ประโยคเน้นผู้รับการกระทำในภาษาอังกฤษ
Passive Voice
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผังไวยากรณ์ภาษาอังกฤษบน Settemila Lingue
สรุปสั้น ๆ
ประโยคเน้นผู้รับการกระทำใช้โครงสร้าง ประธาน + be ที่ผันตามกาล + กริยาช่องที่ 3 เช่น The letter was sent yesterday. หมายถึง “จดหมายถูกส่งไปเมื่อวาน” โดยยกจดหมายขึ้นมาเป็นเรื่องหลักของประโยค ไม่จำเป็นต้องบอกว่าใครเป็นผู้ส่ง หากผู้กระทำเป็นข้อมูลสำคัญ ให้เติม by + ผู้กระทำ เช่น The book was written by Orwell. หมายถึง “หนังสือเล่มนี้เขียนโดยออร์เวลล์”
ภาพรวม: เปลี่ยนจุดสนใจ ไม่ได้เปลี่ยนเหตุการณ์
ลองนึกถึงเวลาติดตามพัสดุ สิ่งที่อยากรู้มักเป็น “พัสดุส่งแล้วหรือยัง” ไม่ใช่ “พนักงานคนไหนส่งพัสดุ” ภาษาอังกฤษมีประโยคที่จัดข้อมูลแบบนี้ เรียกว่า กรรมวาจก หรือ passive voice คือประโยคที่นำคนหรือสิ่งซึ่งรับการกระทำมาเป็นประธาน ตรงข้ามกับ กรรตุวาจก คือประโยคที่ให้ผู้กระทำเป็นประธาน คำว่า ประธาน ในที่นี้หมายถึงส่วนที่ประโยคกล่าวถึงและใช้กำหนดรูปกริยา จึงไม่จำเป็นต้องเป็นผู้ลงมือทำเสมอไป
เปรียบเทียบ A technician repaired the printer. “ช่างคนหนึ่งซ่อมเครื่องพิมพ์” กับ The printer was repaired. “เครื่องพิมพ์ได้รับการซ่อมแล้ว” เหตุการณ์หลักเหมือนกัน แต่ประโยคแรกพาไปมองที่ช่าง ส่วนประโยคหลังพาไปมองที่เครื่องพิมพ์ โครงสร้างนี้เริ่มเรียนอย่างจริงจังในระดับ B1 และพบได้ทั้งในข้อความแจ้งสถานะ ข่าว คู่มือ งานเขียน และบทสนทนาทั่วไป
สำหรับผู้ใช้ภาษาไทย จุดที่ควรระวังคืออย่าผูกโครงสร้างนี้กับคำว่า “ถูก” เพียงคำเดียว ภาษาไทยอาจพูดว่า “ร้านนี้เปิดเมื่อปีที่แล้ว” หรือ “ประกาศผลแล้ว” โดยไม่ต้องมี “ถูก” แต่ภาษาอังกฤษยังต้องมีรูปกริยาที่ชัดเจน และประโยคชนิดนี้ไม่ได้มีความหมายไม่ดีเสมอไป การได้รับเชิญ ได้รับเลือก หรือได้รับรางวัลก็ใช้ได้เช่นกัน
วิธีสร้างประโยคและเลือกรูปกริยา
1. หาให้ได้ว่าอะไรรับการกระทำ
เริ่มจากประโยค The staff clean the rooms every morning. หมายถึง “พนักงานทำความสะอาดห้องทุกเช้า” ในประโยคนี้ the rooms เป็น กรรมตรง คือคนหรือสิ่งที่กริยากระทำต่อโดยตรง เมื่อจะเน้นห้อง ให้นำส่วนนี้ขึ้นต้นประโยค แล้วปรับรูปกริยา:
- The staff clean the rooms every morning. — พนักงานทำความสะอาดห้องทุกเช้า
- The rooms are cleaned every morning. — ห้องได้รับการทำความสะอาดทุกเช้า
- The rooms are cleaned by the staff every morning. — ห้องได้รับการทำความสะอาดโดยพนักงานทุกเช้า
ขั้นตอนคือยกผู้รับการกระทำเป็นประธาน เลือก be ให้ตรงกับเวลาและประธาน แล้วใช้กริยาหลักช่องที่ 3 หากไม่จำเป็นต้องรู้ว่าใครทำ ก็ไม่ต้องใส่ส่วนที่ขึ้นต้นด้วย by อย่าเปลี่ยนเวลาของเหตุการณ์เพียงเพราะสลับจุดเน้นของประโยค
2. กริยาช่องที่ 3 คืออะไร
