กริยาวลีพื้นฐานในภาษาอังกฤษ
Basic Phrasal Verbs
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผังไวยากรณ์ภาษาอังกฤษบน Settemila Lingue
สรุปสั้น ๆ
กริยาวลีคือกริยาที่ใช้ร่วมกับคำสั้น ๆ เช่น up, down, on, off แล้วมีความหมายเป็นชุดเดียวกัน เช่น turn off หมายถึง “ปิด” ไม่ใช่การแปลแต่ละคำแยกกัน กริยาวลีบางชุดแยกคำได้ เช่น Turn the light off. — “ปิดไฟ” แต่บางชุดห้ามแยก เช่น look after a child — “ดูแลเด็ก” หากชุดที่แยกได้ใช้คำแทนชื่ออย่าง it ต้องวางไว้ตรงกลางเสมอ: Turn it off. — “ปิดมัน”
ภาพรวม
ในภาษาอังกฤษ คำกริยา (คำที่บอกการกระทำหรือสภาพ) ธรรมดาอย่าง get, put, look สามารถประกอบกับคำอื่นจนได้ความหมายใหม่ ผู้พูดใช้คำเหล่านี้เมื่อเล่าเรื่องงานบ้าน การเดินทาง การทำงาน หรือความสัมพันธ์ หากรู้เพียงว่า look แปลว่า “มอง” ก็อาจยังไม่เข้าใจ look after ที่หมายถึง “ดูแล” หรือ look for ที่หมายถึง “มองหา” การรู้ความหมายของทั้งชุดจึงสำคัญพอ ๆ กับการรู้คำเดี่ยว
เรื่องนี้เป็นหัวข้อสำคัญในระดับ B1 เพราะช่วยให้ฟังและพูดเรื่องในชีวิตประจำวันได้เป็นธรรมชาติขึ้น แต่ไม่จำเป็นต้องท่องรายการยาว ๆ ในครั้งเดียว ควรเริ่มจากความหมายที่ใช้บ่อย แล้วจำไปพร้อมกันสามอย่าง ได้แก่ ความหมาย ต้องมีสิ่งใดตามหลังหรือไม่ และแยกคำได้หรือไม่ได้ กริยาวลีหนึ่งชุดอาจมีหลายความหมาย จึงควรจำจากประโยคที่ชัดเจนมากกว่าจำเพียงคำแปลสั้น ๆ
ผู้เรียนไทยมีจุดเชื่อมโยงที่ช่วยได้ เช่น “หยิบขึ้นมา” และ “วางลง” ทำให้เห็นภาพของ pick up กับ put down ได้ง่าย แต่ภาษาอังกฤษไม่ได้เรียงคำตามภาษาไทยเสมอไป โดยเฉพาะเมื่อใช้คำแทนชื่อ “มัน” หรือ “พวกเขา” นอกจากนี้ คำอย่าง up ไม่ได้แปลว่า “ขึ้น” ทุกครั้ง เช่น give up หมายถึง “เลิก” หรือ “ยอมแพ้” ไม่ใช่ “ให้ขึ้น”
โครงสร้างและวิธีใช้
1. มองทั้งชุดเป็นหนึ่งความหมาย
โครงสร้างพื้นฐานคือ กริยา + คำประกอบท้าย คำประกอบท้ายคือคำสั้น ๆ ที่ช่วยสร้างความหมายร่วมกับกริยา เช่น up, down, on, off, out, in บางชุดยังพอเดาความหมายจากภาพการเคลื่อนไหวได้ เช่น sit down — “นั่งลง” แต่บางชุดต้องเรียนรู้ใหม่ทั้งชุด เช่น give up — “เลิกหรือยอมแพ้”
ในตำรา คำว่า phrasal verb บางครั้งใช้เฉพาะกริยาที่ตามด้วยคำประกอบซึ่งย้ายตำแหน่งได้ในบางโครงสร้าง ส่วน look for และ look after อาจจัดเป็นกริยาที่ใช้กับคำบุพบท คำบุพบทคือคำที่เชื่อมกับส่วนตามหลังเพื่อบอกความสัมพันธ์ เช่น for หรือ after บทความนี้รวมชุดที่ใช้บ่อยเหล่านี้ไว้ด้วยกันเพื่อให้ใช้งานได้จริง โดยเน้นว่ากรรมต้องอยู่ตรงไหนมากกว่าการจำชื่อหมวดย่อย
