่มหลักร้อย

ใช้ตารางนี้สร้างจำนวนอื่นได้ เช่น 46 = สี่สิบหก, 58 = ห้าสิบแปด, 71 = เจ็ดสิบเอ็ด เมื่ออ่านจำนวนเต็มอย่าง 05 ซึ่งใช้แทนจำนวนห้า ไม่จำเป็นต้องอ่านศูนย์นำหน้า แต่ถ้าเป็นรหัสหรือหมายเลข รูปแบบการอ่านอาจต่างออกไป ดูส่วนต่อยอดท้ายบท

3. นับสิ่งของด้วยลักษณนาม

ลักษณนาม คือคำที่ใช้ตามหลังจำนวนเพื่อบอกหน่วยของสิ่งที่นับ เช่น คน เล่ม ใบ และขวด รูปพื้นฐานคือ

คำนาม + จำนวน + ลักษณนาม

คำนามหมายถึงคำเรียกคน สัตว์ สิ่งของ หรือสิ่งที่พูดถึง เช่น นักเรียน แมว และหนังสือ ตัวอย่างเช่น หนังสือสองเล่ม มีหนังสือเป็นสิ่งที่นับ สองเป็นจำนวน และเล่มเป็นหน่วยที่ใช้กับหนังสือ

รูปที่ใช้ ความหมาย จุดสังเกต
นักเรียนสามคน มีนักเรียนจำนวน 3 คน คนใช้กับบุคคล
หนังสือสองเล่ม มีหนังสือจำนวน 2 เล่ม เล่มใช้กับหนังสือ
ตั๋วยี่สิบเอ็ดใบ มีตั๋วจำนวน 21 ใบ จำนวนลงท้ายด้วยเอ็ด
น้ำหนึ่งขวด มีน้ำบรรจุอยู่ 1 ขวด หนึ่งยังเป็นหนึ่ง ไม่ใช่เอ็ด
แมวห้าตัว มีแมวจำนวน 5 ตัว ตัวใช้กับสัตว์หลายชนิด

เมื่อถามจำนวน ให้แทนตัวเลขด้วย กี่ เช่น มากี่คน หรือ เอาน้ำกี่ขวด คำตอบอาจสั้นเพียง สามคน หรือ สองขวด เพราะคู่สนทนารู้อยู่แล้วว่ากำลังนับอะไร

4. ถามราคาและบอกจำนวนเงิน

รูปที่ใช้ได้กว้างคือ ราคาเท่าไหร่ หรือ อันนี้ราคาเท่าไหร่ ถ้ารู้หน่วยเงินอยู่แล้ว จะถามว่า กี่บาท ก็ได้ เช่น แก้วนี้กี่บาท ส่วนคำตอบวางจำนวนไว้หน้าหน่วยเงิน

  • ยี่สิบบาท = 20 บาท
  • สามสิบเอ็ดบาท = 31 บาท
  • หนึ่งร้อยบาท = 100 บาท
  • ห้าสิบบาทห้าสิบสตางค์ = 50 บาทกับอีก 50 สตางค์

หนึ่งบาทมี 100 สตางค์ คำว่า บาท ไม่เปลี่ยนรูปตามจำนวน ใช้ได้ทั้งหนึ่งบาท สองบาท และหนึ่งร้อยบาท ไม่ต้องเติมคำแสดงจำนวนมากท้ายหน่วยเงิน

เท่าไร และ เท่าไหร่ ใช้ถามราคาได้ทั้งคู่ รูปเท่าไหร่พบมากในบทสนทนาและงานเขียนที่ถ่ายทอดภาษาพูด ส่วนเท่าไรเหมาะกับงานเขียนทั่วไปหรือเป็นทางการมากกว่า สำหรับการเริ่มฝึกพูด เลือกใช้รูปใดรูปหนึ่งให้คล่องก่อนก็ได้

5. แยกเวลาบนนาฬิกาออกจากระยะเวลา

ถ้าต้องการรู้ว่าตอนนี้เป็นเวลาอะไร ให้ถาม ตอนนี้กี่โมง แต่ถ้าต้องการรู้ว่ากิจกรรมกินเวลานานเท่าไร ให้ถาม ใช้เวลากี่ชั่วโมง หรือ นานเท่าไหร่

