A2

Przyszłość z ir a + bezokolicznik w hiszpańskim

Futuro Próximo

Ten artykuł jest częścią drzewa gramatyki języka hiszpański w Settemila Lingue.

W skrócie

Hiszpańska konstrukcja ir a + bezokolicznik służy do mówienia o planach, zamiarach i tym, co według nas się wydarzy: Voy a comer — „Zaraz zjem / Zamierzam coś zjeść”. Odmieniasz tylko ir, po nim zawsze stawiasz a, a drugi czasownik zostawiasz w bezokoliczniku, czyli formie słownikowej, takiej jak comer — „jeść”. Nazwa „przyszłość bliska” nie oznacza, że zdarzenie musi nastąpić za chwilę: Vamos a salir mañana znaczy „Jutro wyjdziemy”.

Do czego służy ta konstrukcja?

Na poziomie A2 konstrukcja ir a + bezokolicznik, nazywana po hiszpańsku futuro próximo, pozwala swobodnie opowiadać o przyszłości bez uczenia się nowych końcówek każdego czasownika. Przydaje się przy ustalaniu weekendu, zapowiadaniu kolejnej czynności, pytaniu o czyjeś zamiary oraz przewidywaniu pogody. Va a llover — „Będzie padać” — to zapowiedź zdarzenia, a nie czyjś plan.

Dla osoby polskojęzycznej ważne jest to, że nie ma tu jednego stałego odpowiednika. Zależnie od sytuacji Voy a llamar a Ana można oddać jako „Zadzwonię do Any”, „Zaraz zadzwonię do Any” albo „Zamierzam zadzwonić do Any”. Nie trzeba za każdym razem używać słowa „zamierzam”: czasem brzmiałoby zbyt oficjalnie, a przy pogodzie byłoby wręcz mylące.

Sam czasownik ir oznacza „iść” lub „jechać”, ale w tej konstrukcji przede wszystkim zapowiada przyszłą czynność. Voy a descansar — „Odpocznę / Zamierzam odpocząć” — nie wymaga przemieszczania się. Możesz to powiedzieć, nie ruszając się z kanapy.

Jak budować zdania?

Odmień tylko pierwszy czasownik

Schemat jest stały: odmienione ir + a + bezokolicznik. Zmienia się forma ir, zależnie od tego, o kim mówisz. Drugi czasownik nie dostaje końcówki osobowej.

Osoba Konstrukcja z comer Znaczenie
ja yo voy a comer zjem / zamierzam zjeść
ty tú vas a comer zjesz / zamierzasz zjeść
on, ona; pan, pani él / ella / usted va a comer zje; zje pan/pani
my nosotros / nosotras vamos a comer zjemy / zamierzamy zjeść
wy, nieformalnie w Hiszpanii vosotros / vosotras vais a comer zjecie / zamierzacie zjeść
oni, one; państwo; wy ellos / ellas / ustedes van a comer zjedzą; zjedzą państwo; zjecie

Form nosotras i vosotras używa się wobec grup złożonych wyłącznie z kobiet. Usted to grzecznościowe „pan/pani”, ale łączy się z formą va, nie vas. Ustedes wymaga van: w Hiszpanii jest zwykle grzecznościowe, a w Ameryce Łacińskiej stanowi zwykły sposób zwracania się do kilku osób.

Tak jak po polsku, często pomijasz słowo wskazujące osobę. Voy a comer — „Zjem” — jest pełnym zdaniem; yo nie jest obowiązkowe. Dodasz je przy kontraście: Yo voy a cocinar y tú vas a comprar el pan — „Ja ugotuję, a ty kupisz chleb”.

Bezokolicznik pozostaje bez zmian

Hiszpańskie bezokoliczniki kończą się na -ar, -er, -ir. Konstrukcja działa tak samo ze wszystkimi trzema grupami, również gdy dany czasownik ma nieregularną odmianę w innych zdaniach:

  • Voy a estudiar. — „Będę się uczyć”.
  • Vas a comer. — „Zjesz”.
  • Vamos a salir. — „Wyjdziemy”.
  • Va a tener tiempo. — „Będzie mieć czas”.
  • Van a hacer la cena. — „Zrobią kolację”.

Nie przenoś polskiego rozróżnienia „zrobię” i „będę robić” na samą budowę tej konstrukcji. Hiszpański bezokolicznik nie zmienia tu formy, żeby oddać polski aspekt, czyli różnicę między czynnością ujmowaną jako zakończona a jej przebiegiem. Voy a leer esta noche to naturalnie „Dziś wieczorem będę czytać”, a Voy a leer este mensaje — „Przeczytam tę wiadomość”. Znaczenie dopowiada kontekst.

Przeczenia

Słowo no stawiasz przed odmienionym ir:

  • No voy a salir hoy. — „Dzisiaj nie wyjdę”.
  • No vamos a comprar nada. — „Niczego nie kupimy”.