| ชุดคำภาษาอังกฤษ | ความหมายที่พบบ่อย | สิ่งที่ควรจำ |
|---|---|---|
| turn on / turn off | เปิด / ปิดเครื่องหรือไฟ | มีกรรมและแยกคำได้ |
| pick up | หยิบขึ้นมา; ไปรับ | ในสองความหมายนี้มีกรรมและแยกคำได้ |
| put down | วางลง | มีกรรมและแยกคำได้ |
| give up | เลิก; ยอมแพ้ | ใช้ลำพังได้ หรือมีสิ่งที่เลิกตามหลัง |
| look for | มองหา | กรรมอยู่หลังชุดคำ ห้ามแทรกกลาง |
| look after | ดูแล | กรรมอยู่หลังชุดคำ ห้ามแทรกกลาง |
| get over | หายจาก; ผ่านพ้นเรื่องที่กระทบใจ | ในความหมายเหล่านี้ไม่แยกคำ |
| wake up | ตื่น; ปลุก | มีทั้งแบบไม่มีกรรมและแบบมีกรรม |
| go out / come in | ออกไป / เข้ามา | ในความหมายการเคลื่อนที่นี้ไม่จำเป็นต้องมีกรรม |
| run out of | ใช้จนหมด; ไม่มีเหลือ | จำครบทั้งสามคำ |
2. ดูก่อนว่ากริยาชุดนั้นต้องมีกรรมหรือไม่
กรรม คือคน สิ่งของ หรือเรื่องที่การกระทำนั้นมุ่งไปถึง เช่น ใน “ปิดไฟ” ไฟคือสิ่งที่ถูกปิด กริยาวลีบางชุดใช้ได้โดยไม่ต้องระบุกรรม เช่น The children woke up. — “เด็ก ๆ ตื่นแล้ว” ไม่ต้องเติมว่าตื่นอะไร
แต่บางชุดต้องมีสิ่งตามหลังจึงจะได้ความหมายครบ เช่น She looks after her grandmother. — “เธอดูแลคุณยาย” ในที่นี้ her grandmother คือผู้ที่ได้รับการดูแล หากจะฝึกแยกคำ ต้องตรวจเรื่องกรรมก่อน เพราะกริยาวลีที่ไม่มีกรรมไม่มีสิ่งใดให้ย้ายไปแทรกกลาง
บางชุดใช้ได้ทั้งสองแบบ และความหมายอาจเปลี่ยนจากผู้ทำเองเป็นผู้ทำให้คนอื่นเกิดอาการนั้น:
- I woke up at six. — ฉันตื่นตอนหกโมง
- The alarm woke me up at six. — เสียงนาฬิกาปลุกทำให้ฉันตื่นตอนหกโมง
ในประโยคแรกไม่มีกรรม ส่วนประโยคที่สอง me คือคนที่ถูกปลุก จึงวางอยู่ระหว่าง woke กับ up ได้ตามกฎของชุดที่แยกได้
3. แบบแยกคำได้: ถ้ากรรมเป็นคำนาม มักวางได้สองตำแหน่ง
คำนาม คือคำเรียกคน สัตว์ สิ่งของ หรือเรื่องต่าง ๆ เช่น the light — “ไฟ” และ the bag — “กระเป๋า” สำหรับกริยาวลีที่แยกได้ กรรมที่เป็นคำนามทั่วไปมักวางได้ทั้งหลังชุดคำและระหว่างกริยากับคำประกอบ
| โครงสร้างภาษาอังกฤษ | ความหมายภาษาไทย | ตำแหน่งกรรม |
|---|---|---|
| Turn off the light. | ปิดไฟ | หลังชุดคำ |
| Turn the light off. | ปิดไฟ | ระหว่างกริยากับคำประกอบ |
