คำเชื่อมเรียบเรียงความคิดในภาษาอังกฤษ
Discourse Markers
บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของแผนผังไวยากรณ์ภาษาอังกฤษบน Settemila Lingue
สรุปสั้น ๆ
คำอย่าง nevertheless, furthermore, consequently ช่วยบอกผู้อ่านว่าข้อความถัดไปกำลังแย้ง เพิ่มน้ำหนัก หรือแสดงผลจากข้อความก่อนหน้า แต่ไม่ได้ใช้แทนกันเพียงเพราะฟังดูเป็นทางการ คำส่วนใหญ่ในกลุ่มนี้เชื่อมความหมายระหว่างประโยค ไม่ได้ทำหน้าที่เชื่อมโครงสร้างแบบ and หรือ but จึงต้องระวังเครื่องหมายวรรคตอน ส่วน notwithstanding และ albeit มีรูปแบบการใช้ต่างออกไป ต้องดูว่าคำหรือข้อความที่ตามหลังมีโครงสร้างอย่างไรด้วย
ภาพรวม
ลองนึกถึงการเขียนข้อเสนอเป็นภาษาไทย เราอาจใช้ “นอกจากนี้” เพื่อเพิ่มข้อดี “อย่างไรก็ตาม” เพื่อยอมรับข้อจำกัด และ “ดังนั้น” เพื่อเสนอข้อสรุป ภาษาอังกฤษก็มีคำที่ช่วยจัดระเบียบเหตุผลในลักษณะนี้ คำเหล่านี้มักเรียกรวม ๆ ว่า discourse markers หรือคำบอกความสัมพันธ์ระหว่างส่วนต่าง ๆ ของข้อความ ไม่ได้บอกแค่ว่าเกิดอะไรขึ้น แต่บอกด้วยว่าผู้อ่านควรนำข้อมูลใหม่ไปสัมพันธ์กับข้อมูลเดิมอย่างไร
หัวข้อนี้ในระดับ C1 เน้นการเลือกคำเชื่อมสำหรับบทความ รายงาน อีเมลทางการ และการอภิปรายที่ต้องชั่งน้ำหนักหลายด้าน ทักษะสำคัญไม่ใช่การแทนคำง่ายทุกคำด้วยคำยาก แต่คือการแยกให้ออกว่าเรากำลังเพิ่มเหตุผล แสดงผลตามมา หรือยอมรับข้อเท็จจริงที่ดูเหมือนขัดกับข้อสรุป หากความสัมพันธ์ไม่ชัด คำเชื่อมที่ดูหรูจะยิ่งทำให้ผู้อ่านสับสน
สำหรับผู้ใช้ภาษาไทย จุดที่ต้องระวังคือภาษาไทยมักวางข้อความต่อกัน แล้วให้บริบทช่วยบอกความสัมพันธ์ และการแบ่งประโยคก็ไม่พึ่งจุดแบบภาษาอังกฤษ เมื่อเขียนภาษาอังกฤษจึงต้องตรวจสองเรื่องแยกกัน ได้แก่ ความหมายเชื่อมกันถูกหรือไม่ และ แบ่งประโยคถูกหรือไม่ แม้แปลกลับเป็นไทยแล้วลื่นไหล ก็ยังอาจมีปัญหาทั้งสองอย่างได้
หลักการใช้และโครงสร้าง
เลือกจากความสัมพันธ์ ไม่ใช่จากคำแปลอย่างเดียว
คำแปลไทยในตารางเป็นแนวทาง ไม่ใช่คำแปลตายตัว คำว่า “อย่างไรก็ตาม” ในภาษาไทยอาจครอบคลุมความสัมพันธ์หลายแบบ ขณะที่ผู้เขียนภาษาอังกฤษต้องเลือกให้ตรงกับเหตุผลที่ต้องการสื่อ
| คำภาษาอังกฤษ | ความหมายโดยประมาณ | ใช้เมื่อใด |
|---|---|---|
| nevertheless / nonetheless | ถึงอย่างนั้นก็ยัง / กระนั้น | ยอมรับข้อมูลแรก แต่สิ่งถัดไปยังเกิดขึ้นทั้งที่อาจคาดว่าจะไม่เกิด |
| furthermore | นอกจากนี้ / ยิ่งไปกว่านั้น | เพิ่มข้อมูลหรือเหตุผลสนับสนุนในทิศทางเดียวกัน |
| moreover | นอกจากนี้ / อีกทั้งยัง | เสริมประเด็น โดยมักทำให้ข้อเสนอเดิมมีน้ำหนักมากขึ้น |