  • เริ่มเรียนเก้าโมงเช้า บอกจุดเริ่มต้นบนหน้าปัดนาฬิกา
  • เรียนสามชั่วโมง บอกความยาวของช่วงที่เรียน
  • เลิกเรียนเที่ยง บอกจุดสิ้นสุดบนหน้าปัดนาฬิกา

จำคู่สำคัญคือ โมง ใช้ในคำบอกเวลาบางช่วง ส่วน ชั่วโมง เป็นหน่วยระยะเวลา จึงไม่ควรใช้สลับกัน แม้ทั้งสองคำจะมีคำว่าโมงเหมือนกันก็ตาม

6. บอกเวลาในบทสนทนา

ภาษาไทยแบ่งวันออกเป็นหลายช่วง และไม่ได้ใช้เลขชั่วโมงแบบเดียวตลอดวัน ตารางนี้แสดงรูปที่พบบ่อย โดยบางเวลามีคำเรียกได้มากกว่าหนึ่งแบบ

เวลาแบบ 24 ชั่วโมง รูปที่ใช้ในบทสนทนา ข้อสังเกต
00:00 เที่ยงคืน จุดเปลี่ยนวัน
01:00–05:00 ตีหนึ่ง ตีสอง ตีสาม ตีสี่ ตีห้า ตีอยู่หน้าตัวเลข
06:00 หกโมงเช้า ไม่ใช้ตีหกเป็นรูปพื้นฐาน
07:00 เจ็ดโมงเช้า ใส่เช้าให้ชัด
08:00 แปดโมงเช้า ใส่เช้าให้ชัด
09:00 เก้าโมงเช้า / สามโมงเช้า สามโมงเช้านับจากหกโมงเช้า
10:00 สิบโมงเช้า / สี่โมงเช้า พบได้ทั้งสองแบบ
11:00 สิบเอ็ดโมงเช้า / ห้าโมงเช้า สิบเอ็ดใช้เอ็ดตามการอ่านจำนวน
12:00 เที่ยง / เที่ยงวัน ไม่ใช่เที่ยงคืน
13:00 บ่ายโมง ปกติไม่ต้องใส่หนึ่ง
14:00 บ่ายสองโมง บ่ายอยู่หน้าจำนวน
15:00 บ่ายสามโมง ชัดเจนว่าเป็นหลังเที่ยง
16:00 สี่โมงเย็น / บ่ายสี่โมง การแบ่งบ่ายกับเย็นยืดหยุ่นได้
17:00 ห้าโมงเย็น เย็นอยู่หลังโมง
18:00 หกโมงเย็น ยังไม่ใช้ทุ่ม
19:00 หนึ่งทุ่ม เริ่มนับทุ่มที่หนึ่ง
20:00 สองทุ่ม ไม่ใช่สองโมงเย็น
21:00 สามทุ่ม ตรงกับ 21:00 น.
22:00 สี่ทุ่ม อยู่ก่อนเที่ยงคืน
23:00 ห้าทุ่ม ชั่วโมงสุดท้ายก่อนเที่ยงคืน

สามโมงเช้า ในตัวอย่างพื้นฐานหมายถึง 09:00 น. ไม่ใช่ 03:00 น. เพราะ 03:00 น. ใช้ ตีสาม การเรียกเช้าแบบสามโมง สี่โมง และห้าโมงยังพบในภาษาพูด แต่สำหรับผู้เริ่มต้น รูป เก้าโมงเช้า สิบโมงเช้า สิบเอ็ดโมงเช้า จับคู่กับตัวเลขบนนาฬิกาได้ง่ายกว่า

อย่าจำเพียงว่าโมงเท่ากับชั่วโมงใดชั่วโมงหนึ่ง เพราะ หกโมงเช้า กับ หกโมงเย็น ห่างกัน 12 ชั่วโมง เมื่อบริบทไม่ชัด ให้พูดชื่อช่วงวันด้วยเสมอ

