B2

Thì tương lai tiếp diễn trong tiếng Anh

Future Continuous

Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.

Nắm nhanh

Thì tương lai tiếp diễn có cấu trúc will be + động từ đuôi -ing, dùng để nhìn một hành động khi nó đang diễn ra tại một thời điểm trong tương lai: At nine tomorrow, I'll be working. — Chín giờ ngày mai, tôi sẽ đang làm việc. Cấu trúc này còn diễn tả hoạt động dự kiến theo lịch trình và hỏi về kế hoạch của người khác: Will you be using the car tonight? — Tối nay bạn có dùng xe không? Điểm cần nhớ không chỉ là “sẽ”, mà là hoạt động đang diễn ra hoặc được dự kiến trong khoảng thời gian ấy.

Tổng quan

Giả sử người thân muốn gọi cho bạn lúc tám giờ tối mai. Bạn không chỉ thông báo “mai tôi làm việc”, mà muốn họ hiểu rằng đúng lúc đó bạn vẫn đang bận: I'll be working at eight. — Tám giờ tôi sẽ đang làm việc. Thì tương lai tiếp diễn giúp đặt người nghe vào một thời điểm phía trước rồi hình dung hoạt động đang diễn ra quanh thời điểm ấy.

Ở trình độ B2, bạn cần dùng cấu trúc này linh hoạt hơn là chỉ ghép “sẽ đang” vào bản dịch. Trong tiếng Việt, “sẽ”, “đang” và cụm chỉ thời gian thường đủ để truyền đạt ý, còn động từ không đổi dạng. Tiếng Anh cần cả chuỗi will be working: thiếu be hoặc thiếu đuôi -ing là cấu trúc không còn đúng.

Ngoài việc miêu tả hoạt động đang tiếp diễn, cấu trúc này rất hữu ích khi trao đổi lịch làm việc, kế hoạch đi lại hoặc hỏi xem người khác có dùng một vật gì không. Bản dịch tiếng Việt tự nhiên đôi khi chỉ cần “sẽ”, “có… không” hoặc “dự kiến”, chứ không nhất thiết có “đang”. Vì thế, hãy học theo tình huống giao tiếp, không theo phép thay từng từ.

Cấu tạo và cách dùng

Ghép câu khẳng định, phủ định và câu hỏi

Chủ ngữ là người hoặc sự vật được nói đến; trong các ví dụ dưới đây, đó là I (tôi), she (cô ấy) hoặc they (họ). Sau chủ ngữ, giữ nguyên will be, rồi thêm động từ đuôi -ing, tức dạng như working (làm việc), waiting (đợi).

Kiểu câu Mẫu tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt
Khẳng định I will be working. Tôi sẽ đang làm việc.
Phủ định I will not be working. Tôi sẽ không làm việc vào lúc đó.
Câu hỏi có hoặc không Will you be working? Lúc đó bạn có làm việc không?
Câu hỏi về hoạt động What will you be doing? Lúc đó bạn sẽ đang làm gì?
Câu hỏi về địa điểm Where will she be staying? Cô ấy sẽ ở đâu trong thời gian đó?

Will không thay đổi theo chủ ngữ, nên không thêm -s khi nói về một người.

Tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt
I will be working. Tôi sẽ đang làm việc.
You will be working. Bạn sẽ đang làm việc.
He will be working. Anh ấy sẽ đang làm việc.
She will be working. Cô ấy sẽ đang làm việc.
It will be working. Nó sẽ đang hoạt động.
We will be working. Chúng tôi sẽ đang làm việc.
They will be working. Họ sẽ đang làm việc.

Trong lời nói và tin nhắn thông thường, dùng dạng rút gọn: I'll, you'll, he'll, she'll, it'll, we'll, they'll. Chẳng hạn, We'll be waiting outside. — Chúng tôi sẽ đợi ở bên ngoài. Dạng phủ định thường gặp là won't: She won't be coming to the party. — Cô ấy sẽ không đến dự tiệc.

Khi trả lời ngắn, chỉ giữ will, không cần lặp be: Yes, I will. — Có; No, I won't. — Không. Không dùng dạng khẳng định rút gọn ở cuối câu trả lời: Yes, I'll không phải câu trả lời ngắn hoàn chỉnh.

