ประโยคเน้นผู้รับการกระทำขั้นสูงในภาษาอังกฤษ
Advanced Passive
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผังไวยากรณ์ภาษาอังกฤษบน Settemila Lingue
สรุปสั้น ๆ
ภาษาอังกฤษยกได้ทั้งคนรับและสิ่งที่ได้รับขึ้นเป็นหัวประโยค เช่น She was given a present. หมายถึง “มีคนให้ของขวัญเธอ” ส่วน I had my car repaired. หมายถึง “ฉันเอารถไปให้ช่างซ่อม” ไม่ใช่ซ่อมเอง อีกแบบคือ The window got broken. หมายถึง “หน้าต่างถูกทำแตก” ซึ่งใช้ get + กริยาช่องที่ 3 เพื่อเล่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น โดยพบบ่อยในภาษาพูด ต้องแยกให้ชัดระหว่าง get + กริยาช่องที่ 3 กับ get + สิ่งที่ได้รับการกระทำ + กริยาช่องที่ 3 เพราะแบบหลังมักหมายถึงการจัดให้คนอื่นทำให้
ภาพรวม
ประโยคเน้นผู้รับการกระทำ หรือกรรมวาจก คือประโยคที่เลือกพูดถึงคนหรือสิ่งที่ได้รับการกระทำก่อน แทนที่จะเริ่มจากผู้ลงมือทำ เช่น “ลูกค้าได้รับแจ้งแล้ว” แทน “พนักงานแจ้งลูกค้าแล้ว” ในระดับ B2 เราไม่ได้หยุดแค่การใช้ be + กริยาช่องที่ 3 แต่ต้องเลือกได้ว่าจะเน้นผู้รับ สิ่งที่ส่งต่อ การว่าจ้างบริการ หรือเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับใครบางคน
หัวข้อนี้มีสามส่วนที่ใช้จริงบ่อย ได้แก่ การเปลี่ยนประโยคที่มีกรรมสองตัว การบอกว่าให้คนอื่นทำบางอย่างให้ด้วย have/get something done และการเล่าเหตุการณ์ด้วย get + กริยาช่องที่ 3 ทั้งสามส่วนช่วยให้พูดเรื่องงาน เอกสาร บริการซ่อมแซม สุขภาพ และเหตุไม่คาดคิดได้แม่นขึ้น โดยไม่ต้องระบุคนลงมือทุกครั้ง
สำหรับผู้เรียนไทย จุดสำคัญคืออย่าเทียบทุกประโยคกับคำว่า “ถูก” เพราะภาษาไทยมักใช้คำนี้กับเรื่องไม่ดี แต่ภาษาอังกฤษใช้ประโยคเน้นผู้รับการกระทำกับเรื่องดีและเรื่องเป็นกลางได้ด้วย ส่วน “ฉันซ่อมรถมาแล้ว” ในภาษาไทยอาจหมายถึงซ่อมเองหรือเอาไปให้ช่างซ่อมก็ได้ ภาษาอังกฤษมีโครงสร้างที่ช่วยแยกสองความหมายนี้อย่างชัดเจน
โครงสร้างและวิธีใช้
1. ทบทวนคำที่ต้องใช้ก่อน
ประธาน คือคนหรือสิ่งที่ประโยคกำลังพูดถึง และเป็นส่วนที่กริยาเปลี่ยนรูปให้สอดคล้องด้วย ส่วน กรรม คือคนหรือสิ่งที่รับการกระทำจากกริยา ในประโยค Someone gave her a present. ซึ่งแปลว่า “มีคนให้ของขวัญเธอ” คำว่า someone เป็นประธาน ส่วน her และ a present เป็นกรรมสองตัว
กรรมสองตัวนี้ทำหน้าที่ต่างกัน:
- กรรมรอง คือผู้รับ เช่น her “เธอ” ในประโยคข้างต้น
- กรรมตรง คือสิ่งที่ให้ ส่ง บอก หรือกระทำ เช่น a present “ของขวัญ”
