Tijdvoorzetsels in het Engels
Prepositions of Time
Dit artikel maakt deel uit van de grammaticaboom voor Engels op Settemila Lingue.
In het kort
Gebruik at voor een precies tijdstip (at 8 o'clock), on voor een dag of datum (on Monday, on 12 May) en in voor een maand, jaar of langere periode (in January, in 2026). Voor this, next, last en every staat normaal geen tijdvoorzetsel: next week, niet in next week.
Overzicht
Een tijdvoorzetsel is een klein woord dat aangeeft wanneer iets gebeurt. In het Engels zijn at, on en in de belangrijkste tijdvoorzetsels. Je hebt ze al op A1-niveau nodig om afspraken te maken, openingstijden te noemen en over je dag, werk of vakantie te vertellen.
Voor Nederlandstaligen is de hoofdregel gelukkig herkenbaar: om acht uur wordt at eight o'clock, op maandag wordt on Monday en in juli wordt in July. Toch kun je niet altijd letterlijk vertalen. Het Nederlands gebruikt bijvoorbeeld vaak geen voorzetsel in maandagochtend, terwijl het Engels on Monday morning zegt. Andersom staat er in volgende week én next week geen voorzetsel.
Zie at, on en in eerst als een schaal. At markeert meestal één punt, on een dag op de kalender en in een ruimere periode. Leer daarna de vaste uitzonderingen, vooral at night, on the weekend of at the weekend, en tijdsaanduidingen zonder voorzetsel.
Hoe het werkt
De basisregel: punt, dag, periode
| Voorzetsel | Gebruik | Engelse voorbeelden | Vergelijking met het Nederlands |
|---|---|---|---|
| at | kloktijd of precies tijdstip | at 7:30, at noon, at midnight | vaak om: om 7.30 uur |
| on | dag, datum of benoemd deel van een dag | on Tuesday, on 4 April, on Friday evening | vaak op; bij vrijdagavond heeft het Nederlands meestal niets |
| in | maand, seizoen, jaar, eeuw of langere periode | in June, in winter, in 2025, in the 1990s | vaak in |
Deze schaal is een geheugensteun, geen wiskundige wet. Sommige uitdrukkingen zijn vaste combinaties en moet je als geheel onthouden.
At: een punt in de tijd
Gebruik at bij kloktijden:
- at six o'clock
- at 9:15
- at half past two
- at lunchtime
Ook enkele vaste momenten krijgen at: at noon (om twaalf uur 's middags), at midnight (om middernacht), at night ('s nachts) en at the moment (op dit moment). Bij feestperiodes kan at naar de hele gelegenheid verwijzen: at Christmas betekent rond of tijdens Kerstmis, niet noodzakelijk op één bepaalde kerstdag.
On: een dag of datum
Gebruik on bij namen van dagen en bij datums:
- on Monday
- on 15 August
- on my birthday
- on New Year's Day
Staat er een specifiek deel van een benoemde dag, dan blijft on staan: on Monday morning, on Friday night, on the afternoon of 3 June. Dit verschilt duidelijk van het Nederlands: maandagochtend heeft geen zichtbaar voorzetsel, maar in het Engels is Monday morning na een werkwoord meestal niet genoeg. Je zegt: The meeting is on Monday morning.
In Amerikaanse datumweergave kun je on August 15 zien; in Britse volgorde is on 15 August gebruikelijk. Het voorzetsel verandert niet.
In: een grotere periode
Gebruik in wanneer de genoemde tijd een periode vormt waarbinnen iets gebeurt:
- maanden: in January
- seizoenen: in spring, in the summer
- jaren: in 2019
- decennia: in the 1980s
- eeuwen: in the twenty-first century
- delen van de dag: in the morning, in the afternoon, in the evening
Let op het contrast tussen een algemeen deel van de dag en een specifiek deel van een dag: in the evening, maar on Thursday evening. Night volgt niet hetzelfde patroon: gewoonlijk zeg je at night.
Geen voorzetsel bij this, next, last en every
Voor een tijdsaanduiding die begint met this, next, last of every gebruik je normaal geen at, on of in:
| Patroon | Goed | Niet standaard |
|---|---|---|
| this + periode | this morning, this year | in this morning |
| next + periode | next Tuesday, next month | on next Tuesday, in next month |
| last + periode | last night, last summer | at last night, in last summer |
| every + periode | every Friday, every winter | on every Friday, in every winter |
Hetzelfde geldt vaak voor today, tomorrow, yesterday en tonight: See you tomorrow, I worked yesterday, We're staying home tonight.
