B2

İngilizcede gelecek zamanda süreklilik

Future Continuous

Bu makale, Settemila Lingue üzerindeki İngilizce dil bilgisi ağacının bir parçasıdır.

Kısaca

Future Continuous, will be + fiilin -ing biçimi ile kurulur ve gelecekte belli bir anda sürmekte olacak bir eylemi anlatır: Tomorrow at nine, I'll be working. — Yarın saat dokuzda çalışıyor olacağım. Aynı yapı, beklenen planları aktarmak ve birinin planını daha dolaylı biçimde sormak için de kullanılır: Will you be using the car tonight? — Bu akşam arabayı kullanacak mısın?

Genel bakış

Bir arkadaşınız yarın akşam aramak istiyor. Yalnızca “Çalışacağım” demek yerine “Saat sekizde hâlâ çalışıyor olacağım” diyebilirsiniz. İkinci anlatımda, gelecekteki bir anı seçer ve kendinizi o sırada işin ortasındayken gösterirsiniz. İngilizcede bu bakış açısını will be working gibi biçimler sağlar. Önemli olan yalnızca olayın gelecekte gerçekleşmesi değil, seçilen anda devam ediyor olmasıdır.

Bu yapı B2 düzeyinde, bildiğiniz gelecek anlatımlarını daha hassas kullanmanızı sağlar. İş programı açıklarken, seyahat planı anlatırken, bir saatte neden müsait olmayacağınızı söylerken ve başkasının planını sorarken sıkça karşınıza çıkar. Her kullanımda açıkça bir saat belirtilmesi gerekmez; hangi zamandan söz edildiği konuşmadan anlaşılabilir.

Türkçedeki “-yor olacağım” karşılığı temel anlamı kavramayı kolaylaştırır. Ancak her cümleyi böyle çevirmek doğal değildir. I'll be working late çoğu durumda “Geç saate kadar çalışacağım” diye çevrilir. İngilizce yapıyı seçerken Türkçe çeviride mutlaka “olacağım” sözcüğünü aramak yerine, konuşanın olaya hangi açıdan baktığına dikkat edin.

Nasıl kurulur ve nasıl işler?

Temel yapı

Özne + will + be + fiilin -ing biçimi kullanılır. Özne, cümlede kimden veya neden söz edildiğini gösteren bölümdür. Fiil ise çalışmak, beklemek, gitmek gibi bir eylemi ya da durumu anlatan sözcüktür. Burada will ve be, ana fiille birlikte yapıyı kuran yardımcı fiillerdir.

Be hiçbir kişide değişmez. He ile de they ile de aynı biçim kullanılır; is, are veya been yazılmaz. -ing eki ise asıl eylemi anlatan fiile gelir.

Kişi Olumlu biçim Türkçesi
Ben I will be working. Çalışıyor olacağım.
Sen / siz You will be working. Çalışıyor olacaksın / olacaksınız.
O He will be working. O çalışıyor olacak.
O She will be working. O çalışıyor olacak.
O; bağlama göre bir sistem veya makine It will be working. Çalışıyor olacak.
Biz We will be working. Çalışıyor olacağız.
Onlar They will be working. Çalışıyor olacaklar.

Konuşmada ve günlük yazışmada I'll, you'll, he'll, she'll, it'll, we'll, they'll kısaltmaları yaygındır. Bunlar sırasıyla I will, you will ve diğer kişi biçimlerinin kısaltmalarıdır. Anlam değişmez: We'll be waiting outside. — Dışarıda bekliyor olacağız.

Olumsuz cümle, soru ve kısa cevap

Olumsuzluk için will not, günlük kullanımda daha sık won't kullanılır. Soruda will öznenin önüne geçer. Türkçedeki “mi” soru ekinin karşılığı olarak cümlenin sonuna ayrıca bir sözcük eklemeyin.

Cümle türü İngilizce Türkçe
Olumsuz She won't be coming to the party. Partiye gelmeyecek.
Evet-hayır sorusu Will you be working tomorrow? Yarın çalışacak mısın?
Soru sözcüklü cümle What will you be doing at six? Saat altıda ne yapıyor olacaksın?
Olumlu kısa cevap Yes, I will. Evet.
Olumsuz kısa cevap No, I won't. Hayır.

