Tương lai với will trong tiếng Anh
Will Future
Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.
Tóm tắt nhanh
Dùng will + động từ nguyên mẫu không có to để dự đoán, quyết định ngay lúc nói, đề nghị giúp đỡ hoặc hứa hẹn: I'll help you. — Tôi sẽ giúp bạn. Will không đổi theo người thực hiện; dạng phủ định là will not, thường rút gọn thành won't. Khi hỏi, đưa will lên trước người thực hiện: Will she come? — Cô ấy có đến không?
Tổng quan
Ở trình độ A2, cấu trúc tương lai với will giúp bạn nói những câu rất thiết thực: nhận làm một việc, trấn an người khác, đoán thời tiết hoặc hỏi xem ai đó có tham gia hay không. Điểm dễ học là bạn không cần nhớ nhiều đuôi động từ: dù nói về tôi, cô ấy hay mọi người, will và động từ theo sau đều giữ nguyên dạng.
Tuy nhiên, đừng coi will là bản dịch tự động của từ “sẽ”. Trong tiếng Việt, “Mai tôi đi làm” đã có thể nói về tương lai mà không cần “sẽ”; ngược lại, khi chuyển sang tiếng Anh, bạn vẫn phải chọn cấu trúc phù hợp với ý định. Một lịch trình, một cuộc hẹn đã chốt và một quyết định vừa nảy ra không nhất thiết dùng cùng một cách diễn đạt.
Cách học hiệu quả là gắn will với bốn ý chính: dự đoán, quyết định tức thời, đề nghị giúp đỡ, lời hứa. Sau khi nắm phần này, bạn có thể đọc phần mở rộng để hiểu vì sao đôi khi will lại nói về sự sẵn lòng, một thói quen hoặc điều người nói phỏng đoán ở hiện tại.
Cấu tạo và cách dùng
1. Giữ nguyên động từ sau will
Chủ ngữ là người hoặc sự vật mà câu nói đến, chẳng hạn I — tôi, she — cô ấy, the bus — xe buýt. Động từ nguyên mẫu không có to là dạng cơ bản như go — đi, help — giúp, be — là/ở, không thêm to, -s hay -ed.
Cấu trúc cơ bản là chủ ngữ + will + động từ nguyên mẫu không có to. Bảng dưới cho thấy cùng một động từ được dùng với mọi chủ ngữ; “chúng tôi” cũng có thể là “chúng ta” tùy ngữ cảnh.
| Tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|
| I will help. / I'll help. | Tôi sẽ giúp. |
| You will help. / You'll help. | Bạn sẽ giúp. |
| He will help. / He'll help. | Anh ấy sẽ giúp. |
| She will help. / She'll help. | Cô ấy sẽ giúp. |
| It will help. / It'll help. | Điều đó sẽ có ích. |
| We will help. / We'll help. | Chúng tôi sẽ giúp. |
| They will help. / They'll help. | Họ sẽ giúp. |
Với be, cũng dùng nguyên dạng: She will be here soon. — Cô ấy sẽ sớm có mặt ở đây. Không đổi thành is sau will. Với have, dùng have chứ không dùng has: He will have more time next week. — Tuần sau anh ấy sẽ có nhiều thời gian hơn.
2. Câu phủ định
Để nói một việc sẽ không xảy ra, dùng chủ ngữ + will not + động từ nguyên mẫu. Trong giao tiếp, won't rất thường gặp; đây là dạng rút gọn của will not, không phải willn't.
- She won't come. — Cô ấy sẽ không đến.
- I won't forget your birthday. — Tôi sẽ không quên sinh nhật bạn.
- The shop will not be open tomorrow. — Ngày mai cửa hàng sẽ không mở cửa.
Không thêm don't, doesn't hay didn't vào cấu trúc này. Bản thân will đã đảm nhiệm việc tạo câu phủ định và câu hỏi.