| Pick up your bag. | หยิบกระเป๋าของคุณขึ้นมา | หลังชุดคำ |
| Pick your bag up. | หยิบกระเป๋าของคุณขึ้นมา | ระหว่างกริยากับคำประกอบ |
| Put down the box. | วางกล่องลง | หลังชุดคำ |
| Put the box down. | วางกล่องลง | ระหว่างกริยากับคำประกอบ |
คำว่า “แยกได้” ไม่ได้แปลว่าต้องแยกทุกครั้ง สองตำแหน่งข้างต้นถูกต้องและมีความหมายหลักเหมือนกัน อย่างไรก็ตาม เมื่อกรรมยาว การวางไว้หลังชุดคำมักอ่านง่ายกว่า เช่น Please turn off all the lights in the meeting room. — “กรุณาปิดไฟทุกดวงในห้องประชุม” ไม่ต้องแยก turn กับ off ออกจากกันด้วยข้อความยาว ๆ
4. ถ้ากรรมเป็นคำแทนชื่อ ต้องวางตรงกลาง
คำสรรพนาม คือคำที่ใช้แทนชื่อคนหรือสิ่งของ เช่น “เขา” และ “มัน” คำสรรพนามที่ใช้เป็นกรรมในภาษาอังกฤษ ได้แก่ me, you, him, her, it, us, them เมื่อใช้กับกริยาวลีแบบแยกได้ ต้องวางคำเหล่านี้ระหว่างกริยากับคำประกอบ ไม่ใช่หลังทั้งชุด
| รูปที่ถูกต้อง | ความหมายภาษาไทย | หลักที่ใช้ |
|---|---|---|
| Turn it off. | ปิดมัน | คำแทนสิ่งของอยู่ตรงกลาง |
| Pick her up at seven. | ไปรับเธอตอนหนึ่งทุ่ม | คำแทนคนอยู่ตรงกลาง |
| Put them down here. | วางพวกมันลงตรงนี้ | คำแทนสิ่งของหลายชิ้นอยู่ตรงกลาง |
| Wake me up early. | ปลุกฉันแต่เช้า | คนที่ถูกปลุกอยู่ตรงกลาง |
กฎนี้มักเป็นจุดที่ผู้เรียนไทยพลาด เพราะ “ปิดมัน” มีคำแทนชื่ออยู่หลังกริยาอยู่แล้ว จึงอาจเผลอวาง it หลังคำแปลของ “ปิด” ทั้งชุด ให้จำเป็นจังหวะ turn–it–off หรือ pick–her–up แล้วค่อยเปลี่ยนคำแทนชื่อให้ตรงสถานการณ์
5. แบบแยกไม่ได้: กรรมต้องอยู่หลังทั้งชุด
กับ look after, look for และ get over ในความหมายที่เรียนที่นี่ ห้ามนำกรรมไปแทรกระหว่างคำ แม้กรรมนั้นจะเป็นคำแทนชื่อก็ตาม
- Can you look after my cat? — ช่วยดูแลแมวให้หน่อยได้ไหม
- Can you look after it? — ช่วยดูแลมันให้หน่อยได้ไหม
- I'm looking for my keys. — ฉันกำลังหากุญแจ
- I'm looking for them. — ฉันกำลังหามันอยู่
- She's getting over the flu. — เธอกำลังฟื้นตัวจากไข้หวัดใหญ่
- She's getting over it. — เธอกำลังฟื้นตัวจากมัน
จึงไม่มีกฎว่า “คำแทนชื่อต้องอยู่ตรงกลางเสมอ” กฎที่ครบคือ ต้องอยู่ตรงกลางเฉพาะชุดที่แยกได้และมีคำแทนชื่อเป็นกรรม ถ้าไม่แน่ใจ ต้องตรวจรูปแบบของกริยาชุดนั้น ไม่ใช่ดูคำว่า up หรือ over เพียงคำเดียว
6. บางชุดมีสามคำ ต้องจำให้ครบ
