A2

Porównania w języku hiszpańskim

Los Comparativos

Ten artykuł jest częścią drzewa gramatyki języka hiszpański w Settemila Lingue.

W skrócie

Hiszpańskie „bardziej… niż” to más… que, a „mniej… niż” — menos… que: Este piso es más caro que el otro — „To mieszkanie jest droższe od tamtego”. Równość cech wyrażasz przez tan… como: tan caro como — „tak drogi jak”, a równość ilości przez tanto, tanta, tantos, tantas… como — „tyle samo… co”. Zapamiętaj też formy mejor — „lepszy, lepiej”, peor — „gorszy, gorzej”, mayor — między innymi „starszy” i menor — między innymi „młodszy”.

Do czego służą porównania?

Porównania przydają się, gdy wybierasz nocleg, rozmawiasz o cenach, opisujesz rodzinę albo oceniasz dojazd do pracy. Możesz porównywać cechy rzeczy i osób, sposób wykonywania czynności oraz ilości: mieszkanie jest cichsze, ktoś mówi wolniej, ktoś ma więcej czasu. Na poziomie A2 warto opanować te trzy zastosowania, zamiast uczyć się wyłącznie pojedynczych par typu „duży — większy”.

W polskim często zmieniamy sam wyraz: „tani — tańszy”, „szybko — szybciej”. W hiszpańskim zwykle dokładamy osobne słowo: barato — más barato — „tani — tańszy”, rápido — más rápido — „szybko — szybciej”. Nie trzeba zatem szukać specjalnej końcówki dla każdego porównania.

Podstawowe konstrukcje są regularne. Więcej uwagi wymagają wybór między tan i tanto, kilka częstych form nieregularnych oraz zdania, w których polskie „niż” nie odpowiada hiszpańskiemu que. Te ostatnie znajdziesz w części dla osób, które chcą wyjść poza podstawy.

Jak tworzyć porównania?

Więcej lub mniej danej cechy: más… que i menos… que

Przymiotnik, czyli wyraz opisujący cechę osoby lub rzeczy, umieszczasz między más albo menos a que. Hiszpańskie más barato que odpowiada zarówno polskiemu „tańszy niż”, jak i „tańszy od”. W obu polskich wersjach hiszpańska konstrukcja pozostaje taka sama.

Konstrukcja i przykład Znaczenie
más caro que droższy niż
menos caro que mniej drogi niż, tańszy od
Esta habitación es más luminosa que la otra. Ten pokój jest jaśniejszy od tamtego.
Estas sillas son menos cómodas que las de la cocina. Te krzesła są mniej wygodne niż te w kuchni.

Más i menos nie zmieniają formy. Przymiotnik nadal dopasowuje się do opisywanego wyrazu pod względem rodzaju i liczby: más caro — „droższy”, más cara — „droższa”, más caros — „drożsi lub droższe”, más caras — „droższe”, gdy chodzi o rzeczy rodzaju żeńskiego.

Porównanie nie narzuca wyboru między ser a estar, czyli dwoma czasownikami odpowiadającymi często polskiemu „być”. Este café es más barato — „Ta kawa jest tańsza” opisuje cenę, a Hoy estoy más cansada que ayer — „Dziś jestem bardziej zmęczona niż wczoraj” opisuje aktualny stan.

Sposób wykonywania czynności

Tak samo porównujesz przysłówki, czyli wyrazy mówiące na przykład, jak lub jak szybko coś robimy:

  • ¿Puedes hablar más despacio que antes? — „Możesz mówić wolniej niż wcześniej?”.
  • Este tren llega menos puntualmente que el de la mañana. — „Ten pociąg przyjeżdża mniej punktualnie niż poranny”.

Przysłówek nie dopasowuje się do rodzaju ani liczby osób. Ana habla más despacio que Luis znaczy „Ana mówi wolniej niż Luis”, a Ana y Marta hablan más despacio que Luis — „Ana i Marta mówią wolniej niż Luis”. W obu zdaniach despacio pozostaje bez zmian.

Więcej lub mniej rzeczy: más i menos przed nazwą

Rzeczownik, czyli wyraz nazywający osobę, rzecz lub pojęcie, również może występować po más i menos:

  • Tengo más tiempo que tú. — „Mam więcej czasu niż ty”.
  • Este mes tenemos menos gastos que el mes pasado. — „W tym miesiącu mamy mniej wydatków niż w poprzednim”.