| consequently | ผลก็คือ / ด้วยเหตุนี้ | กล่าวถึงผลที่เกิดตามมาจากเหตุหรือสถานการณ์ก่อนหน้า |
| hence | ดังนั้น / ด้วยเหตุนี้ | เสนอผลหรือข้ออนุมานจากข้อมูลก่อนหน้าอย่างกระชับ |
| thus | ดังนั้น / ด้วยวิธีนี้ | บอกข้อสรุป ผลที่ตามมา หรือวิธีที่ทำให้เกิดผลนั้น |
| notwithstanding | แม้จะมี / โดยไม่ให้สิ่งนั้นเป็นอุปสรรค | ยอมรับข้อจำกัด แต่บอกว่าสิ่งนั้นไม่ได้ขัดขวางข้อเท็จจริงหลัก |
| albeit | แม้จะ / แต่ก็เป็นแบบ… | จำกัดหรือปรับรายละเอียดของข้อความหลัก โดยยังยอมรับว่าข้อความหลักเป็นจริง |
nevertheless กับ nonetheless ใช้แทนกันได้ในหลายบริบท ไม่จำเป็นต้องสร้างกฎว่าคำหนึ่งขัดแย้งแรงกว่าอีกคำเสมอไป เช่นเดียวกัน furthermore กับ moreover มีความหมายทับซ้อนกันมาก สิ่งที่ต้องตัดสินใจก่อนคือ “กำลังแย้ง” หรือ “กำลังเสริม” ไม่ใช่ความแตกต่างเล็กน้อยระหว่างคำในกลุ่มเดียวกัน
คำเชื่อมส่วนใหญ่ไม่ได้เชื่อมสองประโยคด้วยจุลภาคเพียงตัวเดียว
อนุประโยค คือกลุ่มคำที่มีประธานและกริยา โดยประธานหมายถึงผู้หรือสิ่งที่ประโยคกล่าวถึง และกริยาคือคำที่บอกการกระทำหรือสภาพ หากกลุ่มคำนั้นยืนเป็นประโยคได้เอง จะเรียกว่า อนุประโยคอิสระ เช่น He was tired แปลว่า “เขาเหนื่อย” และ he continued แปลว่า “เขาทำต่อ” ต่างก็สื่อความได้ครบ
nevertheless, nonetheless, furthermore, moreover, consequently, hence และ thus มักทำหน้าที่เป็นคำวิเศษณ์เชื่อมความ คือคำที่ช่วยชี้ความสัมพันธ์กับข้อความอื่น ไม่ใช่คำสันธานที่ผูกโครงสร้างโดยตรงแบบ but ดังนั้น เมื่อสองข้างเป็นประโยคสมบูรณ์ ให้ใช้รูปที่ปลอดภัยดังนี้
| รูปแบบ | ความหมาย | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| He was tired. Nevertheless, he continued. | เขาเหนื่อย ถึงอย่างนั้นเขาก็ยังทำต่อ | แยกเป็นสองประโยคชัดเจน |
| He was tired; nevertheless, he continued. | เขาเหนื่อย แต่กระนั้นเขาก็ยังทำต่อ | อัฒภาคแสดงว่าสองประโยคเกี่ยวข้องกันใกล้ชิด |
| He was tired, but he continued. | เขาเหนื่อย แต่เขาก็ทำต่อ | ใช้คำสันธานเชื่อมโดยตรง |
เครื่องหมาย ; เรียกว่าอัฒภาค ใช้คั่นประโยคสมบูรณ์ที่สัมพันธ์กัน ส่วน , คือจุลภาค สำหรับการเขียนทั่วไป หากยังไม่มั่นใจเรื่องอัฒภาค การใช้จุดแล้วขึ้นประโยคใหม่เป็นทางเลือกที่ชัดและถูกต้อง ไม่ได้ทำให้งานเขียนด้อยระดับลง
เมื่อคำเชื่อมอยู่ต้นประโยคและทำหน้าที่นำเข้าสู่ข้อความใหม่ โดยทั่วไปจะใส่จุลภาคตามหลัง เช่น Moreover, the evidence shows that the policy is effective. แปลว่า “นอกจากนี้ หลักฐานยังแสดงว่านโยบายนี้ได้ผล” ส่วน Hence, we must reconsider. แปลว่า “ดังนั้น เราจึงต้องพิจารณาใหม่” ต้องมีเหตุผลที่กล่าวมาก่อนแล้ว จึงจะรู้ว่าทำไมต้องพิจารณาใหม่