run out of หมายถึงใช้สิ่งหนึ่งจนหมดหรือไม่มีสิ่งนั้นเหลือ โดยวางสิ่งที่หมดไว้หลัง of:
- We ran out of milk. — นมของเราหมดแล้ว
- We ran out of it yesterday. — เราใช้มันจนหมดเมื่อวานนี้
ห้ามตัด of ออกหากยังมีสิ่งที่หมดตามหลัง แต่หากบริบทบอกอยู่แล้วว่าหมายถึงอะไร ก็ใช้ We've run out. — “ของเราหมดแล้ว” ได้ รูปนี้ไม่มีกรรมตามหลัง จึงไม่ต้องใส่ of ค้างไว้
7. เปลี่ยนรูปที่กริยา ไม่ใช่คำประกอบ
กริยาวลีไม่ได้มีระบบเวลาใหม่ แค่ผันกริยาตามประธาน (คนหรือสิ่งที่ประโยคกล่าวถึงว่าเป็นผู้ทำ) และกาล (รูปภาษาที่ช่วยบอกเวลา) ส่วนคำประกอบคงเดิม เช่น look after → looks after → looked after
| ประโยคภาษาอังกฤษ | ความหมายภาษาไทย | รูปที่สังเกต |
|---|---|---|
| She looks after her father. | เธอดูแลพ่อ | เติมท้ายกริยาเมื่อกล่าวถึงกิจวัตรของเธอ |
| She looked after him yesterday. | เธอดูแลเขาเมื่อวาน | เปลี่ยนกริยาเพื่อเล่าอดีต |
| She is looking after him today. | วันนี้เธอกำลังดูแลเขาอยู่ | ใช้รูปที่บอกเหตุการณ์กำลังดำเนินอยู่ |
| She doesn't look after him every day. | เธอไม่ได้ดูแลเขาทุกวัน | หลังคำช่วยปฏิเสธใช้กริยารูปพื้นฐาน |
| Did you turn it off? | คุณปิดมันแล้วหรือยัง | หลังคำช่วยถามอดีตใช้กริยารูปพื้นฐาน |
| We ran out of milk. | นมของเราหมดแล้ว | กริยาเปลี่ยนรูปไม่ปกติ แต่ส่วนท้ายไม่เปลี่ยน |
ภาษาไทยมักใช้คำอย่าง “แล้ว” “กำลัง” หรือคำบอกเวลาโดยไม่เปลี่ยนรูปกริยา จึงควรฝึกทั้งชุดในหลายเวลา ไม่ใช่จำเพียงรูปพจนานุกรม โดยเฉพาะ give → gave → given, get → got และ run → ran → run ซึ่งต้องจำรูปกริยาต่างหาก
ตัวอย่างในสถานการณ์จริง
ตารางนี้รวมสถานการณ์ในบ้าน การเดินทาง และการทำงาน อ่านประโยคให้จบก่อน แล้วค่อยสังเกตว่าใช้กรรมชนิดใดและอยู่ตำแหน่งไหน
| ภาษาอังกฤษ | ความหมายภาษาไทย | จุดสังเกต |
|---|---|---|
| Turn off the light. | ปิดไฟ | กรรมเป็นคำนาม อยู่หลังชุดคำได้ |
| I'm looking for my keys. | ฉันกำลังหากุญแจ | แยกชุดที่หมายถึงมองหาไม่ได้ |
| She gave up smoking. | เธอเลิกสูบบุหรี่แล้ว | สิ่งที่เลิกเป็นกิจกรรม |
| We ran out of milk. | นมของเราหมดแล้ว | สิ่งที่หมดอยู่หลังคำสุดท้ายของชุดสามคำ |
| Can you turn the fan on? | ช่วยเปิดพัดลมให้หน่อยได้ไหม | กรรมเป็นคำนาม แทรกกลางได้ |