Viết dạng đuôi -ing

Động từ là từ chỉ hành động hoặc trạng thái. Với cấu trúc này, dạng gốc của động từ cần chuyển sang đuôi -ing.

Quy tắc thường gặp Dạng tiếng Anh
Thường chỉ thêm đuôi work → working; read → reading
Bỏ chữ e cuối không được phát âm make → making; write → writing
Đổi ie thành y rồi thêm đuôi lie → lying; die → dying
Gấp đôi phụ âm cuối ở nhiều động từ một âm tiết có mẫu phụ âm–nguyên âm–phụ âm sit → sitting; run → running
Với từ nhiều âm tiết, chú ý âm được nhấn mạnh begin → beginning; visit → visiting

Các dạng trong bảng lần lượt có nghĩa là làm việc, đọc, làm hoặc tạo ra, viết, nằm, chết, ngồi, chạy, bắt đầu và ghé thăm. Đây là quy tắc viết dạng từ, không phải quy tắc riêng của tương lai tiếp diễn.

Nhìn vào một thời điểm ở tương lai

Cách dùng cốt lõi là một hoạt động đang diễn ra tại mốc tương lai. Hoạt động có thể bắt đầu trước mốc ấy và tiếp tục sau đó; câu không cho biết chính xác lúc bắt đầu hoặc kết thúc.

At ten tomorrow, we'll be discussing the budget. — Mười giờ ngày mai, chúng tôi sẽ đang bàn về ngân sách.

Bạn hình dung cuộc thảo luận đang diễn ra lúc mười giờ. Câu này không có nghĩa cuộc thảo luận bắt đầu lúc mười giờ. Nếu muốn nói rõ giờ bắt đầu, dùng The discussion will start at ten. — Cuộc thảo luận sẽ bắt đầu lúc mười giờ.

Mốc thời gian có thể là this time tomorrow (giờ này ngày mai), at eight tonight (tám giờ tối nay), hoặc một sự kiện khác: when you arrive (khi bạn đến). Mốc ấy cũng có thể đã rõ trong hội thoại, nên không bắt buộc phải có trong từng câu.

Nói về hoạt động dự kiến theo lịch trình

Tương lai tiếp diễn còn trình bày một việc như một phần bình thường của kế hoạch hoặc diễn biến sắp tới.

I'll be working late. — Tôi sẽ làm việc đến muộn.

Người nói thông báo lịch dự kiến, không nhất thiết vừa quyết định ở thời điểm nói. Tương tự, We'll be sending you the documents tomorrow. — Ngày mai chúng tôi sẽ gửi tài liệu cho bạn. Việc gửi có thể khá nhanh; ở cách dùng này, người nói không nhấn mạnh một hành động kéo dài mà trình bày bước tiếp theo trong lịch trình.

Tuy nhiên, đây không phải cấu trúc bắt buộc cho mọi lịch hẹn. We're meeting the supplier tomorrow. — Ngày mai chúng tôi gặp nhà cung cấp — dùng hiện tại tiếp diễn để nhấn mạnh cuộc hẹn đã thu xếp. Hai cách nói có thể cùng phù hợp, chỉ khác góc nhìn.

Hỏi về kế hoạch mà không trực tiếp yêu cầu

Will you be using the car tonight? — Tối nay bạn có dùng xe không?

Câu hỏi tập trung vào lịch của người nghe. Người hỏi có thể muốn mượn xe, nhưng chưa trực tiếp đề nghị. So với Will you lend me the car? — Bạn cho tôi mượn xe nhé? — đây là bước hỏi thông tin trước khi đưa ra lời nhờ.

Không nên hiểu rằng cứ thêm be + -ing là câu tự động lịch sự. Giọng điệu và hoàn cảnh vẫn quan trọng. Will you be finishing this today? — Hôm nay bạn có làm xong việc này không? — vẫn có thể nghe như thúc giục nếu người nói đang kiểm tra tiến độ.

Ví dụ trong tình huống thực tế

Những câu dưới đây thể hiện ba ý chính: hoạt động đang diễn ra, lịch dự kiến và câu hỏi về kế hoạch. Bản dịch ưu tiên tiếng Việt tự nhiên.

