A1

İngilizcede Özne Zamirleri

Subject Pronouns

Bu makale, Settemila Lingue üzerindeki İngilizce dil bilgisi ağacının bir parçasıdır.

Kısaca

İngilizcede özne zamirleri, cümlede eylemi yapanı veya hakkında bilgi verileni gösteren I, you, he, she, it, we, they sözcükleridir. Türkçedeki “Öğrenciyim” gibi cümlelerin aksine, İngilizcede normal bir tam cümlede özne genellikle açıkça söylenir: I am a student. “Sen” ve “siz” için aynı you kullanılır; Türkçedeki “o” ise bağlama göre he, she veya it olabilir.

Genel Bakış

“Deniz burada. Deniz yorgun. Deniz biraz dinlenmek istiyor.” derken aynı adı tekrarlamak yerine “Deniz burada. O yorgun. Biraz dinlenmek istiyor.” diyebiliriz. Zamir, bir kişinin, nesnenin veya başka bir varlığın adının yerine kullanılan sözcüktür. Özne ise cümlede kimin ne yaptığını ya da kim veya ne hakkında bilgi verildiğini gösteren bölümdür. İngilizce özne zamirleri, bu görevi bir adı tekrar etmeden üstlenir.

Bu konu A1 düzeyinin temel taşlarındandır. Kendinizi tanıtırken, bir iş arkadaşınızdan söz ederken, bir eşyayı tarif ederken veya soru sorarken bu zamirlere ihtiyaç duyarsınız. Yalnızca listeyi ezberlemek yetmez: zamirin kimden söz ettiğini ve ardından hangi fiil biçiminin geldiğini birlikte öğrenmek gerekir. Fiil, bir işi, oluşu veya durumu bildiren sözcüktür; “gelmek”, “yaşamak” ve “olmak” gibi.

Türkçe bilenler için iki fark özellikle önemlidir. Birincisi, Türkçede kişi çoğu zaman fiilin sonundan anlaşılır: “Geldik” derken ayrıca “biz” demek gerekmez. İngilizcede ise özneyi bu şekilde düzenli olarak atamayız. İkincisi, Türkçe “o” sözcüğü kişinin cinsiyetini belirtmez; İngilizcede insanlardan söz ederken zamir seçimine dikkat etmek gerekir.

Nasıl Kullanılır?

Temel zamir tablosu

Tekil, bir kişiyi veya şeyi; çoğul, birden fazla kişiyi veya şeyi anlatır. Tablodaki “kişi”, konuşan kişi, dinleyen kişi ve hakkında konuşulan kişi ayrımını gösterir.

Kişi İngilizce Türkçe karşılığı Temel kullanım
Birinci tekil I ben Konuşan kişi
İkinci tekil veya çoğul you sen, siz Konuşulan kişi veya kişiler
Üçüncü tekil he o Genellikle bir erkekten söz ederken
Üçüncü tekil she o Genellikle bir kadından söz ederken
Üçüncü tekil it o Bir nesne, durum veya çoğu hayvan için
Birinci çoğul we biz Konuşan kişi ve en az bir başkası
Üçüncü çoğul they onlar Birden fazla kişi, hayvan veya nesne

I her zaman büyük harfle yazılır; yalnızca cümle başında değil. Diğer zamirler ise normal yazım kurallarına uyar: cümle başında büyük, başka bir yerde genellikle küçük harfle başlar.

We, konuşanı da içine alır; fakat dinleyeni mutlaka kapsamaz. We work together. cümlesi “Birlikte çalışıyoruz” demektir. Konuşan, bunu birlikte çalıştığı kişiye de üçüncü bir kişiye de söyleyebilir. Kimin bu gruba dahil olduğu konuşmadan anlaşılır.

Türkçedeki gizli özneyi İngilizcede açık söyleyin

Türkçede “Ankara'da yaşıyorum” cümlesindeki “-um” eki, konuşanın kendisinden söz ettiğini gösterir. İngilizce karşılığı I live in Ankara. olur. Normal bir tam cümle kurarken yalnızca Live in Ankara. demek aynı işi görmez; bu ifade bir emir gibi anlaşılabilir.

Başlangıç için şu düzeni kullanın: özne + fiil + diğer bilgiler. Örneğin They live in New York. cümlesi “Onlar New York'ta yaşıyor” demektir. Türkçede “New York'ta yaşıyorlar” diyerek özneyi söylemesek de İngilizcede they yerinde kalır.

Bununla birlikte, İngilizcede her özne mutlaka zamir değildir. Ece is tired. “Ece yorgun” demektir ve Ece zaten öznedir. Aynı kişiyi anlatmak için She is tired. “O yorgun” diyebilirsiniz. İkisini normal bir cümlede yan yana getirmeniz gerekmez.

