İngilizcede will ile gelecek zaman
Will Future
Bu makale, Settemila Lingue üzerindeki İngilizce dil bilgisi ağacının bir parçasıdır.
Kısaca
İngilizcede will + fiilin yalın biçimi, gelecekle ilgili tahminleri, konuşurken verilen kararları, yardım tekliflerini ve sözleri anlatır: I'll help you. — “Sana yardım edeceğim.” Will bütün kişilerde aynıdır; olumsuzu will not / won't, soru biçimi Will + kişi + fiil …? şeklindedir. Türkçedeki “-ecek/-acak” ekinin her karşılığı will değildir; önceden yapılmış planlarda başka yapılar da kullanılır.
Genel bakış
“Yarın yağmur yağacak”, “Ben kapıyı açarım”, “Seni mutlaka arayacağım.” Türkçede farklı amaçlarla söylediğimiz bu cümleler İngilizcede will ile kurulabilir. Ortak noktaları yalnızca gelecekten söz etmeleri değildir: Konuşan kişi bazen bir tahminde bulunur, bazen o anda karar verir, bazen de bir işi yapmayı üstlenir. Bu yüzden will öğrenirken sadece zaman ifadesine değil, cümlenin konuşmadaki amacına da bakmak gerekir.
Bu yapı A2 düzeyinde öğrenilen temel araçlardan biridir. İyi tarafı, kişiye göre değişmemesidir: “Ben”, “o” veya “onlar” için ayrı bir will biçimi yoktur. Buna karşılık Türkçeden farklı olarak kişi bilgisi fiilin sonuna eklenmez. İngilizcede özne, yani işi yapan veya hakkında konuşulan kişi ya da şey, normal bir cümlede açıkça yer alır: I will call. — “Arayacağım.”
İlk aşamada olumlu, olumsuz ve soru cümlelerini; ardından tahmin, anlık karar, teklif ve söz verme kullanımlarını öğrenmek yeterlidir. İleri bölümdeki zaman bağlaçları, isteklilik ve başka gelecek yapılarıyla karşılaştırmalar, temel kurala eklenen ayrıntılardır.
Yapı nasıl kurulur?
Temel kalıp: özne + will + yalın fiil
Fiilin yalın biçimi, sözlükteki temel biçimidir: go “gitmek”, help “yardım etmek”, be “olmak”. Will sonrasında bu biçim kullanılır; başına to, sonuna -s ya da -ed eklenmez.
She will come. — “O gelecek.” cümlesinde come değişmez. She comes. — “O gelir.” cümlesindeki -s, will kullanılan yapıya taşınmaz. Will, ana fiile anlam katan bir yardımcı fiildir; bu cümlede gelecek, tahmin veya niyet anlamını üstlenir.
Aşağıdaki tabloda you, bağlama göre “sen” veya “siz”; they ise “onlar” anlamındadır. He ve she kişiler için, it ise çoğu zaman bir nesne, hayvan, durum veya hava koşulu için kullanılır.
| Tam biçim | Kısaltılmış biçim | Türkçesi |
|---|---|---|
| I will help. | I'll help. | Yardım edeceğim. |
| You will help. | You'll help. | Yardım edeceksin / edeceksiniz. |
| He will help. | He'll help. | O yardım edecek. |
| She will help. | She'll help. | O yardım edecek. |
| It will help. | It'll help. | Bunun faydası olacak. |
| We will help. | We'll help. | Yardım edeceğiz. |
| They will help. | They'll help. | Yardım edecekler. |
Be de aynı kurala uyar: She'll be here at six. — “Saat altıda burada olacak.” Will sonrasında is veya are değil, be gerekir. Türkçede “Hazır olacağım” derken “olmak” nasıl anlamın bir parçasıysa, İngilizcede de I'll be ready. — “Hazır olacağım.” cümlesinde be atılamaz.
Olumsuz cümle: will not / won't
Olumsuzluk için will sonrasına not gelir. Günlük konuşmada ve samimi yazışmalarda won't çok yaygındır. Bu kısaltma willn't şeklinde yazılmaz.
| Tam biçim | Yaygın kısaltma | Türkçesi |
|---|---|---|
| I will not forget. | I won't forget. | Unutmayacağım. |
| She will not come. | She won't come. | O gelmeyecek. |
| We will not be late. | We won't be late. | Geç kalmayacağız. |
| They will not need a car. | They won't need a car. | Arabaya ihtiyaçları olmayacak. |
'll not biçimine de rastlanır, ancak başlangıç için won't en kullanışlı seçenektir. Özellikle güçlü bir söz veya ret söz konusu olduğunda tam biçim vurgulanabilir: I will not tell anyone. — “Kimseye söylemeyeceğim.”