Tiếng Anh Tiếng Việt Điểm cần chú ý
This time tomorrow, I'll be flying to Paris. Giờ này ngày mai, tôi sẽ đang trên chuyến bay đến Paris. Hình dung hành trình đang diễn ra.
At eight tonight, we'll be having dinner with my parents. Tám giờ tối nay, chúng tôi sẽ đang ăn tối cùng bố mẹ tôi. Hoạt động quanh một mốc giờ.
Don't call at three. I'll be interviewing a candidate. Đừng gọi lúc ba giờ nhé. Lúc ấy tôi sẽ đang phỏng vấn một ứng viên. Giải thích vì sao không tiện nghe máy.
When you arrive, I'll be waiting outside the station. Khi bạn đến, tôi sẽ đợi ở ngoài nhà ga. Mốc tương lai là lúc người kia đến.
I'll be working late. Tôi sẽ làm việc đến muộn. Thông báo lịch làm việc dự kiến.
She won't be coming to the party. Cô ấy sẽ không đến dự tiệc. Cho biết một người sẽ vắng mặt.
We'll be staying with my aunt for a few days. Chúng tôi sẽ ở nhà dì tôi vài ngày. Chỗ ở tạm thời trong chuyến đi.
The team will be testing the new system all next week. Nhóm sẽ thử nghiệm hệ thống mới suốt tuần tới. Khoảng hoạt động kéo dài.
I'll be taking the early train, as usual. Tôi sẽ đi chuyến tàu sớm như thường lệ. Kế hoạch phù hợp với thói quen.
Will you be using the car tonight? Tối nay bạn có dùng xe không? Hỏi lịch trước khi có thể xin mượn xe.
Will you be joining us for lunch? Bạn có ăn trưa cùng chúng tôi không? Hỏi xem người kia có tham gia không.
What will you be doing while the children are at school? Trong lúc bọn trẻ đi học, bạn sẽ làm gì? Hỏi hoạt động trong một khoảng tương lai.

Những lỗi thường gặp

1. Bỏ mất be

  • Sai: I'll working late.
  • Đúng: I'll be working late.
  • Nghĩa: Tôi sẽ làm việc đến muộn.

Tiếng Việt không có từ tương ứng bắt buộc với be trong câu này, nên người học dễ bỏ sót. Hãy nhớ theo cả cụm will be working, không chỉ nhớ will và working.

2. Dùng động từ gốc sau will be

  • Sai: She will be wait outside.
  • Đúng: She will be waiting outside.
  • Nghĩa: Cô ấy sẽ đợi ở bên ngoài.

Muốn diễn tả tiếp diễn thì cần đuôi -ing. Cũng có thể nói She will wait outside, nhưng đó là cấu trúc tương lai với will đơn thuần, không phải tương lai tiếp diễn.

3. Thêm trợ động từ do vào câu hỏi

  • Sai: Do you will be using the car tonight?
  • Đúng: Will you be using the car tonight?
  • Nghĩa: Tối nay bạn có dùng xe không?

Trợ động từ là từ hỗ trợ tạo câu hỏi, câu phủ định hoặc ý nghĩa ngữ pháp. Ở đây đã có will, nên đưa will lên trước chủ ngữ; không thêm do.

4. Dùng tiếp diễn với trạng thái một cách máy móc

  • Không tự nhiên khi chỉ nói về việc biết đáp án: Tomorrow, I'll be knowing the answer.
  • Tự nhiên: Tomorrow, I'll know the answer.
  • Nghĩa: Ngày mai tôi sẽ biết đáp án.

Các động từ chỉ trạng thái, tức điều đang tồn tại chứ không phải một hoạt động đang tiến hành, như know (biết), believe (tin) và own (sở hữu), thường không dùng ở dạng tiếp diễn trong nghĩa thông thường.

5. Dùng tiếp diễn khi thực ra muốn nhấn mạnh kết quả đã xong

  • Không phù hợp nếu muốn nói đã đọc xong: By Friday, I'll be reading the report.
  • Phù hợp: By Friday, I'll have read the report.
  • Nghĩa câu phù hợp: Chậm nhất đến thứ Sáu, tôi sẽ đọc xong báo cáo.

Câu đầu không nhất thiết sai ngữ pháp: nó có thể nói đến việc đã bước vào giai đoạn đọc vào lúc đó. Nhưng nó không bảo đảm báo cáo đã được đọc xong. Đừng dùng tiếp diễn để thay cho ý hoàn thành.