Kısa cevapta bütün yapıyı tekrarlamanız gerekmez. Yes, I will doğaldır; Yes, I'll tek başına standart kısa cevap değildir. Daha ayrıntılı yanıt vermek isterseniz eylemi söyleyin: Yes, I'll be working until ten. — Evet, ona kadar çalışacağım.

-ing biçiminin yazılışı

Bu yapı için yeni, ayrı bir fiil listesi ezberlenmez. Süreklilik bildiren diğer yapılardaki yazım kuralları geçerlidir:

  • Çoğu fiile doğrudan -ing gelir: work → working (çalışmak), read → reading (okumak).
  • Sondaki okunmayan e genellikle düşer: make → making (yapmak), write → writing (yazmak). Ancak see → seeing (görmek) gibi biçimlerde bu kuralı mekanik biçimde uygulamayın.
  • -ie ile biten bazı fiillerde bu bölüm y olur: lie → lying (uzanmak), tie → tying (bağlamak).
  • sit → sitting (oturmak), run → running (koşmak) gibi kısa, tek heceli fiillerde son sessiz harf çift yazılır. Daha uzun sözcüklerde vurgu da önemlidir: begin → beginning (başlamak), ama visit → visiting (ziyaret etmek).

Gelecekteki bir anın içinde olmak

At eight tomorrow, I'll be having dinner. — Yarın saat sekizde akşam yemeği yiyor olacağım.

Bu cümle, yemeğe tam sekizde başlayacağınızı söylemez. Sekizi yemeğin sürdüğü bir an olarak gösterir. Başlangıç ve bitiş saatleri bilinmeyebilir; bu yapı tek başına eylemin ne kadar süreceğini de bildirmez.

Gelecekteki referans noktası, yani olaya baktığımız zaman, bir saat olmak zorunda değildir:

  • This time tomorrow, I'll be flying to Paris. — Yarın bu saatlerde Paris'e uçuyor olacağım.
  • When you arrive, we'll be having dinner. — Sen geldiğinde akşam yemeği yiyor olacağız.
  • All afternoon, I'll be helping my sister move. — Öğleden sonra boyunca kız kardeşimin taşınmasına yardım ediyor olacağım.

İlk iki örnekte bir anı, son örnekte ise bir zaman aralığını düşünürüz. All afternoon gibi bir ifade süreyi ayrıca belirtir; süre bilgisi yalnızca fiil yapısından gelmez.

Beklenen programı anlatmak

I'll be working late. — Geç saate kadar çalışacağım.

Burada mutlaka “O sırada hangi eylemin ortasında olacağım?” sorusunun cevabı verilmez. Konuşan, akşamın beklenen akışını bildirir. Benzer biçimde She won't be coming to the party — “Partiye gelmeyecek” cümlesi, bilinen bir planı veya beklenen durumu aktarabilir. Bu yapı tek başına reddetme, isteksizlik ya da mazeret anlamına gelmez.

Bağlam içinde örnekler

Aşağıdaki örneklerde Türkçe karşılıkların bazen “-yor olacağım”, bazen yalnızca gelecek zamanla verildiğine dikkat edin. Doğal çeviri, İngilizce biçimin her parçasını ayrı ayrı aktarmak zorunda değildir.