Soru cümleleri ve kısa cevaplar
Evet-hayır sorusunda will, özneden önce gelir. Ayrıca do veya does kullanılmaz. Soru sözcüğü varsa en başta yer alır.
| İngilizce | Türkçe | Açıklama |
|---|---|---|
| Will you be at home tonight? | Bu akşam evde olacak mısın? | Evet-hayır sorusu. |
| Will they need any help? | Yardıma ihtiyaçları olacak mı? | Çoğul kişide yapı değişmez. |
| When will the results be ready? | Sonuçlar ne zaman hazır olacak? | Soru sözcüğü başta. |
| Where will you stay? | Nerede kalacaksın? | Yer sorma. |
| Who will drive? | Arabayı kim kullanacak? | İşi yapan kişiyi soruyoruz. |
Who will drive? cümlesinde “kim” zaten öznedir; araya ayrıca bir kişi sözcüğü koymayız.
Kısa cevapta ana fiili tekrarlamak gerekmez: Will she come? — Yes, she will. / No, she won't. — “Gelecek mi? — Evet, gelecek. / Hayır, gelmeyecek.” Olumlu kısa cevabın sonunda will kısaltılmaz: Yes, she will doğrudur; Yes, she'll bu amaçla tek başına kullanılmaz.
Cümle içindeki diğer sözcüklerin yeri
Probably “muhtemelen”, definitely “kesinlikle” gibi sözcükler olumlu cümlede çoğu zaman will ile ana fiilin arasına girer:
- They'll probably arrive after lunch. — “Muhtemelen öğle yemeğinden sonra varacaklar.”
- I'll definitely call you. — “Seni kesinlikle arayacağım.”
- They probably won't arrive before noon. — “Muhtemelen öğleden önce varmayacaklar.”
Bunlar katı bir tek-konum kuralı değil, güvenle kullanılabilecek yaygın dizilişlerdir. Tomorrow “yarın”, next week “gelecek hafta” gibi zaman ifadeleri ise sıklıkla cümlenin sonunda bulunur. Will kullanmak için mutlaka bir zaman ifadesi eklemek gerekmez; bağlam zamanı gösterebilir.
Bağlam içinde örnekler
Aynı yapı aşağıdaki dört farklı işi görür. Türkçe çeviride bazen “-ecek”, bazen geniş zaman kullanılması doğaldır: Bir yardım teklifinde “Ben taşırım” demek, “Ben taşıyacağım” demekten daha uygun olabilir.
| İngilizce | Türkçe | Bağlam ve amaç |
|---|---|---|
| It will rain tomorrow. | Yarın yağmur yağacak. | Gelecekle ilgili tahmin. |
| I think you'll like this neighbourhood. | Bence bu mahalleyi seveceksin. | Kişisel görüşe dayanan tahmin. |
| The shops will probably be busy on Saturday. | Cumartesi dükkânlar muhtemelen kalabalık olacak. | Kesin olmayan beklenti. |
| She won't come. | O gelmeyecek. | Bağlama göre tahmin veya bilinen karar. |
| The phone's ringing. I'll answer it. | Telefon çalıyor. Ben açarım. | O anda verilen karar. |
| There's no bread left. I'll buy some on my way home. | Ekmek kalmamış. Eve gelirken alırım. | Yeni duruma tepki. |
| I'll have the soup, please. | Ben çorba alayım, lütfen. | Sipariş verirken yapılan seçim. |
| I'll help you. | Sana yardım edeceğim. | Yardım teklif etme veya söz verme. |
| I'll carry that bag for you. | O çantayı senin için ben taşırım. | Bir işi üstlenme. |
| Don't worry. I won't tell anyone. | Merak etme. Kimseye söylemeyeceğim. | Güvence verme. |
| I'll pay you back on Friday. | Paranı cuma günü geri vereceğim. | Söz verme. |
| Will you marry me? | Benimle evlenir misin? | Karşıdakinin isteğini soran teklif. |
Will, tahmini otomatik olarak “kesin bilgi” yapmaz. Tablodaki “muhtemelen” ve “bence” ifadeleri bunu açıkça gösterir. Öte yandan bir yardım teklifi de yalnızca gelecekte ne olacağını bildirmez; konuşan kişi sorumluluk alır. Yapıyı öğrenirken “Ne zaman?” sorusunun yanına “Bu cümleyle ne yapılıyor?” sorusunu eklemek yararlıdır.