7. เติมนาทีและใช้คำว่าครึ่ง

หลังชั่วโมง สามารถเติมจำนวนนาทีกับคำว่า นาที ได้ เช่น แปดโมงเช้าสิบนาที หมายถึง 08:10 น. และ บ่ายสองโมงยี่สิบนาที หมายถึง 14:20 น. ถ้าผ่านชั่วโมงนั้นมา 30 นาที ใช้ ครึ่ง ได้

คำบอกเวลา เวลาในรูปตัวเลข คำอธิบาย
เจ็ดโมงครึ่ง 07:30 น. เมื่อบริบทเป็นตอนเช้า ถ้าต้องการย้ำ พูดว่าเจ็ดโมงครึ่งตอนเช้า
เที่ยงครึ่ง 12:30 น. เลยเที่ยงมา 30 นาที
บ่ายสองโมงครึ่ง 14:30 น. ครึ่งตามหลังโมง
สองทุ่มครึ่ง 20:30 น. ครึ่งตามหลังทุ่ม
ตีหนึ่งครึ่ง 01:30 น. ครึ่งตามหลังตัวเลข

เวลาเต็มชั่วโมงอาจเติม ตรง เช่น เก้าโมงตรง เพื่อเน้นว่าไม่มีเศษนาที ถ้าเป็นการนัด คำนี้มักสื่อว่าต้องการให้มาตรงเวลา ไม่ใช่เวลาประมาณนั้น

8. เวลาแบบ 24 ชั่วโมง

ในตารางเดินทาง ประกาศ และงานทางการ มักใช้ นาฬิกา โดยอ่านจำนวนชั่วโมง 0–23 ตามด้วยนาที วิธีนี้ไม่ต้องเติมเช้า บ่าย หรือเย็น เพราะเลขชั่วโมงบอกช่วงวันอยู่แล้ว

  • 09:15 น. อ่านว่า เก้านาฬิกาสิบห้านาที
  • 13:00 น. อ่านว่า สิบสามนาฬิกา
  • 18:30 น. อ่านว่า สิบแปดนาฬิกาสามสิบนาที
  • 21:45 น. อ่านว่า ยี่สิบเอ็ดนาฬิกาสี่สิบห้านาที

ในการพูดอย่างเป็นทางการ ใช้ นาที แทนครึ่ง เช่น สิบแปดนาฬิกาสามสิบนาที หากเห็นเวลาเขียนเป็น 08.30 น. จุดนี้แบ่งชั่วโมงกับนาที ไม่ใช่จุดทศนิยมของจำนวนทั่วไป

ตัวอย่างในสถานการณ์จริง

คอลัมน์กลางอธิบายความหมายให้ชัด โดยใช้ภาษาไทยเช่นเดียวกับประโยคตัวอย่าง ลองอ่านประโยคก่อน แล้วจึงตรวจว่าตัวเลขบอกจำนวน ราคา หรือเวลา

ประโยค ความหมายที่ต้องเข้าใจ จุดสังเกต
หนึ่ง สอง สาม สี่ ห้า นับครบแล้ว นับได้ทั้งหมด 5 ใช้หนึ่งเมื่อเริ่มนับ
วันนี้มีผู้เข้าร่วมยี่สิบเอ็ดคน มีผู้เข้าร่วม 21 คน ยี่สิบและเอ็ดอยู่ในจำนวนเดียวกัน
ขอน้ำสองขวดค่ะ ต้องการน้ำจำนวน 2 ขวด จำนวนอยู่หน้าลักษณนาม
จองโต๊ะสำหรับสี่คนครับ ต้องการที่นั่งสำหรับ 4 คน คนเป็นหน่วยนับบุคคล
อันนี้ราคาเท่าไหร่คะ ถามราคาของสิ่งที่กำลังชี้ คะใช้ท้ายคำถามอย่างสุภาพ
ข้าวกล่องนี้ห้าสิบห้าบาทครับ ข้าวหนึ่งกล่องราคา 55 บาท หน่วยเงินอยู่หลังจำนวน
จ่ายหนึ่งร้อยบาท ได้เงินทอนยี่สิบบาท จ่าย 100 บาทและได้รับคืน 20 บาท เงินทอนคือเงินที่ผู้ขายคืนให้
ตอนนี้กี่โมงแล้วคะ ถามเวลาปัจจุบัน กี่โมงถามเวลาบนนาฬิกา
ร้านเปิดสามโมงเช้า ร้านเปิดเวลา 09:00 น. ไม่ใช่ตีสาม
นัดเจอกันบ่ายสองโมงครึ่งนะ นัดเวลา 14:30 น. ครึ่งเพิ่มอีก 30 นาที
รถออกหกโมงเย็น อย่ามาช้า รถออกเวลา 18:00 น. ต้องฟังคำว่าเย็นด้วย
หนังจบสามทุ่มสิบห้านาที หนังจบเวลา 21:15 น. ชั่วโมงตามด้วยนาที
จากบ้านไปสถานีใช้เวลายี่สิบนาที การเดินทางกินเวลา 20 นาที เป็นระยะเวลา ไม่ใช่เวลานัด
ประชุมเริ่มเวลาเก้านาฬิกา ประชุมเริ่มเวลา 09:00 น. รูปที่เหมาะกับประกาศ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