ตำแหน่งในประโยคเปลี่ยนได้ แต่เครื่องหมายไม่เหมือนกันทุกตำแหน่ง
ไม่จำเป็นต้องขึ้นต้นทุกประโยคด้วยคำเชื่อม คำบางคำย้ายไปกลางหรือท้ายประโยคได้ โดยเฉพาะเมื่อผู้เขียนต้องการให้เนื้อหาหลักเด่นกว่าคำเชื่อม
- The proposal is, nonetheless, worth considering. — ถึงอย่างนั้น ข้อเสนอนี้ก็ควรค่าแก่การพิจารณา การคั่นด้วยจุลภาคทำให้คำเชื่อมมีลักษณะเป็นข้อความแทรก
- The proposal nonetheless deserves consideration. — ถึงอย่างนั้น ข้อเสนอนี้ก็สมควรได้รับการพิจารณา คำเชื่อมผูกเข้ากับจังหวะประโยคโดยไม่ต้องคั่นจุลภาค
- The road was closed. We therefore took another route. — ถนนปิด เราจึงใช้เส้นทางอื่น ตัวอย่างนี้ใช้ therefore ซึ่งเป็นคำใกล้เคียง เพื่อให้เห็นว่าคำแสดงผลอยู่กลางประโยคได้เช่นกัน
อย่าจำว่า “คำเชื่อมทุกคำต้องมีจุลภาคข้างหลัง” ให้ดูว่าคำนั้นนำเข้าสู่ทั้งประโยค เป็นข้อความแทรก หรือรวมอยู่กับโครงสร้างหลักอย่างแนบเนียน การใช้ตำแหน่งต้นประโยคก่อนเป็นวิธีเริ่มฝึกที่ง่ายที่สุด
แยกผลที่เกิดขึ้น ข้อสรุป และวิธีการ
consequently เน้นผลที่เกิดตามมาจากเหตุการณ์ เช่น The supplier missed the deadline. Consequently, production was delayed. — ผู้จัดส่งส่งของไม่ทันกำหนด ผลก็คือการผลิตล่าช้า ผู้อ่านควรมองเห็นสายเหตุและผล ไม่ใช่เพียงรู้ว่าสองเหตุการณ์เกิดเรียงกัน
hence มักนำไปสู่ข้อสรุปหรือสิ่งที่ตามมาโดยมีเหตุรองรับ เช่น The figures are incomplete; hence, the estimate is provisional. — ตัวเลขยังไม่ครบ ดังนั้นค่าประมาณนี้จึงเป็นเพียงค่าชั่วคราว คำนี้ค่อนข้างกระชับและเป็นทางการ ไม่จำเป็นต้องใช้ hence ทุกครั้งที่ภาษาไทยใช้ “จึง”
thus อาจหมายถึง “ดังนั้น” หรือ “ด้วยวิธีนี้” ต้องดูว่าผู้เขียนกำลังสรุปหรืออธิบายวิธี ตัวอย่างเช่น The file is encrypted, thus preventing unauthorised access. — ไฟล์ถูกเข้ารหัส จึงช่วยป้องกันการเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต ส่วน Hold the tool thus. หมายถึง “จับเครื่องมือแบบนี้” ซึ่งเป็นการใช้บอกวิธีที่พบได้ แต่ฟังเป็นทางการหรือเก่าในบทสนทนาทั่วไป
notwithstanding ใช้กับสิ่งที่ยอมรับว่าเป็นข้อจำกัด
notwithstanding มักเป็นบุพบท คือคำที่วางหน้าคำหรือกลุ่มคำเพื่อบอกความสัมพันธ์กับข้อความหลัก ใช้ตามด้วยนามหรือกลุ่มนาม ซึ่งหมายถึงคำเรียกคน สิ่งของ หรือเรื่องใดเรื่องหนึ่ง พร้อมคำขยายของมัน ในที่นี้รูปที่จำง่ายคือ notwithstanding + สิ่งที่เป็นข้อจำกัด ความหมายใกล้กับ despite