คำว่า กริยาช่องที่ 3 หมายถึงรูปกริยาที่ใช้หลัง be ในประโยคเน้นผู้รับการกระทำ เช่น given จาก give “ให้”, told จาก tell “บอก” และ repaired จาก repair “ซ่อม” รูปนี้ไม่ได้แปลว่าอดีตด้วยตัวมันเอง เวลาของเหตุการณ์ขึ้นอยู่กับคำอื่นในประโยคด้วย
2. กรรมสองตัว: จะเน้นคนรับหรือสิ่งที่ได้รับก็ได้
เริ่มจากประโยค “มีคนให้ของขวัญเธอ” แล้วเลือกว่าจะพูดถึงเธอหรือของขวัญก่อน
| ภาษาอังกฤษ | ความหมาย | สิ่งที่เน้น |
|---|---|---|
| Someone gave her a present. | มีคนให้ของขวัญเธอ | ผู้ให้เป็นจุดเริ่มต้น |
| She was given a present. | เธอได้รับของขวัญ | ผู้รับของขวัญ |
| A present was given to her. | มีการมอบของขวัญให้เธอ | ของขวัญที่มอบให้ |
เมื่อยกผู้รับขึ้นเป็นประธาน ไม่ต้องใส่ to ไว้หน้าสิ่งที่ได้รับ: She was given a present. ไม่ใช่ She was given to a present. แต่เมื่อยกสิ่งของขึ้นเป็นประธาน เรามักบอกผู้รับด้วย to + ผู้รับ เช่น A present was given to her.
คำที่ใช้แทนคนก็อาจต้องเปลี่ยนรูปด้วย คำสรรพนาม หรือคำที่ใช้แทนชื่อคนและสิ่งของ จะมีรูปประธานกับรูปกรรมต่างกันในภาษาอังกฤษ เช่น her → she, him → he, them → they ภาษาไทยไม่ได้เปลี่ยนคำในลักษณะเดียวกัน จึงควรตรวจจุดนี้ทุกครั้งเมื่อย้ายผู้รับขึ้นต้นประโยค
ไม่จำเป็นต้องบอกผู้กระทำ ถ้าต้องการบอกจึงเติม by + ผู้กระทำ เช่น She was given a present by her colleagues. — “เพื่อนร่วมงานให้ของขวัญเธอ” คำว่า to her บอกผู้รับ แต่ by her colleagues บอกผู้ให้ จึงสลับกันไม่ได้
3. เลือกคำเชื่อมตามกริยา ไม่ใช่ตามคำแปลไทย
คำบุพบท คือคำสั้น ๆ ที่บอกความสัมพันธ์ เช่น to, for และ by การเลือก to หรือ for ขึ้นอยู่กับรูปแบบของกริยานั้น ไม่ใช่ใช้ to กับทุกประโยค
| ภาษาอังกฤษ | ความหมาย | รูปแบบที่ควรจำ |
|---|---|---|
| The tickets were sent to me. | มีคนส่งตั๋วมาให้ฉัน | ส่งไปยังผู้รับ จึงใช้ to |
| A meal was cooked for us. | มีคนทำอาหารให้เรา | ทำให้เพื่อประโยชน์ของผู้รับ จึงใช้ for |
| The problem was explained to me. | มีคนอธิบายปัญหาให้ฉันฟัง | explain ใช้สิ่งที่อธิบายตามด้วย to |
กริยาที่มักยกผู้รับขึ้นเป็นประธานได้อย่างเป็นธรรมชาติ ได้แก่ give “ให้”, send “ส่ง”, tell “บอก”, offer “เสนอ”, show “แสดงให้ดู”, teach “สอน” และ pay “จ่าย” เช่น We were offered a refund. — “เราได้รับข้อเสนอให้คืนเงิน”
อย่างไรก็ตาม กริยาที่ภาษาไทยแปลว่า “ทำอะไรให้ใคร” ไม่ได้มีรูปแบบเหมือนกันหมด เช่น explain “อธิบาย” ใช้ explain something to someone ไม่ใช้รูปกรรมสองตัวแบบ give ดังนั้น “มีคนอธิบายกฎให้ฉันฟัง” จึงใช้ The rules were explained to me. ไม่ใช่ I was explained the rules.
