A2

İngilizcede En Üstünlük Derecesi

Superlatives

Bu makale, Settemila Lingue üzerindeki İngilizce dil bilgisi ağacının bir parçasıdır.

Kısaca

İngilizcede bir grubun içindeki “en uzun”, “en güzel”, “en iyi” gibi özellikleri anlatmak için en üstünlük derecesi kullanılır. Kısa sıfatlar genellikle the + sıfat-est, uzun sıfatlar ise the most + sıfat biçimini alır: the tallest “en uzun”, the most beautiful “en güzel”. Good → the best “iyi → en iyi” ve bad → the worst “kötü → en kötü” gibi düzensiz biçimleri ayrıca öğrenmek gerekir.

Genel bakış

Bir otel seçerken en uygun fiyatlı odayı, yol tarifi alırken en kısa güzergâhı, iş yerinde ise en acil sorunu konuşabilirsiniz. Bu durumlarda yalnızca iki şeyi karşılaştırmak yetmez; bir seçenek grubunun içinde hangi seçeneğin başta geldiğini belirtirsiniz. İngilizcede bu kullanımın adı superlative yani en üstünlük derecesidir. Buradaki “üstünlük”, mutlaka olumlu bir özellik demek değildir: “en kötü” ve “en pahalı” da aynı yapıyla anlatılır.

A2 düzeyinde öğrenilen temel ayrım şudur: taller “daha uzun” derken the tallest “en uzun” demektir. İlki iki kişi ya da şey arasında fark gösterir; ikincisi bir grubun içindeki en yüksek dereceyi belirtir. Örneğin Ece is taller than Ali “Ece, Ali’den daha uzun” anlamına gelir. Ece is the tallest in the family ise “Ece, ailenin en uzun boylusu” demektir. En üstünlük yapısı genellikle üç veya daha fazla üyeli gruplar için öğretilir; iki üyeli gruplarla ilgili ayrıntı aşağıdadır.

Türkçede “en” sözcüğünü getirir, ardından sıfatı değiştirmeden kullanırız: “en kısa”, “en rahat”, “en iyi”. Sıfat, bir kişinin veya şeyin özelliğini anlatan sözcüktür. İngilizcede ise sıfatın uzunluğuna ve biçimine göre farklı yollar seçilir. Ayrıca Türkçede doğrudan karşılığı olmayan the sözcüğü, bu yapılarda çoğunlukla gereklidir.

Yapı nasıl kurulur?

1. Tek heceli sıfatlara çoğunlukla -est eklenir

Hece, bir sözcüğü söylerken duyduğumuz ses parçalarından biridir. Örneğin small tek hecelidir. Bu tür sıfatlarda temel kalıp the + sıfat-est + isim olur. İsim, bir kişiyi, şeyi veya yeri adlandıran sözcüktür.

Sıfat En üstünlük biçimi Türkçesi
tall the tallest en uzun boylu
short the shortest en kısa
small the smallest en küçük
old the oldest en yaşlı / en eski
cheap the cheapest en ucuz
fast the fastest en hızlı

This is the cheapest ticket. — Bu, en ucuz bilet.

Sıfat, anlattığı isimden önce gelir. Türkçedeki “en ucuz bilet” sırasını burada koruyabilirsiniz; ancak İngilizcede başa the de gelir.

2. Bazı sıfatlarda yazım değişir

Sondaki harflere dikkat edin. Ek her zaman sözcüğün sonuna olduğu gibi yapıştırılmaz.

Yazım kuralı Örnekler Anlamları
Sonunda -e varsa yalnızca -st eklenir. large → the largest; nice → the nicest büyük → en büyük; hoş → en hoş
Tek heceli sözcük tek bir ünlü ve ardından tek bir ünsüzle bitiyorsa son ünsüz çoğunlukla çift yazılır. big → the biggest; hot → the hottest büyük → en büyük; sıcak → en sıcak
Ünsüz + -y ile biten yaygın sıfatlarda -y, -i olur ve -est eklenir. happy → the happiest; busy → the busiest mutlu → en mutlu; meşgul → en meşgul

Ünlü, a, e, i, o, u gibi seslerdir; ünsüz ise b, t, g gibi seslerdir. Big → biggest dönüşümünde son g bu nedenle çift yazılır. Buna karşılık cheap → cheapest olur; sözcüğün sonunda iki ünlü harf bulunduğu için p çift yazılmaz. Son harfi w, x veya y olan sözcüklerde de bu harfler çiftlenmez: new → the newest “yeni → en yeni”.

