การใช้ det finns บอกว่า “มี” ในภาษาสวีเดน
Det finns
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผังไวยากรณ์ภาษาสวีเดนบน Settemila Lingue
สรุปสั้น ๆ
Det finns ใช้บอกว่า “มี…อยู่” หรือ “มี…ให้ใช้” เช่น Det finns en bank här. แปลว่า “มีธนาคารอยู่ที่นี่” ไม่ว่าจะมีสิ่งเดียวหรือหลายสิ่งก็ใช้ finns เหมือนกัน ถามว่ามีหรือไม่ด้วย Finns det …? และบอกว่าไม่มีด้วย Det finns inte … ส่วน det är ใช้บอกว่าเป็นอะไรหรือมีสภาพอย่างไร จึงไม่ใช่คำแทนกันได้ทุกกรณี
ภาพรวม
ลองนึกถึงตอนเดินทางไปเมืองใหม่ เราอาจอยากถามว่า “มีธนาคารแถวนี้ไหม” “มีรถเมล์ตอนกลางคืนไหม” หรือ “ที่นี่มีห้องน้ำหรือเปล่า” ภาษาสวีเดนใช้ det finns กับคำถามและคำบอกเล่าแบบนี้บ่อยมาก เป็นโครงสร้างพื้นฐานที่เริ่มเรียนตั้งแต่ระดับ A1 และใช้ได้ทั้งกับคน สถานที่ สิ่งของ ตลอดจนสิ่งที่มองไม่เห็น เช่น เวลาและโอกาส
สำหรับคนไทย คำว่า “มี” ดูเหมือนจะครอบคลุมทุกอย่าง แต่ในภาษาสวีเดนต้องแยกความหมายออกจากกัน “ฉันมีจักรยาน” เป็นเรื่องของผู้ครอบครอง จึงใช้ Jag har en cykel. ส่วน “มีจักรยานอยู่ข้างนอก” เป็นการบอกว่ามีสิ่งนั้นอยู่ จึงใช้ Det finns en cykel utanför. เมื่อแยกสองมุมนี้ได้ การเลือกคำจะง่ายขึ้นมาก
อีกจุดหนึ่งที่ต่างจากภาษาไทยคือ ภาษาสวีเดนต้องมี ประธาน หรือส่วนของประโยคที่ใช้บอกว่าใครหรืออะไรเกี่ยวข้องกับสิ่งที่กล่าว ในโครงสร้างนี้ det ทำหน้าที่เป็นประธานเชิงรูปแบบ คือเติมให้ประโยคมีโครงสร้างครบ ไม่ได้ชี้ไปยังสิ่งของชิ้นหนึ่งว่า “มัน” และไม่ได้แปลว่า “ที่นั่น” โดยตัวมันเอง
หลักการและโครงสร้าง
1. บอกว่ามีอะไรอยู่ด้วย det finns
โครงสร้างเริ่มต้นคือ Det finns + สิ่งที่มี + สถานที่หรือส่วนขยาย ส่วนสถานที่ละได้ถ้าเข้าใจกันอยู่แล้ว
- Det finns en affär nära stationen. — มีร้านค้าอยู่ใกล้สถานี
- Det finns två stolar i köket. — มีเก้าอี้สองตัวในครัว
- Det finns kaffe. — มีกาแฟ
finns เป็นคำกริยา หรือคำที่บอกการกระทำหรือสภาพ ในที่นี้หมายถึง “มีอยู่” รูปคำไม่เปลี่ยนตามจำนวนสิ่งที่กล่าวถึง และใช้ได้กับคำนามทั้งกลุ่ม en และ ett คำนามก็คือคำเรียกคน สัตว์ สิ่งของ สถานที่ หรือความคิด เช่น แมว บ้าน และปัญหา
| ภาษาสวีเดน | ความหมายภาษาไทย | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| Det finns en stol här. | มีเก้าอี้หนึ่งตัวอยู่ที่นี่ | สิ่งเดียว ใช้คำกลุ่ม en |
| Det finns ett bord här. | มีโต๊ะหนึ่งตัวอยู่ที่นี่ | สิ่งเดียว ใช้คำกลุ่ม ett |
