İtalyancada Dolaylı Anlatım
Discorso Indiretto
Bu makale, Settemila Lingue üzerindeki İtalyanca dil bilgisi ağacının bir parçasıdır.
Kısaca
İtalyancada dolaylı anlatım (discorso indiretto), birinin sözünü aynen alıntılamak yerine kendi cümlenizin içinde aktarmaktır. Aktarma fiili geçmişteyse genellikle sono stanco «yorgunum» → ha detto che era stanco «yorgun olduğunu söyledi» gibi zaman değişiklikleri yapılır. Ancak yalnızca fiili değiştirmek yetmez: kimin konuştuğunu, olayların hangi sırayla gerçekleştiğini ve «yarın», «burada» gibi ifadelerin artık neyi gösterdiğini de düşünmek gerekir.
Genel bakış
Bir arkadaşınızın mesajını özetlerken, doktorun önerisini anlatırken veya iş toplantısında alınan kararı aktarırken dolaylı anlatıma ihtiyaç duyarsınız. Doğrudan anlatım, konuşanın sözünü tırnak içinde verir: Paolo ha detto: «Sono stanco». — «Paolo, “Yorgunum,” dedi.» Dolaylı anlatımda ise bu söz başka bir cümlenin parçası olur: Paolo ha detto che era stanco. — «Paolo yorgun olduğunu söyledi.»
Türkçede «Geleceğim, dedi» sözünü «Geleceğini söyledi» diye aktarabiliyoruz. İtalyancada Türkçedeki -dığını, -acağını eklerine karşılık gelen tek bir ek yoktur. Çoğunlukla che ile başlayan, kendi çekimli fiili bulunan bir yan cümle kullanılır. Yan cümle, tek başına ana mesajı vermeyen, başka bir cümleye bağlanan bölümdür. Ha detto che era stanco örneğinde ha detto aktarmayı, che era stanco ise söylenen şeyin içeriğini verir.
B2 düzeyindeki asıl hedef, bu yapıyı geçmiş zamanlarla rahatça kullanmaktır. Önce en yaygın zaman ilişkilerini öğrenmek, sonra sorulara, isteklere ve bağlama bağlı istisnalara geçmek yararlıdır. Türkçedeki karşılığı doğru anlamı bulmaya yardım eder; fakat İtalyanca fiilin biçimini yalnızca Türkçe çeviriye bakarak seçmek güvenilir değildir.
Nasıl kurulur?
1. Önce sözün türünü belirleyin
Aktarma fiili, «söyledi», «sordu», «cevap verdi» gibi, sözü nasıl aktardığımızı belirten fiildir. Dire «söylemek», rispondere «cevap vermek», chiedere «sormak; istemek» ve spiegare «açıklamak» sık kullanılır. Ardından gelecek yapı, aktarılan sözün bildirme, soru veya istek olmasına göre değişir.
| Aktarılan söz | İtalyanca yapı | Türkçesi |
|---|---|---|
| Bir bilgi veya açıklama | Dice che il negozio è chiuso. | Dükkânın kapalı olduğunu söylüyor. |
| Evet veya hayırla cevaplanabilecek soru | Chiede se il negozio è aperto. | Dükkânın açık olup olmadığını soruyor. |
| Soru sözcüğü bulunan soru | Chiede quando apre il negozio. | Dükkânın ne zaman açıldığını soruyor. |
| Birinden bir şey yapmasını isteme | Mi chiede di aspettare. | Benden beklememi istiyor. |
Che, burada Türkçeye ayrıca «ki» diye çevrilmek zorunda değildir. Dice che parte cümlesinin doğal karşılığı «Gideceğini söylüyor»dur. Se ise dolaylı soruda «olup olmadığını» anlamını taşır; her görüldüğü yerde «eğer» demek değildir.
