A1

İngilizcede Nesne Zamirleri

Object Pronouns

Bu makale, Settemila Lingue üzerindeki İngilizce dil bilgisi ağacının bir parçasıdır.

Kısaca

İngilizcede me, you, him, her, it, us, them, bir fiilin ya da edatın ardından kişi ve varlık adlarının yerine kullanılan nesne zamirleridir: She loves him. — “O, onu seviyor.” Türkçedeki “beni, bana, benimle” gibi anlamlar için İngilizcede ayrı ayrı zamir biçimleri yoktur; me biçimi, fiile ve varsa edata göre bu anlamları kazanır. Başlangıçta temel ayrımı öğrenmek yeterlidir: işi yapan için I, eylemin yöneldiği kişi için me kullanılır.

Genel bakış

Bir konuşmada aynı kişinin adını sürekli tekrarlamayız. “Ece'yi tanıyorum. Her gün Ece'yi arıyorum.” yerine “Ece'yi tanıyorum. Onu her gün arıyorum.” demek daha doğaldır. İngilizcede de zamir, yani kişi veya varlık adının yerini tutan sözcük, bu işi yapar. Ancak doğru zamiri seçmek için yalnızca kimin anlatıldığını değil, o kişinin cümledeki görevini de bilmek gerekir.

Özne, cümlede işi yapanı ya da hakkında bilgi verileni gösteren öğedir. Nesne ise fiilin anlattığı eylemin etkilediği veya yöneldiği kişi ya da varlığı belirtir. She knows me. — “O beni tanıyor.” cümlesinde tanıyan kişi she, tanınan kişi me ile gösterilir. Özne zamirleriyle nesne zamirlerini ayırmak, A1 düzeyinde İngilizce cümle kurmanın temel adımlarındandır.

Türkçe konuşanlar için asıl güçlük, bu ayrımın Türkçedeki eklerle bire bir örtüşmemesidir. Türkçede “bana yardım et” derken İngilizcede Help me. denir; “bana” karşılığı için burada to me kullanılmaz. Bu nedenle zamirleri yalnız başına ezberlemek yerine “birini aramak”, “birine yardım etmek”, “biriyle konuşmak” gibi küçük anlam grupları içinde öğrenmek daha yararlıdır.

Nasıl kullanılır?

Özne biçiminden nesne biçimine geçiş

Aşağıdaki tabloda aynı kişi veya varlığın iki farklı cümle görevindeki biçimleri yer alır. Türkçe karşılıklar, tek ve değişmez çeviriler değildir; anlamı fiil ve cümlenin bütünü belirler.

Özne zamiri Nesne zamiri Türkçedeki yaklaşık karşılığı
I me beni, bana
you you seni, sana; sizi, size
he him onu, ona; erkek bir kişi için
she her onu, ona; kadın bir kişi için
it it onu, ona; bir şey veya hayvan için
we us bizi, bize
they them onları, onlara

You ve it iki görevde de aynı görünür. Diğer biçimler değişir. Örneğin We know them. — “Biz onları tanıyoruz.” cümlesindeki kişilerin rollerini değiştirince They know us. — “Onlar bizi tanıyor.” olur. Yalnızca sözcüklerin yerini değil, biçimlerini de değiştirmek gerekir.

Türkçedeki o, kişinin kadın mı erkek mi olduğunu belirtmez. İngilizcede tek bir kişiye gönderme yaparken çoğunlukla him veya her arasında seçim yapılır. Seçim, konuşan kişiye değil, zamirin anlattığı kişiye bağlıdır. Cinsiyeti bilinmeyen veya kendisi için bu biçimi kullanan tek bir kişiyi anlatan them kullanımını ilerideki bölümde ayrıca göreceğiz.

1. Fiilden sonra

Fiil, bir işi, oluşu veya durumu anlatan sözcüktür. Başlangıç düzeyindeki olumlu cümlelerde temel sıra şöyledir: özne + fiil + nesne.