| Det finns tre stolar här. | มีเก้าอี้สามตัวอยู่ที่นี่ | หลายสิ่งก็ยังใช้ finns |
| Det finns vatten här. | มีน้ำอยู่ที่นี่ | กล่าวถึงน้ำโดยไม่แยกเป็นชิ้น |
ถ้าต้องการบอกว่า “ที่นี่” ให้เติม här ถ้าต้องการบอกว่า “ที่นั่น” ให้เติม där จึงไม่ควรเข้าใจว่า det บอกสถานที่เรียบร้อยแล้ว
2. คำหลัง finns มักเป็นสิ่งที่เพิ่งนำเข้ามาในบทสนทนา
ตามปกติเราใช้ det finns เพื่อนำเสนอข้อมูลว่า “มีสิ่งหนึ่งอยู่” คำนามหลัง finns จึงมักเป็นรูปไม่ชี้เฉพาะ คือยังไม่ได้ระบุว่าเป็นสิ่งใดที่ผู้ฟังรู้จักอยู่แล้ว เช่น en bank “ธนาคารแห่งหนึ่ง” หรือ många människor “คนจำนวนมาก”
- Det finns en bok på bordet. — มีหนังสือเล่มหนึ่งอยู่บนโต๊ะ
- Boken är på bordet. — หนังสือเล่มนั้นอยู่บนโต๊ะ
ประโยคแรกชวนให้ผู้ฟังรับรู้ว่ามีหนังสือ ส่วนประโยคที่สองเริ่มจากหนังสือที่รู้กันอยู่แล้ว แล้วบอกตำแหน่งของมัน รูป boken จึงหมายถึง “หนังสือเล่มนั้น” ไม่ใช่ “หนังสือเล่มหนึ่ง”
ภาษาไทยอาจใช้เพียง “มีหนังสืออยู่บนโต๊ะ” กับ “หนังสืออยู่บนโต๊ะ” โดยไม่เปลี่ยนรูปคำว่า “หนังสือ” แต่ภาษาสวีเดนมีทั้งการเลือกโครงสร้างและการเปลี่ยนรูปคำนามเข้ามาเกี่ยวข้อง สำหรับผู้เริ่มเรียน ให้ฝึก det finns + en/ett หรือจำนวน ก่อน แล้วค่อยดูกรณีพิเศษในส่วนต่อยอด
3. ถามว่ามีหรือไม่ด้วย Finns det …?
คำถามที่ตอบได้ว่าใช่หรือไม่ใช่ สลับให้ finns มาอยู่หน้า det ไม่ต้องเติมคำกริยาอื่น
- Finns det en bank i närheten? — มีธนาคารอยู่ใกล้ ๆ ไหม
- Finns det lediga rum? — มีห้องว่างไหม
- Finns det kaffe kvar? — ยังมีกาแฟเหลืออยู่ไหม
คำตอบสั้นที่ใช้เป็นแบบฝึกได้คือ
- Ja, det finns det. — มี
- Nej, det finns det inte. — ไม่มี
det ตัวท้ายในคำตอบสั้นใช้แทนสิ่งที่ถามถึง จึงไม่ใช่การเขียนคำเดิมเกินมาโดยไม่มีหน้าที่ ถ้าไม่อยากใช้คำตอบสั้น ก็พูดเต็มได้ เช่น Ja, det finns en bank vid torget. — มี มีธนาคารอยู่ตรงจัตุรัส
ถ้ามีคำถามนำ เช่น var “ที่ไหน” หรือ hur många “กี่…” ให้เรียงดังนี้
- Var finns det en bank? — มีธนาคารอยู่ที่ไหนบ้าง
- Hur många rum finns det? — มีห้องกี่ห้อง
4. บอกว่าไม่มีด้วย inte หรือ ingen
inte เป็นคำปฏิเสธ แปลว่า “ไม่” ในประโยคบอกเล่าหลักที่ขึ้นต้นด้วย det finns ให้วางหลัง finns
- Det finns inte någon bank här. — ที่นี่ไม่มีธนาคาร
- Det finns inte några lediga bord. — ไม่มีโต๊ะว่างเลย
- Det finns inte mycket tid. — มีเวลาไม่มาก
