ภาษาอังกฤษโบราณและภาษากฎหมาย
Archaic/Legal English
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผังไวยากรณ์ภาษาอังกฤษบน Settemila Lingue
สรุปใจความสำคัญ
ภาษาอังกฤษในสัญญา ประกาศ และวรรณกรรมเก่าอาจใช้คำหรือรูปประโยคที่ต่างจากภาษาปัจจุบัน เช่น hereby หมายถึง “โดยหนังสือหรือการประกาศนี้” ส่วน thou art หมายถึง “ท่านเป็น/เจ้าเป็น” ตามบริบท ความสำคัญอยู่ที่การอ่านออกว่าคำใดอ้างถึงเอกสารใด ใครมีหน้าที่ทำอะไร และข้อความใดเป็นข้อยกเว้น ไม่ใช่การนำคำโบราณมาเพิ่มความสุภาพให้ทุกประโยค ภาษากฎหมายยังมีการใช้งานจริง แต่รูปอย่าง thou, hast, doth มักพบในงานเก่า ศาสนา หรือการเลียนสำนวนเก่าเป็นหลัก
ภาพรวม
เมื่ออ่านข้อกำหนดการให้บริการภาษาอังกฤษ อาจพบประโยคที่รู้จักคำแทบทุกคำแต่ยังจับความหมายไม่ได้ เพราะคำอย่าง thereof รวบความหมาย “ของสิ่งที่เพิ่งกล่าวถึง” ไว้ในคำเดียว หรือเพราะ shall กำลังกำหนดหน้าที่ ไม่ได้บอกอนาคตตามแบบที่เรียนครั้งแรก ทักษะนี้มักเรียนอย่างจริงจังในระดับ C2 เพราะต้องใช้ทั้งความรู้ไวยากรณ์และการติดตามเหตุผลตลอดข้อความ แต่เริ่มฝึกจากประกาศสั้น ๆ ได้โดยไม่ต้องรอให้อ่านกฎหมายคล่อง
ควรแยกสามกลุ่มออกจากกัน ได้แก่ ภาษาโบราณ ซึ่งเป็นรูปที่เลิกใช้ทั่วไปแล้ว ภาษากฎหมาย ซึ่งผูกกับสัญญา กฎหมาย และกระบวนการทางกฎหมาย และ ภาษาทางการมาก ซึ่งอาจใช้ในประกาศหรือพิธีการได้โดยไม่เกี่ยวกับกฎหมาย ทั้งสามกลุ่มมีส่วนทับซ้อนกัน แต่ไม่ใช่สิ่งเดียวกัน คำว่า notwithstanding ยังพบในข้อเขียนปัจจุบัน ขณะที่การเรียกคู่สัญญาว่า thou ไม่ใช่วิธีเขียนสัญญาสมัยใหม่ตามปกติ
สำหรับผู้ใช้ภาษาไทย ลองนึกถึงความต่างระหว่าง “ขอแจ้งว่า” “จึงประกาศให้ทราบโดยทั่วกัน” และ “เจ้าจงฟัง” ทั้งสามมีน้ำเสียงเฉพาะ แต่ไม่สามารถสลับใช้เพียงเพราะฟังดูเป็นทางการได้ ภาษาอังกฤษก็เช่นกัน บทนี้เน้นการอ่านและตีความ พร้อมชี้ว่ารูปใดควรใช้เองอย่างระมัดระวัง ตัวอย่างกฎหมายเป็นตัวอย่างเพื่อเรียนภาษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือข้อความสัญญาพร้อมใช้งาน
หลักการอ่านและรูปแบบที่ใช้
1. อ่านคำกลุ่ม here- และ there- โดยตามหาสิ่งที่อ้างถึง
ในภาษาไทยมักเขียนซ้ำว่า “ตามสัญญานี้” “ของทรัพย์สินดังกล่าว” หรือ “ในข้อนั้น” แต่ภาษาอังกฤษทางกฎหมายอาจรวมคำอ้างอิงกับคำบุพบท คือคำที่เชื่อมความสัมพันธ์ เช่น “ใน” “โดย” หรือ “ของ” ให้เป็นคำเดียว คำต้นด้วย here- มักโยงกับเอกสารหรือการกระทำที่กำลังทำอยู่ ส่วน there- มักโยงกับสิ่งที่กล่าวถึงก่อนหน้า
นี่เป็นแนวช่วยอ่าน ไม่ใช่สูตรแปลแบบตายตัว ต้องดูว่าข้อความกำลังพูดถึงหนังสือฉบับนี้ สัญญาอีกฉบับ ทรัพย์สิน หรือเหตุการณ์ใดอยู่
| รูปภาษาอังกฤษ | ความหมายที่พบบ่อย | วิธีอ่านในบริบท |
|---|---|---|
| hereby | โดยหนังสือหรือการกระทำนี้ | การแจ้ง การแต่งตั้ง หรือการประกาศเกิดขึ้นด้วยข้อความนี้ |
| herein | ในเอกสารนี้ | ตามหาขอบเขตว่าเป็นเอกสารทั้งฉบับหรือส่วนใด |