Nie dodawaj do más ani menos końcówek rodzaju i liczby. Poprawne są zarówno más trabajo — „więcej pracy”, jak i más preguntas — „więcej pytań”.

Można też porównać sam zakres czynności, bez podawania nazwy rzeczy: Ahora leo más que antes — „Teraz czytam więcej niż wcześniej”; Duermo menos que tú — „Śpię mniej niż ty”.

Taka sama cecha: tan… como

Przed przymiotnikiem lub przysłówkiem używaj tan… como. Po polsku odpowiada to zwykle „tak… jak” albo „równie… jak”.

  • La cocina es tan grande como el salón. — „Kuchnia jest tak duża jak salon”.
  • Este autobús va tan despacio como el anterior. — „Ten autobus jedzie równie wolno jak poprzedni”.

Tan jest nieodmienne. Mówisz więc tan alto — „tak wysoki”, tan alta — „tak wysoka” i tan altas — „tak wysokie”. Odmienia się tylko przymiotnik.

Polskie „tak samo” może kusić, żeby szukać dłuższego wyrażenia. Nie jest potrzebne: tan cómodo como samo znaczy „tak samo wygodny jak”. Pamiętaj natomiast o drugiej części: po tan w takim porównaniu występuje como, nie que.

Taka sama ilość: tanto… como

Przed rzeczownikiem wybieraj formę tanto dopasowaną do jego rodzaju i liczby. To właśnie porównywany rzeczownik, a nie osoba posiadająca daną rzecz, decyduje o końcówce.

Hiszpański Polski Jak dobrać formę
Tengo tanto trabajo como tú. Mam tyle samo pracy co ty. Rodzaj męski, liczba pojedyncza.
Tengo tanta paciencia como tú. Mam tyle samo cierpliwości co ty. Rodzaj żeński, liczba pojedyncza.
Tengo tantos libros como tú. Mam tyle samo książek co ty. Rodzaj męski, liczba mnoga.
Tengo tantas preguntas como tú. Mam tyle samo pytań co ty. Rodzaj żeński, liczba mnoga.

Rodzaj sprawdzaj w hiszpańskim, nie w polskim tłumaczeniu. „Praca” jest po polsku rodzaju żeńskiego, ale trabajo jest rodzaju męskiego, dlatego występuje z tanto.

Kiedy porównujesz same czynności i po tanto nie ma rzeczownika, używasz nieodmiennego tanto como: Marta trabaja tanto como Pedro — „Marta pracuje tyle samo co Pedro”. Forma tanta byłaby tu błędna: nie opisujemy ilości rzeczy rodzaju żeńskiego, tylko to, ile ktoś pracuje.

Lepszy, gorszy, starszy, młodszy

Niektóre bardzo częste porównania mają osobne formy. W zwykłym znaczeniu „lepszy” i „gorszy” nie tworzymy ich przez dodanie más.

Forma hiszpańska Typowe znaczenie
bueno → mejor dobry → lepszy
malo → peor zły → gorszy
bien → mejor dobrze → lepiej
mal → peor źle → gorzej
mayor starszy; w odpowiednim kontekście większy
menor młodszy; w odpowiednim kontekście mniejszy

Este pan es mejor que el de ayer znaczy „Ten chleb jest lepszy od wczorajszego”, a Hoy me siento peor que ayer — „Dziś czuję się gorzej niż wczoraj”. Po mejor i peor nadal występuje que.

Gdy te formy opisują rzeczy lub osoby, mają liczbę mnogą: mejores — „lepsi, lepsze”, peores — „gorsi, gorsze”, mayores — „starsi, starsze”, menores — „młodsi, młodsze”. Nie mają osobnej końcówki żeńskiej. Estas sillas son mejores znaczy „Te krzesła są lepsze”. Natomiast w zdaniu Ellas cantan mejor — „One śpiewają lepiej” forma mejor opisuje śpiewanie, więc nie zmienia się na liczbę mnogą.

Przy wieku najprościej zapamiętać: Mi hermana es mayor que yo — „Moja siostra jest starsza ode mnie”, Mi hermano es menor que yo — „Mój brat jest młodszy ode mnie”. Przy zwykłych rozmiarach używaj przede wszystkim más grande i más pequeño: Mi maleta es más grande que la tuya — „Moja walizka jest większa od twojej”. Dokładniejsze rozróżnienie znajdziesz niżej.

Przykłady w codziennych sytuacjach

W poniższych zdaniach zwróć uwagę na to, co jest porównywane: cecha, sposób działania czy ilość. To pozwala wybrać konstrukcję bez tłumaczenia każdego polskiego słowa osobno.