แม้กริยาบางตัวจะสร้างประโยคได้หลายแบบ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกแบบจะฟังเป็นธรรมชาติเท่ากัน หากเป็นกริยาที่ไม่คุ้นเคย ให้ตรวจตัวอย่างการใช้จริงก่อน ไม่ควรย้ายกรรมตามสูตรโดยไม่ดูกริยา
4. ให้คนอื่นทำให้: have + สิ่งที่รับการกระทำ + กริยาช่องที่ 3
ใช้โครงสร้างนี้เมื่อจัดให้คนอื่นทำบางอย่างให้ เช่น ตัดผม ซ่อมรถ ตรวจสายตา แปลเอกสาร หรือติดตั้งอุปกรณ์ คนที่เป็นประธานเป็นผู้จัดการหรือรับบริการ ไม่จำเป็นต้องเป็นคนลงมือเอง และไม่จำเป็นต้องมีการจ่ายเงินเสมอไป
รูปแบบ: ประธาน + have ที่เปลี่ยนตามเวลา + สิ่งที่รับการกระทำ + กริยาช่องที่ 3
เปรียบเทียบสามประโยคนี้:
| ภาษาอังกฤษ | ความหมาย | ใครเป็นคนซ่อม |
|---|---|---|
| I repaired my car. | ฉันซ่อมรถเอง | ฉันเป็นคนลงมือ |
| My car was repaired. | รถของฉันได้รับการซ่อมแล้ว | ไม่บอกว่าใครจัดให้ซ่อม |
| I had my car repaired. | ฉันเอารถไปให้ช่างซ่อม | ฉันจัดให้คนอื่นซ่อม |
สิ่งที่รับการกระทำต้องอยู่ระหว่าง have กับกริยาช่องที่ 3 เช่น my car อยู่ระหว่าง had กับ repaired ในประโยคสุดท้าย ข้อนี้สำคัญมาก เพราะถ้าเปลี่ยนลำดับเป็น I had repaired my car. จะเป็นคนละโครงสร้างและหมายถึง “ฉันซ่อมรถเสร็จไปแล้ว” เมื่อเทียบกับจุดหนึ่งในอดีต
เปลี่ยนเวลาโดยเปลี่ยน have หรือคำช่วยที่อยู่ข้างหน้า ส่วนกริยาช่องที่ 3 ยังคงรูปเดิม
| ภาษาอังกฤษ | ความหมาย | ช่วงเวลาหรือลักษณะเหตุการณ์ |
|---|---|---|
| I have my eyes tested every year. | ฉันไปตรวจสายตาทุกปี | ทำเป็นประจำ |
| I had my eyes tested yesterday. | ฉันไปตรวจสายตาเมื่อวาน | เกิดแล้วในอดีต |
| I'm having my eyes tested now. | ตอนนี้ฉันกำลังรับการตรวจสายตา | กำลังเกิดขึ้น |
| I'll have my eyes tested next week. | ฉันจะไปตรวจสายตาสัปดาห์หน้า | แผนในอนาคต |
| I've had my eyes tested. | ฉันไปตรวจสายตามาแล้ว | มองผลที่เกี่ยวข้องกับตอนนี้ |
| You should have your eyes tested. | คุณควรไปตรวจสายตา | คำแนะนำ |
ประโยคคำถามและปฏิเสธใช้หลักเดียวกับ have ที่เป็นกริยาทั่วไป เช่น Did you have your car repaired? — “คุณเอารถไปให้ช่างซ่อมแล้วหรือยัง” และ I didn't have it repaired. — “ฉันไม่ได้เอามันไปซ่อม” หลัง did/didn't ต้องกลับมาใช้ have ไม่ใช่ had
5. get + สิ่งที่รับการกระทำ + กริยาช่องที่ 3
get something done ใช้เรื่องบริการได้คล้าย have something done แต่พบบ่อยในภาษาพูด และบางบริบทเน้นการจัดการให้สำเร็จมากกว่า
- She's getting her hair done. — “เธอกำลังให้ช่างทำผมให้”