| hereof | ของเอกสารหรือสิ่งนี้ | แสดงความสัมพันธ์ ไม่ได้หมายถึงสถานที่ |
| hereunder | ภายใต้เอกสารหรือข้อตกลงนี้ | มักเกี่ยวกับสิทธิ หน้าที่ หรือการชำระเงิน |
| hereto | กับเอกสารหรือข้อตกลงนี้ | เช่น เอกสารแนบหรือคู่สัญญาของข้อตกลงนี้ |
| thereof | ของสิ่งนั้น | ย้อนกลับไปหาสิ่งที่เพิ่งกล่าวถึง |
| therein | ในสิ่งนั้น | อาจหมายถึงในเอกสาร สถานที่ หรือข้อความที่กล่าวถึง |
| thereto | กับสิ่งนั้น | ดูว่าเป็นการแนบ การเพิ่ม หรือความเกี่ยวข้อง |
| thereby | โดยวิธีนั้นหรือเป็นผลจากการนั้น | อาจชี้วิธีการหรือผลที่ตามมา ไม่จำเป็นต้องเป็นเอกสาร |
| whereof | ของสิ่งที่กล่าวถึง | พบได้ในสูตรลงท้ายเอกสารบางแบบ |
| wherein | ซึ่งในนั้น | ใช้เชื่อมไปยังเอกสาร สถานการณ์ หรือส่วนที่มีบางสิ่งอยู่ |
| whereby | ซึ่งโดยวิธีนั้น | ใช้เชื่อมไปยังกลไกหรือข้อตกลงที่ทำให้บางสิ่งเกิดขึ้น |
เปรียบเทียบ I hereby authorize Mali to collect the documents. — “ข้าพเจ้าขอมอบอำนาจให้มะลิรับเอกสารโดยหนังสือนี้” กับ Mali showed the authorization, thereby gaining access to the records. — “มะลิแสดงหนังสือมอบอำนาจ จึงเข้าถึงบันทึกได้” ประโยคแรกกำลังมอบอำนาจ ส่วนประโยคหลังเล่าผลจากการแสดงหนังสือ จึงใช้ hereby กับ thereby แทนกันไม่ได้
ตำแหน่งปกติที่อ่านง่ายคือ ประธาน ซึ่งเป็นผู้หรือสิ่งที่ข้อความกล่าวถึง ตามด้วย hereby และกริยา ซึ่งบอกการกระทำหรือสภาพ เช่น I hereby declare that the information is correct. — “ข้าพเจ้าขอประกาศโดยหนังสือนี้ว่าข้อมูลถูกต้อง” การขึ้นต้นว่า Hereby I declare… ก็พบได้และเข้าใจได้ แต่ในข้อความทางการร่วมสมัย I hereby declare… เป็นลำดับที่เป็นกลางกว่า
2. แยกคำบอกเวลาออกจากคำอ้างเอกสาร
Henceforth หมายถึง “นับแต่นี้เป็นต้นไป” ไม่ใช่ “ดังนั้น” โดยตัวมันเอง ส่วน hereafter อาจหมายถึง “จากนี้ไป” หรือ “ในข้อความส่วนต่อไป” ตามบริบท ในภาษาเกี่ยวกับศาสนายังอาจมีความหมายเรื่องชีวิตหลังความตาย จึงไม่ควรเลือกคำแปลจากคำศัพท์เพียงอย่างเดียว
- Henceforth, all applications must be submitted online. — “นับแต่นี้เป็นต้นไป ต้องยื่นคำขอทั้งหมดทางออนไลน์”
- The organization shall hereinafter be called ‘the Association’. — “ต่อไปในเอกสารนี้จะเรียกองค์กรดังกล่าวว่า ‘สมาคม’”
Hereinafter ในตัวอย่างที่สองกำหนดชื่อเรียกสำหรับข้อความส่วนที่เหลือ ไม่ได้เปลี่ยนชื่อองค์กรในชีวิตจริง และไม่ได้แปลว่าเหตุการณ์นั้นจะเกิดขึ้นในอนาคตเสมอไป หากเอกสารระบุวันมีผลไว้ต่างหาก ต้องอ่านวันนั้นประกอบด้วย อย่าสรุปว่า henceforth ทุกครั้งเริ่มมีผลตั้งแต่วินาทีที่ผู้อ่านเปิดอ่าน
3. อ่าน notwithstanding เป็นเครื่องหมายบอกข้อยกเว้นหรือการไม่ถูกขัดขวาง
Notwithstanding มีใจความว่า “แม้จะมี…ก็ตาม” หรือ “โดยไม่คำนึงถึง…” ในข้อกำหนดทางกฎหมายมักสื่อว่ากฎที่กำลังกล่าวมีผลแม้จะมีข้อความอื่นซึ่งอาจขัดกันอยู่