1. สร้างคำว่ายี่สิบด้วยการใช้สองสิบ

  • ไม่ถูก: น้ำขวดนี้สองสิบบาท
  • ควรใช้: น้ำขวดนี้ยี่สิบบาท
  • เหตุผล: หลัก 20 มีรูปเฉพาะว่ายี่สิบ รวมถึงจำนวน 21–29 ด้วย เช่น ยี่สิบเอ็ดและยี่สิบแปด

2. ใช้หนึ่งแทนเอ็ดในหลักหน่วยของจำนวนสองหลัก

  • ไม่ถูก: มีคนมาสามสิบหนึ่งคน
  • ควรใช้: มีคนมาสามสิบเอ็ดคน
  • เหตุผล: จำนวน 31 ลงท้ายด้วยเอ็ด แต่ถ้ามีเพียง 1 คน ต้องพูดว่าหนึ่งคน ไม่ใช่เอ็ดคน อย่าจำว่าเห็นเลข 1 ทุกแห่งแล้วต้องเปลี่ยนเป็นเอ็ด

3. วางจำนวนกับลักษณนามสลับตำแหน่ง

  • ไม่ถูก: ขอสามน้ำขวด
  • ควรใช้: ขอน้ำสามขวด
  • เหตุผล: รูปพื้นฐานวางสิ่งที่ต้องการก่อน ตามด้วยจำนวนและหน่วยนับ เมื่อรู้แล้วว่าหมายถึงน้ำ จะตอบสั้น ๆ ว่าสามขวดก็ได้

4. ใช้สามโมงเช้าหมายถึง 03:00 น.

  • ไม่ตรงความหมายที่ต้องการ: รถออกสามโมงเช้า เมื่อต้องการบอกเวลา 03:00 น.
  • ควรใช้: รถออกตีสาม
  • เหตุผล: สามโมงเช้าหมายถึง 09:00 น. ในระบบเรียกเวลาพูดแบบหนึ่ง หากไม่แน่ใจ ให้ยืนยันด้วยตัวเลขหรือระบบนาฬิกา

5. ใช้โมงแทนระยะเวลา

  • ไม่ถูก: ต้องรอสองโมง เมื่อต้องการบอกว่ารอนานสองชั่วโมง
  • ควรใช้: ต้องรอสองชั่วโมง
  • เหตุผล: สองชั่วโมงเป็นระยะเวลา ส่วนรอถึงบ่ายสองโมงหมายถึงรอจนถึงเวลา 14:00 น. ประโยคหลังไม่ได้บอกว่าต้องรอนานกี่ชั่วโมง

6. ผสมเลขแบบ 24 ชั่วโมงกับคำว่าทุ่ม

  • ไม่ถูก: เจอกันสิบเก้าทุ่ม
  • ควรใช้: เจอกันหนึ่งทุ่ม หรือเจอกันเวลาสิบเก้านาฬิกา
  • เหตุผล: ทุ่มเริ่มนับใหม่จากหนึ่งที่เวลา 19:00 น. ส่วนระบบนาฬิกาใช้เลข 19 ได้โดยตรง ต้องเลือกให้เป็นระบบเดียวกัน