- We need to get the lock replaced. — “เราต้องจัดการให้ช่างเปลี่ยนตัวล็อก”
- Can you get these documents printed before lunch? — “ช่วยจัดการให้พิมพ์เอกสารพวกนี้ก่อนพักเที่ยงได้ไหม”
ประโยคสุดท้ายอาจหมายถึงให้ผู้ฟังไปพิมพ์เองหรือจัดให้คนอื่นพิมพ์ก็ได้ จุดเน้นคือทำให้เอกสารอยู่ในสภาพที่พิมพ์เสร็จแล้ว จึงไม่ควรตีความว่าทุกประโยคที่ใช้ get something done ต้องเป็นการจ้างผู้ให้บริการ
6. get + กริยาช่องที่ 3: เหตุการณ์เกิดขึ้นกับประธาน
หากไม่มีสิ่งของคั่นระหว่าง get กับกริยาช่องที่ 3 ความสัมพันธ์จะเปลี่ยนไป ประธานเองเป็นคนหรือสิ่งที่ได้รับผลของเหตุการณ์
- The window got broken. — “หน้าต่างถูกทำแตก”
- My phone got stolen on the bus. — “โทรศัพท์ของฉันถูกขโมยบนรถเมล์”
- She got promoted last month. — “เธอได้รับการเลื่อนตำแหน่งเมื่อเดือนที่แล้ว”
โครงสร้างนี้มักเน้นว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นหรือสภาพเปลี่ยนไป พบมากกับอุบัติเหตุและปัญหา แต่ใช้กับเรื่องดีอย่างการเลื่อนตำแหน่งได้เช่นกัน ไม่ได้หมายความว่าประธานเป็นฝ่ายผิดหรือทำให้เหตุการณ์เกิดขึ้นเสมอไป
เปรียบเทียบ My phone got repaired. — “โทรศัพท์ของฉันได้รับการซ่อมแล้ว” กับ I got my phone repaired. — “ฉันเอาโทรศัพท์ไปให้ช่างซ่อมแล้ว” แบบแรกเล่าเหตุการณ์ที่เกิดกับโทรศัพท์ ส่วนแบบหลังบอกว่าฉันจัดการให้มีการซ่อม
ตัวอย่างในสถานการณ์จริง
ตัวอย่างต่อไปนี้รวมการรับข่าว การทำงาน และการใช้บริการ ลองสังเกตว่าประธานเป็นผู้รับสิ่งของ ผู้จัดการเรื่องบริการ หรือผู้ได้รับผลของเหตุการณ์
| ภาษาอังกฤษ | ความหมายภาษาไทย | จุดสังเกต |
|---|---|---|
| I was told the news after the meeting. | มีคนบอกข่าวนี้กับฉันหลังประชุม | ยกผู้รับข่าวขึ้นเป็นประธาน |
| All new staff are given a security pass. | พนักงานใหม่ทุกคนจะได้รับบัตรผ่าน | เรื่องปกติ ไม่ใช่เรื่องเสียหาย |
| A copy of the contract will be sent to you today. | วันนี้จะมีการส่งสำเนาสัญญาให้คุณ | เน้นเอกสาร ใช้ to บอกผู้รับ |
| We weren't offered any help with the luggage. | ไม่มีใครเสนอช่วยเราขนกระเป๋า | ผู้รับข้อเสนออยู่ต้นประโยค |
| She has been taught how to use the equipment. | เธอได้รับการสอนวิธีใช้อุปกรณ์แล้ว | ใช้กับการสอนทักษะได้ |
| I had my car repaired before the long drive. | ฉันเอารถไปให้ช่างซ่อมก่อนขับทางไกล | ผู้พูดจัดให้คนอื่นซ่อม |
| We're having the kitchen painted this week. | สัปดาห์นี้เรากำลังให้ช่างทาสีห้องครัว | กำลังรับบริการ |