- Notwithstanding the cost, the council approved the project. — แม้จะมีค่าใช้จ่ายสูง สภาก็อนุมัติโครงการ
- The cost notwithstanding, the council approved the project. — แม้จะมีประเด็นเรื่องค่าใช้จ่าย สภาก็อนุมัติโครงการ
รูปหลังวางคำไว้ท้ายกลุ่มนามได้ แต่เป็นทางการมากกว่า อย่าสับสนกับความหมายว่า “เพราะมีค่าใช้จ่าย” เพราะประเด็นของคำนี้คือ ค่าใช้จ่ายน่าจะเป็นอุปสรรค แต่ไม่ได้ขัดขวางการอนุมัติ หากต้องการตามด้วยประโยคเต็ม ในงานเขียนทั่วไปใช้ although จะตรงและอ่านง่ายกว่า เช่น Although the cost was high, the council approved the project. — แม้ค่าใช้จ่ายจะสูง สภาก็อนุมัติโครงการ
albeit ใช้ยอมรับข้อจำกัดภายในข้อความหลัก
albeit มีความหมายใกล้ “แม้จะ” หรือ “แต่ก็…อยู่บ้าง” มักนำหน้าคำหรือกลุ่มคำสั้น ๆ ที่ปรับรายละเอียดของสิ่งซึ่งกล่าวไปแล้ว เช่น คำคุณศัพท์ (คำบอกลักษณะ) หรือคำวิเศษณ์ (คำที่ขยายการกระทำหรือลักษณะอีกทีหนึ่ง)
- The solution is effective, albeit expensive. — วิธีแก้นี้ได้ผล แม้ว่าจะแพง
- The plan failed, albeit spectacularly. — แผนล้มเหลว แม้จะเป็นความล้มเหลวแบบมโหฬารก็ตาม
ในตัวอย่างที่สอง albeit ไม่ได้บอกว่าแผนสำเร็จ แต่เพิ่มข้อสังเกตเกี่ยวกับลักษณะของความล้มเหลว น้ำเสียงอาจออกแนวประชดหรือเล่นกับความคาดหมายได้ตามบริบท สำหรับผู้ฝึกเขียน รูปที่คล่องที่สุดคือข้อความหลักตามด้วย albeit + ลักษณะหรือรายละเอียดสั้น ๆ หากต้องการใช้ประโยคเต็มที่มีประธานและกริยา ใช้ although จะเป็นธรรมชาติกว่า
ตัวอย่างในบริบท
ตัวอย่างต่อไปนี้แสดงทั้งการตัดสินใจ การเขียนรายงาน และการอภิปราย สังเกตว่าคำเชื่อมบางคำต้องอาศัยประโยคก่อนหน้า ขณะที่บางคำจำกัดความหมายของข้อความภายในประโยคเดียว
| ภาษาอังกฤษ | ความหมายภาษาไทย | จุดที่ควรสังเกต |
|---|---|---|
| He was tired; nevertheless, he continued. | เขาเหนื่อย ถึงอย่างนั้นเขาก็ยังทำต่อ | ผลที่เกิดสวนทางกับความคาดหมาย |
| The trial was small. Nonetheless, its findings deserve attention. | การทดลองมีขนาดเล็ก ถึงอย่างนั้นผลที่ได้ก็ควรได้รับความสนใจ | ยอมรับข้อจำกัดก่อนยืนยันคุณค่า |
| The flat is close to the station. Furthermore, the rent includes heating. | ห้องพักอยู่ใกล้สถานี นอกจากนี้ค่าเช่ายังรวมค่าทำความร้อนด้วย | เพิ่มข้อดีอีกข้อในทิศทางเดียวกัน |
| The proposal lacks detail. Moreover, no budget has been agreed. | ข้อเสนอยังขาดรายละเอียด อีกทั้งยังไม่ได้ตกลงงบประมาณกันด้วย | เพิ่มข้อกังวล ไม่จำเป็นต้องเสริมเรื่องดีเท่านั้น |
