A2

So sánh hơn trong tiếng Anh

Comparatives

Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.

Tóm tắt nhanh

Để nói một người hoặc vật có đặc điểm nào đó hơn đối tượng khác, tiếng Anh thường dùng tính từ ngắn + -er + than hoặc more + tính từ dài + than: taller than me nghĩa là “cao hơn tôi”, còn more expensive than this one nghĩa là “đắt hơn cái này”. Muốn nói “kém… hơn” hoặc “ít… hơn”, dùng less + tính từ + than, chẳng hạn less expensive than this one là “ít đắt hơn cái này”, tự nhiên hơn trong tiếng Việt là “rẻ hơn cái này”. Một số từ phải học riêng: good → better là “tốt → tốt hơn”, bad → worse là “tệ → tệ hơn”.

Tổng quan

Khi chọn phòng trọ, đổi điện thoại hay bàn cách đi làm, chúng ta thường phải so sánh: phòng nào rộng hơn, máy nào dễ dùng hơn, đi đường nào nhanh hơn. So sánh hơn diễn tả sự chênh lệch về một đặc điểm giữa hai đối tượng; đôi khi đó cũng là sự thay đổi của cùng một người hoặc vật theo thời gian. Chẳng hạn, “hôm nay khỏe hơn hôm qua” không cần có hai người khác nhau.

Ở trình độ A2, phần cốt lõi là chọn đúng dạng của tính từ (từ diễn tả đặc điểm, như cao, rẻ, tiện lợi) và đặt đối tượng so sánh sau than. Tiếng Việt thường giữ nguyên từ chỉ đặc điểm rồi thêm “hơn”: “cao hơn”, “đẹp hơn”. Tiếng Anh không dùng một cách chung cho mọi tính từ: có từ thêm đuôi -er, có từ cần more, có từ đổi hẳn dạng.

Cũng cần để ý cách dựng câu. Tiếng Việt nói “phòng này rộng hơn” mà không cần một từ tương đương với is. Trong tiếng Anh, câu mô tả đặc điểm thường vẫn cần be: This room is bigger — “Phòng này rộng hơn”. Phần dưới đi từ quy tắc cơ bản đến những cách dùng tinh tế hơn; chưa cần nhớ hết phần nâng cao ngay trong lần học đầu.

Cách tạo và dùng câu so sánh hơn

1. Khung câu cơ bản

Trong các mẫu sau, chủ ngữ là người hoặc vật mà câu đang nói đến; be là động từ nối, thường có dạng am, is, are, was, were tùy chủ ngữ và thời điểm.

Mẫu tiếng Anh Ý nghĩa và cách dùng
A + be + adjective-er + than + B A có đặc điểm nào đó hơn B; dùng với nhiều tính từ ngắn.
A + be + more + adjective + than + B A có đặc điểm nào đó hơn B; dùng với nhiều tính từ dài.
A + be + less + adjective + than + B A có đặc điểm nào đó ở mức thấp hơn B.

Trong mẫu, adjective là vị trí đặt tính từ, không phải từ cần nói ra. Ví dụ:

  • The kitchen is smaller than the bedroom. — Bếp nhỏ hơn phòng ngủ.
  • This route is more convenient than the old one. — Tuyến đường này thuận tiện hơn tuyến cũ.
  • The café is less crowded than usual. — Quán cà phê ít đông hơn thường ngày.

Than đứng trước đối tượng làm mốc so sánh. Không dịch từng từ theo kiểu vừa có than vừa thêm một từ tiếng Anh khác mang nghĩa “so với”.

2. Tính từ một âm tiết thường thêm -er

Âm tiết là một nhịp phát âm, không phải một chữ cái. Small chỉ có một nhịp, còn expensive có ba nhịp. Đếm âm tiết theo cách đọc giúp chọn dạng so sánh đáng tin cậy hơn là nhìn độ dài chữ viết.