Easy → the easiest “kolay → en kolay” ve heavy → the heaviest “ağır → en ağır” biçimleri de sık kullanılır. Türkçede sıfatın kendisi değişmediği için bu yazım farklarını özellikle çalışmak yararlıdır.

3. Uzun sıfatlarda the most kullanılır

Üç veya daha fazla heceli sıfatlarda genel kural the most + sıfat biçimidir. Bu kez sıfatın sonuna -est eklenmez.

Sıfat En üstünlük biçimi Türkçesi
beautiful the most beautiful en güzel
expensive the most expensive en pahalı
interesting the most interesting en ilginç
important the most important en önemli
comfortable the most comfortable en rahat

This is the most important question. — En önemli soru bu.

İki heceli sıfatlar için tek bir kesin kural yoktur. Happy ve easy gibi ünsüz + -y ile bitenler genellikle -iest alır. Useful “yararlı” için the most useful, careful “dikkatli” için the most careful kullanılır. Cleverest ile most clever gibi iki seçeneği de olan sözcüklerle karşılaşabilirsiniz. Başlangıçta yaygın biçimleri bir bütün olarak öğrenin; emin değilseniz sözlüğe bakın. Yalnızca harf sayısına bakarak karar vermeyin.

4. Düzensiz biçimler ayrı öğrenilir

Düzensiz biçim, genel ekleme kuralına uymayan biçim demektir. Aşağıdaki sözcükler günlük dilde çok sık kullanılır.

Temel biçim En üstünlük biçimi Türkçesi
good the best iyi → en iyi
bad the worst kötü → en kötü
far the farthest / the furthest uzak → en uzak
little the least az → en az
much / many the most çok → en çok

This is the best option. — Bu, en iyi seçenek.

Little → least miktar bakımından azlığı anlatır. Boyut bakımından “küçük” demek istiyorsanız small → smallest kullanın. The least sugar “en az şeker”, the smallest bag ise “en küçük çanta” demektir.

5. The ne zaman kullanılır?

Bir grubun belirli bir üyesini seçerken en üstünlük yapısının önünde genellikle the bulunur. Bu sözcük burada hangi kişi veya şeyden söz edildiğini belirginleştirir; Türkçeye çoğunlukla ayrı bir sözcük olarak çevrilmez.

  • She bought the cheapest phone. — En ucuz telefonu aldı.
  • Which room is the quietest? — Hangi oda en sessiz?

İsmi tekrar etmeseniz de the çoğu zaman kalır. İkinci örnekte “oda” sözcüğü sıfattan sonra tekrarlanmamıştır.

Ancak önünde my “benim”, your “senin/sizin”, our “bizim” gibi bir sahiplik sözcüğü varsa ayrıca the getirilmez:

  • She is my best friend. — O benim en iyi arkadaşım.
  • This is our biggest problem. — En büyük sorunumuz bu.

Türkçedeki “benim en iyi arkadaşım” ifadesinde hem “benim” hem “en” vardır. İngilizcede de üstünlük anlamı sürer; fakat my the best friend denmez. My sözcüğü, the yerine geçer; best ise üstünlük anlamını taşımaya devam eder.

6. Karşılaştırılan grubu in veya of ile belirtin

Türkçede “sınıfın en uzunu”, “üçünün en ucuzu” deriz. İngilizce bu ilişkilerin hepsini tek bir ekle kurmaz. In ve of, sözcükler arasındaki ilişkiyi gösteren edatlardır; burada hangi grubun içinden seçim yaptığımızı belirtirler.

Kullanım Örnek Türkçesi
Bir yer veya tek bir grup adıyla genellikle in the tallest in the class sınıfın en uzun boylusu
Bir kurum veya toplulukla genellikle in the youngest in the team takımın en genci
Seçeneklerin sayısını belirten bir ifadeyle of the cheapest of the three üçünün en ucuzu
Çoğul bir grupla veya all ile of the best of all hepsinin en iyisi
Bir zaman aralığını belirten bazı ifadelerde of the hottest day of the year yılın en sıcak günü

This is the oldest building in the city. — Bu, şehrin en eski binası.