W drugim przykładzie nada oznacza „nic”. Zestawienie no … nada jest poprawne; pod tym względem hiszpański przypomina polskie „nie … nic”.

Porównaj też zakres przeczenia:

  • No voy a trabajar mañana. — „Jutro nie będę pracować”.
  • Voy a intentar no trabajar mañana. — „Spróbuję jutro nie pracować”.

W drugim zdaniu no dotyczy samego „pracowania”, dlatego stoi przed trabajar, nie przed voy.

Pytania

Nie dodajesz odpowiednika polskiego „czy”. W piśmie używasz dwóch znaków zapytania, a w mowie odpowiedniej intonacji:

  • ¿Vas a venir? — „Przyjdziesz?”.
  • ¿Qué vas a hacer? — „Co zamierzasz robić?”.
  • ¿Cuándo vamos a salir? — „Kiedy wyjdziemy?”.
  • ¿Va a pagar con tarjeta? — „Czy zapłaci pan/pani kartą?”.

Po słowie pytającym nadal zostaje pełne vas a hacer, vamos a salir. Pytanie nie jest powodem do pominięcia a.

Gdzie umieścić krótkie zaimki?

Zaimki to słowa zastępujące osoby lub rzeczy, na przykład polskie „mnie”, „cię”, „go”. Przy tej konstrukcji krótkie hiszpańskie zaimki mogą stać przed odmienionym ir albo na końcu bezokolicznika, zapisane z nim łącznie:

  • Te voy a llamar. = Voy a llamarte. — „Zadzwonię do ciebie”.
  • Lo vamos a comprar. = Vamos a comprarlo. — „Kupimy to”.

Tak samo zachowuje się me w levantarse — „wstawać”, czyli w czasowniku z elementem odpowiadającym tutaj polskiemu „się”:

  • Me voy a levantar temprano. = Voy a levantarme temprano. — „Wstanę wcześnie”.

W przeczeniu: No te voy a llamar albo No voy a llamarte — „Nie zadzwonię do ciebie”. Nie wkładaj krótkiego zaimka między a a bezokolicznik. Na początek wybierz jeden z dwóch poprawnych wariantów i ćwicz go konsekwentnie.

Przykłady w codziennych sytuacjach

Poniższe tłumaczenia pokazują naturalne polskie odpowiedniki, nie jeden sztywny schemat. Zwróć uwagę, kiedy pasuje „zaraz”, kiedy „zamierzam”, a kiedy wystarczy zwykła forma przyszła.

Po hiszpańsku Po polsku Na co zwrócić uwagę
Voy a comer. Zaraz coś zjem. Zapowiedź własnej czynności.
Va a llover. Będzie padać. Przewidywanie bez osoby wykonującej czynność.
Vamos a salir mañana. Jutro wyjdziemy. Plan nie musi dotyczyć tej chwili.
¿Qué vas a hacer? Co zamierzasz robić? Pytanie o zamiary.
Esta noche voy a preparar una sopa. Dziś wieczorem ugotuję zupę. Konkretny plan domowy.
No voy a usar el coche hoy. Dzisiaj nie będę korzystać z samochodu. Przeczenie przed voy.
¿Vais a quedaros en casa? Zostaniecie w domu? Forma używana do grupy znajomych w Hiszpanii.
Mis padres van a venir el domingo. Moi rodzice przyjadą w niedzielę. Liczba mnoga: van.
Te voy a enviar la dirección. Wyślę ci adres. Zaimek przed voy.
Voy a enviarte la dirección. Wyślę ci adres. Ten sam sens, zaimek przy bezokoliczniku.
¿A qué hora se va a levantar usted? O której godzinie pan/pani wstanie? Grzecznościowe usted wymaga va.
¡Cuidado, te vas a caer! Uważaj, bo się przewrócisz! Ostrzeżenie oparte na obecnej sytuacji.
El año que viene vamos a vivir en Valencia. W przyszłym roku będziemy mieszkać w Walencji. Możliwy także dalszy horyzont czasowy.
Va a haber una reunión a las diez. O dziesiątej będzie zebranie. Haber oznacza tu, że coś się odbędzie.

Najczęstsze błędy

1. Pomijanie obowiązkowego a

  • Błędnie: Voy comer.
  • Poprawnie: Voy a comer. — „Zjem”.

Polskie „będę jeść” nie ma słowa łączącego oba czasowniki, ale hiszpański schemat go wymaga. Ucz się od razu całych fragmentów voy a, vas a, vamos a, zamiast dodawać a dopiero po namyśle.

2. Odmienianie obu czasowników

  • Błędnie: Vamos a salimos mañana.
  • Poprawnie: Vamos a salir mañana. — „Jutro wyjdziemy”.