| Moreover, the evidence shows that smaller classes benefit younger pupils. | นอกจากนี้ หลักฐานยังแสดงว่าชั้นเรียนขนาดเล็กเป็นประโยชน์ต่อนักเรียนอายุน้อย | ต้องมีประเด็นสนับสนุนก่อนหน้านี้แล้ว |
| The bridge was unsafe. Consequently, it was closed to traffic. | สะพานไม่ปลอดภัย ด้วยเหตุนี้จึงปิดไม่ให้รถสัญจร | การปิดสะพานเป็นผลจากความไม่ปลอดภัย |
| Our assumptions were wrong. Hence, we must reconsider. | ข้อสมมติของเราผิด ดังนั้นเราจึงต้องพิจารณาใหม่ | ข้อสรุปมีที่มาจากประโยคแรก |
| The two samples are identical; thus, the difference cannot be explained by their size. | ตัวอย่างทั้งสองเหมือนกัน ดังนั้นจึงอธิบายความแตกต่างด้วยขนาดของตัวอย่างไม่ได้ | ใช้เหตุผลตัดคำอธิบายหนึ่งออก |
| We moved the meeting online, thus reducing travel costs. | เราเปลี่ยนมาประชุมออนไลน์ จึงลดค่าเดินทางลงได้ | บอกผลจากการเปลี่ยนวิธีประชุม |
| Notwithstanding the objections, the committee approved the plan. | แม้จะมีข้อคัดค้าน คณะกรรมการก็อนุมัติแผน | ตามด้วยกลุ่มนามที่บอกอุปสรรค |
| These limitations notwithstanding, the study offers useful insights. | แม้จะมีข้อจำกัดเหล่านี้ งานศึกษานี้ก็ให้ข้อค้นพบที่เป็นประโยชน์ | วางคำไว้หลังกลุ่มนามในภาษาเขียนทางการ |
| The service is reliable, albeit rather slow. | บริการนี้เชื่อถือได้ แม้ว่าจะค่อนข้างช้า | ยืนยันข้อดีพร้อมระบุข้อเสีย |
| The plan failed, albeit spectacularly. | แผนล้มเหลว แม้จะเป็นความล้มเหลวแบบมโหฬารก็ตาม | ปรับรายละเอียดของการล้มเหลว ไม่ได้ปฏิเสธว่าล้มเหลว |
| She accepted the invitation, albeit with some hesitation. | เธอตอบรับคำเชิญ แม้จะลังเลอยู่บ้าง | ส่วนท้ายบอกลักษณะของการตอบรับ |
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
1. ใช้จุลภาคเชื่อมประโยคเต็มสองประโยค
- ไม่ถูก: The evidence is limited, nevertheless, the claim is plausible.
- แก้เป็น: The evidence is limited; nevertheless, the claim is plausible.
- ความหมาย: หลักฐานยังมีจำกัด ถึงอย่างนั้นข้อกล่าวอ้างนี้ก็ยังมีเหตุผลพอจะเชื่อได้
ปัญหาไม่ใช่ความหมายของ nevertheless แต่คือการนำสองประโยคสมบูรณ์มาเชื่อมด้วยจุลภาคเพียงอย่างเดียว จะเปลี่ยนอัฒภาคเป็นจุดแล้วขึ้นต้น Nevertheless ด้วยตัวใหญ่ก็ได้
2. ใช้คำแสดงผลทั้งที่เป็นเพียงข้อมูลเพิ่ม
- ไม่ตรงความสัมพันธ์: The hotel has a pool. Consequently, it is near the station.
- แก้ให้เป็นการเสริม: The hotel has a pool. Moreover, it is near the station.