Tính từ gốc Dạng so sánh hơn Nghĩa của dạng so sánh
tall taller cao hơn
short shorter ngắn hơn; thấp hơn
cheap cheaper rẻ hơn
old older già hơn; cũ hơn
fast faster nhanh hơn
small smaller nhỏ hơn

Có ba điểm chính tả cần nhớ:

  • Đã tận cùng bằng -e thì chỉ thêm -r: nice → nicer — dễ chịu hơn; large → larger — lớn hơn.
  • Một số từ một âm tiết có một nguyên âm đứng trước một phụ âm cuối thì gấp đôi phụ âm đó: big → bigger — lớn hơn; hot → hotter — nóng hơn; thin → thinner — mỏng hơn, gầy hơn. Nguyên âm ở đây là chữ như a, e, i, o, u; phụ âm là các chữ còn lại trong những ví dụ này. Không áp dụng máy móc cho mọi từ: new → newer — mới hơn, không gấp đôi w.
  • Tận cùng bằng phụ âm + y thì thường đổi y thành i rồi thêm -er: dry → drier — khô hơn. Quy tắc này cũng gặp rất nhiều ở từ hai âm tiết như busy → busier — bận hơn, happy → happier — vui hơn.

3. Tính từ dài thường dùng more

Với tính từ từ ba âm tiết trở lên, cách thông thường là đặt more phía trước và giữ nguyên tính từ:

  • expensive → more expensive — đắt hơn.
  • interesting → more interesting — thú vị hơn.
  • comfortable → more comfortable — thoải mái hơn.

Không thêm -er vào cuối những từ này. Trong tiếng Việt, ta không cần đổi hình thức “thú vị” khi thêm “hơn”; mẫu more interesting cũng giữ nguyên từ chỉ đặc điểm, nhưng từ biểu thị mức độ đứng trước nó.

4. Tính từ hai âm tiết không theo một quy tắc duy nhất

Mẹo “ngắn thêm -er, dài dùng more” là bước đầu hữu ích, không phải ranh giới tuyệt đối. Với từ hai âm tiết, nên học luôn cặp gốc và dạng so sánh:

Tính từ gốc Dạng thường dùng Nghĩa và lưu ý
easy easier dễ hơn; đổi y thành i
heavy heavier nặng hơn; đổi y thành i
busy busier bận hơn; đổi y thành i
careful more careful cẩn thận hơn
useful more useful hữu ích hơn
boring more boring chán hơn
tired more tired mệt hơn
clever cleverer / more clever thông minh hơn; cả hai dạng đều được dùng
simple simpler / more simple đơn giản hơn; dạng thêm đuôi rất thông dụng

Đừng đoán rằng mọi từ hai âm tiết đều dùng more, hoặc tất cả đều thêm -er. Khi gặp từ mới, tra dạng so sánh trong từ điển và ghi cả một cụm ngắn để dễ nhớ.

5. Các dạng bất quy tắc

Bất quy tắc nghĩa là không tạo theo mẫu thêm đuôi thông thường, nên cần ghi nhớ riêng.

Dạng gốc Dạng so sánh hơn Nghĩa
good better tốt hơn
bad worse tệ hơn
far farther / further xa hơn
well better tốt hơn khi nói về cách làm; khỏe hơn khi nói về sức khỏe

This camera is better than mine. — Máy ảnh này tốt hơn máy của tôi.

The station is farther than I thought. — Ga xa hơn tôi tưởng.

Good thường mô tả người hoặc vật, còn well thường mô tả cách làm một việc. Cả hai có thể trở thành better: He drives better than her nghĩa là “Anh ấy lái xe giỏi hơn cô ấy”. Khi nói về sức khỏe, I feel better nghĩa là “Tôi thấy khỏe hơn”.

6. Diễn tả mức thấp hơn bằng less

Less + tính từ nhấn vào việc đặc điểm ấy giảm xuống:

  • This hotel is less expensive. — Khách sạn này rẻ hơn.
  • The instructions are less confusing now. — Bây giờ phần hướng dẫn đỡ khó hiểu hơn.

Không đổi tính từ sau less sang dạng so sánh: dùng less expensive, không dùng less more expensive. Với nhiều tính từ ngắn, người bản ngữ thường chọn từ có nghĩa ngược lại rồi thêm -er: cheaper — rẻ hơn, tự nhiên hơn less expensive trong nhiều cuộc nói chuyện ngắn; shorter — ngắn hơn, thường tự nhiên hơn less long. Tuy vậy, less expensive hoàn toàn đúng và rất thông dụng.