อีกวิธีที่กระชับคือใช้ ingen, inget, inga ซึ่งมีความหมายว่า “ไม่มี…” โดยเลือกรูปตามคำนาม
| ภาษาสวีเดน | ความหมายภาษาไทย | เลือกใช้กับอะไร |
|---|---|---|
| Det finns ingen bank här. | ที่นี่ไม่มีธนาคาร | bank อยู่ในกลุ่ม en |
| Det finns inget vatten. | ไม่มีน้ำ | vatten อยู่ในกลุ่ม ett |
| Det finns inga biljetter kvar. | ไม่มีตั๋วเหลือแล้ว | biljetter เป็นรูปหลายใบ |
เมื่อ ingen/inget/inga บอกความหมายว่าไม่มีอยู่แล้ว ไม่ต้องเติม inte ซ้ำเพื่อให้เป็นปฏิเสธธรรมดา นอกจากนี้ Det finns inte många platser. แปลว่า “มีที่นั่งไม่มาก” ไม่เท่ากับ Det finns inga platser. ซึ่งแปลว่า “ไม่มีที่นั่งเลย”
5. วางสถานที่ไว้ต้นประโยคได้ แต่ต้องสลับคำ
ประโยคสองแบบนี้ให้ข้อมูลหลักเหมือนกัน แต่แบบหลังเริ่มจากสถานที่
- Det finns ett apotek här. — มีร้านขายยาอยู่ที่นี่
- Här finns det ett apotek. — ที่นี่มีร้านขายยา
ใน ประโยคหลัก หรือประโยคที่ใช้เดี่ยว ๆ ได้ ภาษาสวีเดนมักวางคำกริยาที่ผันแล้วไว้ในตำแหน่งที่สอง โดยนับเป็นส่วนของประโยค ไม่ใช่นับคำทีละคำ เมื่อ här หรือกลุ่มคำบอกสถานที่ขึ้นต้น finns จึงต้องตามมาติด ๆ แล้วค่อยเป็น det
- I den här byn finns det en skola. — ในหมู่บ้านนี้มีโรงเรียนหนึ่งแห่ง
- På söndagar finns det ingen buss. — วันอาทิตย์ไม่มีรถเมล์
สำหรับผู้เริ่มต้น จำคู่ Det finns … här. กับ Här finns det … ให้คล่องก่อน ไม่จำเป็นต้องย้ายส่วนต้นประโยคทุกครั้ง
ตัวอย่างในสถานการณ์จริง
ตัวอย่างต่อไปนี้แสดงทั้งการบอกข้อมูล การถาม การปฏิเสธ และรูปอดีตซึ่งจะอธิบายเพิ่มเติมด้านล่าง ลองอ่านภาษาสวีเดนก่อน แล้วนึกภาพว่าประโยคนั้นใช้ตอบคำถามอะไร
| ภาษาสวีเดน | ความหมายภาษาไทย | ใช้ในสถานการณ์ใด |
|---|---|---|
| Det finns en katt i trädgården. | มีแมวตัวหนึ่งอยู่ในสวน | แจ้งว่าพบสัตว์อยู่ในสถานที่หนึ่ง |
| Det finns många människor här. | ที่นี่มีคนเยอะ | บรรยายสถานที่ที่มีผู้คน |
| Finns det en bank i närheten? | มีธนาคารอยู่ใกล้ ๆ ไหม | ถามหาบริการในย่านที่ไม่คุ้นเคย |
| Finns det en toalett här? | ที่นี่มีห้องน้ำไหม | ถามในร้านหรืออาคารสาธารณะ |
| Det finns två lediga platser vid fönstret. | มีที่นั่งว่างสองที่ตรงหน้าต่าง | บอกตำแหน่งที่นั่งว่าง |
| Det finns kaffe i köket. | มีกาแฟอยู่ในครัว | บอกว่ามีเครื่องดื่มให้ |
| Finns det något utan mjölk? | มีอะไรที่ไม่ใส่นมบ้างไหม | ถามเรื่องอาหารหรือเครื่องดื่ม |