- ความหมายที่ต้องการ: โรงแรมมีสระว่ายน้ำ อีกทั้งยังอยู่ใกล้สถานี
การมีสระว่ายน้ำไม่ได้เป็นเหตุให้โรงแรมอยู่ใกล้สถานี จึงไม่ควรใช้ consequently เว้นแต่จะมีบริบทพิเศษที่อธิบายเหตุผลดังกล่าวได้ คำเชื่อมไม่สามารถสร้างเหตุและผลขึ้นมาแทนหลักฐานที่ไม่มีได้
3. เติม of หลัง notwithstanding
- ไม่ถูก: Notwithstanding of the delay, we finished on time.
- แก้เป็น: Notwithstanding the delay, we finished on time.
- ความหมาย: แม้จะเกิดความล่าช้า เราก็ทำเสร็จทันเวลา
ไม่ต้องเติม of รูปที่มี of คือ in spite of ซึ่งเป็นอีกสำนวนหนึ่ง อย่านำส่วนประกอบของสองสำนวนมารวมกันเพียงเพราะแปลไทยคล้ายกัน
4. ใช้ albeit แทน although หน้าประโยคเต็มโดยไม่ปรับโครงสร้าง
- ควรหลีกเลี่ยงในงานเขียนทั่วไป: Albeit the price is high, the device is popular.
- แก้เป็น: Although the price is high, the device is popular.
- หรือ: The device is popular, albeit expensive.
- ความหมาย: แม้ราคาจะสูง แต่อุปกรณ์นี้ก็เป็นที่นิยม
รูปแรกไม่ใช่รูปมาตรฐานที่ควรฝึกใช้ในงานเขียนร่วมสมัยทั่วไป although เหมาะกับประโยคเต็ม ส่วน albeit เหมาะกับการเสริมข้อจำกัดสั้น ๆ หลังข้อความหลัก ไม่ควรจำว่าทั้งสองคำสลับกันได้ทุกตำแหน่ง
5. แปล “แม้ว่า…แต่…” แล้วใช้คำเชื่อมซ้อนโดยไม่จำเป็น
- ไม่เหมาะกับงานเขียนมาตรฐาน: Although the route is longer, but it is safer.
- แก้เป็น: Although the route is longer, it is safer.
- หรือ: The route is longer; nevertheless, it is safer.
- ความหมาย: แม้เส้นทางจะยาวกว่า แต่ก็ปลอดภัยกว่า
ภาษาไทยใช้คู่ “แม้ว่า…แต่…” ได้เป็นธรรมชาติ แต่ภาษาอังกฤษไม่ใช้ although … but … แบบนี้ หากเลือก although ก็ไม่ต้องใส่ but เพื่อเชื่อมส่วนหลักอีกครั้ง อย่างไรก็ตาม กฎนี้ไม่ใช่ข้อห้ามว่าห้ามมีคำแสดงความขัดแย้งสองคำในประโยคเดียวทุกรูปแบบ ต้องดูหน้าที่ของแต่ละคำด้วย
6. วางคำเสริมเหตุผลไว้โดยไม่มีอะไรให้เสริม
- ชวนให้ผู้อ่านงงเมื่อเปิดข้อความใหม่: Furthermore, we recommend a six-month trial.
- แก้เมื่อเป็นข้อเสนอแรก: We recommend a six-month trial.