กริยาช่องที่ 3 คือรูปกริยาที่ใช้ตามหลัง be ในโครงสร้างนี้ ไม่ใช่ชื่อเรียกของกริยาอดีตทุกแบบ กริยาปกติมักมีรูปช่องที่ 2 และช่องที่ 3 เหมือนกันโดยเติม -ed แต่กริยาไม่ปกติต้องจำเป็นคำ ๆ เช่น write – wrote – written
| รูปพื้นฐาน | ช่องที่ 2 | ช่องที่ 3 | ความหมาย |
|---|---|---|---|
| clean | cleaned | cleaned | ทำความสะอาด |
| invite | invited | invited | เชิญ |
| make | made | made | ทำ ผลิต |
| send | sent | sent | ส่ง |
| write | wrote | written | เขียน |
| speak | spoke | spoken | พูด |
| choose | chose | chosen | เลือก |
| take | took | taken | เอา นำไป |
รูปช่องที่ 3 ไม่เปลี่ยนตามประธาน ไม่ว่าจะเป็นห้องเดียวหรือหลายห้องก็ใช้ cleaned เหมือนเดิม สิ่งที่เปลี่ยนคือ be เช่น The room is cleaned daily. “ห้องนี้ได้รับการทำความสะอาดทุกวัน” กับ The rooms are cleaned daily. “ห้องเหล่านี้ได้รับการทำความสะอาดทุกวัน”
3. ให้รูปของ be บอกเวลา
กาล คือรูปกริยาที่ช่วยบอกว่าเหตุการณ์อยู่ในช่วงเวลาใดหรือสัมพันธ์กับเวลาอย่างไร หลักสำคัญคือเลือกกาลตามความหมายก่อน แล้วจึงสร้างรูปเน้นผู้รับการกระทำ ไม่ใช่เห็นโครงสร้างนี้แล้วใช้ was ทุกครั้ง
| ความหมายด้านเวลา | รูปกริยา | ตัวอย่าง | คำแปล |
|---|---|---|---|
| สิ่งที่เกิดเป็นประจำในปัจจุบัน | am / is / are + ช่องที่ 3 | The office is cleaned every evening. | สำนักงานได้รับการทำความสะอาดทุกเย็น |
| เหตุการณ์ที่จบในอดีต | was / were + ช่องที่ 3 | The office was cleaned last night. | สำนักงานได้รับการทำความสะอาดเมื่อคืน |
| กำลังดำเนินอยู่ตอนนี้ | am / is / are being + ช่องที่ 3 | The office is being cleaned now. | ตอนนี้กำลังมีการทำความสะอาดสำนักงาน |
| กำลังดำเนินอยู่ ณ เวลาในอดีต | was / were being + ช่องที่ 3 | The office was being cleaned when I arrived. | ตอนที่ฉันมาถึง สำนักงานกำลังได้รับการทำความสะอาด |
| ทำแล้วและเกี่ยวข้องกับตอนนี้ | has / have been + ช่องที่ 3 | The office has been cleaned. | สำนักงานได้รับการทำความสะอาดเรียบร้อยแล้ว |
| ทำเสร็จก่อนอีกเหตุการณ์ในอดีต | had been + ช่องที่ 3 | The office had been cleaned before we arrived. | สำนักงานได้รับการทำความสะอาดก่อนที่พวกเราจะมาถึง |
| เหตุการณ์ในอนาคต | will be + ช่องที่ 3 | The office will be cleaned tomorrow. | สำนักงานจะได้รับการทำความสะอาดพรุ่งนี้ |
| แผนหรือสิ่งที่กำลังจะเกิด | am / is / are going to be + ช่องที่ 3 | The office is going to be cleaned this afternoon. | สำนักงานจะได้รับการทำความสะอาดบ่ายนี้ |
รูป being ช่วยบอกว่ากำลังกระทำอยู่ ส่วน been ใช้ในโครงสร้างที่มี have, has, had อยู่ก่อน อย่าสลับกัน:
- The house is being painted. — บ้านกำลังได้รับการทาสี งานยังดำเนินอยู่
- The house has been painted. — บ้านทาสีเสร็จแล้ว โดยเน้นผลที่เกี่ยวข้องกับตอนนี้
ภาษาไทยมักใช้ “กำลัง” “แล้ว” หรือคำบอกเวลาโดยไม่เปลี่ยนรูปกริยา จึงควรฝึกมองกลุ่มกริยาภาษาอังกฤษทั้งชุด ไม่ใช่แปลคำว่า “แล้ว” เป็น been โดยตรง เช่น ประโยคที่มี “เมื่อวาน” และเล่าเหตุการณ์จบไปแล้วมักใช้ was/were + ช่องที่ 3 ไม่ใช่ has/have been
4. ประธานแบบต่าง ๆ ใช้ be อย่างไร
ในปัจจุบันใช้ I am, he/she/it is, you/we/they are ส่วนในอดีตใช้ I/he/she/it was และ you/we/they were คำนามเอกพจน์ เช่น “พัสดุชิ้นนี้” ใช้ตามแบบ it ส่วนคำนามพหูพจน์ เช่น “พัสดุเหล่านี้” ใช้ตามแบบ they
เมื่อย้ายคำแทนคนระหว่างตำแหน่งประธานกับกรรม ต้องเปลี่ยนรูปด้วย สรรพนาม คือคำที่ใช้แทนคนหรือสิ่ง เช่น “เขา” “เรา” หรือ “พวกเขา” เปรียบเทียบ They invited me. “พวกเขาเชิญฉัน” กับ I was invited by them. “ฉันได้รับเชิญจากพวกเขา” ตำแหน่งต้นประโยคใช้ I ไม่ใช่ me และหลัง by ใช้ them ไม่ใช่ they
5. ประโยคปฏิเสธและคำถาม
ประโยคปฏิเสธเติม not หลังคำกริยาช่วยตัวแรก กริยาช่วย คือคำที่ทำงานร่วมกับกริยาหลักเพื่อบอกเวลา ตั้งคำถาม หรือแสดงความหมายเพิ่มเติม ในประโยคชนิดนี้ be ทำหน้าที่เป็นกริยาช่วยด้วย ส่วนคำถามให้นำกริยาช่วยตัวแรกมาไว้หน้าประธาน ไม่ต้องเพิ่ม do, does, did
| รูปประโยค | ตัวอย่าง | คำแปล |
|---|---|---|
| ปฏิเสธในอดีต | The parcel was not delivered yesterday. | พัสดุไม่ได้รับการจัดส่งเมื่อวาน |
| คำถามในอดีต | Was the parcel delivered yesterday? | พัสดุได้รับการจัดส่งเมื่อวานหรือเปล่า |
| คำถามเกี่ยวกับผลถึงตอนนี้ | Has the parcel been delivered yet? | พัสดุจัดส่งถึงแล้วหรือยัง |
| คำถามเกี่ยวกับอนาคต | When will the results be announced? | จะประกาศผลเมื่อไร |
| ปฏิเสธสิ่งที่กำลังเกิด | The road isn't being repaired today. | วันนี้ไม่ได้กำลังซ่อมถนนเส้นนี้ |
ตอบสั้น ๆ โดยใช้กริยาช่วยตัวแรกตามคำถาม เช่น Yes, it was. “ใช่ จัดส่งแล้ว” หรือ No, it hasn't. “ยังไม่ได้จัดส่ง” ไม่ต้องกล่าวกริยาหลักซ้ำทั้งหมด
6. ใช้กับคำแสดงความสามารถ ความจำเป็น และคำแนะนำ
คำอย่าง can, must, should, may เป็นกริยาช่วยที่แสดงความสามารถ ความจำเป็น คำแนะนำ หรือความเป็นไปได้ เมื่อตามด้วยโครงสร้างนี้ ให้ใช้ be รูปเดิมเสมอ แล้วตามด้วยกริยาช่องที่ 3
- The tickets can be booked online. — สามารถจองตั๋วทางออนไลน์ได้
- The form must be signed. — แบบฟอร์มนี้ต้องมีการลงลายมือชื่อ
- The food should be kept in the fridge. — ควรเก็บอาหารไว้ในตู้เย็น
หากใช้ have to ซึ่งหมายถึง “ต้อง” ก็เป็น The fee has to be paid in advance. “ต้องชำระค่าธรรมเนียมล่วงหน้า” โดย has เปลี่ยนตามประธาน แต่ be ที่ตามหลัง to ยังคงรูปเดิม