Hiszpański Polski Na co zwrócić uwagę
Es más alto que yo. Jest wyższy ode mnie. Cecha osoby.
Madrid es menos grande que Tokio. Madryt jest mniejszy od Tokio. Dosłownie: mniej duży; naturalne jest też użycie „mniejszy”.
Ella canta mejor que yo. Ona śpiewa lepiej ode mnie. Porównujemy sposób śpiewania.
Es tan bueno como él. Jest tak dobry jak on. Porównanie z osobą wskazaną przez „on”.
El hotel del centro es menos tranquilo que este. Hotel w centrum jest mniej spokojny niż ten. Porównanie miejsc noclegowych.
En bicicleta llego más rápido que en autobús. Rowerem docieram szybciej niż autobusem. Porównanie środków transportu.
La sopa de hoy está tan buena como la de ayer. Dzisiejsza zupa jest tak samo smaczna jak wczorajsza. Ocena smaku konkretnego dania.
No tengo tanta hambre como tú. Nie jestem tak głodny jak ty. Po hiszpańsku „mieć głód”; rzeczownik rodzaju żeńskiego.
Ahora recibimos tantos pedidos como en diciembre. Teraz otrzymujemy tyle samo zamówień co w grudniu. Liczba rzeczy rodzaju męskiego.
En este barrio hay más tiendas que en el mío. W tej dzielnicy jest więcej sklepów niż w mojej. Porównanie liczby sklepów.
Mi hermano menor tiene veinte años. Mój młodszy brat ma dwadzieścia lat. Drugą osobę można pozostawić domyślną.
Estos zapatos son peores que los otros. Te buty są gorsze od tamtych. Forma nieregularna w liczbie mnogiej.
Mis padres viajan tanto como nosotros. Moi rodzice podróżują tyle samo co my. Porównanie czynności, bez odmiany „tanto”.
El alquiler es mucho más caro que antes. Czynsz jest znacznie wyższy niż wcześniej. Mocniejszy stopień różnicy.

W zdaniu Es tan bueno como él słowo él oznacza „on”, nie „jego”. Jeżeli chodzi o „tak dobry jak jego”, trzeba wskazać posiadaną rzecz, choćby przez zastąpienie jej nazwą lub odpowiednią formą: Mi móvil es tan bueno como el suyo — „Mój telefon jest tak dobry jak jego”.

Najczęstsze błędy

1. Dodawanie más do mejor albo peor

  • Błędnie: Este restaurante es más mejor que el otro.
  • Poprawnie: Este restaurante es mejor que el otro. — „Ta restauracja jest lepsza od tamtej”.
  • Dlaczego: Mejor już zawiera znaczenie „lepszy”. Tak samo nie mówimy w zwykłym porównaniu más peor. Jeśli różnica jest duża, powiedz mucho mejor — „znacznie lepszy”.

2. Łączenie tan z que

  • Błędnie: Mi coche es tan viejo que el tuyo.
  • Poprawnie: Mi coche es tan viejo como el tuyo. — „Mój samochód jest tak stary jak twój”.
  • Dlaczego: Porównanie równości ma parę tan… como. Konstrukcja tan… que istnieje, ale wyraża skutek: Es tan viejo que ya no funciona — „Jest tak stary, że już nie działa”.

3. Używanie tanto przed samą cechą

  • Błędnie: Esta cama es tanto cómoda como la otra.
  • Poprawnie: Esta cama es tan cómoda como la otra. — „To łóżko jest tak wygodne jak tamto”.
  • Dlaczego: Cómoda opisuje cechę, więc wymaga tan. Odmienne tanto stawiamy przed rzeczownikiem, na przykład tanta comodidad — „tyle samo wygody”.

4. Pomijanie końcówki przy rzeczowniku

  • Błędnie: Hay tanto personas como ayer.
  • Poprawnie: Hay tantas personas como ayer. — „Jest tyle samo osób co wczoraj”.
  • Dlaczego: Personas ma rodzaj żeński i liczbę mnogą. Dopasuj tantas do tego słowa, nie do polskiego „tyle”.

5. Przenoszenie polskiej formy „mnie” po que

  • Błędnie: Pedro es más alto que mí.
  • Poprawnie: Pedro es más alto que yo. — „Pedro jest wyższy ode mnie”.
  • Dlaczego: W takim porównaniu wzrostu po que używamy yo — „ja”, choć po polsku naturalne jest „ode mnie”. Podobnie que tú — „niż ty”, nie que ti.