| Have you had your passport photo taken yet? | คุณไปถ่ายรูปสำหรับทำหนังสือเดินทางมาแล้วหรือยัง | ถามถึงสิ่งที่ทำมาแล้ว |
| She's getting her hair done for the wedding. | เธอกำลังให้ช่างทำผมสำหรับไปงานแต่ง | มีสิ่งที่รับการกระทำคั่นหลัง get |
| We need to get the invoice corrected. | เราต้องให้ทางนั้นแก้ใบแจ้งหนี้ให้ถูกต้อง | เน้นจัดการให้แก้เสร็จ |
| The window got broken during the move. | หน้าต่างถูกทำแตกระหว่างย้ายของ | เน้นเหตุการณ์ที่เกิดกับหน้าต่าง |
| Two passengers got injured in the accident. | ผู้โดยสารสองคนได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ | ไม่ได้บอกว่าผู้บาดเจ็บเป็นฝ่ายผิด |
| He got promoted after completing the project. | เขาได้รับการเลื่อนตำแหน่งหลังทำโครงการเสร็จ | ใช้ get กับผลดีได้ |
| They had their bags stolen at the station. | พวกเขาถูกขโมยกระเป๋าที่สถานี | เป็นประสบการณ์ไม่พึงประสงค์ ไม่ใช่จ้างให้ขโมย |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
1. คิดว่า “ได้รับ” ต้องตามด้วย to เสมอ
- ไม่ถูก: I was given to a new laptop.
- ถูก: I was given a new laptop. — “ฉันได้รับแล็ปท็อปเครื่องใหม่”
- เหตุผล: เมื่อผู้รับเป็นประธานอยู่แล้ว สิ่งที่ได้รับตามหลังกริยาได้เลย ถ้าเปลี่ยนเป็นสิ่งของขึ้นต้น จึงใช้ A new laptop was given to me. — “มีคนมอบแล็ปท็อปเครื่องใหม่ให้ฉัน”
2. ย้ายผู้รับขึ้นต้นกับกริยาทุกตัว
- ไม่ถูก: I was explained the procedure.
- ถูก: The procedure was explained to me. — “มีคนอธิบายขั้นตอนให้ฉันฟัง”
- เหตุผล: explain ไม่ใช้รูป explain someone something ในภาษาอังกฤษมาตรฐาน จึงเปลี่ยนแบบ I was given… ไม่ได้ ความหมายภาษาไทยที่มีคำว่า “ให้” ไม่ได้เป็นตัวตัดสินโครงสร้างภาษาอังกฤษ
3. ใช้กริยาช่องที่ 1 หลังสิ่งที่รับบริการ
- ไม่ถูก: I had my car repair.
- ถูก: I had my car repaired. — “ฉันเอารถไปให้ช่างซ่อม”
- เหตุผล: รถเป็นสิ่งที่ได้รับการซ่อม จึงต้องใช้กริยาช่องที่ 3 หลังรถ ลองถามว่า “ใครหรืออะไรถูกซ่อม” เพื่อช่วยจำตำแหน่งนี้
4. สลับลำดับจนความหมายเปลี่ยน
- ไม่ตรงความหมายที่ต้องการ: I had cut my hair. หากต้องการบอกว่าไปให้ช่างตัด
- ตรงความหมาย: I had my hair cut. — “ฉันไปให้ช่างตัดผมมา”
- เหตุผล: ประโยคแรกถูกไวยากรณ์ แต่สื่อว่าฉันตัดผมเองเสร็จไปแล้วก่อนเหตุการณ์หนึ่งในอดีต ส่วนประโยคหลังเป็นการรับบริการ คำว่า cut มีรูปเหมือนกันทั้งสามช่อง จึงต้องดูตำแหน่งของ my hair ด้วย
5. เปลี่ยนกริยาหลัง did ซ้ำอีกครั้ง
- ไม่ถูก: Did you had your phone repaired?