| It's too loud. Please turn it down. | เสียงดังเกินไป ช่วยลดเสียงหน่อย | คำแทนสิ่งของต้องอยู่กลางชุดที่แยกได้ |
| I'll pick you up outside the station. | ฉันจะไปรับคุณที่หน้าสถานี | ในที่นี้หมายถึงไปรับ ไม่ใช่ยกตัวขึ้น |
| Please put the boxes down by the door. | ช่วยวางกล่องไว้ข้างประตู | กรรมอยู่ตรงกลาง |
| My neighbour looks after our dog when we travel. | เพื่อนบ้านช่วยดูแลสุนัขให้เวลาเราไปเที่ยว | คนหรือสัตว์ที่ได้รับการดูแลอยู่หลังทั้งชุด |
| It took me a week to get over the flu. | ฉันใช้เวลาหนึ่งสัปดาห์กว่าจะหายจากไข้หวัดใหญ่ | ใช้กับการฟื้นจากอาการป่วย |
| I woke up before the alarm went off. | ฉันตื่นก่อนนาฬิกาปลุกดัง | ทั้งการตื่นและการส่งเสียงในประโยคนี้ไม่มีกรรม |
| Please come in and sit down. | เชิญเข้ามานั่งก่อน | สองชุดนี้ใช้ได้โดยไม่มีกรรม |
| Don't give up. You're nearly there. | อย่าเพิ่งยอมแพ้ ใกล้สำเร็จแล้ว | ใช้ให้กำลังใจโดยไม่ต้องบอกสิ่งที่เลิก |
| Have you filled in the form yet? | คุณกรอกแบบฟอร์มแล้วหรือยัง | ต้องมองความหมายรวม ไม่แปลคำท้ายแยกออกมา |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
1. วางคำแทนชื่อไว้ท้ายชุดที่ต้องแยก
- ไม่ถูก: Please turn off it.
- ถูก: Please turn it off. — ช่วยปิดมันหน่อย
- เหตุผล: เมื่อใช้ turn off กับ it ต้องแทรกกรรมตรงกลาง การวางคำนามหลังชุดคำได้ไม่ได้หมายความว่าคำแทนชื่อจะวางตรงนั้นได้ด้วย
2. นำกฎแยกคำไปใช้กับทุกชุด
- ไม่ถูก: I'll look your dog after.
- ถูก: I'll look after your dog. — ฉันจะดูแลสุนัขให้คุณ
- เหตุผล: look after ในความหมาย “ดูแล” แยกไม่ได้ หากเปลี่ยนเป็นคำแทนชื่อก็ยังต้องใช้ I'll look after it. — “ฉันจะดูแลมัน” ไม่ใช่แทรกไว้กลางชุด
3. ลืมคำสุดท้ายของชุดสามคำ
- ไม่ถูก: We ran out milk.
- ถูก: We ran out of milk. — นมของเราหมดแล้ว
- เหตุผล: หากบอกว่าสิ่งใดหมด ต้องใช้ of เชื่อมก่อนสิ่งนั้น จำทั้งชุดพร้อมช่องสำหรับเติมสิ่งที่หมด แทนการจำเฉพาะสองคำแรก
4. ไม่เปลี่ยนรูปกริยาตามเวลา
- ไม่ถูก: Yesterday she give up smoking.
- ถูก: Yesterday she gave up smoking. — เมื่อวานเธอเลิกสูบบุหรี่
- เหตุผล: คำว่า “เมื่อวาน” ไม่ทำให้กริยาภาษาอังกฤษใช้รูปเดิมได้ ต้องเปลี่ยน give เป็น gave เพื่อเล่าเหตุการณ์อดีต ส่วน up คงเดิม
5. ใช้รูปกิจกรรมผิดหลังคำว่าเลิก
- ไม่ถูก: She gave up to smoke.