| Det finns inga lediga rum i natt. | คืนนี้ไม่มีห้องว่าง | แจ้งเรื่องห้องพัก |
| Det finns inte mycket tid. | มีเวลาไม่มาก | เตือนให้รีบจัดการสิ่งหนึ่ง |
| Här finns det en karta över området. | ที่นี่มีแผนที่ของบริเวณนี้ | ชี้แหล่งข้อมูลให้ผู้เดินทาง |
| Det finns en lösning på problemet. | ปัญหานี้มีทางแก้ | บอกความเป็นไปได้ ไม่ใช่ตำแหน่งสิ่งของ |
| Finns det några biljetter kvar? | ยังมีตั๋วเหลืออยู่บ้างไหม | ถามก่อนซื้อตั๋ว |
| Det fanns en gång en prinsessa. | กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีเจ้าหญิงองค์หนึ่ง | สำนวนเปิดเรื่องเล่าในอดีต |
| Det har funnits en skola här i hundra år. | ที่นี่มีโรงเรียนมาเป็นร้อยปีแล้ว | กล่าวถึงการมีอยู่ต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน |
| Det kommer att finnas fler platser i morgon. | พรุ่งนี้จะมีที่ว่างเพิ่มขึ้น | บอกสิ่งที่จะมีในอนาคต |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
1. ละ det ตามความเคยชินจากภาษาไทย
- ไม่ถูกในประโยคบอกเล่ามาตรฐาน: Finns en bank här.
- ถูก: Det finns en bank här. — มีธนาคารอยู่ที่นี่
- เหตุผล: ภาษาไทยเริ่มว่า “มี…” ได้เลย แต่โครงสร้างพื้นฐานของสวีเดนต้องมี det ส่วน Finns det en bank här? — “ที่นี่มีธนาคารไหม” เป็นคำถาม ไม่ใช่คำบอกเล่า
ในภาษาพูดสั้น ๆ อาจได้ยินการละบางคำ แต่ยังไม่ควรใช้เป็นต้นแบบของประโยคเต็ม
2. เปลี่ยน det เป็น de เพราะมีหลายสิ่ง
- ไม่ถูกสำหรับความหมายว่า “มีหนังสือสามเล่ม”: De finns tre böcker på bordet.
- ถูก: Det finns tre böcker på bordet. — มีหนังสือสามเล่มอยู่บนโต๊ะ
- เหตุผล: det ในโครงสร้างนี้ไม่ได้แทนหนังสือ จึงไม่เปลี่ยนเป็น de ตามจำนวน ส่วน finns ก็ไม่ต้องเปลี่ยนรูปเพราะมีหลายเล่ม
De finns här. เป็นอีกประโยคหนึ่งที่อาจใช้ได้ หมายถึง “พวกมันอยู่ที่นี่” เมื่อรู้แล้วว่ากำลังพูดถึงสิ่งใด จึงอย่าสับสนกับการนำเสนอสิ่งใหม่ว่า “มี…อยู่”
3. แปล “มี” เป็น har ทุกครั้ง
- ไม่ถูกเมื่อต้องการบอกว่าในห้องมีโต๊ะ: Det har ett bord i rummet.
- ถูก: Det finns ett bord i rummet. — มีโต๊ะตัวหนึ่งอยู่ในห้อง
- เหตุผล: har ใช้เมื่อระบุว่าใครหรืออะไรเป็นผู้มี เช่น Jag har ett bord. — ฉันมีโต๊ะหนึ่งตัว แต่ det finns ใช้บอกว่ามีสิ่งใดอยู่ โดยไม่ต้องระบุเจ้าของ
4. ใช้ det är แทน det finns โดยไม่ดูความหมาย
- ไม่เหมาะเมื่อต้องการแจ้งว่ามีร้านยาอยู่แถวนี้: Det är ett apotek i närheten.