İngilizce Türkçe Kullanım
This time tomorrow, I'll be flying to Paris. Yarın bu saatlerde Paris'e uçuyor olacağım. Gelecekteki belirli bir anda süren yolculuk.
At nine, we'll be discussing the budget. Saat dokuzda bütçeyi görüşüyor olacağız. Toplantının o sırada süren bölümü.
Don't call at seven; I'll be putting the children to bed. Yedide arama; çocukları yatırıyor olacağım. Müsait olmama nedenini açıklama.
When you get home, I'll be making dinner. Eve geldiğinde yemek hazırlıyor olacağım. Başka bir olay sırasında süren eylem.
I'll be working late. Geç saate kadar çalışacağım. Beklenen çalışma programı.
She won't be coming to the party. Partiye gelmeyecek. Beklenen katılım durumu.
We'll be staying with friends next week. Gelecek hafta arkadaşlarımızda kalacağız. Geçici konaklama planı.
Will you be using the car tonight? Bu akşam arabayı kullanacak mısın? Karşıdakinin planını öğrenme.
Will you be passing a pharmacy on your way home? Eve dönerken bir eczanenin önünden geçecek misin? Bir ricadan önce planı sorma.
What will you be doing while I'm at the dentist's? Ben dişçideyken sen ne yapıyor olacaksın? Aynı zaman aralığındaki etkinliği sorma.
I won't be checking my emails during the flight. Uçuş sırasında e-postalarıma bakmayacağım. Belirli bir dönemde yapılmayacak iş.
From Monday, we'll be using the new booking system. Pazartesiden itibaren yeni rezervasyon sistemini kullanacağız. Yeni düzenin beklenen işleyişi.

Sık yapılan hatalar

1. Be sözcüğünü atlamak

  • Yanlış: I'll working tomorrow.
  • Doğru: I'll be working tomorrow. — Yarın çalışacağım.
  • Neden? Will doğrudan -ing biçimini almaz. Bu yapıda arada mutlaka be bulunur.

Türkçede gelecek ve süreklilik bilgilerini eklerle verebildiğimiz için İngilizcede ayrı sözcüklerle kurulan zincirin bir halkasını unutmak kolaydır. Yapıyı will + be + working olarak üç parça halinde kontrol edin.

2. Will sonrasında kişiye göre değişen biçim kullanmak

  • Yanlış: She will is working at eight.
  • Doğru: She will be working at eight. — Saat sekizde çalışıyor olacak.
  • Neden? Özne she olsa da will sonrasında is değil, be kullanılır. Will be works da yanlıştır; ana fiil working olmalıdır.

3. Soruyu do ile kurmak

  • Yanlış: Do you will be staying here?
  • Doğru: Will you be staying here? — Burada mı kalacaksınız?
  • Neden? Soruyu kurmak için gereken yardımcı zaten will sözcüğüdür. Do veya does eklenmez; yalnızca sözcük sırası değiştirilir.

4. Her gelecek durumu süreklilikle anlatmak

  • Yanlış: I'll be knowing the result tomorrow.
  • Doğru: I'll know the result tomorrow. — Sonucu yarın öğreneceğim / yarın sonucu biliyor olacağım.
  • Neden? Know (bilmek) genellikle devam eden bir etkinlik gibi kullanılmaz. Türkçede “biliyor olacağım” diyebilmemiz, İngilizcede mutlaka will be knowing gerektiği anlamına gelmez.

5. Zaman bildiren bölümde gereksiz will kullanmak

  • Yanlış: When you will arrive, I'll be waiting outside.
  • Doğru: When you arrive, I'll be waiting outside. — Sen geldiğinde dışarıda bekliyor olacağım.
  • Neden? When ile başlayan ve “ne zaman?” değil “geldiğinde” anlamı taşıyan zaman yan cümlesinde genellikle şimdiki zaman biçimi kullanılır. Yan cümle, ana cümleye zaman gibi ek bilgi veren bağlı bölümdür. Ana cümlede gelecek yapısı korunur.

6. Plan sorusunu doğrudan rica sanmak

Arabanın anahtarlarını istemek için yalnızca Will you be using the car tonight? demek, niyetinizi açıkça söylemez. Bu soru “Bu akşam arabayı kullanacak mısın?” anlamındadır; önce mevcut planı öğrenir.

Ricanızı ekleyin: Will you be using the car tonight? If not, could I borrow it? — Bu akşam arabayı kullanacak mısın? Kullanmayacaksan ödünç alabilir miyim? Burada ilk soru bilgiyi toplar, ikinci soru izin ister.

Kullanım notları

Daha dolaylı bir soru, ama her durumda daha kibar değil

Will you work tomorrow? — Yarın çalışacak mısın? Bağlama göre çalışmaya razı olup olmadığınızı da sorabilir.