2. Aktarma fiilinin zamanına bakın
Aktarma fiili şimdiki zamandaysa, aktarılan sözün zamanını sırf dolaylı anlatıma geçtiği için geriye kaydırmanız gerekmez:
| İtalyanca | Türkçesi |
|---|---|
| Marta dice: «Lavoro da casa». → Marta dice che lavora da casa. | Marta, «Evden çalışıyorum,» diyor. → Marta evden çalıştığını söylüyor. |
| Marta dice: «Ho finito». → Marta dice che ha finito. | Marta, «Bitirdim,» diyor. → Marta bitirdiğini söylüyor. |
| Marta dice: «Partirò domani». → Marta dice che partirà domani. | Marta, «Yarın yola çıkacağım,» diyor. → Marta yarın yola çıkacağını söylüyor. |
Geçmişte söylenmiş bir sözü sonradan aktarırken ise bakış noktası değişir. Ha detto «söyledi», diceva «söylüyordu» ve disse «dedi» gibi geçmiş zamanlı aktarma fiilleriyle çoğunlukla aşağıdaki ilişkiler kurulur.
3. Üç temel zaman ilişkisini ayırın
Önemli olan, aktarılan olayın söyleme anıyla aynı zamanda mı, ondan önce mi, ondan sonra mı gerçekleştiğidir.
| Zaman ilişkisi | Doğrudan söz | Geçmişten aktarma | Türkçesi |
|---|---|---|---|
| Söyleme anındaki durum | «Sono stanco». | Ha detto che era stanco. | Yorgun olduğunu söyledi. |
| Söyleme anından önce tamamlanan olay | «Ho già mangiato». | Ha detto che aveva già mangiato. | Zaten yemek yemiş olduğunu söyledi. |
| Söyleme anından sonra beklenen olay | «Tornerò». | Ha detto che sarebbe tornato. | Geri döneceğini söyledi. |
Bu üç satırın fiil karşılıkları şöyledir:
- Presente → imperfetto: Şimdiki veya genel durumu bildiren biçim, geçmişteki durumu anlatan biçime geçer. Sono «-im» → era «-idi».
- Passato prossimo → trapassato prossimo: Tamamlanmış geçmiş olay, başka bir geçmiş andan daha önce gerçekleşmiş olarak aktarılır. Ho mangiato «yemek yedim» → aveva mangiato «yemek yemişti».
- Futuro semplice → condizionale passato: Gelecek zaman, geçmişteki bir ana göre gelecek olay olarak aktarılır. Tornerò «döneceğim» → sarebbe tornato «dönecekti».
Condizionale passato, bu bağlamda geçmişe bağlı geleceği anlatan birleşik fiil biçimidir; mutlaka bir koşul veya pişmanlık bildirmez. Avrebbe telefonato burada «telefon edecekti», sarebbe partita ise «yola çıkacaktı» anlamına gelebilir. Bu biçim, avere veya essere yardımcı fiilinin koşul kipiyle ve geçmiş ortaçla kurulur. Yardımcı fiil, birleşik zamanı kurmaya yarayan fiildir; geçmiş ortaç ise telefonato, partito gibi tamamlanmış eylem biçimidir.
Essere ile kurulan yapılarda geçmiş ortaç, özneye yani eylemi yapan kişiye göre değişir: Marco sarebbe tornato «Marco dönecekti», Anna sarebbe tornata «Anna dönecekti». Bu uyum, dolaylı anlatıma özgü değildir; birleşik zamanların genel kuralıdır.
4. Zaten geçmişte olan her fiili yeniden değiştirmeyin
Bir zamanın adı «geçmiş» diye onu mutlaka başka bir geçmiş zamana dönüştürmeyin. Doğrudan sözdeki imperfetto çoğu zaman korunabilir: «Da piccolo abitavo a Bari» → Ha detto che da piccolo abitava a Bari. — «“Küçükken Bari'de yaşıyordum” → Küçükken Bari'de yaşadığını söyledi.» Burada çocukluk dönemi zaten açıkça belirtilmiştir.