Osobę wskazuje już vamos. Po a potrzebna jest forma słownikowa salir, a nie osobowa salimos — „wychodzimy”.

3. Niezgodność formy ir z osobą

  • Błędnie: Mis amigos va a venir.
  • Poprawnie: Mis amigos van a venir. — „Moi znajomi przyjdą”.

Kilka osób wymaga van. Nie sugeruj się tym, że drugi czasownik jest zawsze taki sam: to pierwszy musi pasować do osoby lub grupy, o której mowa.

4. Wstawianie krótkiego zaimka w środek konstrukcji

  • Błędnie: Voy a te llamar.
  • Poprawnie: Te voy a llamar. albo Voy a llamarte. — „Zadzwonię do ciebie”.

Polskie „do ciebie” stoi osobno, ale hiszpańskie krótkie te ma dwa określone miejsca. Nie jest samodzielnym dodatkiem, który można swobodnie przesuwać.

5. Traktowanie llover jak polskiego „deszcz”

  • Błędnie: Van a llover mañana. — jeśli chodzi o zwykłą zapowiedź deszczu.
  • Poprawnie: Va a llover mañana. — „Jutro będzie padać”.

W zwykłych zdaniach pogodowych llover — „padać” — jest bezosobowe, czyli nie wskazuje wykonawcy czynności. Dlatego używamy va, bez „oni”, „one” czy innej osoby.

6. Mylenie przyszłości z ruchem do jakiegoś miejsca

  • Błędnie: Voy a Madrid estudiar.
  • Poprawnie, jeśli chodzi o cel podróży: Voy a Madrid a estudiar. — „Jadę do Madrytu, żeby się uczyć”.
  • Poprawnie, jeśli chodzi o plan nauki: Voy a estudiar en Madrid. — „Zamierzam studiować w Madrycie”.

Ir a Madrid opisuje ruch do Madrytu, a ir a estudiar może zapowiadać naukę. Sama obecność ir nie rozstrzyga znaczenia; patrz na całe zdanie.

Uwagi o użyciu

„Bliska” nie znaczy „tylko za chwilę”

Najbardziej typowe są zamiary i zdarzenia widziane z perspektywy obecnej sytuacji. Mogą dotyczyć najbliższych minut, jutra albo przyszłego roku. Voy a aprender español este año — „W tym roku zamierzam nauczyć się hiszpańskiego” — jest poprawne. Nie istnieje granica liczby godzin lub dni, po której trzeba przełączyć się na inny czas.

Konstrukcja nie gwarantuje też realizacji planu. Voy a llamar mañana — „Jutro zadzwonię” — mówi o zamiarze, a nie o pewnym fakcie. Tak jak w polszczyźnie, obietnica może nie zostać spełniona.

Zwykła mowa, ale nie wyłącznie potoczna

Ir a + bezokolicznik jest bardzo częste w rozmowach w całym świecie hiszpańskojęzycznym. Jest również naturalne w neutralnych wiadomościach i oficjalnych zapowiedziach: La directora va a presentar los resultados — „Dyrektorka przedstawi wyniki”. Nie należy uważać tej konstrukcji za mniej poprawną wersję czasu przyszłego.

W większości Ameryki Łacińskiej zamiast vais a… usłyszysz przy zwracaniu się do kilku osób van a…. W regionach używających vos, czyli lokalnego odpowiednika nieformalnego „ty”, spotkasz też vos vas a…. Nie zmienia to podstawowego schematu.

Można powiedzieć voy a ir

Powtórzenie czasownika nie jest błędem. Voy a ir al médico znaczy „Pójdę do lekarza”. Pierwsze voy buduje zapowiedź przyszłości, a drugie ir nazywa samą czynność pójścia. Nie trzeba usuwać żadnego z nich tylko dlatego, że po polsku takie powtórzenie wyglądałoby dziwnie.

Krok dalej — niuanse na później

Do codziennych rozmów na A2 wystarczą dotychczasowe zasady. Poniższe rozróżnienia pomogą później lepiej rozumieć dialogi i świadomie wybierać między kilkoma sposobami mówienia o przyszłości.

Konstrukcja z ir a czas przyszły prosty

Czas przyszły prosty to forma taka jak llamaré — „zadzwonię”, w której końcówka jednego czasownika wskazuje przyszłość. Nie dziel obu sposobów mechanicznie na „blisko” i „daleko” ani na „pewne” i „niepewne”. Ich użycia częściowo się pokrywają.

Zdanie Znaczenie po polsku Typowy odcień w odpowiednim kontekście
Voy a llamar a Marta. Zamierzam zadzwonić do Marty. Obecny zamiar lub zapowiedź kolejnej czynności.
Llamaré a Marta. Zadzwonię do Marty. Neutralna zapowiedź, deklaracja albo obietnica.
Mira esas nubes: va a llover. Spójrz na te chmury: będzie padać. Przewidywanie związane z tym, co teraz widać.
Mañana lloverá en el norte. Jutro na północy będzie padać. Neutralna prognoza, np. w komunikacie pogodowym.