- ถูก: She gave up smoking. — เธอเลิกสูบบุหรี่แล้ว
- เหตุผล: หลัง give up เมื่อระบุสิ่งที่เลิกเป็นการกระทำ ใช้กริยาเติม -ing เพื่อเรียกกิจกรรมนั้น รูปนี้มักเรียกว่าอาการนาม คือการนำการกระทำมาพูดถึงเหมือนเป็นชื่อกิจกรรม ไม่ใช่ทุกคำที่ลงท้ายแบบนี้จะหมายถึง “กำลัง”
6. เปลี่ยนคำท้ายแล้วคิดว่าความหมายยังเหมือนเดิม
- ไม่ตรงความหมายเมื่อจะบอกว่ากำลังหากุญแจ: I'm looking after my keys.
- ตรงความหมาย: I'm looking for my keys. — ฉันกำลังหากุญแจ
- เหตุผล: look after หมายถึงดูแล ส่วน look for หมายถึงมองหา ประโยคแรกไม่ได้ผิดโครงสร้าง แต่สื่อว่ากำลังดูแลหรือคอยเก็บรักษากุญแจ ไม่ได้บอกว่าหากุญแจไม่เจอ
ข้อสังเกตในการใช้
ใช้บ่อย ไม่ได้แปลว่าไม่สุภาพ
กริยาวลีจำนวนมากเป็นคำธรรมดาที่เหมาะทั้งกับการสนทนาและการทำงาน Please fill in this form. — “กรุณากรอกแบบฟอร์มนี้” เป็นคำขอที่สุภาพได้ตามปกติ ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนทุกชุดเป็นคำยาวเพื่อให้ดูเป็นทางการ แต่บางบริบท โดยเฉพาะเอกสารราชการหรือรายงาน อาจเลือกคำเดี่ยวที่เป็นทางการกว่า
ตัวอย่างเช่น put off the meeting และ postpone the meeting ต่างสื่อว่า “เลื่อนการประชุมออกไป” โดยคำหลังมักเหมาะกับงานเขียนทางการ อย่างไรก็ตาม อย่าคิดว่าทุกกริยาวลีมีคำเดี่ยวที่แทนกันได้ทุกบริบท การเลือกคำต้องดูทั้งความหมายและระดับภาษา
ความสุภาพยังขึ้นกับรูปประโยค Turn it off. — “ปิดมัน” เป็นคำสั่งตรง ๆ ส่วน Could you turn it off, please? — “ช่วยปิดให้หน่อยได้ไหม” ฟังเป็นคำขอมากกว่า ทั้งสองประโยคใช้กริยาวลีชุดเดียวกัน
คำท้ายช่วยเดาความหมายได้บ้าง แต่ไม่ใช่สูตรสำเร็จ
up อาจเกี่ยวกับการเคลื่อนขึ้น การเพิ่ม หรือการทำจนเสร็จ ส่วน down อาจเกี่ยวกับการเคลื่อนลงหรือการลด แต่ต้องตรวจความหมายของทั้งชุดเสมอ:
- Turn the volume up. — เพิ่มเสียง
- Turn the volume down. — ลดเสียง
- Eat up your soup. — กินซุปให้หมด
- Give up smoking. — เลิกสูบบุหรี่
ในสองประโยคหลัง หากแปล up ว่า “ขึ้น” จะไม่ช่วยให้เข้าใจ การจัดกลุ่มตามภาพความหมายเหมาะสำหรับช่วยจำหลังจากรู้ความหมายที่ถูกต้องแล้ว ไม่ใช่ใช้สร้างกริยาวลีใหม่ตามใจ
สังเกตความต่างของการใช้ในแต่ละถิ่น
เมื่อพูดถึงการกรอกแบบฟอร์ม มักพบ fill in a form ในอังกฤษ และ fill out a form ในอเมริกา ทั้งสองรูปเข้าใจได้กว้างและแยกคำได้เมื่อมีกรรม ความต่างนี้เป็นแนวโน้ม ไม่ใช่กฎว่ารูปหนึ่งใช้ได้เฉพาะประเทศเดียว หากจะเขียนให้หน่วยงานใด ให้ดูว่าหน่วยงานนั้นใช้รูปไหนและใช้ตามอย่างสม่ำเสมอ