Trapassato prossimo da çoğunlukla olduğu gibi kalır: «Avevo già prenotato» → Ha spiegato che aveva già prenotato. — «“Zaten rezervasyon yapmıştım” → Zaten rezervasyon yapmış olduğunu açıkladı.» İtalyancada her aktarmada bir basamak daha geriye giden sınırsız bir zaman zinciri yoktur.
5. Kişileri ve iyelik ifadelerini yeniden değerlendirin
Kişi zamiri, io «ben» veya lui «o» gibi kişiyi gösteren sözcüktür. İyelik ifadesi ise mio «benim» gibi, bir şeyin kime ait olduğunu belirtir. Bunların nasıl değişeceği, sözü kimin kime aktardığına bağlıdır.
Lucia mi ha detto: «Ti mando il mio indirizzo». — «Lucia bana, “Sana adresimi gönderirim,” dedi.» Bu sözü başka birine anlatırken: Lucia mi ha detto che mi avrebbe mandato il suo indirizzo. — «Lucia bana adresini göndereceğini söyledi.»
Burada Lucia'nın kullandığı ti «sana», anlatıcının bakış açısından mi «bana» olur; mio «benim» de suo «onun» olur. Ama kendi sözünüzü aktarıyorsanız birinci kişi kalabilir: Ho detto che ero stanco. — «Yorgun olduğumu söyledim.» Dolayısıyla «io her zaman lui olur» diye bir kural yoktur.
6. Zaman ve yer ifadelerini bağlama göre uyarlayın
Bir pazartesi söylenen «yarın», çarşamba günü anlatılırken artık «yarın» değildir. Aynı şekilde birinin Roma'da söylediği «burada», sizin İstanbul'dan anlattığınız cümlede aynı yeri göstermeyebilir.
| İlk sözdeki ifade | Sonradan aktarırken olası karşılık | Türkçe açıklama |
|---|---|---|
| oggi | quel giorno | bugün → o gün |
| ieri | il giorno prima / il giorno precedente | dün → bir önceki gün |
| domani | il giorno dopo / il giorno seguente | yarın → ertesi gün |
| adesso / ora | allora / in quel momento | şimdi → o sırada |
| qui / qua | lì / là | burada → orada |
| questo | quello | bu → o |
Bunlar zorunlu sözcük eşleştirmeleri değildir. Aynı gün içinde aktarıyorsanız oggi «bugün» hâlâ doğru olabilir. Hâlâ aynı odadaysanız qui «burada» değişmeden kalabilir. En açık seçenek bazen göreli bir ifade yerine tarih veya yer adını söylemektir: Ha detto che sarebbe arrivato martedì. — «Salı günü geleceğini söyledi.»
7. Soruları ve istekleri ayrı yapılarla aktarın
Evet-hayır sorusunda se, diğer sorularda ise dove «nerede/nereye», quando «ne zaman», perché «neden», come «nasıl», chi «kim» gibi soru sözcükleri kullanılır:
- «Vuoi venire?» → Mi ha chiesto se volevo venire. — «“Gelmek ister misin?” → Gelmek isteyip istemediğimi sordu.»
- «Dove abiti?» → Mi ha chiesto dove abitavo. — «“Nerede oturuyorsun?” → Nerede oturduğumu sordu.»
Soru sözcüğünden sonra fazladan che eklenmez. Bütün cümle bir bilgi veriyorsa sonuna soru işareti konmaz; aktarılan sorunun kendisi artık bağımsız bir soru değildir.
Emir ve rica aktarımında yaygın yapı kişiye yönelen ifade + di + mastardır. Mastar, fiilin kişi eki almamış sözlük biçimidir: aspettare «beklemek», entrare «girmek» gibi.
- «Aspetta qui!» → Mi ha detto di aspettare lì. — «“Burada bekle!” → Bana orada beklememi söyledi.»