ข้อสังเกตในการใช้จริง

ความสุภาพและคำตอบสั้น

เมื่อถามคนที่ไม่รู้จัก ใช้ ขอโทษนะคะ ตอนนี้กี่โมงคะ หรือ ขอโทษครับ ตอนนี้กี่โมงครับ ได้ การเลือกคำลงท้ายขึ้นอยู่กับผู้พูดและรูปแบบความสุภาพที่ใช้ ไม่ได้ขึ้นอยู่กับเพศของผู้ฟัง สำหรับผู้ใช้คำลงท้ายคะและค่ะ ให้สังเกตว่า คำถามใช้คะ เช่น ราคาเท่าไหร่คะ ส่วน คำตอบหรือข้อความบอกเล่าใช้ค่ะ เช่น ห้าสิบบาทค่ะ

บทสนทนาไม่จำเป็นต้องเป็นประโยคยาวทุกครั้ง ถ้าลูกค้าถาม เท่าไหร่คะ ผู้ขายตอบ สามสิบห้าบาทค่ะ ได้ และถ้าถาม ตอนนี้กี่โมง คำตอบ บ่ายสามแล้ว ก็เป็นธรรมชาติเมื่อรู้ร่วมกันว่ากำลังพูดถึงเวลา อย่างไรก็ตาม ผู้เริ่มต้นควรฝึกรูปเต็มก่อน แล้วค่อยสังเกตการละคำในภาษาพูด

เมื่อใดควรพูดให้ละเอียด

ในการนัดหมายที่พลาดไม่ได้ เช่น ขึ้นรถ สอบ หรือพบแพทย์ ควรระบุทั้งวันและเวลา อย่าพึ่งคำว่า สองโมง เพียงอย่างเดียว ถ้าคู่สนทนาไม่ได้อยู่ในบริบทเดียวกัน ให้ยืนยันว่า บ่ายสองโมงใช่ไหม หรือเขียน 14:00 น. ประกอบ

ช่วงเย็นบางชั่วโมงมีคำเรียกซ้อนกันได้ เช่น บ่ายสี่โมงกับสี่โมงเย็น ไม่จำเป็นต้องตัดสินว่ามีรูปเดียวที่ถูก สิ่งสำคัญคือต้องเข้าใจว่าเป็น 16:00 น. และไม่สับสนกับตีสี่

ราคาไม่ใช่หมายเลข

ยี่สิบเอ็ดบาท เป็นการอ่านจำนวนเงิน 21 บาท แต่ ห้องสองหนึ่ง อาจเป็นการอ่านหมายเลขห้อง 21 ทีละตัว จึงไม่ควรใช้รูปแบบเดียวกันกับตัวเลขทุกชนิด ก่อนอ่าน ให้ถามตัวเองว่าต้องการบอก “จำนวนเท่าไร” หรือ “หมายเลขอะไร”

ต่อยอดเมื่อพื้นฐานคล่องแล้ว

ส่วนนี้เป็นรูปที่อาจพบภายหลัง ยังไม่จำเป็นต้องจำทั้งหมดในครั้งแรก ให้ยึดการอ่านจำนวน 0–100 และเวลาที่ชัดเจนเป็นหลักก่อน

หนึ่งกับเอ็ดเมื่อพ้นหลักร้อย

จำนวนมากกว่าร้อยยังอ่านจากหลักใหญ่ไปหลักเล็ก เช่น 125 = หนึ่งร้อยยี่สิบห้า และ 251 = สองร้อยห้าสิบเอ็ด กรณีที่หลักสิบเป็นศูนย์ เช่น 101 อาจพบทั้งรูป หนึ่งร้อยหนึ่ง และ หนึ่งร้อยเอ็ด ตามแบบการอ่านและบริบท จึงไม่ควรขยายกฎง่าย ๆ ของจำนวนสองหลักไปเป็นข้อห้ามตายตัวสำหรับจำนวนทุกชนิด หากเป็นเอกสารที่ต้องยึดแบบเฉพาะ ควรตรวจรูปอ่านตามมาตรฐานที่เอกสารนั้นใช้