| รูปแบบ | ความหมายภาษาไทย | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| Notwithstanding the delay, the agreement remains valid. | แม้จะล่าช้า ข้อตกลงยังคงมีผล | ตามด้วยกลุ่มคำที่เรียกสิ่งหรือเหตุการณ์ |
| The agreement remains valid, the delay notwithstanding. | ข้อตกลงยังคงมีผล แม้จะล่าช้าก็ตาม | วางหลังกลุ่มคำได้ แต่น้ำเสียงเป็นทางการมาก |
| Notwithstanding that payment was late, access was not suspended. | แม้ชำระเงินล่าช้า ก็ไม่ได้ระงับการเข้าถึง | ตามด้วยส่วนที่มีประธานและกริยาผ่านคำว่า that |
คำว่า notwithstanding the above แปลได้ว่า “แม้จะมีข้อความข้างต้นก็ตาม” แต่ยังไม่บอกว่าข้อยกเว้นครอบคลุมอะไรบ้าง ต้องอ่านต่อให้จบ ในการอ่านกฎหมาย notwithstanding จึงไม่ควรถูกข้ามเป็นเพียงคำเชื่อมสวย ๆ
ควรแยกจาก subject to ซึ่งมักหมายถึง “ภายใต้บังคับของ…” หรือ “โดยมีเงื่อนไขว่า…” ถ้าข้อหนึ่งเริ่มด้วย Subject to clause 5 แปลว่าต้องคำนึงถึงข้อ 5 เป็นข้อจำกัด ขณะที่ Notwithstanding clause 5 มักส่งสัญญาณว่าข้อนี้จะใช้แม้ข้อ 5 อาจให้ผลต่างออกไป ทั้งสองชี้ความสัมพันธ์ของข้อกำหนดคนละทาง
4. ดูว่า shall, may และ must กำลังทำหน้าที่อะไร
ในสัญญา shall มักใช้กำหนดหน้าที่ เช่น The tenant shall pay the rent on the first day of each month. — “ผู้เช่าต้องชำระค่าเช่าในวันที่หนึ่งของแต่ละเดือน” การแปลว่า “ผู้เช่าจะจ่าย” อย่างเดียวอาจทำให้น้ำหนักของข้อผูกพันหายไป
อย่างไรก็ตาม shall ไม่ได้มีความหมายเดียวในเอกสารทุกประเภท บางครั้งใช้กำหนดผลหรือสถานะ เช่น This agreement shall take effect on 1 June. — “ข้อตกลงนี้ให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายน” จึงต้องถามว่าเป็นการบังคับให้ใครทำอะไร หรือเป็นการกำหนดว่าอะไรมีผลอย่างไร
Must มักบอกข้อบังคับโดยตรง ส่วน may อาจให้สิทธิหรือดุลพินิจ ไม่ใช่ความเป็นไปได้เท่านั้น เช่น The buyer may cancel within seven days. — “ผู้ซื้อมีสิทธิยกเลิกภายในเจ็ดวัน” ทั้งนี้ ความหมายที่มีผลทางกฎหมายจริงขึ้นกับถ้อยคำรอบข้าง คำนิยามในเอกสาร และระบบกฎหมาย ไม่ควรตัดสินจากการจับคู่คำแปลเพียงคำเดียว
5. รู้จักสรรพนามโบราณก่อนแปลตัวละคร
สรรพนาม คือคำที่ใช้แทนคนหรือสิ่ง เช่น “ฉัน” “คุณ” “เขา” ในภาษาอังกฤษเก่า thou และ thee ใช้กล่าวถึงผู้ฟังหนึ่งคน แต่ต่างหน้าที่ในประโยค ตารางต่อไปนี้เป็นรูปที่มักพบในงานวรรณกรรมหรือศาสนาซึ่งใช้ภาษาอังกฤษสมัยใหม่ตอนต้น ไม่ใช่ระบบของภาษาอังกฤษยุคแรกสุดทั้งหมด
| รูปโบราณและรูปปัจจุบันที่ช่วยเทียบ | ความหมายภาษาไทย | หน้าที่ |
|---|---|---|
| thou → you | เจ้า/ท่าน/เธอ | เป็นประธานหรือผู้ที่ประโยคกล่าวถึง |
| thee → you | เจ้า/ท่าน/เธอ | เป็นกรรม คือผู้รับผลของการกระทำ หรืออยู่หลังคำอย่าง to และ with |
| thy → your | ของเจ้า/ของท่าน | วางหน้าคำนาม คือคำเรียกคน สิ่งของ หรือความคิด |