Will you be working tomorrow? — Yarın çalışıyor olacak mısın? Daha çok mevcut programınızı öğrenmeye yönelir.

İkinci soru, karşıdakinden yeni bir karar istemek yerine zaten beklenen durumu sorduğu için daha az baskılı duyulabilir. Yine de nezaket yalnızca dil bilgisiyle sağlanmaz. Ses tonu, ilişkiniz ve sorunun içeriği önemlidir. Özel bir konuyu sorgulayan bir cümle, bu yapıyla kurulunca kendiliğinden nazik olmaz.

Saat belirtmek zorunlu değildir

At this time tomorrow, at eight, this time next week gibi ifadeler temel anlamı görünür kılar. Fakat I'll be seeing Deniz later — “Deniz'le daha sonra görüşeceğim” cümlesinde kesin saat gerekmez. Görüşme, günün beklenen akışının parçası olarak sunulur. Hangi zamanın kastedildiği belliyse zaman ifadesi tamamen de bırakılabilir: I'll be waiting. — Bekliyor olacağım.

Kesinlik derecesi yalnızca yapıdan anlaşılmaz

Bu biçim bir olayı programın parçası gibi sunabilir; yine de “kesinleşmiş rezervasyon” veya “değişmez gelecek” anlamını garanti etmez. I'll probably be working from home tomorrow. — Muhtemelen yarın evden çalışacağım. Probably (muhtemelen), beklentinin kesin olmadığını açıkça gösterir.

Günlük konuşmada kısaltmalar doğaldır. Tam biçim I will be working, resmî metinlerde veya vurgu gerektiğinde tercih edilebilir. Tam biçim kullanmak tek başına daha kesin bir gelecek anlamı yaratmaz.

Ayrıntılar ve ileri kullanım

Diğer gelecek anlatımlarıyla farkı

Türkçede aşağıdaki cümlelerin birkaçını aynı biçimde çevirmek mümkündür. İngilizcedeki fark, olayın nasıl sunulduğundadır. Bir bağlamda birden fazla seçenek doğru olabilir; bunları birbirini dışlayan kurallar gibi düşünmeyin.

İngilizce Türkçe Öne çıkan bakış
I'll call her tonight. Bu akşam onu arayacağım. Bağlama göre karar, söz veya gelecek hakkında bildirim.
I'm going to call her tonight. Bu akşam onu arayacağım. Önceden var olan niyet.
I'm meeting her at eight. Onunla saat sekizde buluşuyorum. Yapılmış bir düzenleme.
At eight, I'll be talking to her. Saat sekizde onunla konuşuyor olacağım. O sırada sürmekte olacak konuşma.
I'll have finished the call by eight. Saat sekize kadar telefon görüşmesini bitirmiş olacağım. Belirli bir zamana kadar tamamlanmış iş.

Son örnekteki will have finished, gelecekte tamamlanmışlık anlatır. Will be talking ise işin içinde olduğumuz görüntüsünü verir. By eight “sekize kadar, en geç sekizde”; at eight “saat sekizde” demektir. Bu zaman ifadeleri, hangi bakışın uygun olduğunu anlamaya yardımcı olur.

Plan kullanımında sınırlar daha esnektir. I'm meeting her tomorrow — “Yarın onunla buluşuyorum” düzenlemeyi öne çıkarır. I'll be meeting her tomorrow — “Yarın onunla görüşeceğim” ise görüşmeyi beklenen programın parçası olarak sunabilir. İkinci cümle, görüşmenin mutlaka daha az kesin olduğu anlamına gelmez.

Durum fiillerinde sözcüğe değil anlama bakın

Durum fiilleri, bir etkinlikten çok bilgi, sahiplik, duygu veya algı gibi durumları anlatır. Know (bilmek), own (sahip olmak), believe (inanmak) çoğunlukla süreklilik biçimi almaz: She'll own the apartment next month. — Gelecek ay dairenin sahibi olacak.