Sık yapılan hatalar
1. Will sonrasında fiili değiştirmek
- Yanlış: She will comes tomorrow.
- Doğru: She will come tomorrow. — “O yarın gelecek.”
- Neden? Will bütün kişilerde aynı yapıyı ister. Üçüncü tekil kişi için kullanılan -s burada yoktur.
Aynı nedenle will to come veya will came değil, will come kullanılır.
2. Soruya do, olumsuza don't eklemek
- Yanlış: Do you will call me?
- Doğru: Will you call me? — “Beni arayacak mısın?”
- Yanlış: I don't will forget.
- Doğru: I won't forget. — “Unutmayacağım.”
- Neden? Will, soru kurarken öne geçer ve olumsuzlukta not alır; başka bir yardımcı fiile gerek yoktur.
3. Be fiilini atlamak veya yanlış biçimini kullanmak
- Yanlış: We will late. / We will are late.
- Doğru: We will be late. — “Geç kalacağız.”
- Neden? Late, “geç kalmış/geç” anlamını verir ama tek başına fiil değildir. Will sonrasında be gerekir.
4. Türkçedeki gibi özneyi düşürmek
- Yanlış: Will call you tomorrow.
- Doğru: I'll call you tomorrow. — “Seni yarın arayacağım.”
- Neden? Türkçede kişi fiilin sonundan anlaşılır. İngilizcede normal, tam bir cümlede I gibi bir özne gerekir. Çok kısa mesajlardaki eksiltmeleri başlangıç kuralı olarak almayın.
5. Gelecekte olan her şey için will seçmek
- Bu anlam için uygun değil: Look at that glass! It will fall! — Bardak tam kenarda ve düşmek üzere.
- Bu bağlamda daha doğal: Look at that glass! It's going to fall! — “Şu bardağa bak! Düşecek!”
- Neden? Şu anda görülen bir belirtiye dayanan yakın gelecek tahmininde be going to çoğunlukla daha doğaldır. Bu, will ile hiçbir tahmin yapılamaz demek değildir; iki yapının bakış açısı farklıdır.
6. Zaman bildiren when bölümüne otomatik olarak will eklemek
- Yanlış: I'll call you when I will arrive.
- Doğru: I'll call you when I arrive. — “Varınca seni arayacağım.”
- Neden? “Varınca” anlamındaki zaman bölümünde gelecekten söz edilse de genellikle geniş zaman biçimi kullanılır. Bunun ayrıntısı aşağıdaki ileri bölümde yer alıyor.
Kullanım notları
Kısaltmalar, vurgu ve söyleyiş
I'll, you'll, we'll gibi kısaltmalar günlük konuşmada doğaldır; özensizlik veya dil bilgisi hatası değildir. Resmî yazılarda tam biçimler tercih edilebilir, fakat bu her metin için zorunlu bir kural değildir. Tam biçim konuşmada da vurgu taşır: I will help you. — “Sana gerçekten yardım edeceğim.”
Won't ile want “istemek” sözcüğünü ayırt etmeye çalışın. Birçok aksanda ünlü sesleri farklıdır; yazıda da won't içindeki kesme işaretine dikkat edilir. Söyleyişi yalnızca Türkçe harflerle ezberlemek yerine kısa ses kayıtlarında bütün ifadeyi dinlemek daha yararlıdır.
Rica ile gelecek sorusunu ayırt etme
Will you open the window? — “Pencereyi açar mısın?” çoğu bağlamda bir ricadır. Konuşan kişi yalnızca geleceği öğrenmek istemez; karşısındakinden bir şey yapmasını ister. Please eklenebilir: Will you open the window, please? — “Lütfen pencereyi açar mısın?”
Ses tonu önemlidir. Will you …? bazı durumlarda doğrudan veya sabırsız duyulabilir. Could you …? ve Would you …? çoğunlukla daha yumuşak rica biçimleridir. Türkçedeki “Açacak mısın?” ile “Açar mısınız?” arasındaki iletişim farkını düşünmek, kelimesi kelimesine çeviriden daha yararlıdır.