| thine → yours | ของเจ้า/ของท่าน | ใช้แทนกลุ่มคำที่บอกเจ้าของได้เอง |
| thyself → yourself | ตัวเจ้าเอง/ตัวท่านเอง | ชี้กลับไปยังผู้ฟังคนเดียว |
| ye → you | พวกท่าน/ท่าน | ในระบบเก่ามักเป็นประธานพหูพจน์ และอาจใช้เรียกอย่างสุภาพ |
I know thee. แปลว่า “ข้ารู้จักเจ้า” ส่วน Thou knowest me. แปลว่า “เจ้ารู้จักข้า” เมื่อทำหน้าที่เป็นประธานต้องใช้ thou ไม่ใช่ thee อย่าอาศัยแต่ลำดับคำภาษาไทย เพราะภาษาไทยไม่ได้เปลี่ยนรูปคำเรียกผู้ฟังด้วยกฎชุดเดียวกัน
โดยทั่วไป thy name คือ “ชื่อของเจ้า” และ The choice is thine. คือ “ทางเลือกเป็นของเจ้า” ในข้อความเก่ายังพบ thine หน้าคำนามที่ขึ้นต้นด้วยเสียงสระ เช่น thine eyes — “ดวงตาของเจ้า” และมีความแปรผันตามยุคและผู้เขียน จึงไม่ควรแก้ทุก thine + คำนาม ว่าผิด
ที่สำคัญ thou ไม่ได้แปลว่า “ท่าน” แบบสุภาพเสมอไป ในบางบริบทเป็นคำเรียกที่สนิท ใช้กับผู้มีสถานะต่ำกว่า หรือแสดงความดูหมิ่น ส่วนในบทสวดอาจเป็นธรรมเนียมทางศาสนา การเลือก “เจ้า” “เธอ” หรือ “ท่าน” ในคำแปลไทยต้องดูความสัมพันธ์ของผู้พูด ไม่ใช่ถือว่าคำเก่าทุกคำเป็นคำยกย่อง
6. จับคู่ประธานกับกริยาโบราณ
กริยา คือคำบอกการกระทำหรือสภาพ รูปโบราณบางรูปเปลี่ยนตามประธาน โดยเฉพาะ thou และ he/she/it ซึ่งเป็นผู้หรือสิ่งหนึ่งที่ถูกกล่าวถึง
| รูปโบราณ | ความหมายภาษาไทย | รูปปัจจุบันที่ใช้เทียบ |
|---|---|---|
| I am / thou art / he is / we are / ye are / they are | ฉันเป็น / เจ้าเป็น / เขาเป็น / พวกเราเป็น / พวกท่านเป็น / พวกเขาเป็น | I am / you are / he is / we are / you are / they are |
| thou hast / he hath | เจ้ามี / เขามี | you have / he has |
| thou dost / he doth | เจ้าทำ / เขาทำ | you do / he does |
| thou lovest / he loveth | เจ้ารัก / เขารัก | you love / he loves |
| thou knowest / he knoweth | เจ้ารู้ / เขารู้ | you know / he knows |
| thou wilt / thou shalt / thou canst | เจ้าจะ / เจ้าจักหรือต้อง / เจ้าสามารถ | you will / you shall / you can |
| thou wast / thou wert | เจ้าเคยเป็นหรืออยู่ | you were โดยต้องดูโครงสร้างและบริบทเก่า |
| thou hadst / thou didst | เจ้าเคยมี / เจ้าได้ทำ | you had / you did |
กริยาทั่วไปที่ใช้กับ thou มักลงท้าย -st หรือ -est ส่วนรูปเก่าบุรุษที่สามเอกพจน์ ซึ่งหมายถึง “เขา/เธอ/มัน” มักลงท้าย -th หรือ -eth แทน -s ในปัจจุบัน แต่ไม่ควรนำท้ายคำเหล่านี้ไปเติมกับทุกกริยาโดยอัตโนมัติ เพราะมีรูปเฉพาะอย่าง art, hast, doth และการใช้ต่างกันตามยุค
เมื่อ dost หรือ doth เป็นกริยาช่วย คือคำที่ช่วยสร้างคำถาม คำปฏิเสธ หรือการเน้น กริยาหลักจะเป็นรูปพื้นฐาน เช่น Thou dost know the answer. — “เจ้ารู้คำตอบจริง ๆ” ไม่ใช่ Thou dost knowest the answer. หลักนี้ใกล้กับ You do know the answer. ในปัจจุบัน
ตัวอย่างในบริบท