3. Câu hỏi và câu trả lời ngắn
Với câu hỏi có/không, dùng Will + chủ ngữ + động từ nguyên mẫu? Với câu hỏi cần thông tin như “khi nào”, “ai”, “ở đâu”, đặt từ hỏi ở đầu câu.
| Tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt | Cách dùng |
|---|---|---|
| Will you be home tonight? | Tối nay bạn có ở nhà không? | Hỏi có/không |
| Yes, I will. | Có. | Trả lời khẳng định ngắn |
| No, I won't. | Không. | Trả lời phủ định ngắn |
| When will the results be ready? | Khi nào có kết quả? | Hỏi thời gian |
| Who will help us? | Ai sẽ giúp chúng ta? | Hỏi người thực hiện |
Trong câu Who will help us?, who chính là chủ ngữ, nên không thêm một người thực hiện khác phía sau will.
Câu trả lời khẳng định ngắn dùng will đầy đủ: Yes, I will, không phải Yes, I'll. Nhưng nếu có phần theo sau thì rút gọn bình thường: Yes, I'll be there. — Có, tôi sẽ có mặt.
4. Bốn tình huống cốt lõi
Dự đoán: người nói đưa ra nhận định về điều sẽ xảy ra, có thể dựa trên kinh nghiệm, thông tin hoặc cảm giác.
- I think the journey will take two hours. — Tôi nghĩ chuyến đi sẽ mất hai tiếng.
- It will rain tomorrow. — Ngày mai trời sẽ mưa.
Quyết định ngay lúc nói: bạn phản ứng với điều vừa nghe hoặc vừa thấy, thay vì chỉ kể lại một kế hoạch đã có từ trước.
- There's no milk. I'll buy some on my way home. — Hết sữa rồi. Tôi sẽ mua ít sữa trên đường về.
Đề nghị giúp đỡ: bạn tự nhận làm một việc cho người khác.
- That bag looks heavy. I'll carry it for you. — Túi đó có vẻ nặng. Để tôi xách giúp bạn.
Lời hứa hoặc lời cam kết: bạn muốn người nghe tin rằng mình sẽ làm, hoặc sẽ không làm, một việc.
- I'll send you the address tonight. — Tối nay tôi sẽ gửi địa chỉ cho bạn.
- I won't tell anyone. — Tôi sẽ không nói với ai đâu.
Một câu có thể mang nhiều ý cùng lúc. I'll help you vừa có thể là lời đề nghị, vừa có thể là lời hứa; ngữ cảnh mới cho biết người nói muốn nhấn vào điều gì.
Ví dụ trong ngữ cảnh
Bản dịch tự nhiên không phải lúc nào cũng có chữ “sẽ”. Với lời đề nghị, tiếng Việt thường dùng “để tôi”; với lời trấn an, “đâu” hoặc “thôi” có thể truyền đạt đúng sắc thái hơn.
| Tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt | Ngữ cảnh và sắc thái |
|---|---|---|
| I'll help you. | Để tôi giúp bạn. | Tự nguyện giúp đỡ |
| It will rain tomorrow. | Ngày mai trời sẽ mưa. | Dự đoán thời tiết |
| She won't come. | Cô ấy sẽ không đến. | Cho biết điều dự kiến không xảy ra |
| Will you marry me? | Em đồng ý lấy anh nhé? | Lời cầu hôn; cách xưng hô tùy người nói |
| The phone's ringing. I'll answer it. | Điện thoại reo kìa. Để tôi nghe. | Quyết định ngay lúc đó |
| I think you'll enjoy this book. | Tôi nghĩ bạn sẽ thích cuốn sách này. | Dự đoán về phản ứng của người khác |
| Don't worry. We won't be late. | Đừng lo. Chúng ta sẽ không muộn đâu. | Trấn an |
| I'll have the vegetable soup, please. | Cho tôi món súp rau nhé. | Quyết định chọn món khi gọi đồ ăn |
| Will you send me the receipt, please? | Bạn gửi hóa đơn cho tôi nhé? | Nhờ người khác làm một việc |
| Who will look after the cat? | Ai sẽ trông mèo? | Hỏi người sẽ phụ trách |
| There will be more buses during the festival. | Trong dịp lễ hội sẽ có thêm xe buýt. | Nói về sự có mặt trong tương lai |
| I'll probably get home after eight. | Có lẽ tôi sẽ về nhà sau tám giờ. | Dự đoán chưa chắc chắn |
Những lỗi thường gặp
1. Thêm to hoặc chia động từ sau will
- Sai: She will to call you. / She will calls you.