- ถูก: Did you have your phone repaired? — “คุณเอาโทรศัพท์ไปให้ช่างซ่อมแล้วหรือยัง”
- เหตุผล: did แสดงอดีตอยู่แล้ว จึงใช้ have รูปพื้นฐาน ส่วน repaired ยังคงเป็นช่องที่ 3 เพราะเป็นส่วนของโครงสร้างรับบริการ
6. เติม be ซ้อนในประโยคที่ใช้ get
- ไม่ถูก: The window was got broken.
- ถูก: The window got broken. หรือ The window was broken. — “หน้าต่างถูกทำแตก”
- เหตุผล: ในความหมายนี้เลือกใช้ get หรือ be เป็นตัวสร้างประโยคได้ ไม่ต้องวาง was ไว้หน้า got แบบแรกเน้นเหตุการณ์และเป็นภาษาพูดมากกว่า ส่วนแบบหลังเป็นรูปที่ใช้ได้กว้างกว่า
ข้อสังเกตในการใช้งาน
ภาษาพูดกับภาษาเขียนทางการ
ประโยคที่ใช้ be + กริยาช่องที่ 3 ใช้ได้กว้าง ทั้งสนทนา ข่าว เอกสาร และรายงาน ส่วน get + กริยาช่องที่ 3 มักเป็นกันเองและเล่าเหตุการณ์อย่างมีชีวิตชีวากว่า ในรายงานทางการจึงมักเลือก Several files were deleted. — “ไฟล์หลายไฟล์ถูกลบ” แทน Several files got deleted. ซึ่งมีความหมายหลักใกล้กันแต่ฟังคล้ายการเล่าเหตุการณ์ในบทสนทนามากกว่า
สำหรับบริการ have something done ไม่ได้เป็นทางการจนแข็ง และใช้พูดในชีวิตประจำวันได้ตามปกติ ส่วน get something done เป็นกันเองกว่า อย่าเหมารวมว่า have ใช้ได้เฉพาะงานเขียน
ไม่จำเป็นต้องแปลว่า “ถูก” ทุกครั้ง
I was offered a job. แปลตามธรรมชาติว่า “ฉันได้รับข้อเสนองาน” ไม่ใช่ “ฉันถูกเสนองาน” ส่วน I had my teeth cleaned. แปลว่า “ฉันไปขูดหินปูนและทำความสะอาดฟันมา” หรือ “ฉันให้ทันตแพทย์ทำความสะอาดฟันให้” ตามบริบท การแปลเป็นไทยให้เป็นธรรมชาติช่วยแยกความหมายได้ดีกว่าจำว่ารูปใดรูปหนึ่งเท่ากับคำว่า “ถูก”
เลือกหัวประโยคให้ต่อเนื่องกับเรื่องที่กำลังพูด
หากกำลังเล่าเรื่องตัวเอง I was sent the wrong form. — “มีคนส่งแบบฟอร์มผิดมาให้ฉัน” มักต่อเรื่องได้ลื่น แต่ถ้ากำลังตรวจเอกสาร The wrong form was sent to me. — “แบบฟอร์มที่ส่งมาให้ฉันเป็นฉบับผิด” จะช่วยให้เอกสารเป็นประเด็นต่อเนื่อง การเลือกกรรมขึ้นเป็นประธานจึงไม่ได้เป็นแค่แบบฝึกหัดสลับคำ แต่เป็นวิธีจัดข้อมูลให้ผู้อ่านตามเรื่องได้ง่าย
ไม่ต้องใส่ by someone “โดยใครบางคน” ทุกครั้ง หากไม่รู้หรือไม่สนใจว่าใครทำ การไม่ระบุผู้กระทำก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่เลือกใช้โครงสร้างเหล่านี้ตั้งแต่แรก
ต่อยอด: ความหมายและโครงสร้างที่ต้องแยกให้ชัด
1. have something done ไม่ได้แปลว่าเต็มใจให้ทำเสมอไป