Zamir ile fiili birlikte seçin

Özne, fiilin biçimini etkileyebilir. Be, birinin kim olduğunu, nasıl olduğunu veya nerede bulunduğunu anlatırken kullanılan temel fiildir; Türkçede çoğu zaman “-im”, “-sin”, “-dir” gibi eklerle karşılanır.

Zamir Tam cümle Türkçesi
I I am ready. Hazırım.
you You are ready. Hazırsın. / Hazırsınız.
he He is ready. O hazır.
she She is ready. O hazır.
it It is ready. O hazır.
we We are ready. Hazırız.
they They are ready. Onlar hazır.

It is ready. örneğinde hazır olan şey yemek, bir rapor veya bir cihaz olabilir. Türkçeye her zaman “O hazır” diye çevirmek gerekmez; neyin kastedildiği belliyse yalnızca “Hazır” demek daha doğaldır.

Alışkanlık ve genel durum bildiren geniş zamanda çoğu fiil he, she, it ile -s alır: She works here. “O burada çalışıyor.” Buna karşılık They work here. “Onlar burada çalışıyor.” Zamiri değiştirirken fiili de kontrol edin; she yerine they yazmak her zaman tek başına yeterli değildir.

“Sen” ve “siz” için aynı sözcük

You, hem tek bir kişiye hem bir gruba hitap eder. Arkadaşınıza You are right. dediğinizde “Haklısın”; bir müşteriye veya birkaç kişiye söylediğinizde “Haklısınız” anlamına gelebilir.

Türkçedeki saygı bildiren “siz” için İngilizcede ayrı bir özne zamiri yoktur. Nezaket daha çok rica biçimleri, hitaplar ve ses tonuyla sağlanır. Could you help me, please? “Bana yardım eder misiniz, lütfen?” gibi nazik bir ricadır; buradaki you tek başına resmî veya samimi değildir.

Türkçedeki “o” neden üç farklı zamir olabilir?

Bir erkek için genellikle he, bir kadın için she kullanılır. Bir kişinin kullandığı zamir biliniyorsa ona uyulur. Cinsiyet bilinmiyorsa veya önemli değilse tek bir kişi için they de kullanılabilir; bu kullanım aşağıda ayrıca açıklanıyor.

Nesnelerin İngilizcede erkek veya kadın olarak sınıflandırılması gerekmez. The phone is new. It is expensive. “Telefon yeni. Pahalı.” Burada telefon için it kullanılır. Birden fazla telefon olduğunda ise they gerekir: They are expensive. “Onlar pahalı.”

Hayvanlar için cinsiyet bilinmiyorsa veya önemli değilse it yaygındır. Adını ve cinsiyetini bildiğiniz bir evcil hayvan için he veya she kullanmak doğaldır. This is my cat. She is very quiet. “Bu benim kedim. Çok sessiz.” İnsanları sıradan biçimde it diye anmak ise aşağılayıcıdır; bunu kişilere gönderme yapmanın genel bir yolu olarak kullanmayın.

Cümle İçinde Örnekler

Aşağıdaki örneklerde Türkçe çeviriler doğal bırakılmıştır. İngilizcede yazılan özne zamirinin Türkçede her zaman ayrıca söylenmediğine dikkat edin.

İngilizce Türkçe Açıklama
I am a student. Öğrenciyim. Konuşan kişi kendini tanıtıyor.
She is from London. O Londralı. Bir kadından söz ediliyor.
They live in New York. New York'ta yaşıyorlar. Birden fazla kişi anlatılıyor.
We are happy. Mutluyuz. Konuşan da gruba dahil.
You have my number. Numaram sende var. Bir kişiye samimi hitap.
You are all welcome here. Hepiniz burada hoş karşılanırsınız. Gruba hitap edildiği açık.
He works at the hospital. O hastanede çalışıyor. Üçüncü tekil kişiyle fiilde ek var.
It is in my bag. Çantamda. Daha önce sözü edilen tek bir nesne.
These shoes are old, but they are comfortable. Bu ayakkabılar eski ama rahat. Çoğul nesneler için de aynı zamir kullanılır.
Are you ready? Hazır mısın? / Hazır mısınız? Soru olsa da özne bulunuyor.
No, I am not tired. Hayır, yorgun değilim. Zamir cümle ortasında da büyük harfle yazılıyor.
It is raining. Yağmur yağıyor. Zamir burada belirli bir nesneyi göstermiyor.
It is half past eight. Saat sekiz buçuk. Saat söylerken kullanılan yapı.
My neighbour is a nurse. They work at night. Komşum hemşire. Geceleri çalışıyor. Tek bir kişinin cinsiyeti belirtilmiyor.