- «Non entrare!» → Mi ha detto di non entrare. — «“İçeri girme!” → Bana içeri girmememi söyledi.»
Bu ikinci örnekte olumsuzluk bildiren non, mastarın önüne gelir. Ayrıca Mi ha chiesto se aprivo la finestra «Pencereyi açıp açmadığımı sordu» ile Mi ha chiesto di aprire la finestra «Benden pencereyi açmamı istedi» aynı şey değildir: biri soruyu, diğeri isteği aktarır.
Bağlam içinde örnekler
Aşağıdaki örneklerde Türkçe karşılık, İtalyanca fiilin adından çok cümlenin verdiği anlamı gösterir. Özellikle geçmişe bağlı gelecek biçimlerini Türkçede çoğu zaman «-eceğini söyledi» diye karşılarız.
| İtalyanca | Türkçesi | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Ha detto che era stanco. | Yorgun olduğunu söyledi. | Söyleme anıyla aynı zamandaki durum. |
| Mi ha chiesto se volevo venire. | Gelmek isteyip istemediğimi sordu. | Evet-hayır sorusu aktarılıyor. |
| Ha risposto che sarebbe tornato. | Geri döneceğini söyledi. | Cevap anına göre gelecekteki olay. |
| Disse che l'aveva già fatto. | Bunu zaten yapmış olduğunu söyledi. | Yapma işi söylemeden önce gerçekleşmiş. |
| Giulia dice che domani lavorerà da casa. | Giulia yarın evden çalışacağını söylüyor. | Aktarma fiili şimdiki zamanda. |
| Il medico mi ha spiegato che dovevo riposare. | Doktor dinlenmem gerektiğini açıkladı. | Geçmişteki gereklilik aktarılıyor. |
| Marco mi ha detto che aveva perso le chiavi. | Marco anahtarlarını kaybettiğini söyledi. | Anahtarlar konuşmadan önce kaybolmuş. |
| La collega ha confermato che ci avrebbe mandato il documento. | İş arkadaşımız belgeyi bize göndereceğini doğruladı. | Gönderme işi doğrulama anından sonraya ait. |
| Mi hanno chiesto a che ora partiva il treno. | Trenin saat kaçta kalktığını sordular. | Soru ifadesi korunuyor. |
| Il direttore ci ha chiesto di aspettare fuori. | Müdür bizden dışarıda beklememizi istedi. | İstek, mastarlı yapıyla aktarılıyor. |
| Mia sorella mi ha detto di non preoccuparmi. | Kız kardeşim bana endişelenmememi söyledi. | Olumsuz istek; dönüşlü fiilin kişi bağlantısı da değişiyor. |
| Lunedì Sara ha annunciato che sarebbe partita il giorno dopo. | Sara pazartesi günü, ertesi gün yola çıkacağını duyurdu. | Ertesi gün burada salı günüdür. |
| L'insegnante ha ricordato che la Terra gira intorno al Sole. | Öğretmen Dünya'nın Güneş'in etrafında döndüğünü hatırlattı. | Genel geçer bilgi için şimdiki zaman korunmuş. |
Sık yapılan hatalar
1. Geçmişteki geleceği yanlış koşul biçimiyle anlatmak
- Yanlış: Ha detto che tornerebbe il giorno dopo.
- Doğru: Ha detto che sarebbe tornato il giorno dopo. — «Ertesi gün döneceğini söyledi.»
- Neden? Amaç yalnızca geçmişte verilmiş bir gelecek haberini aktarmaksa standart biçim condizionale passatodur. Tornerebbe, yani «dönerdi», başka bağlamlarda koşula bağlı bir olasılığı anlatabilir; bu anlamı sıradan bir gelecek aktarımıyla karıştırmayın.
2. Soru sözcüğünün yanına fazladan bağlayıcı koymak
- Yanlış: Mi ha chiesto dove che abitavo.
- Doğru: Mi ha chiesto dove abitavo. — «Nerede oturduğumu sordu.»