6. Thêm will vào phần chỉ thời gian

  • Sai trong câu chỉ tương lai thông thường: When you will arrive, I'll be waiting outside.
  • Đúng: When you arrive, I'll be waiting outside.
  • Nghĩa: Khi bạn đến, tôi sẽ đợi ở bên ngoài.

Trong mệnh đề chỉ thời gian — phần câu nêu lúc việc khác xảy ra — sau when thường dùng hiện tại để nói về tương lai. Quy tắc này cũng áp dụng sau while (trong khi) và as soon as (ngay khi) trong các trường hợp tương tự.

Lưu ý khi sử dụng

Không phải lúc nào cũng dịch là “sẽ đang”

“Sẽ đang” giúp hiểu ý cốt lõi, nhưng lặp lại cụm này trong mọi bản dịch sẽ khiến tiếng Việt nặng nề. Will you be coming tomorrow? tự nhiên là “Ngày mai bạn có đến không?”, không nhất thiết là “Ngày mai bạn có sẽ đang đến không?”. Hãy xác định ý trước: người nói miêu tả một hoạt động tại mốc giờ, thông báo kế hoạch hay hỏi về việc tham gia?

Không tự nói lên mức độ chắc chắn tuyệt đối

Tương lai tiếp diễn thường khiến sự việc nghe như điều được dự kiến trong diễn biến bình thường, nhưng không bảo đảm kế hoạch không đổi. I'll probably be working from home tomorrow. — Có lẽ ngày mai tôi sẽ làm việc ở nhà. Từ probably (có lẽ) vẫn kết hợp hoàn toàn tự nhiên với cấu trúc này.

Dùng được trong cả hội thoại lẫn công việc

Dạng rút gọn rất phổ biến khi nói chuyện. Trong thư công việc, câu như We will be contacting you next week. — Chúng tôi sẽ liên hệ với bạn vào tuần tới — có thể trình bày bước tiếp theo bằng giọng nhẹ nhàng, theo quy trình. Tuy vậy, nó không luôn lịch sự hơn hoặc tốt hơn câu ngắn We will contact you next week, cùng nghĩa cơ bản là tuần tới sẽ liên hệ. Khi cần cam kết rõ ràng, câu ngắn có thể trực tiếp hơn.

Hiểu sâu hơn: phân biệt các góc nhìn về tương lai

Tương lai đơn, tiếp diễn và hoàn thành

“Tương lai đơn” ở đây là cách nói với will + động từ gốc. “Tương lai hoàn thành” dùng will have + dạng phân từ quá khứ, tức dạng như finished hoặc written, để nhìn một việc như đã xong trước mốc tương lai.

Tiếng Anh Tiếng Việt Trọng tâm
I'll write the report tomorrow. Ngày mai tôi sẽ viết báo cáo. Nêu việc sẽ làm; tùy hoàn cảnh có thể là quyết định hoặc lời hứa.
At ten tomorrow, I'll be writing the report. Mười giờ ngày mai, tôi sẽ đang viết báo cáo. Hoạt động đang diễn ra lúc mười giờ.
By ten tomorrow, I'll have written the report. Đến mười giờ ngày mai, tôi sẽ viết xong báo cáo. Kết quả hoàn tất trước hoặc đúng mốc đó.

Mẹo phân biệt: tự hỏi “Lúc ấy đang làm gì?” hay “Đến lúc ấy đã xong chưa?”. Nếu muốn nói đã làm suốt bao lâu tính đến một mốc, có thể gặp tương lai hoàn thành tiếp diễn: By June, I'll have been working here for five years. — Đến tháng Sáu, tôi sẽ làm việc ở đây được năm năm. Đây là cấu trúc khác, không thể bỏ have been rồi giữ nguyên nghĩa tích lũy thời gian ấy.

Phân biệt với kế hoạch đã thu xếp và dự định

I'm meeting Lan tomorrow. — Ngày mai tôi có hẹn gặp Lan — làm nổi bật sự thu xếp đã có. I'm going to meet Lan tomorrow. — Ngày mai tôi định gặp Lan — làm nổi bật dự định. I'll be meeting Lan tomorrow. — Ngày mai tôi sẽ gặp Lan — trình bày cuộc gặp như một phần lịch trình dự kiến.