- ตรงความหมายกว่า: Det finns ett apotek i närheten. — มีร้านขายยาอยู่ใกล้ ๆ
- เหตุผล: เมื่อแนะนำว่ามีสิ่งใดอยู่ ให้ใช้ det finns เป็นหลัก แต่ถ้ากำลังชี้อาคารแล้วบอกว่า Det är ett apotek. — “นั่นคือร้านขายยา” ประโยคนี้ใช้ är ถูกต้อง เพราะเป็นการระบุว่าอาคารนั้นคืออะไร
5. ย้ายสถานที่ไว้ข้างหน้า แต่ไม่สลับ det กับ finns
- ไม่ถูกในประโยคหลัก: Här det finns en bank.
- ถูก: Här finns det en bank. — ที่นี่มีธนาคาร
- เหตุผล: เมื่อส่วนบอกสถานที่ขึ้นต้น คำกริยาต้องอยู่ตำแหน่งที่สอง อย่าคัดลอกลำดับ “ที่นี่ + มี…” ของไทยโดยวาง det คั่นไว้หน้า finns
6. ใช้คำปฏิเสธซ้ำโดยไม่ตั้งใจ
- ไม่ใช้เป็นคำปฏิเสธธรรมดา: Det finns inte inga biljetter.
- ถูก: Det finns inga biljetter. — ไม่มีตั๋วเลย
- อีกแบบที่ถูก: Det finns inte några biljetter. — ไม่มีตั๋วเลย
- เหตุผล: inga มีความหมายปฏิเสธอยู่แล้ว การเติม inte เข้าไปอีกไม่ได้เป็นวิธีมาตรฐานสำหรับบอกว่า “ไม่มี” อย่างธรรมดา
ข้อสังเกตในการใช้งาน
det finns กับ det är ไม่ได้ต่างกันแค่ถาวรหรือชั่วคราว
อาจพบคำอธิบายเบื้องต้นว่า det finns ใช้กับการมีอยู่ทั่วไป ส่วน det är ใช้กับสภาพชั่วคราว คำอธิบายนี้ช่วยให้เห็นภาพได้บางกรณี แต่ไม่ควรจำเป็นกฎตายตัว เพราะ det finns ใช้กับสิ่งที่มีอยู่เพียงชั่วคราวได้ และ är ก็ใช้กับสิ่งที่ไม่ได้ชั่วคราวได้เช่นกัน
- Det finns lediga rum i natt. — คืนนี้มีห้องว่าง แม้ห้องจะว่างแค่คืนนี้ก็ใช้ finns ได้
- Det är kallt i rummet. — ในห้องหนาว เป็นการบอกสภาพด้วย är
- Det är ett bibliotek. — นั่นคือห้องสมุด เป็นการระบุว่าสิ่งที่พูดถึงคืออะไร ไม่ได้บอกว่าสิ่งนั้นเป็นห้องสมุดแค่ชั่วคราว
คำถามที่ช่วยเลือกได้ดีกว่าคือ “กำลังบอกว่ามีอะไรอยู่ หรือกำลังบอกว่าสิ่งนั้นเป็นอะไร/เป็นอย่างไร”
ในภาษาพูด บางบริบทใช้ det är เพื่อบอกว่ามีคนหรือสิ่งหนึ่งอยู่ในสถานการณ์ปัจจุบันได้ เช่น Det är någon vid dörren. — มีใครอยู่ที่ประตู จึงไม่ควรตัดสินว่าทุกประโยคที่ใช้ det är และตามด้วยคนหรือสิ่งของผิดทั้งหมด สำหรับผู้เริ่มเรียน ให้ใช้ det finns เป็นรูปหลักเมื่อถามถึงสิ่งที่มีอยู่หรือบริการที่มีให้
finns กับ är เมื่อพูดถึงสิ่งที่รู้จักแล้ว
ถ้ารู้แล้วว่ากำลังพูดถึงธนาคารแห่งไหน และถามตำแหน่งของธนาคารนั้น สามารถพูดว่า
- Var ligger banken? — ธนาคารอยู่ตรงไหน
- Banken ligger vid stationen. — ธนาคารอยู่ตรงสถานี