ตัวอย่างในสถานการณ์จริง
ตารางนี้แสดงทั้งเหตุการณ์ทั่วไป งานที่กำลังดำเนินอยู่ และข้อความแจ้งสถานะ สังเกตว่าคำแปลไทยบางประโยคไม่ต้องมีคำว่า “ถูก” จึงจะฟังเป็นธรรมชาติ
| ภาษาอังกฤษ | ภาษาไทย | จุดสังเกต |
|---|---|---|
| English is spoken here. | ที่นี่ใช้ภาษาอังกฤษในการสื่อสาร | ไม่จำเป็นต้องระบุว่าคนกลุ่มใดพูด |
| The letter was sent yesterday. | จดหมายถูกส่งไปเมื่อวาน | เหตุการณ์จบในอดีตและมีเวลาชัดเจน |
| The house is being painted. | บ้านกำลังได้รับการทาสี | เน้นว่างานกำลังดำเนินอยู่ |
| The book was written by Orwell. | หนังสือเล่มนี้เขียนโดยออร์เวลล์ | ชื่อผู้เขียนเป็นข้อมูลสำคัญ |
| Breakfast is served from seven to ten. | มีบริการอาหารเช้าตั้งแต่เจ็ดโมงถึงสิบโมง | ข้อมูลบริการที่เกิดเป็นประจำ |
| My bike was stolen outside the station. | จักรยานของฉันถูกขโมยที่หน้าสถานี | ไม่รู้ว่าใครเป็นผู้กระทำ |
| Your appointment has been confirmed. | ยืนยันการนัดหมายของคุณแล้ว | ผลของการยืนยันเกี่ยวข้องกับตอนนี้ |
| The road was being repaired when we drove past. | ตอนที่พวกเราขับรถผ่าน ถนนกำลังได้รับการซ่อมแซม | เหตุการณ์กำลังดำเนินอยู่ในอดีต |
| All the seats had been taken before we arrived. | ที่นั่งเต็มหมดแล้วก่อนที่พวกเราจะมาถึง | เหตุการณ์หนึ่งเกิดก่อนอีกเหตุการณ์ในอดีต |
| The results will be announced on Friday. | จะประกาศผลวันศุกร์ | ให้ความสำคัญกับผลและวันประกาศ |
| This medicine must be taken with food. | ต้องรับประทานยานี้พร้อมอาหาร | ข้อกำหนดหรือคำสั่งในการใช้ยา |
| Were you invited to the wedding? | คุณได้รับเชิญไปงานแต่งงานไหม | คำถามเกี่ยวกับเหตุการณ์ในอดีต |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
1. ลืม be เพราะภาษาไทยไม่ต้องผันกริยา
- ไม่ถูก: The documents sent yesterday.
- ถูก: The documents were sent yesterday.
- ความหมายที่ต้องการ: เอกสารถูกส่งไปเมื่อวาน
ถ้าต้องการประโยคเต็มที่บอกว่าเอกสารถูกส่ง ต้องมี were รูป sent เพียงอย่างเดียวไม่ทำให้เป็นประโยคเน้นผู้รับการกระทำโดยอัตโนมัติ ตรวจทั้งจำนวนของประธานและเวลาทุกครั้ง
2. ใช้ช่องที่ 2 แทนช่องที่ 3
- ไม่ถูก: The report was wrote last week.
- ถูก: The report was written last week.
- ความหมาย: รายงานเขียนขึ้นเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว
was บอกอดีตอยู่แล้ว กริยาหลักต้องเป็น written ไม่ใช่ wrote ความสับสนนี้มักไม่ปรากฏกับกริยาปกติ เพราะรูปอย่าง cleaned ใช้เป็นได้ทั้งช่องที่ 2 และช่องที่ 3
3. ใช้ be ไม่ตรงกับประธานใหม่
- ไม่ถูก: The windows was cleaned this morning.