Olumsuz tahminde doğal ifade
I don't think he'll come. — “Sanırım gelmeyecek.” çok yaygın bir kalıptır. İngilizcede olumsuzluk think “düşünmek/sanmak” fiiline gelebilir; Türkçede ise çoğu zaman “gelmeyecek” kısmında görünür. I think he won't come. da mümkündür, ancak ilk kalıp günlük dilde özellikle yaygındır. Çeviride olumsuzluğun aynı sözcükte durmasını beklemeyin.
Bir adım ötesi: ileri kullanımlar ve ayrımlar
Bu bölümdeki ayrıntıları başlangıçta etkin olarak kullanmanız gerekmez. Temel kural değişmez: will + yalın fiil. Değişen, bu yapının başka cümlelerle ilişkisi ve bağlamdaki anlamıdır.
Will, going to ve şimdiki zamanla gelecek anlatımı
Türkçedeki “Yarın görüşeceğiz” cümlesi bağlama göre birkaç biçimde söylenebilir. İngilizce seçim, kararın ne zaman verildiğini ve ortada bir düzenleme bulunup bulunmadığını gösterebilir.
| İngilizce | Türkçe | Öne çıkan anlam |
|---|---|---|
| I'll call the dentist now. | Diş hekimini şimdi arayayım. | Kararı şu anda veriyorum. |
| I'm going to call the dentist tomorrow. | Yarın diş hekimini arayacağım. | Önceden oluşmuş niyetim var. |
| I'm seeing the dentist at ten tomorrow. | Yarın saat onda diş hekimi randevum var. | Ayarlanmış bir görüşme var. |
| The train leaves at seven tomorrow. | Tren yarın yedide kalkıyor. | Tarife veya program bildiriliyor. |
Be going to + fiil, niyetleri ve mevcut belirtilere dayalı tahminleri anlatır. Şimdiki zaman burada am/is/are + -ing biçimidir; ayarlanmış gelecek buluşmalarında da kullanılır. Tarife örneğinde ise İngilizcenin geniş zaman biçimi vardır.
Bu ayrımlar sağlam başlangıç rehberleridir, aşılmaz duvarlar değildir. Önceden planlanmış bir işi will ile bildirmek yanlış olmayabilir; örneğin bir görev dağılımını veya resmî programı açıklarken will kullanılabilir. Dolayısıyla “Önceden planlandıysa asla will olmaz” diye ezberlemeyin. Asıl soru, konuşanın bilgiyi nasıl sunduğudur.
If ve zaman bağlaçlarıyla kullanım
If “eğer”, when “-dığında”, as soon as “-ir … -mez”, until “-e kadar” gibi sözcükler iki cümle bölümünü bağlar. Bir koşulu veya zamanı belirten bu bağlı bölüme yan cümle denir; tek başına bütün mesajı vermez.
- If it rains, we'll stay at home. — “Yağmur yağarsa evde kalacağız.”
- I'll send you a message as soon as I get there. — “Oraya varır varmaz sana mesaj göndereceğim.”
- We won't leave until you arrive. — “Sen gelene kadar ayrılmayacağız.”
Gelecek anlamına rağmen koşul veya zaman bölümünde genellikle will yoktur. Sonucu ya da asıl eylemi bildiren bölümde will kullanılabilir.
Ancak her when sözcüğünü bu kuralla değerlendirmeyin: I don't know when she'll arrive. — “Ne zaman varacağını bilmiyorum.” Burada “varınca” anlamında bir zaman koşulu yoktur; bilinmeyen şey varış saatidir. Bu nedenle will doğaldır. Benzer şekilde doğrudan soruda When will she arrive? — “Ne zaman varacak?” denir.
Won't bazen isteksizlik veya ret anlatır
He won't apologise. — “Özür dilemeyi reddediyor.” cümlesi, bağlama göre gelecekle ilgili basit bir tahminden çok kişinin tutumunu anlatabilir. Türkçede bu anlam “özür dilemeye yanaşmıyor” diye de verilir.
Nesneler için de benzer bir kullanım vardır: The car won't start. — “Araba bir türlü çalışmıyor.” Arabanın gerçek bir isteği yoktur; beklenen davranışı göstermediği anlatılır. Bu cümleyi her zaman “Araba gelecekte çalışmayacak” diye çevirmek anlamı kaçırır.