6. Używanie muy do wzmacniania różnicy

  • Błędnie: Este piso es muy más caro.
  • Poprawnie: Este piso es mucho más caro. — „To mieszkanie jest dużo droższe”.
  • Dlaczego: Muy caro znaczy „bardzo drogi”, ale przed más caro potrzebujesz mucho: „dużo droższy”. To inne konstrukcje.

Wskazówki dotyczące użycia

Jak podkreślić albo złagodzić różnicę

Przy cechach i sposobie działania możesz używać mucho más — „znacznie bardziej”, mucho menos — „znacznie mniej”, un poco más — „trochę bardziej”, bastante más — „sporo bardziej”. Na przykład Este camino es un poco más largo, pero mucho más seguro znaczy „Ta droga jest trochę dłuższa, ale znacznie bezpieczniejsza”.

W zdaniu Estas habitaciones son mucho más grandes — „Te pokoje są znacznie większe” forma mucho nie zmienia się, ponieważ wzmacnia porównanie cechy. Inaczej jest przed nazwą rzeczy: Tenemos muchas más preguntas — „Mamy o wiele więcej pytań”. Tutaj muchas dopasowuje się do preguntas.

Nie zawsze trzeba wypowiadać całe porównanie

Jeśli wiadomo, z czym porównujesz, można pominąć część zaczynającą się od que albo como. Przy wyborze pokoju wystarczy Este es más tranquilo — „Ten jest spokojniejszy”. Prośba Más despacio, por favor — „Wolniej, proszę” także nie wymaga dopowiedzenia „niż teraz”.

Nie traktuj tego jako nowego schematu. To zwykłe skrócenie zdania dzięki wspólnej sytuacji rozmówców.

Przeczenie nie zawsze znaczy to samo co przeciwna cecha

Este hotel no es tan caro como el otro — „Ten hotel nie jest tak drogi jak tamten” sugeruje niższą cenę. Natomiast Este hotel no es más caro que el otro — „Ten hotel nie jest droższy od tamtego” dopuszcza również identyczną cenę. Różnica jest podobna jak w polskim: „nie tak drogi” to nie to samo co „nie droższy”.

Podstawowe konstrukcje są neutralne: pasują do rozmowy, wiadomości i tekstu oficjalnego. Nie trzeba zastępować ich bardziej skomplikowanymi formami, żeby brzmieć uprzejmie.

Dla dociekliwych: poza podstawami A2

Poniższe rozróżnienia nie są potrzebne do każdego prostego porównania. Warto jednak je rozpoznawać, ponieważ często pojawiają się w ogłoszeniach, opisach produktów i dłuższych wypowiedziach.

Más de czy más que przed liczbą?

Gdy liczba jest progiem, po polsku mówimy „więcej niż” lub „mniej niż”, ale po hiszpańsku zwykle używamy más de albo menos de:

  • El viaje dura más de tres horas. — „Podróż trwa ponad trzy godziny”.
  • Cuesta menos de veinte euros. — „Kosztuje mniej niż dwadzieścia euro”.

Nie wystarczy jednak zasada „zawsze de przed liczbą”. Porównując dwa obiekty, nadal możesz użyć que: Dos entradas cuestan más que una — „Dwa bilety kosztują więcej niż jeden”. Tutaj nie wskazujesz progu, lecz porównujesz koszt dwóch biletów z kosztem jednego.

Szczególnie przydatna jest różnica po przeczeniu: No tengo más de veinte euros znaczy „Mam najwyżej dwadzieścia euro”, natomiast No tengo más que veinte euros — „Mam tylko dwadzieścia euro”. W pierwszym zdaniu podajesz górną granicę; w drugim podkreślasz niewielką kwotę.

„Więcej, niż myślałem”: de lo que

Gdy porównujesz wynik z oczekiwaniem opisanym całym zdaniem, często potrzebujesz de lo que, a nie samego que:

  • El examen fue más fácil de lo que esperaba. — „Egzamin był łatwiejszy, niż się spodziewałem”.
  • He gastado menos de lo que pensaba. — „Wydałem mniej, niż myślałem”.

Zapamiętaj cały zwrot de lo que esperaba — „niż się spodziewałem”. Polski odpowiednik „niż” nie pokazuje tej różnicy, dlatego tłumaczenie słowo po słowie łatwo prowadzi do błędu.