  • I need you. — Sana ihtiyacım var.
  • She called him. — Onu aradı.
  • We understand them. — Onları anlıyoruz.

Türkçede nesne genellikle fiilden önce gelir: “Seni anlıyorum.” İngilizcede ise I understand you. denir. Türkçedeki sırayı doğrudan taşımak yanlış sonuç verir.

Cümle soru veya olumsuz olduğunda da nesne zamiri nesne olarak kalır:

  • Do you know her? — Onu tanıyor musun?
  • I don't know her. — Onu tanımıyorum.
  • Please call us. — Lütfen bizi arayın.

Son örnek bir rica cümlesidir; işi yapacak kişi ayrıca söylenmemiştir. Buna rağmen aranan kişiler yine us ile gösterilir. Zamirin türünü, cümlenin soru veya rica olması değil, cümledeki görevi belirler.

2. Edattan sonra

Edat, burada to, for, with, about gibi başka bir sözcükle ilişki kuran kısa sözcüklere verilen addır. İngilizcede edatlar çoğunlukla ilgili oldukları isimden veya zamirden önce gelir. İsim, kişi, yer, nesne veya kavram adı demektir.

İngilizce yapı Türkçe karşılığı Açıklama
with me benimle Birliktelik
for you senin için; sizin için Kimin için olduğu
to him ona Yönelinen kişi
about her onun hakkında Konuşulan konu veya kişi
without it onsuz Bir şeyin yokluğu
with us bizimle Birliktelik
from them onlardan Kaynak veya çıkış noktası

Türkçede “benimle” tek sözcükken İngilizcede with me iki sözcüktür. “Bizim için” ifadesinde de for us kullanılır; for we kullanılmaz. Edatın anlamını ve ardından gelen zamirin biçimini birlikte öğrenin.

Ancak her Türkçe ekin karşılığına mutlaka bir İngilizce edat koymayın. Call me. — “Beni ara.” ve Help me. — “Bana yardım et.” cümlelerinde aynı me bulunur. Türkçede “beni” ve “bana” ayrıdır; İngilizcede bu iki fiil de araya edat almadan nesne zamiriyle kullanılır.

3. Bir cümlede iki nesne

Bazı fiillerde hem verilen, gösterilen veya gönderilen şey hem de onu alan kişi söylenir. Doğrudan nesne, bu tür cümlelerde verilen ya da gönderilen şeyi; dolaylı nesne ise onu alan kişiyi belirtir.

  • I gave her the key. — Anahtarı ona verdim.
  • I gave the key to her. — Anahtarı ona verdim.

İki cümlede de anahtar verilen şeydir, her anahtarı alan kişidir. Her, birinci cümlede fiilden hemen sonra, ikinci cümlede to edatından sonra gelir. Görevi dolaylı nesne olsa da zamirin biçimi değişmez.

Verilen şey de zamir olduğunda başlangıç için şu sıralamayı kullanmak güvenlidir:

  • I gave it to her. — Onu ona verdim.
  • I sent them to you. — Onları sana gönderdim.

Them, ikinci cümlede örneğin daha önce sözü geçen belgeleri anlatabilir. Önce neyin gönderildiğini, sonra kime gönderildiğini belirtin. To ile for da aynı değildir: I bought it for him. — “Onu onun için aldım.” cümlesinde for, alışverişin kimin için yapıldığını anlatır. Bütün fiiller aynı iki nesneli yapıya izin vermediği için bu kalıpları fiille birlikte öğrenin.

Bağlam içinde örnekler

Aşağıdaki örneklerde koyu yazılan biçimler nesne zamiridir. Türkçe çevirilerde öznenin her zaman ayrıca söylenmemesi doğaldır; İngilizce cümlelerde ise gerekli özne korunur.