- ถูก: The windows were cleaned this morning.
- ความหมาย: หน้าต่างได้รับการทำความสะอาดเมื่อเช้านี้
เมื่อย้าย “หน้าต่าง” ขึ้นมาเป็นประธาน ต้องเลือกรูปกริยาตามหน้าต่างหลายบาน ไม่ใช่ตามจำนวนคนทำความสะอาดในประโยคเดิม
4. ลืม being เมื่อหมายถึงงานที่กำลังทำ
- ไม่ตรงกับความหมายที่ต้องการ: The bridge is repaired now.
- ตรงกับความหมายที่ต้องการ: The bridge is being repaired now.
- ความหมายที่ต้องการ: ตอนนี้สะพานกำลังได้รับการซ่อมแซม
ถ้าต้องการเน้นการซ่อมที่กำลังดำเนินอยู่ ให้ใช้ is being repaired ประโยคแรกอาจถูกเข้าใจว่าอยู่ในสภาพซ่อมเรียบร้อยแล้ว จึงไม่สื่อความคืบหน้าของงานอย่างชัดเจน
5. เติม do ในคำถามทั้งที่มี be อยู่แล้ว
- ไม่ถูก: Did the room was cleaned?
- ถูก: Was the room cleaned?
- ความหมาย: ห้องได้รับการทำความสะอาดแล้วหรือยัง
ย้าย was มาหน้าประธานได้เลย ไม่ต้องเติม did หลักเดียวกันใช้กับ has ใน Has the room been cleaned? ซึ่งถามถึงผลการทำความสะอาดที่เกี่ยวข้องกับตอนนี้
6. ใช้โครงสร้างนี้กับกริยาที่ไม่มีผู้รับการกระทำ
- ไม่ถูก: The accident was happened yesterday.
- ถูก: The accident happened yesterday.
- ความหมาย: อุบัติเหตุเกิดขึ้นเมื่อวาน
happen หมายถึง “เกิดขึ้น” ไม่ได้มีใครกระทำต่ออุบัติเหตุ จึงไม่ใช้ was happened เช่นเดียวกับ arrive “มาถึง” และ die “เสียชีวิต” ในความหมายทั่วไป ไม่ใช่ทุกประโยคที่ไม่มีผู้กระทำเป็นคนจะต้องเป็นประโยคกรรมวาจก
ข้อควรรู้ในการใช้งาน
จะบอกผู้กระทำเมื่อไร
เติม by เมื่อผู้กระทำช่วยตอบคำถามสำคัญ เช่น ใครเป็นผู้แต่ง ใครเป็นผู้ค้นพบ หรือใครรับผิดชอบงานนั้น The mural was painted by local students. หมายถึง “ภาพวาดฝาผนังนี้วาดโดยนักเรียนในท้องถิ่น” ข้อมูลเรื่องนักเรียนช่วยให้เข้าใจที่มาของผลงาน จึงมีเหตุผลที่จะใส่ไว้
แต่หากไม่รู้ผู้กระทำ รู้อยู่แล้ว หรือไม่สำคัญ ก็มักละได้ เช่น My phone was stolen. “โทรศัพท์ของฉันถูกขโมย” ไม่จำเป็นต้องเติม by someone ซึ่งหมายถึง “โดยใครบางคน” เพราะไม่ได้ให้ข้อมูลเพิ่มอย่างมีประโยชน์
แยกผู้กระทำออกจากเครื่องมือด้วย by ใช้นำหน้าผู้กระทำ ส่วน with ใช้บอกเครื่องมือ เช่น The rope was cut by a firefighter with a knife. “เชือกถูกตัดโดยนักดับเพลิงคนหนึ่งด้วยมีด” นักดับเพลิงเป็นผู้ลงมือ ส่วนมีดเป็นเครื่องมือ
ไม่ใช่โครงสร้างที่ใช้เฉพาะภาษาเป็นทางการ