Een tijdstip tegenover een termijn
In kan ook betekenen dat iets na een bepaalde tijd zal gebeuren:
- I'll call you in ten minutes. — Ik bel je over tien minuten.
- The train leaves in an hour. — De trein vertrekt over een uur.
Hier betekent in dus niet Nederlands binnen in alle mogelijke contexten, maar vaak over wanneer je vooruitrekent vanaf nu. I finished it in an hour heeft een andere betekenis: ik had één uur nodig om het af te maken.
Sinds wanneer en hoelang: andere voorzetsels
At, on en in beantwoorden meestal de vraag wanneer iets plaatsvindt. Voor duur of een beginpunt heb je vaak andere woorden nodig:
- for + duur: for two hours — twee uur lang
- since + beginpunt: since Monday — sinds maandag
- from ... to/until + begin en einde: from nine to five
- by + uiterste tijd: by Friday — uiterlijk vrijdag
- until/till + voortduren tot een tijd: until Friday — tot vrijdag
Deze woorden horen bij hetzelfde grotere onderwerp, maar verander de eenvoudige kernregel niet.
Voorbeelden in context
| Engels | Nederlands | Toelichting |
|---|---|---|
| The café opens at 8 o'clock. | Het café gaat om acht uur open. | Precieze kloktijd: at. |
| Let's meet at noon. | Laten we om twaalf uur 's middags afspreken. | Vast tijdstip: at noon. |
| I don't like driving at night. | Ik rijd 's nachts niet graag. | At night is een vaste combinatie. |
| Our English class is on Monday. | Onze Engelse les is op maandag. | Dag: on. |
| Her appointment is on 12 May. | Haar afspraak is op 12 mei. | Datum: on. |
| We arrived on Friday evening. | We kwamen vrijdagavond aan. | Specifiek deel van een benoemde dag: on. |
| My birthday is in January. | Mijn verjaardag is in januari. | Maand: in. |
| They moved here in 2022. | Ze zijn hier in 2022 komen wonen. | Jaar: in. |
| I usually study in the evening. | Ik studeer meestal 's avonds. | Algemeen deel van de dag: in. |
| The weather changes quickly in spring. | In de lente verandert het weer snel. | Seizoen: in. |
| I'll see you next week. | Ik zie je volgende week. | Na next geen voorzetsel. |
| We worked from home last Friday. | We werkten afgelopen vrijdag thuis. | Na last geen voorzetsel. |
| She goes swimming every Saturday. | Ze gaat elke zaterdag zwemmen. | Na every geen voorzetsel. |
| The bus will be here in five minutes. | De bus is er over vijf minuten. | In rekent vooruit vanaf nu. |
Veelgemaakte fouten
Een Nederlands voorzetsel letterlijk overnemen
- Fout: The film starts on eight o'clock.
- Goed: The film starts at eight o'clock.
- Waarom: Een kloktijd krijgt at. Nederlands om en Engels at horen hier bij elkaar; on hoort bij dagen en datums.
In gebruiken vóór next of last
- Fout: I'll visit them in next month.
- Goed: I'll visit them next month.
- Waarom: Next, last, this en every bepalen de tijdsaanduiding al. Er komt normaal geen extra tijdvoorzetsel voor.
In gebruiken bij een specifieke ochtend of avond
- Fout: We have a test in Tuesday morning.
- Goed: We have a test on Tuesday morning.
- Waarom: In the morning is algemeen, maar zodra Tuesday de ochtend aan een bepaalde dag koppelt, gebruik je on.
In the night als gewone tijdsaanduiding gebruiken
- Fout: I usually wake up in the night als je algemeen bedoelt dat je 's nachts wakker bent.
- Goed: I usually stay awake at night.
- Waarom: Voor de algemene periode gebruik je at night. In the night bestaat wel, maar legt vaker nadruk op iets dat tijdens één bepaalde nacht gebeurt: I heard a noise in the night.
On weglaten omdat het Nederlands dat ook doet
- Fout: The shop is closed Sunday afternoon.
- Goed: The shop is closed on Sunday afternoon.
- Waarom: In zorgvuldig algemeen Engels krijgt een benoemde dag on, ook waar het Nederlands simpelweg zondagmiddag zegt. Vooral in Amerikaans informeel taalgebruik wordt on soms weggelaten, maar leer eerst de veilige standaardvorm.
In en for verwarren
- Fout: I lived there in three years als je bedoelt dat je er drie jaar woonde.
- Goed: I lived there for three years.