- ความหมาย: เราเสนอให้ทดลองเป็นเวลาหกเดือน
furthermore ไม่ได้ผิดที่ต้นย่อหน้า แต่ต้องมีข้อเสนอหรือเหตุผลก่อนหน้าให้อ้างกลับไปได้ หากเป็นประโยคแรกของเอกสารและไม่มีบริบทร่วมกัน การตัดคำเชื่อมออกมักชัดกว่า
ข้อควรรู้เรื่องการใช้งาน
ความเป็นทางการต้องเหมาะกับสถานการณ์
furthermore, moreover, consequently พบได้ในรายงานและการอภิปรายทางการ ส่วน notwithstanding มีน้ำเสียงทางการมากและพบในข้อความกฎหมายหรือนโยบายด้วย การใช้ในข้อความคุยกับเพื่อนอาจทำให้ฟังเหมือนตั้งใจเล่นภาษา ไม่ได้แปลว่าความหมายผิด แต่ระดับภาษาอาจไม่เข้ากับสถานการณ์
เทียบ I'm busy, but I can help later. — ตอนนี้ฉันยุ่ง แต่ช่วยทีหลังได้ กับ I am currently occupied; nevertheless, I can assist later. — ขณะนี้ฉันติดภารกิจ แต่ถึงอย่างนั้นก็สามารถช่วยภายหลังได้ ประโยคหลังถูกตามโครงสร้าง แต่ในชีวิตประจำวันมักเป็นทางการเกินความจำเป็น
albeit ไม่ได้จำกัดอยู่แค่งานวิชาการ อาจพบในบทวิจารณ์ ข่าว และบทสนทนาที่มีลักษณะครุ่นคิดหรือเล่นถ้อยคำได้ ส่วน nevertheless และ nonetheless ก็ใช้พูดได้ โดยเฉพาะเวลาชั่งน้ำหนักข้อโต้แย้ง ไม่ควรตีความว่าเป็นคำที่ “ใช้ได้เฉพาะภาษาเขียน”
การเสริมประเด็นไม่เท่ากับการเปลี่ยนเรื่อง
เมื่อใช้ moreover หรือ furthermore ผู้อ่านจะคาดว่าประเด็นใหม่ช่วยสนับสนุนข้อสรุปเดียวกัน หากกำลังเปลี่ยนไปพูดคนละเรื่อง คำเหล่านี้อาจทำให้บทความดูเชื่อมกันเพียงผิวเผิน วิธีตรวจง่าย ๆ คือถามว่า “ประเด็นใหม่นี้ช่วยให้เห็นด้วยกับอะไร” ถ้าตอบไม่ได้ ให้จัดลำดับเนื้อหาใหม่ก่อนเติมคำเชื่อม
เช่นเดียวกัน nevertheless ไม่ได้ใช้เพียงเพราะข้อเท็จจริงสองอย่างต่างกัน ต้องมีความคาดหมายที่ถูกหักมุม เช่น “สินค้าราคาแพง แต่ยังขายดี” สื่อว่าราคาสูงอาจทำให้ยอดขายลดลงได้ หากพูดว่า “สินค้าราคาแพง และมีสีฟ้า” ความต่างนั้นไม่ได้สร้างเหตุให้ใช้คำแสดงการยอมรับข้อขัดแย้งโดยอัตโนมัติ
ไม่ต้องมีคำเชื่อมทุกประโยค
งานเขียนที่ดีอาจมีคำเชื่อมน้อย แต่เหตุผลชัดจากลำดับข้อมูล การใช้คำนามเดิมซ้ำอย่างเหมาะสม และการอ้างกลับไปยังประเด็นก่อนหน้า หากทุกประโยคขึ้นต้นด้วยคำเป็นทางการ ผู้อ่านจะต้องประมวลผลป้ายบอกความสัมพันธ์มากเกินไป ลองตัดคำเชื่อมออกแล้วอ่านใหม่ หากความหมายยังชัดและไม่มีจุดให้เข้าใจผิด ก็อาจไม่จำเป็นต้องใส่กลับ
ต่อยอดสู่การใช้ที่ละเอียดขึ้น
ยอมรับข้อจำกัดกับปฏิเสธข้อสรุปไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
เปรียบเทียบสองประโยคนี้
- The evidence is limited; nevertheless, the policy may be justified. — หลักฐานมีจำกัด ถึงอย่างนั้นนโยบายนี้ก็อาจมีเหตุผลรองรับ
- The evidence is limited; consequently, the policy may not be justified. — หลักฐานมีจำกัด ดังนั้นนโยบายนี้อาจไม่มีเหตุผลรองรับเพียงพอ