This is the oldest of these buildings. — Bu, bu binaların en eskisi.

Her cümlede grubu söylemek gerekmez. Bir menüye bakarken Which is the cheapest? “Hangisi en ucuz?” sorusu yeterlidir; seçenekler zaten bellidir.

Bağlam içinde örnekler

Aşağıdaki cümlelerde yalnızca sıfatın biçimine değil, başındaki sözcüğe ve karşılaştırma grubuna da bakın.

İngilizce Türkçe Açıklama
She is the tallest in the class. O, sınıfın en uzun boylusu. Kısa sıfat ve grup için in.
It's the most beautiful city. En güzel şehir orası. Uzun sıfatın önünde the most.
He's the best player. O, en iyi oyuncu. Düzensiz biçim.
That was the worst movie. O, en kötü filmdi. Kötülüğün de en üstünlük derecesi vardır.
This is the biggest suitcase we have. Bu, elimizdeki en büyük valiz. Son ünsüz çift yazılır.
Monday is usually my busiest day. Pazartesi genellikle en yoğun günümdür. Sahiplik sözcüğüyle the kullanılmaz.
Which is the easiest way to the station? İstasyona gitmenin en kolay yolu hangisi? -y, -iest olur.
We chose the most comfortable seats. En rahat koltukları seçtik. Sıfat çoğul isimden önce de aynı kalır.
This is the cheapest of the three hotels. Üç otelin en ucuzu bu. Belirli seçenekler için of.
February is the shortest month of the year. Şubat, yılın en kısa ayıdır. Zaman aralığı için of.
Their house is the furthest from the station. İstasyona en uzak ev onlarınki. Uzaklığın düzensiz biçimi.
It's the least expensive room in the hotel. Otelin en az pahalı, yani en ucuz odası bu. En düşük dereceyi the least gösterir.
She's one of the best doctors in the city. O, şehrin en iyi doktorlarından biri. one of sonrasında çoğul isim gelir.
This is the best meal I've ever had. Bu, şimdiye kadar yediğim en iyi yemek. Deneyimler arasından en iyisini seçer.

Sık yapılan hatalar

1. En üstünlük yapısında the sözcüğünü unutmak

  • Yanlış: This is cheapest ticket.
  • Doğru: This is the cheapest ticket. — Bu, en ucuz bilet.
  • Neden? Türkçede “en” yeterlidir, fakat İngilizcede isimden önceki bu yapıda genellikle the gerekir. Önünde my gibi bir sahiplik sözcüğü olması ayrı bir durumdur.

2. Most ile -est ekini birlikte kullanmak

  • Yanlış: This is the most cheapest ticket.
  • Doğru: This is the cheapest ticket. — Bu, en ucuz bilet.
  • Neden? Aynı sıfatta iki farklı üstünlük işareti üst üste getirilmez. Cheap için -est, expensive için most seçilir: the most expensive ticket “en pahalı bilet”.

3. Düzensiz sözcüğe düzenli ek getirmek

  • Yanlış: He is the goodest player.
  • Doğru: He is the best player. — O, en iyi oyuncu.
  • Neden? Good sözcüğünün en üstünlük biçimi best olur. Benzer şekilde bad için worst gerekir; baddest bu temel anlamda standart biçim değildir.

4. Daha üstünlük ile en üstünlüğü karıştırmak

  • Yanlış: Ece is the tallest than Ali.
  • Doğru: Ece is taller than Ali. — Ece, Ali’den daha uzun.
  • Diğer doğru seçenek: Ece is the tallest in the class. — Ece, sınıfın en uzun boylusu.
  • Neden? Than, “-den daha” ilişkisini kurar. Grubun en üst üyesini belirtirken doğrudan the tallest than kullanılmaz; in the class gibi bir grup ifadesi gerekir.

5. Yazım değişikliğini atlamak

  • Yanlış: This is the bigest room, and it's the easyest to clean.
  • Doğru: This is the biggest room, and it's the easiest to clean. — Bu, en büyük oda ve temizlemesi en kolay olanı.
  • Neden? Big sözcüğünde g çiftlenir. Easy sözcüğünde ise y yerine i gelir.