ligger ในที่นี้เป็นคำบอกที่ตั้ง ไม่ได้หมายความว่าธนาคาร “นอน” อยู่ ส่วน finns ก็ใช้โดยมีสิ่งที่รู้จักแล้วเป็นประธานได้ เช่น Boken finns på biblioteket. — หนังสือเล่มนี้มีอยู่ที่ห้องสมุด เน้นว่าสามารถหาอ่านได้ที่นั่น
จึงควรแยก det finns + สิ่งที่นำเสนอใหม่ ออกจาก สิ่งที่รู้จักแล้ว + finns แม้จะมีคำกริยาคำเดียวกันก็ตาม
ระดับภาษาและการออกเสียง
Det finns เป็นภาษาปกติ ใช้ได้ทั้งในการสนทนา ป้ายประกาศ และงานเขียน ไม่ใช่สำนวนทางการโดยเฉพาะ ในภาษาพูด det มักออกเสียงเบา และเสียงท้ายอาจไม่ชัด แต่ในการเขียนยังคงรูป det ตามมาตรฐาน
หากต้องการถามอย่างสุภาพ อาจเพิ่มคำเกริ่น เช่น Ursäkta, finns det en toalett här? — ขอโทษนะคะ/ครับ ที่นี่มีห้องน้ำไหม ไม่ต้องเปลี่ยนรูป finns ตามระดับความสุภาพ
ต่อยอดจากพื้นฐาน: รูปเวลาและโครงสร้างที่พบภายหลัง
ส่วนนี้ยังไม่จำเป็นต้องใช้ให้คล่องตั้งแต่ A1 แต่จะช่วยให้อ่านประกาศ เรื่องเล่า และประโยคยาวได้เข้าใจมากขึ้น
รูปของ finnas และการบอกเวลา
finnas เป็นรูปพื้นฐานของคำกริยา คือรูปที่ใช้หลังคำกริยาช่วยบางคำหรือหลัง att ส่วน finns เป็นรูปปัจจุบัน ระวังว่า finnas กับ finna ไม่ใช่รูปที่นำมาใช้แทนกันได้ตามใจ: finna โดยทั่วไปหมายถึง “พบ” ส่วน finnas หมายถึง “มีอยู่” แม้คำจะเกี่ยวข้องกัน แต่ finns ในบทนี้ไม่ได้แปลว่า “ถูกพบ”
| ภาษาสวีเดน | ความหมายภาษาไทย | รูปที่ควรรู้ |
|---|---|---|
| Det finns en butik här. | ที่นี่มีร้านค้า | ปัจจุบัน: finns |
| Det fanns en butik här förut. | เมื่อก่อนที่นี่มีร้านค้า | อดีต: fanns |
| Det har funnits en butik här sedan 1990. | ที่นี่มีร้านค้ามาตั้งแต่ปี 1990 | har + funnits เชื่อมอดีตกับปัจจุบัน |
| Det hade funnits en butik här innan huset revs. | ที่นี่เคยมีร้านค้าก่อนที่บ้านจะถูกรื้อ | hade + funnits กล่าวถึงสิ่งที่มีอยู่ก่อนอีกเหตุการณ์ในอดีต |
| Det kommer att finnas en butik här. | ที่นี่จะมีร้านค้า | kommer att + finnas บอกอนาคต |
| Det kan finnas en annan väg. | อาจมีทางอื่น | kan + finnas บอกความเป็นไปได้ |
| Det måste finnas ett sätt. | ต้องมีวิธีสักอย่าง | måste + finnas บอกความมั่นใจหรือความจำเป็น |
| Det skulle finnas fler platser om rummet var större. | คงมีที่ว่างมากกว่านี้ ถ้าห้องใหญ่กว่านี้ | skulle + finnas กล่าวถึงสถานการณ์สมมุติ |
funnits เป็นรูปที่ใช้หลัง har หรือ hade ไม่ใช้แทน fanns เดี่ยว ๆ ส่วนหลัง kan และ måste ให้ใช้ finnas ไม่ใช่ finns เช่น Det kan finnas ett problem. — อาจมีปัญหา ไม่ใช่ Det kan finns ett problem.