İngilizce Türkçe Dikkat edilecek nokta
She loves him. O, onu seviyor. Seven kişi kadın, sevilen kişi erkektir.
Can you help me? Bana yardım edebilir misin? Türkçede “bana” olsa da arada edat yoktur.
I gave it to them. Onu onlara verdim. Verilen şey ve alan kişiler zamirle gösterilir.
He's waiting for us. Bizi bekliyor. Beklemek anlamındaki bu fiille edat kullanılır.
I can hear you. Seni duyabiliyorum. Dinleyen kişiye yönelen nesne biçimi.
We invited her to dinner. Onu akşam yemeğine davet ettik. Davet edilen kişi kadındır.
Please put it on the table. Lütfen onu masanın üstüne koy. Daha önce belirtilmiş bir eşyanın yerini tutar.
Are you coming with us? Bizimle geliyor musun? Edattan sonra nesne biçimi gelir.
This seat is for you. Bu koltuk sizin için. Tekil, çoğul veya saygılı hitap bağlamdan anlaşılır.
I don't understand them. Onları anlamıyorum. Birden fazla kişiden söz edilebilir.
Don't tell him about the party. Ona partiden söz etme. Bilgiyi alacak kişi zamirle belirtilir.
I saw her at the station. Onu istasyonda gördüm. Görülen kişi nesnedir.

Bu örnekleri Türkçedeki eklere göre gruplamak yerine İngilizce yapıya göre okuyun. “Bizi beklemek” ifadesinde wait for us, “bizi aramak” ifadesinde call us kullanılır. Türkçede ikisi de “bizi” içerir; İngilizcede yalnızca ilkinde for gerekir.

Sık yapılan hatalar

1. Nesne yerinde özne zamiri kullanmak

  • Yanlış: She knows I.
  • Doğru: She knows me. — O beni tanıyor.

Tanıyan kişi she, tanınan kişi me olur. Türkçedeki “ben” sözcüğünü gördüğünüz her yerde I kullanamazsınız. Önce cümledeki görevi belirleyin.

2. Edattan sonra özne biçimini korumak

  • Yanlış: Come with we.
  • Doğru: Come with us. — Bizimle gel.

With edatının ardından we değil us gelir. Aynı nedenle “onlardan” için from they değil from them kullanılır.

3. Türkçedeki “bana” için gereksiz edat eklemek

  • Yanlış: Can you help to me?
  • Doğru: Can you help me? — Bana yardım edebilir misin?

Help, yardım edilen kişiyi bu yapıda doğrudan alır. Türkçedeki yönelme eki, yani “bana” sözcüğündeki -a, İngilizcede otomatik olarak to gerektirmez. Benzer biçimde “bana cevap ver” için Answer me. denir.

4. Zamiri Türkçedeki yerine koymak

  • Yanlış: I you understand.
  • Doğru: I understand you. — Seni anlıyorum.

İngilizcede bu tür basit cümlelerde nesne fiilden sonra gelir. Önce özneyi, sonra fiili, ardından nesneyi yerleştirin. Türkçe cümleyi sözcük sözcük aynı sırayla aktarmayın.

5. Ayrılabilen fiil grubunda zamiri sona bırakmak

  • Yanlış: Please turn off it.
  • Doğru: Please turn it off. — Lütfen onu kapat.

Turn off, “kapatmak” anlamını birlikte taşıyan bir fiil grubudur. Bu tür ayrılabilen yapılarda nesne zamiri iki parçanın arasına girer. Bu kuralı her kısa sözcüklü fiile uygulamayın: Look at it. — “Ona bak.” doğrudur; at burada nesnesinden ayrılmaz. Bu ayrım ileride ayrıca öğrenilir.

6. Nesne zamiriyle kendine gönderme yapmak

  • Yanlış: She looked at her in the mirror. — Kastedilen, kadının aynada kendisine bakmasıysa.
  • Doğru: She looked at herself in the mirror. — Aynada kendisine baktı.

Her, bu cümlede genellikle başka bir kadını anlatır. İşi yapanla eylemin yöneldiği kişi aynıysa dönüşlülük zamiri, yani “kendim, kendin, kendisi” anlamındaki biçim gerekebilir. Yanlış olarak gösterilen cümle, aynada başka bir kadına bakılıyorsa dil bilgisi bakımından doğrudur; sorun, kastedilen anlamı vermemesidir.