6. “En iyilerden biri” yapısında ismi tekil bırakmak

  • Yanlış: She is one of the best doctor in the city.
  • Doğru: She is one of the best doctors in the city. — O, şehrin en iyi doktorlarından biri.
  • Neden? Bir kişiyi, birden fazla doktordan oluşan grubun içinden seçiyoruz. Bu yüzden doctors çoğul olmalıdır. Türkçedeki “doktorlarından biri” ifadesindeki çoğulluğu hatırlamak yardımcı olur.

Kullanım notları

“En az” için the least

The most bir özelliğin en yüksek derecesini, the least ise en düşük derecesini gösterir:

  • This is the most expensive option. — Bu, en pahalı seçenek.
  • This is the least expensive option. — Bu, en az pahalı seçenek.

İkinci cümle Türkçede çoğu zaman doğal olarak “Bu, en ucuz seçenek” diye söylenir. Yine de İngilizcedeki least her zaman “en kötü” anlamına gelmez. The least dangerous route “en az tehlikeli yol” olumlu bir seçim olabilir. Kısa sıfatlarda karşıt anlamlı sözcük daha doğal olabilir: “en az büyük” yerine genellikle the smallest “en küçük” denir.

İki seçenek varsa ne olur?

Özenli anlatımda iki seçenek için daha üstünlük biçimi tercih edilir: This is the better of the two options “İki seçeneğin daha iyisi bu.” Günlük konuşmada iki şey arasında Which is the best? “Hangisi en iyi?” sorusunu da duyabilirsiniz. Başlangıç için güvenilir ayrım, iki şeyi karşılaştırırken “daha”, bir grubun içinden seçim yaparken “en” yapısını kullanmaktır.

En üstünlük her zaman nesnel değildir

The cheapest ticket “en ucuz bilet” fiyatla kontrol edilebilir. The best café “en iyi kafe” ise kişisel bir değerlendirme olabilir. Reklamlarda ve günlük konuşmada bu yapılar vurgu amacıyla çok kullanılır. For me “bana göre” veya in my opinion “bence” ekleyerek görüşünüzü açık edebilirsiniz:

For me, this is the best café in the neighbourhood. — Bana göre mahalledeki en iyi kafe burası.

Temelin ötesinde

Bu bölümdeki kullanımları A2 düzeyinde hemen üretmeniz gerekmez. Ancak okurken ve dinlerken tanımak, temel kuralın neden bazen farklı göründüğünü anlamanızı sağlar.

Bir grubun en iyilerinden biri olmak

One of the + en üstünlük biçimi + çoğul isim, tek başına birinci olduğunuzu söylemeden üst grupta olduğunuzu belirtir:

This is one of the most useful books on the subject. — Bu, konuyla ilgili en yararlı kitaplardan biri.

Benzer şekilde sıralama belirtmek için second “ikinci”, third “üçüncü” gibi sözcükler eklenebilir:

It's the second largest city in the country. — Ülkenin ikinci büyük şehri.

Burada sıralama sözcüğü sıfattan önce gelir. “İkinci daha büyük” anlamındaki bir yapı kurulmaz.

Deneyimleri karşılaştırmak

The best … I've ever … kalıbında ever, şimdiye kadarki deneyimlerin tümünü kapsar. Bu yapıda sıkça yakın geçmiş zamanı, yani geçmiş deneyimi şimdiyle ilişkilendiren zamanı görürsünüz:

This is the most interesting course I've ever taken. — Bu, şimdiye kadar aldığım en ilginç ders.

The best … bölümünden sonra hangi deneyimlerden söz edildiği açıklanır. Grubu her zaman in veya of ile belirtmek zorunda değilsiniz; burada grup, şimdiye kadar alınan derslerdir.

Dereceyi daha güçlü vurgulamak

By far “açık ara” anlamıyla, en üstünlük derecesinin önüne gelebilir:

This is by far the easiest solution. — Bu, açık ara en kolay çözüm.

Easily de bu anlamda kullanılabilir:

She is easily the best player on the team. — O, takımın açık ara en iyi oyuncusu.