Ancak bazı fiiller farklı anlamlarda etkinlik anlatabilir:

  • I'll be having lunch at one. — Saat birde öğle yemeği yiyor olacağım. Buradaki have, sahip olmak değil yemek yemek anlamındadır.
  • I'll be seeing the doctor tomorrow. — Yarın doktora görüneceğim. See, burada randevulu görüşmeyi anlatır.
  • I'll be thinking about your offer over the weekend. — Hafta sonu teklifini düşünüp değerlendireceğim. Buradaki think, bir görüşe sahip olmaktan çok zihinsel bir uğraşı anlatır.

Dolayısıyla “Bu fiille hiçbir zaman -ing kullanılmaz” diye uzun yasak listeleri ezberlemek yerine, cümledeki anlamı kontrol etmek daha yararlıdır.

Zaman yan cümlesi ile dolaylı soru farklıdır

When you arrive, I'll be working. — Sen geldiğinde çalışıyor olacağım. Burada when, zaman bağlantısı kurar; will kullanılmaz.

Do you know when you'll be arriving? — Ne zaman varacağını biliyor musun? Burada ise dolaylı soru, yani başka bir cümlenin içine yerleştirilmiş soru vardır. Varış zamanının ne olduğu sorulduğu için will kullanılabilir. İkinci örnek, ilk kurala aykırı değildir; iki when farklı iş yapar.

Edilgen biçim neden çoğu zaman yeniden kurulur?

Edilgen anlatımda, işi yapan yerine işten etkilenen şey öne çıkar. Gelecekte süren bir eylemin edilgen biçimi will be being + fiilin üçüncü biçimi ile kurulabilir. Üçüncü biçim, örneğin repair → repaired (onarmak) veya write → written (yazmak) gibi özel bir fiil biçimidir.

The bridge will be being repaired when you visit. — Ziyaret ettiğinde köprüde onarım yapılıyor olacak. Bu cümle dil bilgisi açısından mümkündür, fakat art arda gelen be being ağır duyulabilir. Çoğu bağlamda They'll be repairing the bridge when you visit — “Sen ziyaret ettiğinde köprüyü onarıyor olacaklar” veya The bridge will be under repair when you visit — “Sen ziyaret ettiğinde köprü onarımda olacak” daha rahattır. Etkin biçim, işi yapanı öne çıkarır; burada they, onarımı yapacak kişiler için genel olarak kullanılabilir. Bu ağır yapıyı tanımak yararlıdır; günlük anlatımda özellikle kullanmaya çalışmanız gerekmez.

Çalışma önerileri

  1. Yarını üç ayrı anda hayal edin. Sabah dokuz, öğleden sonra üç ve akşam sekiz için birer cümle yazın. Sonra birini olumsuz yapın, birini soruya çevirin. Her cümlede will / won't + be + -ing zincirini denetleyin. Eylemin o saatte başladığını değil, sürüyor olduğunu anlatmaya çalışın.
  2. Plan sorusu ile ricayı ayırın. Araba, toplantı odası ve bilgisayar için önce karşıdakinin kullanıp kullanmayacağını sorun. Ardından kendi ricanızı ekleyin. Örneğin Will you be using the meeting room at two? — “Saat ikide toplantı odasını kullanacak mısınız?” sorusundan sonra odayı kullanmak için izin isteyin. Böylece yapının neden daha dolaylı duyulduğunu da çalışmış olursunuz.
  3. Aynı durumu iki açıdan yazın. Önce “Saat sekizde ne yapacağım?” sorusuna süren bir eylemle cevap verin. Sonra yalnızca gelecek planınızı bildirin. Türkçe çeviriler benziyorsa İngilizce cümlenin yanına “o anın içinden bakış” veya “genel plan” notunu düşün. Son kontrolde know gibi durum fiillerini gereksiz yere süreklilik biçimine sokmadığınızdan emin olun.

İlgili konular

  • Önce bilinmesi gereken: Will ile gelecek zaman — Gelecek hakkında bildirimde bulunma, karar ve söz verme kullanımlarını pekiştirir. Bu temelin üzerine be + -ing ekleyerek gelecekte sürmekte olan bir eylemi anlatabilirsiniz.

Ön koşul

İngilizcede will ile gelecek zamanA2

Diğer B2 kavramları