Sık Yapılan Hatalar

1. Türkçedeki gibi özneyi söylememek

  • Yanlış: Am a student.
  • Doğru: I am a student. — “Öğrenciyim.”
  • Neden? Türkçede kişi eki yeterlidir; İngilizcede bu tür normal tam cümlelerde I gerekir. Sadece “İngilizcede de anlaşılır” düşüncesiyle zamiri atmayın.

2. “Ben” zamirini küçük harfle yazmak

  • Yanlış: My sister and i live here.
  • Doğru: My sister and I live here. — “Kız kardeşim ve ben burada yaşıyoruz.”
  • Neden? I, cümlede nerede bulunursa bulunsun büyük harfle yazılır. Bu kural diğer özne zamirlerini gereksiz yere büyük yazacağınız anlamına gelmez.

3. Çoğul nesneler için tekil zamir kullanmak

  • Yanlış: My keys are new. It is on the table.
  • Doğru: My keys are new. They are on the table. — “Anahtarlarım yeni. Masanın üstündeler.”
  • Neden? Nesne olması it seçmek için yeterli değildir. Birden fazla nesneye gönderme yapılıyorsa they kullanılır; fiil de buna uyar.

4. Özne yerinde nesne zamiri kullanmak

  • Yanlış: Her is my teacher.
  • Doğru: She is my teacher. — “O benim öğretmenim.”
  • Neden? Nesne, cümlede eylemin yöneldiği veya etkilediği kişi ya da şeydir. Özne ve nesne görevlerinde farklı zamir biçimleri gerekir: I know her. “Onu tanıyorum” cümlesinde her uygundur; öğretmen olan kişiyi özne olarak tanıtırken she gerekir.

5. Zamiri değiştirip fiili aynı bırakmak

  • Yanlış: They is happy.
  • Doğru: They are happy. — “Onlar mutlu.”
  • Neden? Is, burada he, she, it ile; are ise you, we, they ile kullanılır. They tek bir kişi için kullanıldığında da are biçimi değişmez.

6. Özne olan adı bir zamirle tekrar etmek

  • Yanlış: My brother he works here.
  • Doğru: My brother works here. / He works here. — “Erkek kardeşim burada çalışıyor.” / “O burada çalışıyor.”
  • Neden? Normal bir yazılı cümlede aynı kişiyi tek özne konumunda iki kez belirtmeyin. Özel konuşma biçimlerinde benzer tekrarlar duyulabilir; başlangıçta bu yapıları örnek almayın.

Kullanıma Dair Notlar

Kısaltmalar ve vurgu

Günlük konuşmada I'm, you're, he's, she's, it's, we're, they're biçimleri çok yaygındır. Bunlar sırasıyla I am, you are, he is, she is, it is, we are, they are birleşimlerinin kısaltmaları olabilir. We're ready. “Hazırız” demektir. Zamir kaybolmaz; fiille birlikte kısalır. He's, she's, it's başka yapılarda has kısaltması da olabilir; anlamı tüm cümleden değerlendirmek gerekir.

Zamiri özellikle vurgulamak karşıtlık yaratabilir: I am ready, but he isn't. “Ben hazırım ama o değil.” Türkçede “ben” sözcüğünü ayrıca söyleyerek verdiğimiz vurguya benzer bir etki vardır. Ancak İngilizcede zamirin yazılmış olması tek başına özel vurgu taşıdığı anlamına gelmez; zaten normal cümlenin parçasıdır.

Göndermenin açık olması

She, he veya they kullanırken kimin kastedildiği anlaşılmalıdır. Ayşe spoke to Elif. She was worried. “Ayşe, Elif'le konuştu. O endişeliydi” örneğinde endişeli kişinin kim olduğu belirsizdir. Böyle bir durumda adı tekrar etmek, zamir kullanmaktan daha iyidir. Zamirler tekrarı azaltır; açıklığın yerini almamalıdır.

Temelin Ötesi: Sonradan Karşılaşacağınız Kullanımlar

Bu bölümdeki ayrıntıları ilk çalışmada ezberlemek gerekmez. Önce yedi temel biçimi ve normal cümlede öznenin açıkça bulunmasını yerleştirin; aşağıdaki kullanımları okurken veya dinlerken tanımak yeterlidir.

Tek bir kişi için “they”

They, yalnızca “onlar” anlamında kullanılmaz. Cinsiyeti bilinmeyen veya belirtilmek istenmeyen bir kişi için de kullanılır: Someone is outside. They are waiting. “Dışarıda biri var. Bekliyor.” Burada bekleyen tek kişidir, fakat yine they are denir; they is denmez.