สำนวนในตัวอย่างหลัก Det fanns en gång en prinsessa. — กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีเจ้าหญิงองค์หนึ่ง ใช้ fanns เพราะเล่าเรื่องในอดีต และ en gång ในสำนวนนี้เทียบได้กับการเปิดนิทานว่า “กาลครั้งหนึ่ง”
ประโยคย่อยวาง inte ต่างจากประโยคหลัก
ประโยคย่อย คือส่วนประโยคที่พ่วงอยู่กับประโยคอื่น เช่น ส่วนที่ขึ้นต้นด้วย att “ว่า” หรือ om “หรือไม่” ในประโยคย่อยแบบมาตรฐาน inte อยู่หน้า finns
- Det finns inte någon hiss. — ไม่มีลิฟต์
- Jag vet att det inte finns någon hiss. — ฉันรู้ว่าไม่มีลิฟต์
- Jag undrar om det finns en hiss. — ฉันสงสัยว่ามีลิฟต์หรือไม่
คู่แรกช่วยให้เห็นว่า กฎ “วาง inte หลัง finns” ที่เรียนตอนต้นใช้กับประโยคหลัก ไม่ควรยกไปใช้กับทุกโครงสร้างโดยไม่ดูชนิดประโยค
บางครั้งละ det ได้เมื่อขึ้นต้นด้วยสถานที่
นอกจาก Här finns det en bank. — ที่นี่มีธนาคาร ยังพบ Här finns en bank. ที่มีความหมายเดียวกันได้ โดยเฉพาะในข้อความบอกข้อมูลหรือคำบรรยายสถานที่ การละ det แบบนี้เกิดได้เมื่อมีส่วนอื่นนำหน้าคำกริยาแล้ว ไม่ได้แปลว่าควรละ det จากประโยคพื้นฐาน Det finns en bank. ทุกครั้ง
สำหรับผู้เริ่มต้น การคง det ใน Här finns det … เป็นรูปที่ปลอดภัยและเป็นธรรมชาติอยู่แล้ว เมื่ออ่านพบรูปสั้นจึงเพียงรับรู้ว่าเป็นอีกโครงสร้างที่ใช้ได้
นำเสนอสิ่งที่ระบุชัดแล้วได้ในบางบริบท
กฎพื้นฐานบอกว่าหลัง det finns มักเป็นสิ่งไม่ชี้เฉพาะ แต่บางครั้งผู้พูดกำลังยกตัวเลือกจากสิ่งที่ผู้ฟังรู้จักอยู่แล้ว เช่น
- Vi behöver någon som kan hjälpa oss. Det finns ju Anna. — เราต้องการคนมาช่วยเรา ก็มีอันนาไง
ชื่อ Anna ระบุบุคคลชัดเจน แต่ประโยคนี้ไม่ได้แนะนำว่าโลกนี้มีคนชื่ออันนาอยู่ เป็นการเสนอว่าอันนาเป็นตัวเลือกหนึ่ง ส่วน ju สื่อประมาณว่า “ก็…นี่/ก็…อยู่แล้ว” ใช้เมื่อผู้พูดมองว่าข้อมูลนี้เป็นสิ่งที่ผู้ฟังน่าจะรู้
นี่เป็นการใช้เฉพาะบริบท ไม่ใช่เหตุให้เปลี่ยนประโยคทั่วไปอย่าง “หนังสือเล่มนั้นอยู่บนโต๊ะ” เป็นโครงสร้าง det finns โดยอัตโนมัติ
การมีอยู่ไม่จำเป็นต้องมีตำแหน่งทางกายภาพ
เมื่ออ่านมากขึ้นจะพบ det finns กับความคิด เหตุผล หรือทางเลือก เช่น
- Det finns ingen anledning att vänta. — ไม่มีเหตุผลที่จะรอ