ที่แน่นอนสำหรับบทนี้คือ 11, 21, 31 … 91 ลงท้ายด้วยเอ็ด ส่วน 1 ที่นับเดี่ยว ๆ ใช้หนึ่ง การจำขอบเขตนี้ช่วยไม่ให้กฎที่เรียนใหม่ไปแทนที่รูปที่ถูกอยู่แล้ว

ลำดับที่ต่างจากจำนวน

จำนวน บอกว่ามีกี่สิ่ง ส่วน ลำดับ บอกว่าอยู่ตำแหน่งไหนในแถวหรือชุด ภาษาไทยใช้ ที่ นำหน้าเมื่อบอกลำดับ เช่น คนที่สอง หมายถึงคนซึ่งอยู่ลำดับ 2 แต่ สองคน หมายถึงมีคนจำนวน 2 คน

เปรียบเทียบ อ่านหนังสือสองเล่ม กับ อ่านหนังสือเล่มที่สอง ประโยคแรกบอกจำนวนหนังสือที่อ่าน ประโยคหลังชี้หนังสือเล่มหนึ่งจากชุด ไม่ได้บอกว่าอ่านไปทั้งหมดกี่เล่ม สำหรับลำดับแรก ยังพบคำว่า แรก เช่น คนแรก เล่มแรก และครั้งแรก

ทศนิยม หมายเลข และการอ่านศูนย์

ทศนิยม คือจำนวนที่มีส่วนย่อยหลังจุด เช่น 2.5 อ่านว่า สองจุดห้า ตัวเลขหลังจุดโดยทั่วไปอ่านทีละตัว ดังนั้น 2.05 อ่านว่า สองจุดศูนย์ห้า ไม่ใช่สองจุดห้า เพราะสองจำนวนนี้มีค่าไม่เท่ากัน

หมายเลขโทรศัพท์และรหัสมักอ่านทีละตัวเช่นกัน เลขศูนย์ที่อยู่ต้นรหัสจึงไม่ควรถูกตัดทิ้ง แต่เมื่อเป็นจำนวนสิ่งของ เช่น มีหนังสือ 5 เล่ม จะอ่านว่าห้าเล่ม ไม่ต้องอ่านว่าศูนย์ห้าเล่มเพียงเพราะแบบฟอร์มแสดง 05

ต้องระวังเครื่องหมายจุดในเวลา 09.05 น. ด้วย เพราะหมายถึงเก้าโมงห้านาที ไม่ใช่เก้าจุดศูนย์ห้าชั่วโมง สังเกตหน่วยและบริบทก่อนตัดสินวิธีอ่าน

อีก…นาทีจะ… กับเวลาที่เลยมาแล้ว

นอกจากบอกชั่วโมงกับนาทีตรง ๆ ยังบอกเวลาจากจุดที่จะถึงได้ เช่น เมื่อเป็น 09:50 น. พูดว่า อีกสิบนาทีจะสิบโมง หรือ สิบโมงขาดสิบนาที ทั้งสองรูปหมายถึงยังไม่ถึงสิบโมง ต่างจาก สิบโมงสิบนาที ซึ่งเป็น 10:10 น. และเลยสิบโมงมาแล้ว

รูป ขาด…นาที เหมาะกับการฝึกฟังเพิ่มเติม สำหรับผู้เริ่มต้น การบอกเวลาเป็นตัวเลขตรง ๆ เช่น เก้าโมงห้าสิบนาที มักเข้าใจง่ายกว่า

ครึ่งชั่วโมง ชั่วโมงครึ่ง และเวลาโดยประมาณ

ตำแหน่งของครึ่งทำให้ระยะเวลาต่างกัน

  • ครึ่งชั่วโมง = 30 นาที
  • หนึ่งชั่วโมงครึ่ง หรือ ชั่วโมงครึ่ง = 1 ชั่วโมง 30 นาที
  • สองชั่วโมงครึ่ง = 2 ชั่วโมง 30 นาที