Ayrıca bazı kişiler kendileri için they zamirini kullanır. Böyle bir kişinin hangi zamiri kullandığı biliniyorsa buna uyulur. Bu kullanımda da They work here. “O burada çalışıyor” biçimi kullanılır; fiile üçüncü tekil kişi eki eklenmez. Türkçedeki cinsiyet belirtmeyen “o” nedeniyle fikir tanıdık gelebilir, fakat İngilizcedeki fiil uyumu ayrıca öğrenilmelidir.

Belirli bir şeye gönderme yapmayan “it”

It bazen “hangi nesne?” sorusunun cevabı değildir; cümle yapısında özne yerini doldurur. Hava, saat ve mesafe anlatımlarında bunu görürsünüz: It is cold. “Hava soğuk.” It is five kilometres from here. “Buradan beş kilometre uzakta.” Bu cümleleri Türkçeye “O soğuk” veya “O beş kilometre” diye sözcük sözcük çevirmeyin.

Daha uzun yapılarda da aynı işlev görülür: It is important to rest. “Dinlenmek önemlidir.” Buradaki it, belirli bir eşyanın yerine geçmez; asıl değerlendirilen şey dinlenmektir.

Kimlik sorularında da it duyabilirsiniz: Who is it? — It's me. “Kim o? — Benim.” Bu kalıp, bir insandan her bağlamda it diye söz edilebileceği anlamına gelmez.

Genel anlamda “you” ve belirsiz “they”

You, bazen doğrudan dinleyeni değil, genel olarak insanları anlatır: You need a ticket to enter. “İçeri girmek için bilet gerekiyor.” Cümle, yalnızca karşınızdaki kişiye özel bir durum bildirmiyor olabilir.

Benzer şekilde They say it will rain. “Yağmur yağacağını söylüyorlar” cümlesindeki they, kimliği tek tek belirtilmeyen insanlara gönderme yapabilir. Bu, belirli bir çoğul grubu anlatan temel kullanımdan farklıdır; anlamı bağlam belirler.

Özne her zaman tekrar edilir mi?

Aynı özne art arda iki iş yapıyorsa tekrar şart değildir: She works here and lives nearby. “O burada çalışıyor ve yakında oturuyor.” İkinci fiilin öznesi de aynı kişidir. Bu durum, bağımsız cümlelerin başından zamiri gelişigüzel atmakla aynı değildir.

Open the door. “Kapıyı aç” gibi emir cümlelerinde de you genellikle söylenmez. Çok samimi mesajlarda Hope you're well. “Umarım iyisindir” gibi eksiltili ifadeler görülebilir. Bunlar belirli kullanım alanlarına aittir; resmî veya tarafsız yazıda normal tam cümle kurma kuralınızın yerine geçmez.

Birden fazla sözcükten oluşan özneler

My sister and I are ready. “Kız kardeşim ve ben hazırız” cümlesinde iki kişi birlikte öznedir. Dikkatli yazı dilinde burada I kullanılır. Günlük konuşmada farklı biçimler duyabilirsiniz; bu, her yerde I kullanmanın doğru olduğu anlamına gelmez.

Örneğin It's me. “Benim” ve That's her. “O işte” günlük dilde doğaldır. Bu kalıplardaki me ve her, cümlenin öznesi değildir. “Cümlede bir kişiden söz ediliyorsa mutlaka özne zamiri gerekir” diye düşünmeyin; önemli olan sözcüğün cümledeki görevidir.

Çalışma Önerileri

  1. Türkçe gizli özneyi görünür yapın. “Yorgunum”, “Evdeyiz”, “Burada çalışıyorlar” gibi beş kısa cümle yazın. İngilizceye geçmeden önce özneyi belirleyin: ben, biz, onlar. Sonra tam cümleyi kurun ve her İngilizce cümlede öznenin bulunduğunu kontrol edin.
  2. Tek bir cümleyi dönüştürün. “Hazırım” anlamındaki I am ready. ile başlayın. Ardından sen, o, biz ve onlar için yeniden kurun. İkinci turda “burada çalışmak” ifadesini kullanın. Böylece hem am/is/are ayrımını hem üçüncü tekil kişideki fiil ekini zamirlerle birlikte çalışmış olursunuz.
  3. Kısa bir metinde zamirleri takip edin. Her he, she, it, they için “Kimin veya neyin yerine kullanılmış?” sorusunu sorun. Bir nesne, birkaç nesne, tek kişi ve birkaç kişi örneği bulun. Tekil they veya hava bildiren it ile karşılaşırsanız, bunları temel kullanımdan ayrı not edin.

İlgili Konular

Bu kavram üzerine inşa edilen kavramlar

Diğer A1 kavramları

Bu kavram diğer dillerde

Tüm dillerde karşılaştır