- Neden? Dove zaten dolaylı soruyu ana cümleye bağlar. Türkçede «nerede oturduğumu» tek bir yapı gibi düşünüldüğünden, İtalyancada ayrıca che aramak gereksizdir.
3. Rica aktarırken çekimli fiili doğrudan bağlamak
- Yanlış: Mi ha detto di aspetto.
- Doğru: Mi ha detto di aspettare. — «Bana beklememi söyledi.»
- Neden? Bu yapıda di sonrasında mastar gelir. Aspetto «bekliyorum» çekimlidir; aspettare ise «beklemek» biçimidir.
4. Konuşanın kişisini değiştirmeyi unutmak
- İlk söz: Luca ha detto: «Sono pronto». — «Luca, “Hazırım,” dedi.»
- Yanlış aktarım: Luca ha detto che sono pronto.
- Doğru aktarım: Luca ha detto che era pronto. — «Luca hazır olduğunu söyledi.»
- Neden? Yanlış cümlede sono pronto anlatıcının hazır olduğunu söyler. Luca'nın durumunu aktarmak için fiili Luca'ya göre kurmak gerekir. Zamir görünmese bile fiilin kişi eki önemlidir.
5. «Yarın»ı takvimden bağımsız düşünmek
- Durum: Luca pazartesi günü «Parto domani» «Yarın yola çıkıyorum» diyor; siz bunu çarşamba anlatıyorsunuz.
- Yanlış aktarım: Lunedì Luca ha detto che partiva domani.
- Doğru aktarım: Lunedì Luca ha detto che partiva il giorno dopo. — «Luca pazartesi günü, ertesi gün yola çıkacağını söyledi.»
- Neden? Çarşamba gününden bakıldığında domani perşembeyi gösterir; Luca ise salıyı kastetmiştir. Cümledeki partiva, şimdiki zamanla duyurulmuş bir planın geçmişten aktarımıdır.
6. Dolaylı anlatımı dolaylı öğrenilen geçmişle karıştırmak
- Yanlış: Ha detto che è stanco cümlesinin zorunlu olarak «Yorgunmuş, dedi» anlamına geldiğini düşünmek.
- Doğru okuma: «Yorgun olduğunu söyledi.»
- Neden? Türkçedeki -miş, duyma, sonradan öğrenme veya çıkarım anlamı katabilir. İtalyancadaki dolaylı anlatım ise öncelikle başkasının sözünü cümle içine yerleştirme yoludur. Türkçedeki her -miş için İtalyancada özel bir dolaylı anlatım zamanı aramayın.
Kullanım notları
Geçmişten aktarma her zaman zaman değişikliği gerektirmez
Ha detto che è stanco — «Yorgun olduğunu söyledi» cümlesi yanlış değildir. Kişi az önce konuşmuşsa ve hâlâ yorgunsa è kullanılabilir. Ha detto che era stanco ise yorgunluğu söyleme anına yerleştirir; kişinin şimdi dinç olduğunu tek başına kanıtlamaz.
Benzer biçimde, Mi ha detto che abita a Torino «Torino'da oturduğunu söyledi» anlatıcının bu bilgiyi hâlen geçerli gördüğünü gösterebilir. Mi ha detto che abitava a Torino da aynı Türkçe çeviriye sahip olabilir; fakat geçmişteki konuşma anını temel alır. Türkçe, bu farkı her zaman ayrı fiil biçimleriyle yansıtmaz.
Genel geçer bilgilerde şimdiki zaman özellikle doğaldır. Bu yüzden zaman değişikliği tablosunu «bütün fiilleri mutlaka değiştir» talimatı olarak değil, geçmiş bakış açısıyla anlatmanın temel düzeni olarak kullanın.