Ví dụ trong ngữ cảnh

Những câu sau dùng trong tình huống chọn đồ, đi lại và trao đổi hằng ngày. Khi không xuất hiện than, đối tượng so sánh đã rõ từ tình huống.

Tiếng Anh Tiếng Việt Điểm cần chú ý
She is taller than me. Cô ấy cao hơn tôi. Tính từ ngắn thêm đuôi.
This book is more interesting. Cuốn sách này thú vị hơn. Không cần nhắc lại cuốn sách làm mốc nếu đã rõ.
He drives better than her. Anh ấy lái xe giỏi hơn cô ấy. So sánh cách thực hiện hành động.
It's less expensive. Nó rẻ hơn. Diễn tả giá thấp hơn.
Your bag is heavier than mine. Túi của bạn nặng hơn túi của tôi. Đổi y thành i trước khi thêm đuôi.
The room is hotter than it was this morning. Phòng nóng hơn lúc sáng nay. So sánh cùng một căn phòng ở hai thời điểm.
Taking the bus is cheaper than taking a taxi. Đi xe buýt rẻ hơn đi taxi. So sánh hai cách di chuyển.
Is the new office more comfortable than the old one? Văn phòng mới có thoải mái hơn văn phòng cũ không? Câu hỏi vẫn giữ nguyên cụm so sánh.
This exercise isn't harder than the last one. Bài tập này không khó hơn bài trước. Phủ định việc khó hơn, chưa khẳng định là dễ hơn.
Could we meet a little earlier? Mình gặp nhau sớm hơn một chút được không? Nêu mức chênh lệch nhỏ.
The journey was much worse than we expected. Chuyến đi tệ hơn nhiều so với chúng tôi dự tính. Nhấn mạnh mức chênh lệch.
My parents live further away than yours. Bố mẹ tôi sống xa hơn bố mẹ bạn. Dùng dạng so sánh về khoảng cách.

Những lỗi thường gặp

1. Dùng cả more lẫn -er

  • Sai: This room is more bigger than mine.
  • Đúng: This room is bigger than mine. — Phòng này lớn hơn phòng của tôi.
  • Vì sao: Bigger đã có nghĩa “lớn hơn”; không thêm more. Tương tự, không nói more better để diễn tả “tốt hơn”.

2. Thêm -er vào tính từ dài

  • Sai: The film is interestinger than the book.
  • Đúng: The film is more interesting than the book. — Bộ phim thú vị hơn cuốn sách.
  • Vì sao: Với interesting, dùng more và giữ nguyên tính từ.

3. Nhầm than với then hoặc bỏ than

  • Sai: My bike is cheaper then yours.
  • Đúng: My bike is cheaper than yours. — Xe đạp của tôi rẻ hơn xe của bạn.
  • Vì sao: Than giới thiệu mốc so sánh; then thường mang nghĩa “sau đó” hoặc “lúc ấy”. Nếu viết đầy đủ hai đối tượng, đừng bỏ than: cheaper yours không đúng.

4. Dùng very trước dạng so sánh

  • Sai: The new model is very better.
  • Đúng: The new model is much better. — Mẫu mới tốt hơn nhiều.
  • Vì sao: Để nhấn mạnh chênh lệch, dùng much, far hoặc a lot. Very dùng với dạng thông thường như very good — rất tốt, chứ không dùng trực tiếp với better theo cách này.

5. Quên động từ nối theo thói quen tiếng Việt

  • Sai: This street wider than that one.
  • Đúng: This street is wider than that one. — Đường này rộng hơn đường kia.
  • Vì sao: Câu tiếng Anh này cần is. Tuy nhiên, không phải câu so sánh nào cũng thêm be: She runs faster than me — “Cô ấy chạy nhanh hơn tôi” — đã có động từ runs.

6. So sánh hai đối tượng không tương ứng

  • Không rõ ý: My salary is higher than my brother.
  • Nên viết: My salary is higher than my brother's. — Lương của tôi cao hơn lương của anh trai tôi.
  • Vì sao: Cần so sánh lương với lương, không phải lương với một người. Dạng my brother's ở đây thay cho “lương của anh trai tôi”.