ข้อความอย่าง You've been invited! “คุณได้รับเชิญแล้ว!” พบได้ในชีวิตประจำวัน ส่วนคู่มือหรือรายงานมักใช้โครงสร้างนี้เพราะต้องการเน้นขั้นตอนและผล เช่น The samples were tested twice. “ตัวอย่างได้รับการทดสอบสองครั้ง” ความเหมาะสมจึงขึ้นกับสิ่งที่ต้องการสื่อ ไม่ใช่ระดับความเป็นทางการเพียงอย่างเดียว
ในทางกลับกัน อย่าเปลี่ยนทุกประโยคให้เป็นรูปนี้เพียงเพราะอยากให้งานเขียนดูดี หากผู้กระทำเป็นประเด็นสำคัญ ประโยคที่ระบุผู้กระทำตรง ๆ มักกระชับกว่า เช่น We will email you tomorrow. “เราจะส่งอีเมลหาคุณพรุ่งนี้” อาจชัดเจนกว่า You will be emailed tomorrow. “คุณจะได้รับอีเมลพรุ่งนี้” เมื่อต้องการยืนยันว่าเราจะเป็นผู้ดำเนินการ
คำว่า “ถูก” ในภาษาไทยอาจชวนให้เข้าใจแคบเกินไป
She was given an award. แปลว่า “เธอได้รับรางวัล” ไม่ใช่ต้องแปลเป็น “เธอถูกรางวัลให้” และ The temple was built over a century ago. แปลอย่างเป็นธรรมชาติว่า “วัดแห่งนี้สร้างขึ้นเมื่อกว่าร้อยปีก่อน” ได้ การแปลให้เป็นไทยที่อ่านรู้เรื่องช่วยให้แยกได้ว่าโครงสร้างภาษาอังกฤษทำหน้าที่จัดจุดสนใจ ไม่ได้บังคับอารมณ์ของเหตุการณ์
อีกข้อที่ควรระวังคือคำไทยว่า “โดน” ไม่ได้ตรงกับรูปภาษาอังกฤษรูปเดียว บางครั้งภาษาอังกฤษใช้กรรมวาจก บางครั้งเลือกกริยาแบบอื่น ควรเริ่มจากความหมายของเหตุการณ์ ไม่ใช่มองหาคำภาษาอังกฤษที่แทน “โดน” ทุกครั้ง
ต่อยอด: รูปที่ซับซ้อนและความหมายใกล้เคียง
หากเพิ่งเริ่มฝึก ให้ใช้รูปปัจจุบัน อดีต อนาคต และรูปกำลังดำเนินอยู่ให้คล่องก่อน ส่วนนี้ช่วยอ่านประโยคที่พบภายหลังและแยกโครงสร้างที่หน้าตาคล้ายกัน
1. การกระทำกับสภาพที่เป็นผลจากการกระทำ
be + ช่องที่ 3 บางครั้งบอกการกระทำ และบางครั้งบอกสภาพ โดยรูปช่องที่ 3 ทำหน้าที่คล้าย คำคุณศัพท์ คือคำที่บอกลักษณะหรือสภาพของคนหรือสิ่งนั้น
- The door was closed by the guard at nine. — เจ้าหน้าที่ปิดประตูตอนสามทุ่ม ประโยคนี้เล่าเหตุการณ์การปิด
- The door was closed when I arrived. — ประตูปิดอยู่ตอนที่ฉันมาถึง ประโยคนี้อาจเป็นเพียงการบอกสภาพที่พบ
- The door was being closed when I arrived. — ตอนที่ฉันมาถึง กำลังมีคนปิดประตู ประโยคนี้ระบุการกระทำที่กำลังเกิดอย่างชัดเจน
ไม่จำเป็นต้องตัดสินทุกครั้งว่ารูปหนึ่งเป็นกริยาหรือคำบอกสภาพ ให้ดูบริบท คำบอกเวลา และความหมายรวม คำอย่าง interested ใน I'm interested in history. “ฉันสนใจประวัติศาสตร์” ก็มักใช้บอกความรู้สึก ไม่ใช่ตัวอย่างของการย้ายกรรมขึ้นมาเป็นประธานแบบตรงไปตรงมา
2. ประโยคที่มีผู้รับและสิ่งที่มอบให้
กริยาบางคำ เช่น give, send, offer ใช้กับทั้งสิ่งที่มอบให้และผู้รับได้ ผู้รับเรียกว่า กรรมรอง คือคนที่ได้รับสิ่งนั้น ลองดู They gave Mali a scholarship. “พวกเขามอบทุนการศึกษาให้มะลิ” สามารถเปลี่ยนจุดสนใจได้สองแบบ:
- Mali was given a scholarship. — มะลิได้รับทุนการศึกษา
- A scholarship was given to Mali. — มีการมอบทุนการศึกษาให้มะลิ
แบบแรกเน้นมะลิ แบบที่สองเน้นทุนการศึกษา แต่ไม่ใช่กริยาทุกคำจะใช้ได้ทั้งสองแบบ เช่น explain ใช้ The rules were explained to us. “มีการอธิบายกฎให้เราฟัง” ไม่ใช้ We were explained the rules. ตามภาษาอังกฤษมาตรฐาน จึงควรเรียนโครงสร้างของกริยาแต่ละคำไปด้วย
3. กริยาที่มีคำตามท้ายต้องเก็บคำนั้นไว้
กริยาบางชุดมีคำสั้น ๆ ตามท้ายเป็นส่วนสำคัญของความหมาย เช่น look after “ดูแล” เมื่อเปลี่ยนประโยคก็ยังต้องเก็บ after ไว้:
- A neighbour looked after the cat. — เพื่อนบ้านคนหนึ่งดูแลแมว
- The cat was looked after by a neighbour. — แมวได้รับการดูแลจากเพื่อนบ้านคนหนึ่ง
อีกตัวอย่างคือ The meeting has been called off. “การประชุมถูกยกเลิกแล้ว” ซึ่งมาจาก call off “ยกเลิก” อย่าตัดคำท้ายออกเพียงเพราะเห็นว่าอยู่ติดกับกริยาช่องที่ 3
4. รูป get ในภาษาพูด
บางบริบทใช้ get + ช่องที่ 3 แทนรูปที่มี be โดยเน้นว่าเกิดเหตุการณ์หรือมีการเปลี่ยนแปลง มักพบในภาษาพูด เช่น My bag got stolen on the bus. “กระเป๋าของฉันถูกขโมยบนรถเมล์” และ She got promoted last month. “เธอได้เลื่อนตำแหน่งเมื่อเดือนที่แล้ว”
รูปนี้ไม่ได้แปลว่าต้องเป็นเรื่องร้ายเสมอไป แต่ก็ใช้แทน be ไม่ได้ทุกกรณี โดยเฉพาะข้อความที่บอกสภาพทั่วไป สำหรับประกาศ คู่มือ และงานเขียนเป็นกลาง รูปที่มี be เป็นตัวเลือกพื้นฐานที่ใช้ได้กว้างกว่า
5. รูปที่แสดงความเสร็จสิ้นในอนาคตหรือมองย้อนอดีต
เมื่อเข้าใจโครงสร้างหลักแล้ว สามารถต่อกริยาช่วยเพิ่มได้โดยยังเก็บหลัก be + ช่องที่ 3 ไว้ในรูปที่เหมาะสม:
- The work will have been completed by Friday. — งานจะเสร็จเรียบร้อยภายในวันศุกร์ เน้นความเสร็จสิ้นก่อนเวลาที่กำหนดในอนาคต
- The email may have been sent to the wrong address. — อีเมลอาจถูกส่งไปผิดที่อยู่ เป็นการคาดเดาเหตุการณ์ที่เกิดไปแล้ว
- The report should have been checked before publication. — ควรมีการตรวจรายงานก่อนเผยแพร่ เป็นการมองย้อนว่าควรทำอะไรไปแล้ว
รูปที่ซ้อนความต่อเนื่องกับความเสร็จสิ้นจนเป็น has been being + ช่องที่ 3 สร้างได้ตามหลักไวยากรณ์ แต่พบไม่บ่อยและอ่านยาก ในการสื่อสารทั่วไปมักเปลี่ยนเป็นประโยคที่ระบุผู้กระทำ เช่น They have been repairing the lift all morning. “พวกเขาซ่อมลิฟต์มาตลอดช่วงเช้า” แทนการต่อกริยาช่วยหลายตัวโดยไม่จำเป็น