Will her zaman gelecek zamanı göstermez
Daha ileri düzeyde will, şu anda geçerli bir çıkarım için de kullanılabilir: Kapı çalınca That'll be the delivery driver. — “Gelen herhâlde kuryedir.” Burada konuşan geleceği değil, kapıdaki kişinin kimliğine ilişkin beklentisini bildirir.
Tekrarlanan, tipik davranışlarda da görülebilir: He'll sit for hours without saying a word. — “Saatlerce tek kelime etmeden oturduğu olur.” Bunu başlangıçta öğrenilen geniş zamanın yerine genel bir seçenek olarak kullanmayın; belirli bir alışkanlığı veya karakteristik davranışı öne çıkaran bir anlatımdır.
Shall, would ve daha karmaşık gelecek yapıları
Özellikle Britanya İngilizcesinde Shall I carry that? — “Onu ben taşıyayım mı?” ve Shall we leave? — “Çıkalım mı?” gibi teklif ve öneriler duyulur. Günlük İngilizcede I/we için geleceği mutlaka shall ile kurmak gerekmez; will normaldir. Resmî veya hukukî metinlerdeki shall ise yükümlülük bildirebilir ve ayrı değerlendirilmelidir.
Would, geçmişte söylenen bir geleceği aktarırken karşınıza çıkabilir: She said she would call. — “Arayacağını söyledi.” Buna dolaylı anlatım, yani birinin sözünü aynen alıntılamadan aktarma denir. Would ayrıca kibar ricalarda ve varsayımlarda da kullanıldığı için yalnızca “will sözcüğünün geçmişi” diye düşünülmemelidir.
Sonraki düzeylerde will be working ve will have finished gibi yapılar öğrenilir:
- At eight, I'll be working. — “Saat sekizde çalışıyor olacağım.” Belirli bir gelecek anında sürmekte olan iş vurgulanır.
- By Friday, I'll have finished the report. — “Cumaya kadar raporu bitirmiş olacağım.” Belirli bir gelecek zamana kadar tamamlanmış olacak iş vurgulanır.
Bunlar temel kurala aykırı değildir: will sonrasında yine yalın be veya have bulunur; devamındaki biçimler ayrı yapıların parçasıdır.
Çalışma önerileri
- Aynı duruma farklı amaçlarla cevap verin. “Arkadaşımın çantası ağır” durumunda I'll carry it. — “Ben taşırım.”; “Arkadaşımın yarın yardıma ihtiyacı olacak” durumunda He'll need help tomorrow. — “Yarın yardıma ihtiyacı olacak.” deyin. Her cümlenin yanına “teklif”, “tahmin”, “anlık karar” veya “söz” yazın. Böylece will yalnızca bir gelecek eki olarak kalmaz.
- Bir cümleyi üç biçime dönüştürün. She'll be here. — “Burada olacak.” cümlesinden She won't be here. — “Burada olmayacak.” ve Will she be here? — “Burada olacak mı?” biçimlerini üretin. Sonra Yes, she will. — “Evet, olacak.” cevabını ekleyin. Özellikle be sözcüğünün ve öznenin kaybolmamasını kontrol edin.
- Plan ile yeni kararı karşılaştırın. Önceden belirlediğiniz bir niyet için I'm going to study tonight. — “Bu akşam ders çalışacağım.” yazın. Yeni bir ihtiyaç doğduğunda I'll help you first. — “Önce sana yardım edeyim.” deyin. Dinlediğiniz konuşmalarda da 'll ve won't biçimlerini yakalayıp hangi amaçla kullanıldıklarını not edin.
İlgili konular
- Temel bilgi: İngilizcede geniş zaman — özneyi, yalın fiili ve soru yapılarındaki farkları anlamak için.
- Sonraki adım: Gerçekleşmesi mümkün koşullar — koşul bölümünde geniş zaman, sonuç bölümünde will kullanımını geliştirmek için.
- Daha ileri: Gelecekte sürmekte olacak eylemler — belirli bir gelecek anında devam eden işleri anlatmak için.
- Daha ileri: Gelecekte tamamlanmış olacak eylemler — gelecekteki bir tarihe kadar bitmiş olacak işleri anlatmak için.