ตัวอย่างต่อไปนี้แยกฉากการใช้ให้ชัด เพื่อไม่ให้เผลอนำคำในบทละครไปใช้ในจดหมายธุรกิจ คำแปลไทยเน้นทั้งความหมายและน้ำเสียง แต่ไม่ใช่ถ้อยคำทางกฎหมายที่ใช้แทนต้นฉบับได้ทุกกรณี
| ภาษาอังกฤษ | คำแปลไทย | จุดสังเกต |
|---|---|---|
| I hereby declare that the attached statement is true. | ข้าพเจ้าขอประกาศโดยหนังสือนี้ว่าคำแถลงที่แนบมานั้นเป็นความจริง | การประกาศเกิดขึ้นผ่านข้อความนี้ |
| This agreement and the terms thereof shall be binding on both parties. | ข้อตกลงนี้และเงื่อนไขของข้อตกลงดังกล่าวมีผลผูกพันคู่สัญญาทั้งสองฝ่าย | ต้องย้อนดูว่า thereof อ้างถึงข้อตกลง |
| Please read the policy and the exceptions listed therein. | โปรดอ่านนโยบายและข้อยกเว้นที่ระบุไว้ในนโยบายนั้น | อ้างถึงเนื้อหาภายในเอกสารที่กล่าวมา |
| The parties agree to the terms set out herein. | คู่สัญญาตกลงตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในเอกสารนี้ | herein ชี้กลับมาที่เอกสารฉบับที่กำลังอ่าน |
| The parties signed a settlement whereby the dispute was resolved. | คู่กรณีลงนามในข้อตกลงระงับข้อพิพาท ซึ่งทำให้ข้อพิพาทยุติลง | เชื่อมข้อตกลงกับผลที่เกิดผ่านข้อตกลงนั้น |
| The report contains a section wherein the risks are described. | รายงานมีส่วนหนึ่งซึ่งอธิบายความเสี่ยงไว้ในส่วนนั้น | wherein ใกล้เคียงกับ in which ในประโยคนี้ |
| Henceforth, visitors must register at reception. | นับแต่นี้เป็นต้นไป ผู้มาติดต่อทุกคนต้องลงทะเบียนที่จุดต้อนรับ | ประกาศกฎสำหรับเวลาต่อจากนี้ |
| Notwithstanding the above, either party may terminate this agreement by written notice. | แม้จะมีข้อความข้างต้นก็ตาม คู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสิทธิบอกเลิกข้อตกลงนี้โดยแจ้งเป็นหนังสือ | เป็นข้อยกเว้น และ may ให้สิทธิ |
| The tenant shall return the keys when the lease ends. | ผู้เช่าต้องคืนกุญแจเมื่อสัญญาเช่าสิ้นสุดลง | shall กำหนดหน้าที่ |
| Be it known that the council has approved the proposal. | จึงประกาศให้ทราบว่าสภาได้อนุมัติข้อเสนอนี้แล้ว | สูตรประกาศแบบพิธีการ ไม่ใช่คำบอกอดีต |
| Thou art welcome in this house. | ในบ้านหลังนี้ เจ้าเป็นแขกที่เรายินดีต้อนรับ | สำนวนบทละครหรือวรรณกรรมเก่า |
| I give thee my word. | ข้าให้คำมั่นแก่เจ้า | thee เป็นผู้รับคำมั่น |
| Thou hast kept thy promise. | เจ้าได้รักษาสัญญาของเจ้าแล้ว | hast ใช้กับ thou และ thy วางหน้า promise |
| He knoweth not what he doth. | เขามิรู้ว่าตนทำสิ่งใดอยู่ | รูปโบราณและการปฏิเสธแบบเก่า ใช้อ่านให้รู้จัก |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
1. เติม that หลัง notwithstanding ไม่ครบโครงสร้าง
- ไม่ถูกในโครงสร้างที่ต้องการ: Notwithstanding the payment was late, access continued.