Mayor i menor to nie zawsze rozmiar

Przy wieku mayor i menor są bardzo częste. Poprawne są również más joven — „młodszy” i más viejo — „starszy”, ale viejo w odniesieniu do osoby może brzmieć mniej taktownie. O starszej siostrze najbezpieczniej powiedzieć mi hermana mayor.

Mayor i menor opisują też wielkość w znaczeniu ilości, znaczenia lub natężenia: un riesgo mayor — „większe ryzyko”, un problema menor — „mniejszy problem”. Wymiary konkretnego przedmiotu najprościej wyrażać przez más grande i más pequeño.

Nie ucz się zakazu „nigdy más mayor” bez kontekstu. Takie połączenie występuje, gdy mayor oznacza po prostu osobę starszą wiekiem, na przykład Cuando seas más mayor, lo entenderás — „Kiedy będziesz starszy, zrozumiesz to”. Na początku wystarczy jednak zwykłe mayor que przy porównywaniu wieku dwóch osób.

Inny sposób wyrażania równości: igual de

Zamiast tan… como możesz spotkać igual de… que:

  • Esta silla es igual de cómoda que aquella. — „To krzesło jest równie wygodne jak tamto”.
  • Esta silla es tan cómoda como aquella. — „To krzesło jest tak wygodne jak tamto”.

Znaczenie jest tu bardzo podobne, ale pary słów są różne: tan… como, natomiast igual de… que. Nie mieszaj ich ze sobą.

„Im więcej…, tym…”: cuanto más… más…

Gdy jedna zmiana pociąga za sobą drugą, używa się konstrukcji cuanto más… más… i podobnych połączeń:

  • Cuanto más practico, mejor hablo. — „Im więcej ćwiczę, tym lepiej mówię”.
  • Cuanto menos duermo, más cansado estoy. — „Im mniej śpię, tym bardziej jestem zmęczony”.

To nie jest już proste porównanie dwóch osób. Pokazujesz zależność między ilością ćwiczeń a wynikiem albo między snem a samopoczuciem. W tych zdaniach cuanto piszemy bez akcentu graficznego.

Porównanie a stopień najwyższy

Stopień najwyższy, czyli forma wskazująca kogoś lub coś na pierwszym miejscu w danej grupie, rozwija te same podstawy. Porównaj:

  • Ana es más alta que Marta. — „Ana jest wyższa od Marty”.
  • Ana es la más alta de la familia. — „Ana jest najwyższa w rodzinie”.

W drugim zdaniu pojawia się la i określenie grupy z de. Z nieregularnymi formami działa to podobnie: Es el mejor restaurante del barrio — „To najlepsza restauracja w dzielnicy”. Szczegóły tego wzorca to osobny temat.

Jak ćwiczyć?

  1. Porównaj dwie realne możliwości. Wybierz dwa mieszkania, dwa połączenia kolejowe albo dwa telefony. Zapisz po jednym zdaniu o cenie, wygodzie, liczbie dostępnych opcji i wspólnej cesze. Użyj kolejno más… que, menos… que, tantos… como i tan… como. Dzięki temu przećwiczysz różne konstrukcje, a nie cztery warianty tego samego zdania.
  2. Zbuduj zestaw z jednej myśli. Zacznij od Este piso es caro — „To mieszkanie jest drogie”. Zmień je na Es más caro que el otro — „Jest droższe od tamtego”, Es tan caro como el otro — „Jest tak samo drogie jak tamto” i No es tan caro como el otro — „Nie jest tak drogie jak tamto”. Sprawdzaj, jak zmiana jednego elementu zmienia sens.
  3. Zadawaj sobie pytanie: cecha, rzecz czy czynność? Przy zdaniu „Mam tyle samo…” wskaż rzeczownik i dobierz tanto, tanta, tantos albo tantas. Przy „robię tyle samo” użyj nieodmiennego tanto. Osobno powtarzaj pary bueno — mejor i bien — mejor: „lepszy” i „lepiej” wyglądają po hiszpańsku tak samo, ale pełnią różne zadania.

Powiązane zagadnienia

  • Podstawa: Przymiotniki regularne — jak dopasować opis cechy do rodzaju i liczby opisywanych osób lub rzeczy.
  • Następny krok: Stopień najwyższy — jak powiedzieć „najtańszy”, „najlepszy” i „największy w grupie”.

Wymagania wstępne

Przymiotniki regularne w języku hiszpańskimA1

Koncepcje, które na tym bazują

Więcej koncepcji A2

Ta koncepcja w innych językach

Porównaj we wszystkich językach