- Đúng: She will call you. — Cô ấy sẽ gọi cho bạn.
- Vì sao: Sau will là dạng cơ bản của động từ. Việc chủ ngữ là she không làm động từ thêm -s.
2. Dùng do hoặc does trong câu hỏi
- Sai: Do you will come tomorrow?
- Đúng: Will you come tomorrow? — Ngày mai bạn có đến không?
- Vì sao: Đưa will lên trước chủ ngữ là đủ. Không áp dụng cách đặt câu hỏi của thì hiện tại đơn vào đây.
3. Ghép will với dạng đã chia của be
- Sai: He will is tired after the trip.
- Đúng: He will be tired after the trip. — Sau chuyến đi anh ấy sẽ mệt.
- Vì sao: Be cũng phải về dạng cơ bản sau will. Câu có từ chỉ trạng thái như tired — mệt — vẫn cần be.
4. Viết sai dạng phủ định hoặc rút gọn sai câu trả lời
- Sai: I willn't go. / Yes, I'll.
- Đúng: I won't go. — Tôi sẽ không đi. / Yes, I will. — Có, tôi sẽ làm vậy.
- Vì sao: Won't là dạng rút gọn đặc biệt; còn 'll không đứng một mình ở cuối câu trả lời khẳng định ngắn.
5. Thấy “ngày mai” là nhất định thêm will
- Không phù hợp khi nói lịch chạy cố định: The train will leaves at six tomorrow.
- Đúng và tự nhiên để thông báo lịch: The train leaves at six tomorrow. — Ngày mai tàu khởi hành lúc sáu giờ.
- Vì sao: Câu sai vừa thêm -s sau will, vừa bỏ qua cách dùng hiện tại đơn cho lịch trình. Nếu đang dự đoán giờ tàu thực sự rời ga, The train will leave at six cũng có thể đúng; điều cần tránh là chọn will chỉ vì thấy một mốc thời gian tương lai.
6. Lặp will sau when trong câu chỉ thời gian
- Sai: I'll call you when I will arrive.
- Đúng: I'll call you when I arrive. — Khi đến nơi tôi sẽ gọi cho bạn.
- Vì sao: Phần when I arrive cho biết thời điểm của hành động chính. Trong cách dùng này, tiếng Anh thường dùng hiện tại đơn sau when, dù việc đến nơi chưa xảy ra. Phần mở rộng dưới đây giải thích cách phân biệt với câu hỏi.
Lưu ý khi sử dụng
Dạng rút gọn, nhấn giọng và mức độ trang trọng
I'll, you'll, we'll, they'll thường xuất hiện trong hội thoại, tin nhắn và thư từ thân mật. Dạng đầy đủ will phù hợp trong văn bản trang trọng hơn hoặc khi muốn nhấn mạnh: I will finish it today. — Tôi nhất định sẽ làm xong hôm nay. Dạng đầy đủ không tự động mang nghĩa nhấn mạnh; cách nói và ngữ cảnh cũng quan trọng.
Khi nghe, phần 'll có thể rất nhẹ. Hãy luyện theo cả cụm như I'll call — tôi sẽ gọi — thay vì chờ nghe rõ một từ will riêng biệt. Won't thường dễ nhận ra hơn, nhưng vẫn nên nghe cả câu để biết đó là dự đoán hay lời từ chối.
Will không có nghĩa là chắc chắn tuyệt đối
It will rain — Trời sẽ mưa — là một lời dự đoán, không phải bảo đảm rằng người nói không thể sai. Có thể điều chỉnh mức độ tin tưởng bằng những từ như probably — có lẽ, khả năng cao — hoặc perhaps — có lẽ.
- She'll probably join us later. — Có lẽ lát nữa cô ấy sẽ tham gia cùng chúng ta.
- She probably won't join us. — Có lẽ cô ấy sẽ không tham gia cùng chúng ta.
Khi nêu dự đoán phủ định dưới dạng ý kiến cá nhân, I don't think he'll come — Tôi không nghĩ anh ấy sẽ đến — rất tự nhiên. Cách nói này thường thông dụng hơn I think he won't come, dù câu sau vẫn có thể dùng khi muốn nhấn vào việc không đến.