โครงสร้างเดียวกันใช้เล่าเรื่องเสียหายที่เกิดกับตัวเรา ทรัพย์สิน หรือสิ่งที่เกี่ยวข้องกับเราได้ เช่น:
- She had her wallet stolen on the train. — “เธอถูกขโมยกระเป๋าสตางค์บนรถไฟ”
- We had our flight cancelled at the last minute. — “เที่ยวบินของเราถูกยกเลิกในนาทีสุดท้าย”
ในบริบททั่วไปไม่มีใครว่าจ้างให้ขโมยกระเป๋าหรือยกเลิกเที่ยวบิน ประธานเป็นผู้ได้รับผลกระทบ ไม่ใช่ผู้จัดการให้เกิดเหตุ ดังนั้นต้องอ่านความหมายของกริยาและบริบทประกอบ ไม่ใช้สูตร “มี had เท่ากับจ้างให้ทำ” โดยอัตโนมัติ
บางประโยคตีความได้สองทางจริง ๆ เช่น They had the locks changed. — “พวกเขาให้คนเปลี่ยนตัวล็อก” หรือในบริบทที่มีผู้อื่นเข้ามาควบคุมบ้าน อาจหมายถึง “ตัวล็อกของพวกเขาถูกเปลี่ยน” รายละเอียดรอบประโยคจะช่วยบอกว่าประธานจัดการเองหรือได้รับผลจากการกระทำของผู้อื่น
2. ถ้าบอกคนลงมือ รูปกริยาจะเปลี่ยน
นอกจากพูดถึงสิ่งที่รับการกระทำแล้ว ยังพูดตรง ๆ ว่าให้ใครทำอะไรได้ด้วย รูปเหล่านี้เกี่ยวข้องกันแต่ไม่ใช่โครงสร้างเดียวกัน
| ภาษาอังกฤษ | ความหมาย | โครงสร้างสำคัญ |
|---|---|---|
| I had the technician check the wiring. | ฉันให้ช่างตรวจสายไฟ | have + คนทำ + กริยารูปพื้นฐาน |
| I got the technician to check the wiring. | ฉันจัดการให้ช่างมาตรวจสายไฟ | get + คนทำ + to + กริยารูปพื้นฐาน |
| I had the wiring checked. | ฉันให้ช่างตรวจสายไฟ | have + สิ่งที่รับการกระทำ + กริยาช่องที่ 3 |
| I got the wiring checked. | ฉันจัดการให้มีการตรวจสายไฟแล้ว | get + สิ่งที่รับการกระทำ + กริยาช่องที่ 3 |
กริยารูปพื้นฐาน คือรูปอย่าง check “ตรวจ” ที่ยังไม่เติมส่วนเปลี่ยนรูป สองแถวแรกระบุช่างเป็นผู้ลงมือ จึงใช้ check หรือ to check ตามคำที่นำหน้า สองแถวหลังวางสายไฟเป็นสิ่งที่ถูกตรวจ จึงใช้ checked ความแตกต่างนี้ช่วยป้องกันการปนรูป เช่นใช้ to checked หรือใส่กริยาช่องที่ 3 หลังคนทำโดยไม่ดูความหมาย
3. เหตุการณ์กับสภาพที่เป็นอยู่ไม่เหมือนกัน
The door was locked. อาจหมายถึง “ประตูถูกล็อก” ในฐานะเหตุการณ์ หรือ “ประตูล็อกอยู่” ในฐานะสภาพ ต้องดูบริบท ส่วน The door got locked. เน้นการเปลี่ยนจากยังไม่ล็อกไปเป็นล็อก จึงไม่ควรใช้ get แทน be ทุกตำแหน่ง
- The door was locked all night. — “ประตูล็อกอยู่ตลอดคืน” เน้นสภาพที่คงอยู่
- The door got locked while we were outside. — “ประตูเกิดล็อกขึ้นมาตอนที่เราอยู่ข้างนอก” เน้นสิ่งที่เกิดขึ้น