ต่อยอดจากพื้นฐาน
หนึ่งชุดมีได้หลายความหมาย และรูปแบบอาจต่างกัน
pick up อาจหมายถึงหยิบของ ไปรับคน หรือเรียนรู้บางอย่างจากการพบเจอ ดังนั้นควรบันทึกความหมายแยกตามตัวอย่าง:
- She picked up the coin. — เธอหยิบเหรียญขึ้นมา
- She picked up her son from school. — เธอไปรับลูกชายที่โรงเรียน
- She picked up some Spanish while travelling. — เธอเรียนรู้ภาษาสเปนได้บ้างระหว่างเดินทาง
ยิ่งไปกว่านั้น Business is picking up. หมายถึง “ธุรกิจกำลังดีขึ้น” โดยไม่มีกรรมให้แยกตำแหน่ง การรู้ว่าชุดคำหนึ่งแยกได้ในความหมาย “หยิบ” จึงยังไม่เพียงพอที่จะอธิบายทุกการใช้ของชุดนั้น
อีกตัวอย่างคือ take off: Take your shoes off. — “ถอดรองเท้า” เป็นแบบมีกรรมและแยกได้ แต่ The plane took off. — “เครื่องบินขึ้นบินแล้ว” เป็นแบบไม่มีกรรม เมื่อพบความหมายใหม่ ให้จดรูปประโยคใหม่ไปด้วย
ประโยคที่เน้นสิ่งที่ถูกกระทำ
รูปถูกกระทำ คือรูปประโยคที่เน้นสิ่งหรือคนซึ่งได้รับการกระทำ แทนการเริ่มด้วยผู้ทำ เช่น “ไฟถูกปิด” โครงสร้างนี้ใช้ได้กับกริยาวลีหลายชุดที่มีกรรม แต่ต้องเก็บคำประกอบไว้:
- Someone turned off the lights. — มีคนปิดไฟ
- The lights were turned off. — ไฟถูกปิดแล้ว
- The children were well looked after. — เด็ก ๆ ได้รับการดูแลอย่างดี
ในสองประโยคหลัง turned และ looked เป็นรูปกริยาที่ใช้หลังคำช่วยเพื่อบอกการถูกกระทำ ไม่ได้แปลว่าตัด off หรือ after ออกได้ และไม่ใช่กริยาวลีทุกความหมายจะใช้รูปนี้ได้เป็นธรรมชาติ ต้องพิจารณาตามการใช้งานจริง
คำถามอาจทิ้งคำประกอบไว้ท้ายประโยค
เมื่อตั้งคำถามโดยย้ายสิ่งที่ถามไปไว้ต้นประโยค ส่วนท้ายของกริยาวลีมักยังอยู่ที่เดิม:
- What are you looking for? — คุณกำลังหาอะไร
- Who are you looking after? — คุณกำลังดูแลใคร
- What time will you pick me up? — คุณจะมารับฉันกี่โมง
ประโยคเหล่านี้เป็นธรรมชาติ ไม่ต้องหลีกเลี่ยงเพียงเพราะมีคำสั้น ๆ อยู่ท้ายประโยค โดยเฉพาะ up ในความหมาย “ไปรับ” ไม่สามารถย้ายไปไว้หน้าคำถามตามแบบคำบุพบททั่วไปได้
การหยุดทำกับการหยุดเพื่อทำเป็นคนละเรื่อง
หลังจากเข้าใจ give up smoking — “เลิกสูบบุหรี่” แล้ว ลองเทียบกับ stop smoking — “หยุดหรือเลิกสูบบุหรี่” และ stop to smoke — “หยุดสิ่งที่ทำอยู่เพื่อสูบบุหรี่” รูปหลังใช้ to + กริยารูปพื้นฐาน เพื่อบอกจุดประสงค์ ไม่ใช่สิ่งที่เลิก