Lưu ý khi sử dụng

Có thể không nói than nếu mốc so sánh đã rõ

Khi thử hai đôi giày, bạn có thể nói These are more comfortable — “Đôi này đi thoải mái hơn”. Người nghe tự hiểu là hơn đôi vừa thử. Vì vậy, than không phải thành phần bắt buộc trong mọi câu có dạng so sánh.

Dạng so sánh cũng có thể đứng trước danh từ (từ gọi tên người, vật hoặc sự việc): We need a bigger table — “Chúng ta cần một cái bàn lớn hơn”. Trong câu này, bigger mô tả cái bàn cần tìm.

Than me và than I am

Trong giao tiếp hằng ngày, She's taller than me — “Cô ấy cao hơn tôi” — là cách nói thông dụng và được chấp nhận. Me, him, her, us, them là những dạng đại từ thường gặp sau than trong kiểu câu này; đại từ là từ dùng thay tên người hoặc vật.

Khi muốn diễn đạt đầy đủ, có thể nói She's taller than I am, cũng nghĩa là “Cô ấy cao hơn tôi”. Không nên hiểu rằng than me luôn sai, hoặc cứ muốn trang trọng là phải dùng than I mà không cần xét cả câu. Trong văn viết cần rõ nghĩa, thêm động từ thường là lựa chọn an toàn: He drives better than she does — “Anh ấy lái xe giỏi hơn cô ấy”.

Không khó hơn chưa chắc là dễ hơn

This task isn't harder than the last one nghĩa là “Việc này không khó hơn việc trước”. Nó có thể dễ hơn hoặc khó ngang nhau. Nếu muốn nói chắc chắn là dễ hơn, hãy dùng This task is easier — “Việc này dễ hơn”.

Tương tự, cần phân biệt “hơn” với “nhất”: better là tốt hơn một mốc so sánh, còn the best là tốt nhất trong nhóm đang xét. Đó là hai kiểu so sánh khác nhau.

Mở rộng: những cách dùng sẽ gặp ở trình độ cao hơn

Bạn chưa cần vận dụng tất cả ngay ở A2. Phần này giúp đọc hiểu và tránh áp dụng quy tắc cơ bản quá cứng nhắc.

Nói chênh lệch nhiều, ít hoặc bao nhiêu

Tiếng Anh Tiếng Việt Cách diễn tả chênh lệch
This option is much cheaper. Phương án này rẻ hơn nhiều. Chênh lệch lớn.
The second explanation is far clearer. Cách giải thích thứ hai rõ ràng hơn nhiều. Nhấn mạnh mạnh hơn tùy ngữ cảnh.
The screen is a little brighter. Màn hình sáng hơn một chút. Chênh lệch nhỏ.
This version is slightly faster. Phiên bản này nhanh hơn đôi chút. Cách nói gọn, thường gặp trong văn viết.
The ticket is ten dollars cheaper. Vé rẻ hơn mười đô la. Số tiền chênh lệch đứng trước dạng so sánh.
Mai is three years older than me. Mai hơn tôi ba tuổi. Nêu chính xác chênh lệch tuổi.

Ngoài ra, even better nghĩa là “còn tốt hơn nữa”, như trong The second day was even better — “Ngày thứ hai còn tuyệt hơn nữa”.

So sánh hành động: nhanh hơn, cẩn thận hơn

Trạng từ là từ bổ sung thông tin về cách một hành động xảy ra, chẳng hạn làm nhanh hay làm cẩn thận. Không chỉ tính từ mới có dạng so sánh:

  • Please speak more slowly. — Bạn nói chậm hơn một chút nhé.
  • She works more carefully than I do. — Cô ấy làm việc cẩn thận hơn tôi.
  • He runs faster than his brother. — Anh ấy chạy nhanh hơn em trai mình.

Nhiều trạng từ tận cùng bằng -ly dùng more hoặc less, không thêm -er. Nhưng early → earlier — sớm hơn — là trường hợp quen thuộc cần nhớ riêng. Với fast, dạng so sánh là faster dù đang mô tả tốc độ của vật hay cách chạy.

Farther và further; older và elder

Cả farther và further đều có thể nói về khoảng cách thực: further away — xa hơn. Further còn dùng cho sự mở rộng không mang nghĩa khoảng cách, như further information — thông tin bổ sung; trong nghĩa đó không thay bằng farther.