- แก้เป็น: Notwithstanding that the payment was late, access continued. — “แม้การชำระเงินจะล่าช้า ก็ยังเข้าถึงได้ต่อไป”
- เหตุผล: เมื่อส่วนถัดไปเป็นประโยคที่มีประธานและกริยา ใช้ notwithstanding that จะชัดเจน หรือเปลี่ยนเป็น Notwithstanding the late payment… — “แม้จะมีการชำระเงินล่าช้า…” โดยใช้กลุ่มคำนามแทน
2. สลับ hereby กับ thereby
- ไม่เหมาะกับความหมายที่ต้องการ: I thereby appoint you as my representative. หากกำลังแต่งตั้งด้วยหนังสือฉบับนี้และไม่มีการกระทำก่อนหน้าให้อ้างถึง
- แก้เป็น: I hereby appoint you as my representative. — “ข้าพเจ้าขอแต่งตั้งท่านเป็นตัวแทนโดยหนังสือนี้”
- เหตุผล: Hereby ชี้ว่าการแต่งตั้งทำขึ้นด้วยข้อความนี้ ส่วน thereby ต้องโยงกับวิธีการหรือการกระทำอื่นที่กล่าวถึง ประโยคเดิมจึงอาจถูกได้ในบริบทอื่น แต่ไม่ตรงกับสถานการณ์นี้
3. ใช้ thee เป็นประธาน
- ไม่ถูกในระบบที่กำลังเรียน: Thee art my friend.
- แก้เป็น: Thou art my friend. — “เจ้าคือสหายของข้า”
- เหตุผล: ประธานใช้ thou ส่วน thee ใช้เป็นกรรมหรือหลังคำบุพบท เช่น I trust thee. — “ข้าไว้ใจเจ้า” รูปปัจจุบันใช้ you ทั้งสองตำแหน่ง จึงอาจทำให้ผู้เรียนเผลอปะปน
4. ผสมรูปกริยาคนละชุด
- ไม่ถูก: Thou hath a key.
- แก้เป็น: Thou hast a key. — “เจ้ามีกุญแจ”
- เหตุผล: Hast จับคู่กับ thou ส่วน hath จับคู่กับ he/she/it ถ้าไม่จำเป็นต้องเลียนสำนวนเก่า ให้ใช้ You have a key. — “คุณมีกุญแจ” จะเป็นธรรมชาติกว่า
5. ผันกริยาหลักซ้ำหลังกริยาช่วย
- ไม่ถูก: Thou dost speakest the truth.
- แก้เป็น: Thou dost speak the truth. — “เจ้าพูดความจริงจริง ๆ”
- เหตุผล: Dost รับรูปที่เข้ากับประธานไปแล้ว กริยาหลักจึงใช้ speak หรือจะตัดกริยาช่วยออกเป็น Thou speakest the truth. — “เจ้าพูดความจริง” ก็ได้ โดยน้ำหนักการเน้นอาจต่างกัน
6. แปลคำกำหนดหน้าที่ให้เหลือแค่การคาดการณ์
- แปลคลาดเคลื่อนในข้อกำหนด: The supplier shall replace defective goods. → “ผู้จัดหาน่าจะเปลี่ยนสินค้าที่ชำรุด”
- แปลให้ตรงหน้าที่ในบริบทนี้: “ผู้จัดหาต้องเปลี่ยนสินค้าที่ชำรุด”
- เหตุผล: ประโยคนี้กำลังกำหนดภาระหน้าที่ ไม่ได้ประเมินความน่าจะเป็น ในทางกลับกันก็อย่าแปล shall ทุกครั้งว่า “ต้อง” โดยไม่ดูว่ากำลังกำหนดสถานะหรือผลของเอกสารอยู่หรือไม่
ข้อสังเกตในการใช้งาน
อ่านให้ได้ ไม่จำเป็นต้องเขียนเลียนแบบทั้งหมด
ในการทำงานทั่วไป in this agreement — “ในข้อตกลงนี้” มักอ่านง่ายกว่า herein และ from now on — “จากนี้ไป” มักเป็นธรรมชาติกว่า henceforth การเลือกคำง่ายไม่ได้ทำให้ข้อความขาดความน่าเชื่อถือ แนวทางเขียนกฎหมายให้ชัดเจนในปัจจุบันจำนวนมากก็หลีกเลี่ยงคำอ้างอิงที่ทำให้ต้องย้อนอ่านหลายรอบ