ประเด็นนี้ช่วยเตือนว่าอย่ามองเพียงคำแปลภาษาไทยคำเดียวแล้วใช้รูปตามหลังเหมือนกันทุกกริยา สำหรับ give up ในความหมายเลิกกิจกรรม ให้ยึดรูปกิจกรรมที่ลงท้าย -ing เป็นหลัก ส่วนความต่างของ stop เป็นเรื่องต่อยอด ไม่ใช่ข้อยกเว้นของกฎ give up
วิธีฝึกให้ใช้ได้จริง
1. จดคำศัพท์พร้อมความหมายและตำแหน่งกรรม
แทนที่จะจดเพียง “ปิด = turn off” ให้จดสามรูปควบคู่กัน: turn off the light / turn the light off / turn it off — ทั้งหมดหมายถึงปิดไฟหรือปิดมัน ส่วน “ดูแล” ให้จด look after the dog / look after it — ดูแลสุนัขหรือดูแลมัน วิธีนี้ทำให้จำได้ทั้งคำศัพท์และข้อจำกัดโดยไม่ต้องนึกชื่อกฎทุกครั้ง
จากนั้นลองเปลี่ยนคำนามเป็นคำแทนชื่อในประโยคสั้น ๆ สี่ประโยค: Pick up the bag. — “หยิบกระเป๋าขึ้นมา”, Put down the keys. — “วางกุญแจลง”, Look after the cat. — “ดูแลแมว”, Look for the tickets. — “หาตั๋ว” คำตอบคือ Pick it up. / Put them down. / Look after it. / Look for them. ซึ่งสื่อความหมายเดิมโดยใช้คำแทนชื่อ สังเกตว่าสองประโยคหลังไม่แยกคำ
2. เล่าเรื่องวันเดียวกันสามเวลา
เลือกการกระทำที่เกิดขึ้นจริง เช่น ปิดคอมพิวเตอร์ ดูแลพ่อแม่ หรือไปรับเพื่อน แล้วเล่าเป็นกิจวัตร อดีต และแผนในอนาคต ตัวอย่าง I pick her up on Fridays. — “ฉันไปรับเธอทุกวันศุกร์”, I picked her up yesterday. — “ฉันไปรับเธอเมื่อวาน”, I'll pick her up tomorrow. — “ฉันจะไปรับเธอพรุ่งนี้” วิธีนี้ช่วยให้คำท้ายกับตำแหน่งกรรมอยู่ถูกที่ แม้รูปกริยาจะเปลี่ยน
3. ฟังเป็นชุด แล้วตรวจเมื่อเดาไม่ออก
เวลาฟังบทสนทนา ให้สังเกตชุดกริยากับคำสั้น ๆ แทนการจับคำกริยาอย่างเดียว เลือกจดวันละสองหรือสามชุดที่เกี่ยวกับชีวิตตนเอง พร้อมประโยคเต็มและคำแปลไทย หากฟังออกแต่ไม่เข้าใจ ให้ตรวจพจนานุกรมว่าความหมายนั้นมีกรรมหรือไม่ และย้ายกรรมได้หรือไม่ได้ การจำจากประโยคจริงที่เข้าใจชัดมีประโยชน์กว่าการท่องคำแปลหลายสิบชุดโดยไม่รู้วิธีใช้
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
- พื้นฐานที่ควรรู้: รูปปัจจุบันทั่วไป — ช่วยให้ผันกริยาวลีเมื่อพูดถึงกิจวัตรและสร้างคำถามหรือประโยคปฏิเสธได้ถูกต้อง
- เรียนต่อ: กริยาวลีขั้นสูง — ขยายความหมาย รูปแบบหลายคำ และความต่างตามบริบท
- ต่อยอดด้านความหมาย: สำนวนขั้นสูง — ฝึกเข้าใจชุดคำที่ไม่อาจแปลตรงตัวทีละคำได้