- Det finns mycket att göra. — มีอะไรให้ทำอีกมาก
- Det finns de som föredrar att arbeta hemma. — มีคนที่ชอบทำงานที่บ้านมากกว่า
ประโยคสุดท้ายใช้ de som … ในความหมายว่า “คนที่…” ไม่ได้มีการเปลี่ยน det ต้นประโยคให้เป็นรูปหลายคน ส่วนความหมายหลักยังเหมือนเดิม คือบอกว่ามีคนกลุ่มหนึ่งอยู่จริง
วิธีฝึกให้ใช้ได้คล่อง
1. เปลี่ยนสถานที่คุ้นเคยให้เป็นคำบอกเล่า คำถาม และคำปฏิเสธ
เลือกสถานที่ใกล้บ้าน เช่น ร้านยา ห้องสมุด หรือป้ายรถเมล์ แล้วพูดสามรูปติดกัน
- Det finns ett apotek här. — ที่นี่มีร้านขายยา
- Finns det ett apotek här? — ที่นี่มีร้านขายยาไหม
- Det finns inget apotek här. — ที่นี่ไม่มีร้านขายยา
เปลี่ยนคำนามสักสามคำ และตรวจว่าเลือก ingen, inget, inga ถูกหรือไม่ วิธีนี้ช่วยฝึกทั้งลำดับคำและการปฏิเสธในครั้งเดียว
2. ฝึกแยกคำว่า “มี” ของไทยเป็นสองมุม
เขียนประโยคไทยวันละห้าประโยค เช่น “ฉันมีหนังสือ” “ในกระเป๋ามีหนังสือ” “เรามีเวลา” “ยังมีเวลาเหลือ” แล้วถามตัวเองก่อนแปลว่า เน้นผู้มีหรือเน้นสิ่งที่มีอยู่
- Jag har en bok. — ฉันมีหนังสือหนึ่งเล่ม
- Det finns en bok i väskan. — มีหนังสือหนึ่งเล่มอยู่ในกระเป๋า
- Vi har tid. — เรามีเวลา
- Det finns tid kvar. — ยังมีเวลาเหลือ
บางสถานการณ์พูดได้หลายมุม ไม่ต้องหาคำแปลเดียวที่ใช้ได้ตลอด เป้าหมายคือเข้าใจว่าประโยคของเรากำลังเน้นอะไร
3. บรรยายห้องโดยสลับจุดเริ่มประโยค
มองรอบห้องแล้วสร้างประโยคสองแบบต่อสิ่งของหนึ่งอย่าง เช่น Det finns två stolar i köket. กับ I köket finns det två stolar. ทั้งคู่หมายถึง “มีเก้าอี้สองตัวในครัว” จากนั้นลองเล่าย้อนถึงห้องเก่าโดยเปลี่ยน finns เป็น fanns
เมื่อทำได้คล่อง ให้ถามต่อว่า Finns det några stolar i köket? — ในครัวมีเก้าอี้บ้างไหม แล้วตอบ Ja, det finns det. — มี การฝึกเป็นบทสนทนาสั้น ๆ จะช่วยให้ไม่ต้องประกอบประโยคใหม่ทีละคำเวลาใช้งานจริง
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
- พื้นฐานที่ควรรู้ก่อน: คำกริยา vara ที่ใช้บอกว่าเป็น อยู่ หรือมีสภาพอย่างไร — ช่วยแยกการระบุว่าสิ่งหนึ่งคืออะไร การบอกตำแหน่งของสิ่งที่รู้จักแล้ว และการนำเสนอด้วย det finns ว่ามีสิ่งใดอยู่