Will you có thể là lời nhờ, không chỉ là câu hỏi tương lai
Will you close the door, please? — Bạn đóng cửa giúp tôi nhé? — thường là lời nhờ làm ngay, không phải câu hỏi xem trong tương lai người kia có đóng cửa hay không. Giọng nói quá mạnh có thể khiến câu này nghe giống mệnh lệnh. Khi cần mềm mỏng hơn, Could you close the door, please? — Bạn có thể đóng cửa giúp tôi được không? — thường là lựa chọn phù hợp.
Mở rộng: những điểm có thể học sau
Nếu mới học A2, hãy ưu tiên bốn tình huống cốt lõi. Những điểm sau giúp bạn đọc, nghe và lựa chọn cách nói chính xác hơn; chưa cần dùng thành thạo tất cả ngay lập tức.
Will và các cách nói tương lai khác
Không có quy tắc “cứ nói tương lai là dùng will”. Be going to thường diễn đạt ý định đã có hoặc dự đoán dựa trên dấu hiệu hiện tại. Hiện tại tiếp diễn — dạng am/is/are + động từ thêm -ing — thường dùng cho việc đã thu xếp. Hiện tại đơn — dạng dùng để nói thói quen, sự thật và một số lịch trình — có thể nói giờ chạy tàu, lịch mở cửa hoặc lịch học.
| Tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt | Điều người nói nhấn mạnh |
|---|---|---|
| I'll make dinner tonight. | Để tôi nấu bữa tối nay. | Nhận làm việc đó ngay lúc nói |
| I'm going to make dinner tonight. | Tối nay tôi định nấu cơm. | Ý định đã có |
| I'm having dinner with Lan tonight. | Tối nay tôi ăn tối với Lan. | Cuộc hẹn đã thu xếp |
| The restaurant opens at six tomorrow. | Ngày mai nhà hàng mở cửa lúc sáu giờ. | Lịch mở cửa |
| Look at those clouds. It's going to rain. | Nhìn những đám mây kia kìa. Trời sắp mưa rồi. | Dấu hiệu đang nhìn thấy |
Đây là các xu hướng dùng, không phải những ô nghĩa tách biệt tuyệt đối. Bạn vẫn có thể dùng will để thông báo một kế hoạch chính thức: The museum will reopen in June. — Bảo tàng sẽ mở cửa trở lại vào tháng Sáu. Vì vậy, đừng học thành quy tắc sai rằng will không bao giờ nói về việc đã lên kế hoạch.
Sau if, when, as soon as và until
Mệnh đề là một phần câu có chủ ngữ và động từ. Khi một mệnh đề nêu điều kiện hoặc thời điểm cho việc tương lai, tiếng Anh thường dùng hiện tại đơn trong phần đó, còn will ở phần nói kết quả.
- If it rains, we'll stay home. — Nếu trời mưa, chúng ta sẽ ở nhà.
- I'll message you as soon as I get there. — Tôi sẽ nhắn cho bạn ngay khi đến đó.
- We'll wait until the shop opens. — Chúng tôi sẽ đợi đến khi cửa hàng mở cửa.
Nhưng đừng biến điều này thành lệnh cấm will sau mọi từ when hoặc if. When will she arrive? — Khi nào cô ấy sẽ đến? — là câu hỏi trực tiếp. I don't know when she will arrive. — Tôi không biết khi nào cô ấy sẽ đến — chứa câu hỏi gián tiếp, tức câu hỏi được đặt bên trong một câu khác; will vẫn đúng, nhưng thứ tự là she will, không phải will she. Tương tự, I don't know if he'll come — Tôi không biết liệu anh ấy có đến không — dùng if với nghĩa “liệu có”, không phải “nếu”.
Sự sẵn lòng, từ chối và vật không hoạt động
Will còn thể hiện việc ai đó sẵn lòng làm gì. If you'll wait here, I'll get the manager. — Nếu anh/chị vui lòng đợi ở đây, tôi sẽ đi gọi quản lý — dùng will trong phần có if để xin sự hợp tác, không chỉ nêu điều kiện tương lai thông thường.