Older dùng rộng rãi cho tuổi của người và độ cũ của vật. Elder chủ yếu xuất hiện khi nói quan hệ gia đình, thường trước danh từ: my elder sister — chị gái tôi. Để nói “Chị ấy lớn tuổi hơn tôi”, dùng She is older than me, không dùng elder than me. Người mới học có thể chọn older trong các câu so sánh tuổi thông thường.

Càng ngày càng… và càng… càng…

Khi mức độ tăng dần, lặp lại dạng so sánh mà không thêm than:

  • It's getting colder and colder. — Trời càng lúc càng lạnh.
  • Rent is becoming more and more expensive. — Tiền thuê nhà ngày càng đắt.
  • The noise became less and less noticeable. — Tiếng ồn ngày càng ít gây chú ý.

Với hai sự thay đổi liên quan nhau, dùng mẫu the + dạng so sánh…, the + dạng so sánh…:

  • The earlier we leave, the less traffic we'll encounter. — Càng đi sớm, chúng ta càng ít gặp tắc đường.
  • The more you practise, the easier it gets. — Càng luyện tập, bạn càng thấy dễ.

Trong mẫu này, hai từ the là một phần của cấu trúc “càng… càng…”, không nên bỏ đi hay hiểu thành dấu hiệu của so sánh nhất.

Số lượng, sự ngang bằng và lựa chọn giữa hai thứ

More còn có thể đứng trước danh từ để nói “nhiều hơn”: more time — nhiều thời gian hơn. Khi nói “ít hơn”, thường dùng fewer với thứ đếm được, như fewer emails — ít thư điện tử hơn; dùng less với lượng không đếm thành từng cái, như less time — ít thời gian hơn. Đây là so sánh số lượng, khác với mẫu more interesting so sánh đặc điểm.

Muốn nói ngang bằng, dùng as + tính từ gốc + as: This room is as bright as that one — “Phòng này sáng bằng phòng kia”. Không dùng dạng brighter bên trong mẫu này. Not as expensive as nghĩa là “không đắt bằng”, gần nghĩa với less expensive than.

Khi chọn một trong hai thứ đã xác định, đôi khi gặp the trước dạng so sánh: I'll take the cheaper of the two — “Tôi sẽ lấy cái rẻ hơn trong hai cái”. Sự có mặt của the không tự động biến cheaper thành so sánh nhất.

Gợi ý luyện tập

  1. So sánh hai lựa chọn thật. Chọn hai phòng trọ, hai quán ăn hoặc hai chiếc điện thoại. Viết ba câu với tính từ ngắn, hai câu với tính từ dài và một câu với less. Chẳng hạn: This café is quieter, but that one is cheaper — “Quán này yên tĩnh hơn, nhưng quán kia rẻ hơn”. Kiểm tra xem mốc so sánh đã rõ chưa.
  2. Ghi từ theo cặp, không ghi mỗi từ gốc. Tạo danh sách như big → bigger — lớn hơn, easy → easier — dễ hơn, useful → more useful — hữu ích hơn. Đọc thành tiếng để gắn số âm tiết với cách tạo dạng so sánh, rồi đánh dấu các từ bất quy tắc bằng màu riêng.
  3. Tự sửa câu theo ba bước. Trước hết tìm tính từ hoặc trạng từ; tiếp theo chọn -er, more, less hay dạng bất quy tắc; cuối cùng kiểm tra than và hai đối tượng được so sánh. Khi đã quen, thêm mức chênh lệch: a little cheaper — rẻ hơn một chút; much better — tốt hơn nhiều.

Các chủ điểm liên quan

  • Nên học trước: Tính từ cơ bản — nhận biết từ mô tả đặc điểm và cách đặt chúng trong câu.
  • Học tiếp: So sánh nhất — diễn tả người hoặc vật có đặc điểm ở mức cao nhất trong một nhóm, thay vì chỉ hơn một mốc so sánh.

Điều kiện tiên quyết

Tính từ cơ bản trong tiếng AnhA1

Các khái niệm xây dựng trên khái niệm này

Thêm khái niệm A2

Khái niệm này trong các ngôn ngữ khác

So sánh qua tất cả ngôn ngữ