Trong nhiều hoàn cảnh, cả ba đều đúng. Đừng tìm một ranh giới cứng rằng câu nào cũng chỉ có một dạng duy nhất. Khi cần nói người khác đừng làm phiền vào đúng lúc cuộc gặp đang diễn ra, mốc giờ cùng tương lai tiếp diễn sẽ làm ý rõ hơn.

Cùng một động từ, khác nghĩa thì khác cách dùng

Quy tắc tránh động từ trạng thái phụ thuộc vào nghĩa đang dùng, không chỉ vào tên động từ. I'll be having lunch at noon. — Trưa tôi sẽ đang ăn — hoàn toàn tự nhiên vì have lunch là một hoạt động. Nhưng khi nói sở hữu xe, dùng I'll have a car next month. — Tháng sau tôi sẽ có xe — chứ thông thường không dùng I'll be having a car.

Tương tự, I'll be seeing the doctor tomorrow. — Ngày mai tôi sẽ đi khám bác sĩ — nói về một cuộc hẹn. Nó không chỉ diễn tả khả năng nhìn thấy bằng mắt. Vì vậy, không nên lập danh sách “động từ tuyệt đối không được thêm đuôi”; hãy học cả cụm và ý nghĩa.

Hai hoạt động đồng thời và dạng bị động

Có thể dùng tương lai tiếp diễn cho hai việc diễn ra cùng thời gian: While you're travelling, I'll be looking after the shop. — Trong lúc bạn đi xa, tôi sẽ trông cửa hàng. Phần sau while dùng hiện tại tiếp diễn dù toàn câu nói về tương lai.

Dạng bị động đặt người hoặc vật chịu tác động lên đầu câu. Tương lai tiếp diễn bị động có mẫu will be being + phân từ quá khứ: At ten, the equipment will be being checked. — Lúc mười giờ, thiết bị sẽ đang được kiểm tra. Cấu trúc này có thể dùng, nhưng chuỗi be being khá nặng. Trong giao tiếp, thường dễ nói hơn bằng câu chủ động: At ten, the technicians will be checking the equipment. — Lúc mười giờ, các kỹ thuật viên sẽ đang kiểm tra thiết bị.

Đừng nhầm câu hỏi về lịch với câu hỏi về giờ đến

When will you be arriving? — Bạn sẽ đến lúc nào? — là câu hỏi độc lập, nên will đứng trước chủ ngữ. Điều này không mâu thuẫn với when you arrive trong câu “Khi bạn đến, tôi sẽ đợi ở ngoài”. Một bên hỏi thông tin, bên kia chỉ nêu mốc thời gian cho việc khác.

Gợi ý luyện tập

  1. Chọn ba mốc trong ngày mai. Viết bạn sẽ đang làm gì vào từng mốc, chẳng hạn tám giờ sáng, mười hai giờ trưa và chín giờ tối. Sau đó chuyển một câu thành phủ định và một câu thành câu hỏi. Kiểm tra đủ will + be + động từ đuôi -ing.
  2. Tập hỏi lịch trước khi nhờ. Với tình huống mượn xe, dùng phòng họp hoặc nhờ mua đồ, viết câu hỏi về kế hoạch trước. Ví dụ: Will you be going to the supermarket later? — Lát nữa bạn có đi siêu thị không? Sau đó mới thêm lời nhờ, thay vì coi câu hỏi lịch là yêu cầu đã nói rõ.
  3. Viết lại một việc theo ba góc nhìn. Chọn việc viết báo cáo hoặc chuẩn bị bữa ăn. Viết một câu nói sẽ làm, một câu nói đang làm tại mốc giờ và một câu nói đã xong trước hạn. Đọc bản dịch tiếng Việt để kiểm tra xem bạn đã thực sự đổi trọng tâm, không chỉ đổi hình thức.

Nội dung liên quan

  • Kiến thức nền: Tương lai với will — ôn cách tạo câu với will, câu phủ định, câu hỏi và những ý như quyết định, dự đoán hoặc lời hứa trước khi thêm góc nhìn tiếp diễn.

Điều kiện tiên quyết

Tương lai với will trong tiếng AnhA2

Thêm khái niệm B2