- Waarom: For noemt de duur van een toestand of activiteit. In three years kan betekenen over drie jaar, of dat iets binnen een periode van drie jaar werd voltooid.
Gebruiksnotities
Britse en Amerikaanse weekenden
In Brits Engels is at the weekend heel gebruikelijk; in Amerikaans Engels zegt men meestal on the weekend. Beide zijn correct binnen hun taalvariant. Bij een specifiek weekend komen ook at/on the weekend en over the weekend voor. Kies voor je eigen taalgebruik één variant, maar leer de andere herkennen.
Feestdagen en feestperiodes
Gebruik on voor één concrete dag: on Christmas Day, on New Year's Eve. Gebruik at voor de feestperiode of gelegenheid als geheel, vooral in Brits Engels: at Christmas, at Easter. Amerikaans Engels gebruikt bij zo'n periode ook vaak over of during: over Christmas, during the holidays.
Lidwoorden horen bij de vaste uitdrukking
Een lidwoord is een woord als a of the. Sommige tijdsaanduidingen hebben the nodig: in the morning, in the 1990s, in the twenty-first century. Andere hebben het juist niet: at noon, at midnight, in July. Leer daarom liever de hele woordgroep dan alleen het voorzetsel.
Positie in de zin
Een tijdsaanduiding kan vaak vooraan of achteraan staan:
- We have a meeting on Tuesday.
- On Tuesday, we have a meeting.
Vooraan staat na een langere inleidende tijdsaanduiding meestal een komma. De keuze verandert het voorzetsel niet; vooraan krijgt de tijd meer nadruk of vormt hij het kader voor de rest van de zin.
Verder dan de basis
De volgende nuances hoef je op A1-niveau nog niet actief te beheersen, maar je zult ze later tegenkomen.
On kan informeel verdwijnen
Vooral in informeel Amerikaans Engels hoor je See you Monday en The store is closed Sundays. De volledige vormen See you on Monday en The store is closed on Sundays zijn internationaal veilig en geschikt voor zowel spreken als schrijven. Bij next Monday ontbreekt on echter volgens de gewone basisregel, niet alleen door informele verkorting.
In time en on time betekenen iets anders
- on time = precies op de afgesproken tijd, niet te laat: The train arrived on time.
- in time = vroeg genoeg voordat het te laat is: We arrived in time to catch the train.
Dit zijn vaste uitdrukkingen. De gewone regel ‘on voor dagen’ verklaart ze niet.
At the end en in the end
- at the end of noemt het laatste punt of deel: at the end of the week.
- in the end betekent uiteindelijk: In the end, we stayed home.
Ook hier verandert één voorzetsel de betekenis van de hele uitdrukking.
In bij toekomstige tijd en voltooiingsduur
Vergelijk:
- She'll finish the report in two hours. — Ze maakt het rapport over twee uur af, of ze heeft er twee uur voor nodig; de context bepaalt de lezing.
- She finished the report in two hours. — Ze had twee uur nodig om het rapport af te maken.
- She worked on the report for two hours. — Ze werkte er twee uur aan; het rapport hoeft niet af te zijn.
Bij twijfel helpt de vraag: gaat het om wanneer, om de tijd die nodig is voor een voltooid resultaat, of alleen om hoelang?
Night kan verschillende perspectieven geven
At night beschrijft de nacht doorgaans als terugkerende of algemene periode: Bats fly at night. During the night en soms in the night verwijzen naar gebeurtenissen binnen een bepaalde nacht: It snowed during the night. Met een genoemde dag gebruik je on: on Sunday night.
Oefentips
- Maak een drietrap. Schrijf drie kolommen met at, on en in. Voeg elke dag vijf tijdsaanduidingen toe, maar schrijf altijd de hele combinatie: at midnight, on Wednesday afternoon, in autumn.
- Vertaal niet woord voor woord. Neem Nederlandse agenda-items zoals vrijdagochtend, volgende maand en om kwart over drie. Formuleer ze eerst volgens de Engelse categorie — dag, grotere periode of exact tijdstip — en controleer daarna: on Friday morning, next month, at quarter past three.
- Oefen contrastparen. Zeg hardop: in the morning / on Monday morning, at night / on Friday night, in June / on 6 June. Zo leer je niet alleen losse regels, maar ook het beslissende verschil.
Verwante onderwerpen
Voor dit concept zijn in de opgegeven leerroute geen afzonderlijke verwante grammaticaconcepten gekoppeld. Nuttige vervolgstappen zijn wel het oefenen van Engelse kloktijden en datums, en later het onderscheid tussen for en since en tussen by en until.