6. รูปรายงานและรูปหลังคำกริยาอื่น
ในข่าวหรือรายงานอาจพบ It is believed that the painting is genuine. “เชื่อกันว่าภาพวาดนี้เป็นของแท้” หรือ The painting is believed to be genuine. “เชื่อกันว่าภาพวาดนี้เป็นของแท้” ทั้งคู่ทำให้ความเชื่อหรือข้อสรุปเด่นกว่าการระบุว่าใครเชื่อ เป็นโครงสร้างที่ควรศึกษาต่อเมื่ออ่านภาษาอังกฤษระดับสูงขึ้น
อีกรูปหนึ่งคือ to be + ช่องที่ 3 เช่น The files need to be checked. “ไฟล์เหล่านี้จำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบ” และ being + ช่องที่ 3 หลังคำบางคำ เช่น He left without being noticed. “เขาออกไปโดยไม่มีใครสังเกตเห็น” รูปเหล่านี้ไม่ใช่ประโยคเต็มที่บอกเวลาได้เอง แต่ทำงานเป็นส่วนหนึ่งของประโยคใหญ่
แยกจากโครงสร้างว่าจ้างหรือจัดให้ผู้อื่นทำด้วย เช่น I had my phone repaired. “ฉันเอาโทรศัพท์ไปให้ช่างซ่อม” ประโยคนี้ไม่ได้หมายความว่าฉันเป็นผู้ถูกซ่อม ประธานยังเป็นผู้จัดให้เกิดการซ่อม ส่วนโทรศัพท์เป็นสิ่งที่ได้รับการซ่อม
วิธีฝึกให้ใช้ได้จริง
- ฝึกเปลี่ยนจุดสนใจโดยไม่เปลี่ยนเวลา เขียนประโยคเกี่ยวกับการส่งเอกสาร ซ่อมของ หรือเตรียมอาหารสามประโยค แล้วเขียนใหม่ให้ผู้รับการกระทำขึ้นต้น ขีดเส้นใต้กริยาช่วยและวงกริยาช่องที่ 3 ตรวจว่าคำบอกเวลาเดิมยังเข้ากัน เช่น จาก “ส่งเมื่อวาน” ต้องยังเป็นเหตุการณ์ในอดีต ไม่กลายเป็น “ส่งเป็นประจำ”
- ทำชุดประโยคแจ้งความคืบหน้า เลือกสิ่งเดียว เช่น บ้าน แล้วฝึกสามความหมาย: The house is painted every five years. “บ้านทาสีใหม่ทุกห้าปี”, The house is being painted. “บ้านกำลังทาสีอยู่” และ The house has been painted. “บ้านทาสีเสร็จแล้ว” จากนั้นลองถามและปฏิเสธแต่ละแบบ วิธีนี้ช่วยแยก being กับ been ได้ดีกว่าท่องคำแปลแยกคำ
- อ่านประกาศแล้วถามว่าทำไมไม่บอกคนทำ เก็บตัวอย่างจากอีเมลยืนยันการจอง ฉลากสินค้า หรือข่าวสั้น ๆ แปลเป็นไทยที่เป็นธรรมชาติก่อน แล้วลองเติมผู้กระทำด้วย by ถ้าข้อมูลที่เติมไม่ช่วยให้เข้าใจขึ้น ก็มีเหตุผลที่ต้นฉบับละไว้ ท้ายสุดตรวจสามจุดเสมอ: ใครหรืออะไรรับการกระทำ เหตุการณ์อยู่เวลาใด และกริยาช่องที่ 3 ถูกต้องหรือไม่
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
- ทบทวนพื้นฐาน: กริยาปกติในอดีตกาลแบบธรรมดา — ช่วยแยกรูปอดีตกับกริยาช่องที่ 3 และทบทวนการเติมท้ายกริยาปกติ
- ศึกษาต่อ: โครงสร้างเน้นผู้รับการกระทำขั้นสูง — ต่อยอดสู่รูปการรายงาน การใช้กริยาช่วยหลายชั้น และการเลือกโครงสร้างให้เหมาะกับบริบท