Kullanım notları

Hitapta saygı ve çoğulluk

Türkçede “seni” ile “sizi” arasında hem sayı hem de hitap açısından fark olabilir. İngilizcede you, tek kişiye, bir gruba veya saygılı biçimde hitap edilen birine yöneltilebilir. Can I help you? hem “Sana yardım edebilir miyim?” hem de “Size yardımcı olabilir miyim?” anlamına gelebilir. Saygı, ayrı bir nesne zamiriyle değil; söz seçimi, ses tonu ve rica kalıplarıyla belirtilir.

Eşyalar, hayvanlar ve insanlar

Tek bir eşyadan söz ederken it, birden fazla eşya için them kullanılır. I can't find it. — “Onu bulamıyorum.” bir anahtar için söylenebilir; bir anahtar demetindeki birkaç ayrı anahtardan söz ediliyorsa I can't find them. — “Onları bulamıyorum.” denebilir. Seçim, daha önce anılan ismin tekil veya çoğul olmasına bağlıdır.

Hayvanlar için it kullanılabilir; ancak özellikle adı bilinen ev hayvanlarından söz ederken him veya her de doğaldır. İnsanlardan normal olarak it diye söz edilmez; bu kullanım kişiyi eşya gibi gösterebilir.

Vurgu ve açık gönderme

Zamir kullanıldığında dinleyici, kimin veya neyin anlatıldığını çıkarabilmelidir. I saw him with her. — “Onu onunla gördüm.” biçim olarak doğrudur ama konuşmada kişiler henüz tanıtılmamışsa anlaşılmaz kalır. Birden çok olası kişi varsa adı yeniden söylemek daha açıktır.

Konuşmada zamirler çoğu zaman hafif söylenir; karşıtlık kurulurken vurgulanabilir: I called her, not him. — “Onu aradım, onu değil.” Burada Türkçe çevirinin tek başına gösteremediği ayrım, İngilizcede her ve him biçimleriyle anlaşılır. Türkçede de açıklık gerekirse kişilerin adlarını söylemek gerekir. Ses vurgusu değişse de zamirin yazılı biçimi değişmez.

Temelin ötesi: İleride karşılaşılacak kullanımlar

Bu bölümü ilk çalışmada ezberlemek gerekmez. Önce fiilden ve edattan sonra doğru biçimi seçmeye alışın; aşağıdaki kullanımlar okuma ve dinleme sırasında karşılaşıldığında yardımcı olacaktır.

Tek kişiyi anlatan “them”

They/them, yalnızca çoğul kişiler için kullanılmaz. Cinsiyeti bilinmeyen, belirtilmek istenmeyen veya kendisi için bu zamirleri kullanan tek bir kişiden de söz edilebilir:

  • Someone left a bag. Can you give it to them? — Biri çantasını bırakmış. Onu kendisine verebilir misin?

Burada it çantayı, them çantanın sahibini anlatır. Bu kullanım yalnızca argo değildir; güncel genel İngilizcede yaygındır. Tek bir kişiyi anlatsa da özne konumundaki they, fiille olağan they uyumunu korur: They are here. — “O burada.” Nesne biçimi yine them olur.

Kısa cevaplarda nesne biçimi

Nesne biçimleri, tam bir fiilli cümle olmayan kısa cevaplarda da kullanılır:

  • Who's next? — Me. — Sırada kim var? — Ben.
  • It's me. — Benim.

Bunlar doğal gündelik kullanımlardır. Buradaki me, eylemden etkilenen kişi anlamında değildir; nesne biçiminin yalın tanıtma veya cevap işlevinde de kullanılabildiğini gösterir. It is I. — “Benim.” biçimi de vardır, ancak günümüzde çoğunlukla çok resmî veya eski tarz duyulur. Bu istisnayı, normal bir cümlenin öznesine taşımayın: “Hazırım.” için I am ready. denir.