Bu cümlede easily “kolayca” diye çevrilmez; oyuncunun diğerlerinden belirgin biçimde daha iyi olduğunu vurgular. The very best ise “en iyinin de iyisi / gerçekten en iyisi” gibi güçlü bir vurgudur: We want the very best for our children “Çocuklarımız için en iyisini istiyoruz.”

The sözcüğünün görünmediği başka durumlar

İsim gelmeyen ve aynı kişinin farklı zamanlardaki durumlarını karşılaştıran cümlelerde the kullanılmayabilir:

I'm happiest when I'm cooking. — En mutlu olduğum zaman yemek yaptığım zamandır.

Burada başka insanlarla değil, kişinin kendi farklı durumlarıyla karşılaştırma yapılır. Bu nedenle the happiest person “en mutlu kişi” yapısından farklıdır. Bu örnek, isimden önceki temel kalıpta the sözcüğünü bırakmak için gerekçe değildir.

Ayrıca most + sıfat her zaman “en” demek olmaz. Daha resmî bir söyleyişte “çok” anlamı taşıyabilir: Your advice was most helpful “Tavsiyeniz çok yararlı oldu.” Bu kullanımda bir grup içinde sıralama yapılmaz.

Eylemlerin derecesini karşılaştırmak

Zarf, bir işin nasıl veya ne ölçüde yapıldığını anlatan sözcüktür. En üstünlük yalnızca sıfatlarda değil, zarflarda da görülür:

  • Of the three, Leyla runs fastest. — Üçü arasında en hızlı Leyla koşar.
  • Of all the students, Deniz answered most carefully. — Bütün öğrenciler arasında en dikkatli yanıtı Deniz verdi.

Zarflarla the kullanılmayabilir. Bu durum, the fastest train “en hızlı tren” gibi bir ismi niteleyen sıfat yapılarından ayrılır.

Uzaklıkta farthest ve furthest

Fiziksel uzaklık için hem farthest hem furthest kullanılabilir: the farthest/furthest station “en uzak istasyon”. Mecaz anlamda, örneğin bir çalışmada en ileri aşamaya ulaşmaktan söz ederken furthest yaygındır: Her research has gone furthest “Araştırması en ileri aşamaya ulaştı.”

Oldest ise “en yaşlı / en eski” için genel biçimdir. Aile içi yaş sıralamasında eldest ile de karşılaşabilirsiniz: my eldest daughter “en büyük kızım”. Binalar ve eşyalar için bu biçimi kullanmayın; the oldest building “en eski bina” denir.

Çalışma önerileri

  1. Aynı sözcükle üç basamak kurun. Örneğin cheap → cheaper → the cheapest dizisini “ucuz → daha ucuz → en ucuz” diye okuyun. Ardından good → better → the best ve beautiful → more beautiful → the most beautiful dizilerini yazın. Böylece iki karşılaştırma türünü birbirinden ayırırsınız.
  2. Gerçek bir seçenek grubu seçin. Üç otel, telefon veya ulaşım yolu belirleyin. Her biri için fiyat, hız ve rahatlık hakkında cümle kurun. Sonra grubunuzu belirtin: This is the cheapest of the three “Üçünün en ucuzu bu.” Aynı cümleyi my cheapest option “en ucuz seçeneğim” biçimine çevirerek the ile sahiplik sözcüğünün yerini karşılaştırın.
  3. Yazdığınız cümleyi üç soruyla denetleyin. “Doğru biçimi seçtim mi?”, “The veya sahiplik sözcüğü yerinde mi?”, “Hangi grubun içinden seçim yaptığım anlaşılıyor mu?” sorularını sorun. Özellikle biggest, easiest, best, worst biçimleri için kısa bir tekrar listesi tutun.

İlgili konular

  • Önce öğrenilmesi yararlı olan konu: İngilizcede daha üstünlük derecesi — -er ve more biçimleriyle iki şey arasındaki farkı anlatmayı öğrenin; ardından “daha” ile “en” ayrımını birlikte çalışın.

Ön koşul

İngilizcede karşılaştırma yapılarıA2

Diğer A2 kavramları

Bu kavram diğer dillerde

Tüm dillerde karşılaştır