Konuşma dilindeki gelecek anlatımını tanıyın
Gündelik konuşmada Mi ha detto che veniva il giorno dopo — «Ertesi gün geleceğini söyledi» gibi, planlanan geleceği imperfetto ile aktaran cümleler duyulur. Özellikle doğrudan sözde «Vengo domani» «Yarın geliyorum» denmişse bu yapı doğaldır. Daha açık ve özenli bir gelecek aktarımı için Mi ha detto che sarebbe venuto il giorno dopo «Ertesi gün geleceğini söyledi» kullanılabilir.
Yazılı sınavlarda dönüşüm isteniyorsa verilen ilk cümlenin zamanına ve istenen bakış açısına uyun. Gerçek konuşmada ise zamanı bağlamdan koparıp tek başına «doğru» veya «yanlış» diye değerlendirmek yanıltıcı olabilir.
Aktarma fiili anlatıcının tutumunu da gösterir
Dire «söylemek» oldukça tarafsızdır. Promettere «söz vermek», ammettere «kabul etmek» ve sostenere «iddia etmek; savunmak» ise sözün niteliğini de bildirir. Ha promesso che avrebbe pagato «Ödeyeceğine söz verdi» ile Ha sostenuto che aveva pagato «Ödemiş olduğunu iddia etti» arasında yalnızca zaman değil, anlatıcının kurduğu çerçeve de değişir.
Dolaylı anlatım bir sözün harfi harfine kaydı değildir. Özetlerken anlamı korumak gerekir; konuşanın kesin söylemediği bir şeyi kesinleştiren fiiller seçmeyin.
İleri kullanım ve ince ayrımlar
Dolaylı anlatım otomatik olarak dilek-şart kipi gerektirmez
İtalyancadaki congiuntivo, düşünce, değerlendirme, istek veya belirsizlik bildiren birçok yapıda kullanılan fiil kipidir. Türkçedeki dilek-şart kipiyle bire bir örtüşmez. Dolaylı anlatımda sırf che bulunduğu için bu kip seçilmez; seçimi aktarma fiili ve cümlenin anlamı etkiler.
Ha detto che era malato — «Hasta olduğunu söyledi» sıradan bir bilgi aktarımıdır. Buna karşılık Sperava che fosse una buona notizia — «Bunun iyi bir haber olmasını umuyordu» cümlesinde sperare «ummak» fiili congiuntivo kullanımını gerektirir. İki cümlede de che vardır, fakat kip seçimi aynı değildir.
Dolaylı sorularda hem bildirme kipi, yani olayı bir bilgi olarak sunan biçimler, hem de bağlama göre congiuntivo görülebilir:
- Mi ha chiesto se avevo tempo. — «Vaktim olup olmadığını sordu.»
- Mi ha chiesto se avessi tempo. — «Vaktim olup olmadığını sordu.»
İkinci biçim daha özenli anlatımlarda veya belirsizliğin öne çıktığı bağlamlarda kullanılabilir. Birinci biçimi yalnızca dolaylı soru olduğu için yanlış saymayın. Özellikle Non sapevo se fosse vero «Doğru olup olmadığını bilmiyordum» gibi belirsizlik bildiren yapılarda congiuntivo ile sık karşılaşırsınız.
İstek, hem mastarla hem çekimli yan cümleyle aktarılabilir
Müdür ne söyledi? sorusunun cevabı bazen bir bilgiyi, bazen bir talimatı aktarır. İtalyancada bu ayrım yapıda da görülebilir:
- Il direttore ha detto che aspettavamo fuori. — «Müdür dışarıda beklediğimizi söyledi.»
- Il direttore ci ha detto di aspettare fuori. — «Müdür bize dışarıda beklememizi söyledi.»
- Il direttore ha chiesto che aspettassimo fuori. — «Müdür dışarıda beklememizi istedi.»
Son cümlede aspettassimo, geçmişteki isteğe bağlı bir congiuntivo imperfetto biçimidir. Başlangıç için kişi ifadesiyle birlikte kullanılan di + mastar yapısı daha kolaydır. Çekimli yan cümle, özellikle işi kimin yapacağını daha açık belirtmek gerektiğinde kullanışlıdır.