อย่าสับสน บ่ายสองโมงครึ่ง ซึ่งเป็นเวลานัด 14:30 น. กับ สองชั่วโมงครึ่ง ซึ่งเป็นระยะเวลา 150 นาที

หากไม่ต้องการระบุเวลาตรงเป๊ะ ใช้ ประมาณ หรือ ราว ๆ ได้ เช่น ประมาณห้าโมงเย็น ส่วน ห้าโมงกว่า บอกว่าเลยห้าโมงแล้ว แต่ไม่ได้ระบุนาทีแน่นอน ห้าโมงนิด ๆ สื่อว่าเลยมาไม่มาก และ เกือบห้าโมง สื่อว่ายังไม่ถึงห้าโมง คำเหล่านี้มีประโยชน์ในบทสนทนา แต่ไม่เหมาะจะใช้แทนเวลาที่แน่นอนบนตั๋วหรือใบนัด

เที่ยงคืนกับวันที่นัดหมาย

เที่ยงคืนเป็นจุดเปลี่ยนวัน จึงเสี่ยงเข้าใจผิดเมื่อพูดว่า เที่ยงคืนวันศุกร์ โดยไม่อธิบายเพิ่ม หากเป็นการเดินทางหรือนัดสำคัญ ควรระบุให้ชัดว่า คืนวันศุกร์ต่อวันเสาร์ หรือใช้วันเดือนปีร่วมกับ 00:00 น. ตามวันที่ในเอกสาร อย่าตีความจากชื่อวันในภาษาพูดเพียงอย่างเดียว

วิธีฝึกให้ใช้ได้คล่อง

  1. ฝึกจำนวนเป็นชุดที่มีจุดเปลี่ยน เขียน 10, 11, 19, 20, 21, 29, 30 และ 31 แล้วอ่านโดยไม่ดูคำตอบ จากนั้นเติมหน่วย เช่น บาท คน หรือใบ เพื่อให้คุ้นกับสิบเอ็ดบาท ยี่สิบเอ็ดคน และสามสิบเอ็ดใบ ไม่ใช่จำตัวเลขลอย ๆ อย่างเดียว
  2. ทำบัตรเวลาแบบสองหน้า ด้านหนึ่งเขียน 03:00, 09:00, 14:30, 18:00 และ 21:00 อีกด้านเขียนตีสาม เก้าโมงเช้าหรือสามโมงเช้า บ่ายสองโมงครึ่ง หกโมงเย็น และสามทุ่ม ฝึกอ่านสลับทิศ แล้วแต่งประโยคนัดหมายหนึ่งประโยคต่อเวลา
  3. จำลองการซื้อของและวางแผนวันหนึ่งวัน เลือกของสามอย่าง ระบุจำนวนกับราคา แล้วลองถามตอบราคา จากนั้นเขียนเวลาออกจากบ้าน เวลาถึง และระยะเวลาเดินทาง ตรวจว่าจุดเวลามีคำบอกช่วงวันชัด และระยะเวลาใช้ชั่วโมงหรือนาที ไม่ใช่โมง

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

  • พื้นฐานที่ใช้ร่วมกัน: ลักษณนาม — เลือกหน่วยนับให้เหมาะกับคน สัตว์ และสิ่งของ แล้ววางร่วมกับจำนวนได้ถูกตำแหน่ง
  • เรียนต่อเรื่องช่วงเวลา: คำบอกเวลาพื้นฐาน — ใช้คำอย่างวันนี้ พรุ่งนี้ และเมื่อวานประกอบเวลาบนนาฬิกา
  • ใช้ในการนัดหมาย: วันเดือนปี — บอกวันที่พร้อมเวลา เพื่อให้การจองและการนัดหมายชัดเจน

ความรู้พื้นฐาน

ลักษณนามในภาษาไทยA1

แนวคิดที่ต่อยอดจากนี้

แนวคิดระดับ A1 อื่นๆ

แนวคิดนี้ในภาษาอื่น

เปรียบเทียบในทุกภาษา