อย่างไรก็ดี อย่าเปลี่ยนคำในเอกสารที่มีผลทางกฎหมายเพียงเพื่อให้อ่านลื่น เพราะคำที่ดูคล้ายกันอาจมีขอบเขตต่างกัน และเอกสารอาจกำหนดความหมายเฉพาะไว้ การถอดความเพื่อทำความเข้าใจส่วนตัวกับการแก้สัญญาที่จะลงนามเป็นคนละงานกัน
คำสุภาพภาษาไทยไม่ได้มีคู่ตรงตัวเป็นคำโบราณอังกฤษ
“ข้าพเจ้า” อาจใช้แปล I ในหนังสือรับรองได้ แต่ไม่ได้แปลว่าต้นฉบับใช้สรรพนามโบราณ ขณะเดียวกัน thou อาจต้องแปลว่า “แก” ในฉากทะเลาะ หรือ “พระองค์” ในบทสวดบางบริบท การดูสถานการณ์สำคัญกว่าการรักษาคำแปลเดียวทุกแห่ง
Ye ก็ต้องอ่านอย่างระมัดระวัง เพราะการใช้เปลี่ยนไปตามยุคและถิ่น อย่ายืนยันว่าทุกครั้งต้องแปลเป็น “พวกท่าน” ส่วนป้ายเลียนแบบเก่าอย่าง Ye Olde… ใช้ Ye แทนรูปสะกดของ the ที่เกี่ยวข้องกับตัวอักษรเก่า ไม่ใช่สรรพนามที่แปลว่า “พวกท่าน”
ภาษาทางการไม่ได้เหมือนกันทุกประเทศหรือทุกยุค
เอกสารภาษาอังกฤษจากต่างประเทศอาจใช้ศัพท์กฎหมายและแนวการร่างต่างกัน จึงไม่มีสูตรสากลว่า “คำนี้เท่ากับคำไทยนี้เสมอ” สำหรับวรรณกรรมเก่าเช่นกัน รูป -eth, -s, thou และ you อาจปรากฏร่วมกันได้ การพบรูปผสมในต้นฉบับจริงไม่ได้แปลว่าผู้เขียนทำผิดตามตารางเรียน
ประเด็นต่อยอดและการอ่านเชิงลึก
1. Be it known และรูปกริยาที่ไม่ผันตามประธาน
Be it known that… เป็นสูตรประกาศที่มีใจความว่า “จงเป็นที่ทราบว่า…” หรือในภาษาไทยธรรมชาติว่า “จึงประกาศให้ทราบว่า…” เชื่อมโยงกับรูปสมมติหรือ subjunctive ซึ่งเป็นการใช้รูปกริยาเพื่อแสดงคำเรียกร้อง ความประสงค์ หรือสิ่งที่ไม่ได้กล่าวเป็นข้อเท็จจริงธรรมดา รูป be จึงไม่เปลี่ยนเป็น is แม้มี it อยู่ด้วย
ในสูตรนี้ยังมีการสลับลำดับจากประโยคบอกเล่าทั่วไป ให้ be ขึ้นต้น ส่วน known เป็นรูปกริยาที่สื่อว่า “เป็นที่ทราบ” อย่าแก้เป็น Is it known that…? เพราะนั่นกลายเป็นคำถามว่า “เป็นที่ทราบหรือไม่ว่า…” ไม่ใช่ประกาศ
อีกรูปที่พบคือ Be that as it may, the deadline remains unchanged. — “ถึงจะเป็นเช่นนั้น กำหนดเส้นตายก็ยังคงเดิม” ทั้งวลีทำหน้าที่ยอมรับประเด็นก่อนหน้าแล้วกลับมายืนยันข้อหลัก ไม่ควรแปลแยกคำว่า “เป็น สิ่งนั้น ตามที่ มัน อาจ”
2. แยกข้อยกเว้นออกจากเงื่อนไข
Provided that มักมีความหมายว่า “โดยมีเงื่อนไขว่า…” เช่น The tenant may renew the lease, provided that all rent has been paid. — “ผู้เช่ามีสิทธิต่อสัญญา โดยมีเงื่อนไขว่าต้องชำระค่าเช่าครบแล้ว” ส่วน unless หมายถึง “เว้นแต่…” เช่น The agreement continues unless either party gives notice. — “ข้อตกลงยังคงดำเนินต่อไป เว้นแต่คู่สัญญาฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะแจ้งบอกเลิก”