Różnica bywa kwestią sposobu przedstawienia zdarzenia, nie zmiany samych faktów. Nie poprawiaj automatycznie każdego llamaré na voy a llamar. Z kolei czas przyszły prosty ma także użycia niezwiązane z przyszłością: Estará en casa może znaczyć „Pewnie jest w domu”. Konstrukcja z ir a nie zastępuje go we wszystkich takich zdaniach.

Teraźniejszość też może oznaczać przyszłość

Salimos mañana a las ocho — „Wyjeżdżamy jutro o ósmej” — przedstawia wydarzenie jako ustalone. Vamos a salir mañana a las ocho — „Zamierzamy wyjechać jutro o ósmej” — ujmuje je jako plan lub zapowiedź. Podobny wybór jest możliwy po polsku: „Jutro wyjeżdżamy” i „Jutro wyjedziemy”. Różnica nie musi oznaczać innego poziomu pewności.

Plany widziane z przeszłości

Po poznaniu form przeszłych spotkasz iba a + bezokolicznik. Iba to przeszła forma ir używana między innymi do opisywania tła i zamiarów:

  • Iba a llamarte, pero me quedé sin batería. — „Miałem/Miałam do ciebie zadzwonić, ale rozładowała mi się bateria”.
  • Íbamos a salir cuando empezó a llover. — „Właśnie mieliśmy wyjść, kiedy zaczęło padać”.

Ta konstrukcja opisuje zamiar lub przyszłość z punktu widzenia przeszłej chwili. Sama w sobie nie mówi, że plan nie doszedł do skutku; w pierwszym przykładzie informuje o tym dalsza część zdania.

Przyszłe zdarzenie po cuando

Gdy cuando znaczy „kiedy” i wprowadza przyszłe zdarzenie, hiszpański często wymaga trybu łączącego, czyli form używanych między innymi przy zdarzeniach jeszcze niezrealizowanych:

  • Cuando llegue, voy a llamarte. — „Kiedy dotrę, zadzwonię do ciebie”.

Llegue jest tutaj formą tego trybu, nie zwykłą formą przyszłą. Na A2 nie musisz jeszcze samodzielnie tworzyć takich zdań, ale warto zauważyć, że nie tłumaczy się każdej przyszłej czynności przez kolejne ir a. Inaczej jest w pytaniu: ¿Cuándo vas a llegar? — „Kiedy przyjedziesz?” — zwyczajnie pyta o termin i zachowuje naszą podstawową konstrukcję.

Pytania retoryczne i zachęty

Nie każde zdanie z tym schematem jest dosłownym pytaniem o przyszły plan:

  • ¿Cómo voy a saberlo? — „Skąd mam to wiedzieć?”.
  • ¡No voy a ayudarte siempre! — „Nie będę ci przecież zawsze pomagać!”.
  • Vamos a ver. — „Zobaczmy / Zaraz zobaczymy”.

Pierwszy przykład może wyrażać bezradność, drugi odmowę lub zniecierpliwienie. Vamos a ver często porządkuje rozmowę i wprowadza zastanowienie nad problemem. Słuchając, zwracaj uwagę na ton i sytuację, nie tylko na dosłowne znaczenie słów.

Jak ćwiczyć?

  1. Ułóż plan na trzy różne terminy. Napisz po jednym zdaniu o dzisiejszym wieczorze, weekendzie i przyszłym roku. W każdym użyj ir a z innym bezokolicznikiem. Dzięki temu nie utrwalisz błędnego skojarzenia, że ta konstrukcja działa tylko z „zaraz”.
  2. Zmieniaj osobę, potem rodzaj zdania. Zacznij od Voy a cocinar — „Ugotuję”. Zmień „ja” na „my”, potem utwórz przeczenie i pytanie: Vamos a cocinar, No vamos a cocinar, ¿Vamos a cocinar? — „Ugotujemy”, „Nie będziemy gotować”, „Będziemy gotować?”. Za każdym razem sprawdź obecność a i niezmieniony bezokolicznik.
  3. Przećwicz dwie pozycje zaimka na tej samej wiadomości. Zapisz Te voy a enviar una foto oraz Voy a enviarte una foto — oba znaczą „Wyślę ci zdjęcie”. Następnie powiedz oba warianty na głos w przeczeniu. Ćwicz pełne fragmenty zdania, zamiast przesuwać zaimek w przypadkowe miejsce.

Powiązane zagadnienia

Wymagania wstępne

Czasownik ir w hiszpańskim: odmiana i użycieA1

Koncepcje, które na tym bazują

Więcej koncepcji A2

Ta koncepcja w innych językach

Porównaj we wszystkich językach