Aynı kişi söz konusuysa mastarlı bilgi aktarımı da mümkündür
Di + mastar yalnızca emir ve ricalarda görülmez. Söyleyen kişiyle aktarılan eylemi yapan kişi aynıysa daha kısa bir bilgi aktarımı kurulabilir:
- Giulia dice di essere stanca. — «Giulia yorgun olduğunu söylüyor.»
- Giulia dice di aver finito. — «Giulia bitirdiğini söylüyor.»
İkinci örnekte aver finito, mastarın geçmiş biçimidir; bitirme işinin söylemeden önce tamamlandığını belirtir. Bu cümlelerde bir başkasına «yorul» veya «bitir» denmiyor. Yapının işlevini yalnızca di sözcüğüne bakarak değil, kullanılan fiile ve kişilere bakarak belirleyin.
Geçmişteki gelecek, olayın gerçekleştiğini garanti etmez
Ha detto che sarebbe tornato — «Geri döneceğini söyledi» cümlesi yalnızca verilen haberi aktarır. Kişinin gerçekten dönüp dönmediği bu cümleden anlaşılmaz. Örneğin Ha detto che sarebbe tornato, ma non è più venuto — «Döneceğini söyledi, ama bir daha gelmedi» diyebilirsiniz.
Bu nedenle sarebbe tornato biçimini her zaman «dönecekti ama dönmedi» diye çevirmek de hatalıdır. Gerçekleşmeme anlamı varsa onu bağlam sağlar.
Gelmek ve gitmek de bakış açısına bağlıdır
Zaman ve yer kadar hareketin yönü de önemlidir. Venire «gelmek», konuşanın veya muhatabın bulunduğu yere yönelmeyi; andare «gitmek» ise başka bir yere yönelmeyi anlatabilir. Birinin «Vengo da te» «Sana geliyorum» sözünü aktarırken kimlerin nerede olduğunu yeniden düşünün. Ha detto che sarebbe venuto da me «Bana geleceğini söyledi» ile Ha detto che sarebbe andato da lei «Ona gideceğini söyledi» farklı bakış noktaları kurar. Venire her dolaylı aktarımda otomatik olarak andare olmaz.
Çalışma önerileri
Üç zaman kutusu oluşturun. «Söylerken geçerli», «söylemeden önce», «söyledikten sonra» başlıklarını yazın. Kısa İtalyanca mesajları bu kutulara yerleştirip geçmişten aktarın. Her cümlede önce zaman ilişkisini söyleyin, sonra fiili seçin; böylece yalnızca biçim ezberlememiş olursunuz.
Aynı mesajı iki farklı günde aktarın. Örneğin «Domani lavoro qui» «Yarın burada çalışıyorum» mesajını önce aynı gün aynı yerde, sonra bir hafta sonra başka bir yerde anlatın. Hangi ifadelerin neden değiştiğini Türkçe açıklayın. Kişi, iyelik, zaman ve yer için ayrı kontrol yapın.
Bilgi, soru ve rica çiftleri kurun. Bir bilgi cümlesini che ile, evet-hayır sorusunu se ile, ricayı di + mastar ile aktarın. Ardından özgün söze geri dönün. Geri dönüşte anlam değişiyorsa özellikle soruyu istekle karıştırıp karıştırmadığınızı kontrol edin.
İlgili konular
- Ön bilgi: Birleşik geçmiş zaman — passato prossimo yapısını ve yardımcı fiil seçimini bilmek, geçmişten önceki olayları ve geçmişe bağlı geleceği kurmayı kolaylaştırır.
- Sonraki adım: Alıntı ve anlatım biçimleri — doğrudan alıntı, dolaylı anlatım ve anlatıcının bakış açısı arasındaki üslup farklarını derinleştirir.