Won't cũng có thể nghĩa là “không chịu”, kể cả ngay lúc này:
- He won't listen to me. — Anh ấy không chịu nghe tôi.
- The car won't start. — Xe không chịu nổ máy.
Chiếc xe không có ý chí; cách nói này mô tả việc nó không hoạt động như mong muốn. Muốn biết won't nghĩa là “sẽ không” hay “không chịu/không thể hoạt động”, hãy dựa vào tình huống.
Phỏng đoán ở hiện tại và thói quen đặc trưng
Trong That'll be the delivery driver. — Chắc là người giao hàng đấy — người nói có thể vừa nghe chuông cửa. Will ở đây diễn đạt phỏng đoán về hiện tại, chứ không phải một người sẽ biến thành người giao hàng trong tương lai.
Đôi khi will còn diễn tả việc hay xảy ra: He'll sit by the window for hours. — Anh ấy hay ngồi bên cửa sổ hàng giờ. Nếu nhấn mạnh will khi nói về hành vi khó chịu, câu có thể mang sắc thái phàn nàn. Người mới học vẫn nên dùng hiện tại đơn cho thói quen thông thường và học nhận diện cách dùng này qua ngữ cảnh.
Kết hợp với các cấu trúc dài hơn
Trong các dạng sau, từ đứng ngay sau will vẫn là nguyên mẫu:
- I'll be working at nine. — Lúc chín giờ tôi sẽ đang làm việc. Will be + động từ thêm -ing nhấn vào việc đang diễn ra ở một thời điểm tương lai.
- I'll have finished by nine. — Đến chín giờ tôi sẽ làm xong. Will have + phân từ quá khứ nhấn vào việc hoàn tất trước hoặc chậm nhất vào một mốc; phân từ quá khứ là dạng như finished, done, written dùng trong các cấu trúc này.
- The documents will be sent tomorrow. — Giấy tờ sẽ được gửi vào ngày mai. Đây là câu bị động, tức câu tập trung vào thứ nhận hành động, thay vì người thực hiện.
Bạn cũng có thể gặp shall với I hoặc we, đặc biệt trong tiếng Anh Anh: Shall I carry that? — Để tôi xách cái đó nhé? / Shall we leave? — Chúng ta đi nhé? Trong những câu này, shall dùng để đề nghị hoặc gợi ý; không cần thay mọi will bằng shall.
Gợi ý luyện tập
- Tập phản ứng với tình huống, không dịch từng chữ. Tưởng tượng điện thoại reo, bạn bè cần giúp, hoặc quán hết món bạn định gọi. Mỗi lần nói một câu với I'll: I'll answer it — Để tôi nghe máy; I'll have the soup — Cho tôi món súp. Sau đó tự hỏi mình vừa quyết định, đề nghị hay hứa điều gì.
- Biến đổi một câu theo ba hướng. Bắt đầu với She'll be here at six — Cô ấy sẽ có mặt lúc sáu giờ. Đổi thành She won't be here at six — Cô ấy sẽ không có mặt lúc sáu giờ — rồi Will she be here at six? — Cô ấy có mặt lúc sáu giờ không? Đọc cả hai câu trả lời Yes, she will — Có — và No, she won't — Không — để tránh rút gọn sai.
- Ghi lý do chọn cấu trúc. Viết ba câu về ngày mai: một dự đoán với will, một ý định với be going to, một cuộc hẹn đã thu xếp với hiện tại tiếp diễn. Không chỉ kiểm tra nghĩa “sẽ”; hãy giải thích bằng tiếng Việt bạn muốn nhấn vào dự đoán, ý định hay sự thu xếp.
Các chủ điểm liên quan
- Thì hiện tại đơn — Nền tảng về dạng động từ; cũng dùng cho lịch trình và trong phần nêu điều kiện hoặc thời gian.
- Câu điều kiện loại một — Kết hợp điều kiện có thể xảy ra với kết quả thường dùng will.
- Thì tương lai tiếp diễn — Nói một việc sẽ đang diễn ra ở một thời điểm tương lai.
- Thì tương lai hoàn thành — Nói một việc sẽ hoàn tất trước hoặc chậm nhất vào một mốc tương lai.