Birden fazla kişiyi birlikte anmak

And, “ve” anlamıyla iki kişiyi birleştirse de zamirin görevini değiştirmez:

  • She invited Ali and me. — Ali'yi ve beni davet etti.
  • This is between you and me. — Bu, seninle benim aramda.

Özenli standart dilde ikinci örnekte between you and I kullanılmaz. Kararsız kalındığında, uygun örneklerde diğer kişiyi cümleden çıkarıp kontrol etmek işe yarar: She invited me. — “Beni davet etti.” doğrudur; She invited I değildir. Buna karşılık özne olan grupta I gerekir: Ali and I are ready. — “Ali ve ben hazırız.”

Karşılaştırmalarda “me” ve “I”

She's taller than me. — “O benden daha uzun.” gündelik dilde çok doğaldır. Daha açık ve resmî bir seçenek She's taller than I am. — “O benden daha uzun.” biçimidir. İkinci yapıda I, ardından gelen am fiilinin öznesidir.

Bazı karşılaştırmalar anlam belirsizliği yaratabilir: She likes him more than me. cümlesi bağlama göre “Onu benden daha çok seviyor.” veya “Onu benim sevdiğimden daha çok seviyor.” anlamına gelebilir. Açıklık gerektiğinde karşılaştırmayı tamamlamak yararlıdır: She likes him more than I do. — “Onu benim sevdiğimden daha çok seviyor.” Bu aşamada amaç tek bir ezber kuralı değil, kimin kimle karşılaştırıldığını açıkça göstermek olmalıdır.

Edatın cümlenin sonunda kalması

Soru cümlelerinde edat bazen zamirin veya soru sözcüğünün hemen önünde görünmez:

  • Who are you talking to? — Kiminle konuşuyorsun?
  • Who did you give it to? — Onu kime verdin?

Bu, gündelik İngilizcede olağandır. Daha resmî yazıda To whom did you give it? — “Onu kime verdiniz?” biçimiyle karşılaşılabilir. Whom, kişiyi soran sözcüğün nesne biçimidir; who ise günlük kullanımda bu yerde de yaygındır. Başlangıçta whom üretmeye çalışmak yerine to him, with her, for us gibi temel edatlı grupları doğru kurmak daha önceliklidir.

Çalışma önerileri

  1. Rolleri değiştirerek iki cümle kurun. I help her. — “Ona yardım ediyorum.” cümlesinden She helps me. — “O bana yardım ediyor.” cümlesine geçin. Aynısını we/them ve they/us ile yapın. Her seferinde “İşi kim yapıyor, kime yöneliyor?” diye sorun; yalnızca bir zamir listesi söylemekle yetinmeyin.

  2. Türkçe ekleri değil, İngilizce kalıpları eşleştirin. Bir sayfaya “beni ara”, “bana yardım et”, “beni bekle”, “benimle gel” yazın. Yanlarına sırasıyla Call me, help me, wait for me, come with me ekleyin. Sonra me yerine us veya them koyarak çalışın. Böylece hem nesne biçimini hem de gereken edatı aynı anda hatırlarsınız.

  3. Kısa bir konuşmada tekrarları azaltın. Önce bir arkadaşınızdan ve bir eşyadan adlarıyla söz edin; sonraki cümlelerde uygun zamirleri kullanın. Örneğin I have the tickets. I'll bring them. — “Biletler bende. Onları getireceğim.” deyin. Son kontrolde her zamirin hangi kişi veya varlığı anlattığını gösterin; bağlantı açık değilse adı yeniden kullanın.

İlgili konular

  • Önce öğrenilmesi gereken konu: Özne zamirleri — Cümlede işi yapanı gösteren biçimleri öğrenmek, I/me, she/her ve we/us ayrımını anlamayı kolaylaştırır.

Ön koşul

İngilizcede Özne ZamirleriA1

Diğer A1 kavramları

Bu kavram diğer dillerde

Tüm dillerde karşılaştır