นอกจากนี้ รูปที่ใช้ get บางคำเป็นสำนวนบอกการเปลี่ยนสภาพที่ใช้กันจนคุ้น เช่น get dressed “แต่งตัว” และ get married “แต่งงาน” ไม่ควรสรุปว่าทุกครั้งต้องมีคนอื่นมากระทำให้ ตัวอย่าง He got dressed quickly. — “เขาแต่งตัวอย่างรวดเร็ว” โดยปกติหมายถึงเขาแต่งตัวเอง
4. การใช้ร่วมกับเวลาและการป้องกันเหตุการณ์
โครงสร้างที่ใช้ get เปลี่ยนเวลาและใช้กับคำช่วยได้ตามปกติ เช่น The files might get deleted. — “ไฟล์อาจถูกลบ” และ He didn't get selected. — “เขาไม่ได้รับเลือก” หลัง might หรือ didn't ใช้ get ไม่ใช่ got
คำเตือนอย่าง Don't get locked out. — “ระวังอย่าให้เข้าไม่ได้เพราะประตูล็อก” ฟังเป็นธรรมชาติ เพราะเป็นเหตุการณ์ที่ผู้ฟังอาจพยายามป้องกันได้ แต่ไม่ได้แปลว่าผู้ที่ถูกล็อกไว้นอกห้องจงใจทำให้เกิดขึ้น การใช้ get บอกลักษณะเหตุการณ์ ไม่ใช่คำตัดสินความรับผิดชอบ
วิธีฝึกให้ใช้ได้จริง
- ฝึกจากกริยาทีละตัว ไม่ย้ายกรรมแบบเดาสุ่ม เลือก give, send และ offer แล้วแต่งประโยคเน้นผู้รับกับประโยคเน้นสิ่งที่ได้รับเป็นคู่ เช่น We were sent a receipt. — “เราได้รับใบเสร็จที่ส่งมาให้” และ A receipt was sent to us. — “มีการส่งใบเสร็จมาให้เรา” จากนั้นลองกับ explain เพื่อย้ำว่าใช้รูปเดียวกันไม่ได้ทุกกริยา
- เขียนบันทึกเรื่องบริการสามช่วงเวลา เลือกเรื่องที่เกิดขึ้นจริง เช่น ซ่อมเครื่องใช้ ตรวจสุขภาพ หรือตัดผม เขียนว่าเคยทำอะไร กำลังทำอะไร และจะทำอะไร โดยใช้ had, am having และ will have ตรวจว่าสิ่งที่รับการกระทำอยู่ตรงกลาง และกริยาท้ายเป็นช่องที่ 3 ทุกครั้ง
- ฝึกแยก “เกิดกับสิ่งนั้น” กับ “เราจัดการให้ทำ” จับคู่ประโยคอย่าง The screen got replaced. — “หน้าจอได้รับการเปลี่ยนแล้ว” กับ I got the screen replaced. — “ฉันเอาไปให้ช่างเปลี่ยนหน้าจอแล้ว” ขีดเส้นใต้ประธานและวงสิ่งที่รับการกระทำ จะเห็นทันทีว่าประโยคที่สองเพิ่มบทบาทของผู้จัดการเข้ามาอย่างไร
ก่อนใช้จริง ให้ถามสั้น ๆ สามข้อ: “กำลังพูดถึงใครหรืออะไร” “ใครเป็นคนลงมือ” และ “ประธานจัดให้ทำ หรือเพียงได้รับผล” คำตอบจะช่วยเลือกโครงสร้างได้แม่นกว่าการเริ่มจากคำแปลว่า “ถูก” หรือ “ให้” เพียงคำเดียว
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
- ทบทวนพื้นฐาน: ประโยคเน้นผู้รับการกระทำ — ฝึกการใช้กริยา be กับกริยาช่องที่ 3 รวมทั้งการเลือกเวลาและการระบุผู้กระทำ
- เรียนต่อ: โครงสร้างเน้นผู้รับการกระทำแบบซับซ้อน — ต่อยอดไปสู่โครงสร้างระดับ C1 ที่เชื่อมข้อความและมุมมองอย่างซับซ้อนขึ้น