เวลาอ่าน ลองวาดความสัมพันธ์ง่าย ๆ ว่า กฎหลักคืออะไร เงื่อนไขที่ต้องครบคืออะไร และเหตุใดทำให้กฎหยุดใช้ อย่ารวมทุกคำเชื่อมเป็น “อย่างไรก็ตาม” เพราะจะเสียความต่างระหว่างการตั้งเงื่อนไขกับการให้ข้อยกเว้น
3. ใช้การถอดความตรวจว่าหาจุดอ้างอิงถูกหรือไม่
พิจารณา The buyer shall inspect the goods and notify the seller of any defects therein. — “ผู้ซื้อต้องตรวจสินค้าและแจ้งผู้ขายถึงข้อบกพร่องใด ๆ ในสินค้านั้น” ในประโยคนี้ therein อ้างถึง the goods ไม่ใช่ผู้ขายหรือเอกสาร การลองแทนด้วย in the goods จะช่วยตรวจความเข้าใจได้
แต่ถ้าข้อความกล่าวถึงสัญญา ภาคผนวก และรายงานต่อกันยาว ๆ คำว่า therein อาจทำให้ผู้อ่านไม่แน่ใจจริง ๆ นี่ไม่ใช่ความรู้คำศัพท์ไม่พอเสมอไป อาจเป็นความกำกวมของต้นฉบับ ควรย้อนดูคำนิยาม หัวข้อ และประโยคก่อนหน้า หากยังไม่ชัด อย่าเดาความหมายที่มีผลต่อสิทธิหรือเงินของตนเอง
4. รูปปฏิเสธและคำถามโบราณไม่ได้ตามแบบเดียวทั้งหมด
ภาษาอังกฤษเก่าอาจใช้การปฏิเสธโดยไม่มีกริยาช่วย do เช่น I know not. — “ข้ามิรู้” เทียบกับปัจจุบัน I do not know. — “ฉันไม่รู้” และอาจพบคำถามแบบ What sayest thou? — “เจ้าว่าอย่างไร” เทียบกับ What do you say? — “คุณว่าอย่างไร”
ขณะเดียวกันก็พบ Dost thou know him? — “เจ้ารู้จักเขาหรือไม่” ซึ่งมีกริยาช่วยได้เช่นกัน จึงไม่ควรสรุปว่าภาษาโบราณห้ามใช้ do วิธีอ่านที่ปลอดภัยกว่าคือหาใจความหลักก่อน แล้วเทียบกับประโยคปัจจุบันที่คุ้นเคย ส่วนการแต่งบทละครเลียนยุคควรยึดยุคและแบบภาษาที่เลือก ไม่ใช่ผสมทุกคำเก่าเข้าด้วยกัน
วิธีฝึกให้ใช้ความรู้ได้จริง
- ทำเครื่องหมายผู้มีหน้าที่และสิ่งที่ต้องทำ: เลือกประกาศหรือข้อกำหนดสั้น ๆ หนึ่งย่อหน้า วงชื่อคู่กรณี ขีดเส้นใต้ shall, must, may แล้วเขียนภาษาไทยว่า “ใครต้องทำอะไร” “ใครมีสิทธิทำอะไร” และ “เมื่อใด” แยกจากกัน จากนั้นจึงตรวจข้อยกเว้นอย่าง notwithstanding หรือ unless
- ขยายคำอ้างอิงให้เป็นคำเต็ม: เมื่อพบ herein, thereof, therein ให้เขียนไว้ข้างคำว่าอ้างถึงอะไร เช่น “ในรายงานฉบับนั้น” ไม่ใช่แปลเพียง “ในนั้น” ทำเครื่องหมายจุดที่ยังไม่แน่ใจไว้ การยอมรับว่ายังหาจุดอ้างอิงไม่ได้ช่วยป้องกันการอ่านผิดได้ดีกว่าการเดาต่อไปเงียบ ๆ
- ถอดสำนวนเก่าเป็นปัจจุบันแล้วจึงแปลไทย: ลองเปลี่ยน Thou hast kept thy word. เป็น You have kept your word. แล้วแปลว่า “คุณรักษาคำพูดแล้ว” จากนั้นค่อยเลือกน้ำเสียง “เจ้า” หรือ “ท่าน” ตามฉาก ฝึกย้อนกลับเฉพาะเมื่อจำเป็นต้องเขียนเลียนสำนวนเก่า โดยตรวจคู่ thou–hast และ thy–คำนาม ทุกครั้ง
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
- พื้นฐานที่ควรรู้: รูปสมมติและรูปกริยาสำหรับคำเรียกร้อง — ช่วยอธิบายว่าเหตุใดจึงพบรูป be ในประกาศอย่าง Be it known และแยกสูตรพิธีการออกจากประโยคบอกเล่าหรือคำถามทั่วไป