ประโยคแรกบอกว่า แม้หลักฐานจำกัด ก็อาจมีเหตุอื่นสนับสนุนนโยบาย ประโยคที่สองใช้ข้อจำกัดของหลักฐานเป็นเหตุให้ตั้งข้อสงสัย การเปลี่ยนคำเชื่อมจึงเปลี่ยนแนวทางการโต้แย้ง ไม่ใช่แค่เปลี่ยนความสละสลวย
สังเกต may ที่แปลว่า “อาจ” ด้วย คำเชื่อมแสดงผลไม่ได้ทำให้ข้อสรุปแน่นอนขึ้นโดยตัวมันเอง ในรายงานที่ยังมีความไม่แน่นอน ควรเก็บคำบอกระดับความมั่นใจไว้ตามหลักฐาน อย่าเปลี่ยนข้อสังเกตที่มีเงื่อนไขให้กลายเป็นข้อยืนยันเด็ดขาดเพราะใช้ thus หรือ hence
hence ตามด้วยกลุ่มนามได้โดยไม่มีประโยคเต็ม
รูปที่พบบ่อยในคำอธิบายแบบกระชับคือ hence + กลุ่มนาม เช่น The supplier withdrew, hence the delay. — ผู้จัดส่งถอนตัว จึงเป็นที่มาของความล่าช้า ส่วนหลังไม่ได้เป็นประโยคสมบูรณ์ แต่เป็นการระบุผลหรือคำอธิบายสั้น ๆ จึงไม่ใช่กรณีเชื่อมประโยคอิสระสองประโยคด้วยจุลภาคอย่างผิดวิธี
อีกความหมายหนึ่งคือระยะเวลานับจากตอนนี้ เช่น two years hence — อีกสองปีนับจากนี้ รูปนี้พบในภาษาทางการ และไม่ใช่ hence ที่แสดงข้อสรุป ควรแยกความหมายตามบริบท ไม่แปลเป็น “ดังนั้น” ทุกครั้งที่พบคำนี้
thus ตามด้วยรูปกริยา -ing
The team automated the checks, thus saving several hours each week. — ทีมทำให้การตรวจสอบเป็นระบบอัตโนมัติ จึงประหยัดเวลาได้หลายชั่วโมงต่อสัปดาห์
saving ในที่นี้เป็นรูปกริยาเติม -ing ที่ใช้ย่อส่วนบอกผล ไม่ใช่ประโยคอิสระอีกประโยคหนึ่ง รูปนี้จึงไม่ขัดกับกฎเรื่องจุลภาคที่อธิบายก่อนหน้า แต่ต้องให้เหตุและผลเชื่อมกันชัดเจน ถ้าผู้อ่านไม่รู้ว่าอะไรเป็นสิ่งก่อผล ควรเขียนให้เต็มแทน เช่น This change saved several hours each week. — การเปลี่ยนแปลงนี้ช่วยประหยัดเวลาได้หลายชั่วโมงต่อสัปดาห์
notwithstanding มีรูปที่ควรรู้ไว้เวลาอ่านเอกสาร
นอกจากวางหน้าหรือหลังกลุ่มนามแล้ว บางครั้ง notwithstanding ใช้เดี่ยว ๆ ในความหมายใกล้ “ถึงอย่างนั้น” เช่น The objections were serious. Notwithstanding, the proposal was approved. — ข้อคัดค้านมีน้ำหนักมาก ถึงอย่างนั้นข้อเสนอก็ได้รับอนุมัติ รูปนี้เป็นทางการและไม่ใช่ตัวเลือกแรกสำหรับงานเขียนทั่วไป nevertheless จะคุ้นเคยกว่าในหน้าที่นี้
ในเอกสารกฎหมายอาจพบ notwithstanding that ตามด้วยประโยคเต็ม และพบ notwithstanding anything to the contrary ในความหมายว่า “แม้จะมีข้อกำหนดอื่นขัดแย้งอยู่ก็ตาม” รูปเหล่านี้มีไว้ให้จำแนกเมื่ออ่าน ไม่จำเป็นต้องนำมาใช้เพื่อทำให้อีเมลหรือเรียงความดูเป็นทางการขึ้น ในบริบทกฎหมายจริง ขอบเขตว่าสิ่งใดมีผลเหนือสิ่งใดขึ้นอยู่กับข้อความทั้งฉบับ ไม่ควรตัดสินจากคำแปลคำเดียว
albeit แทรกในกลุ่มนามได้
It was a useful, albeit brief, discussion. — เป็นการพูดคุยที่มีประโยชน์ แม้จะสั้นไปหน่อย
ในรูปนี้ albeit brief แทรกระหว่างคำบอกลักษณะกับนามหลัก discussion จุลภาคคู่ช่วยแสดงว่าเป็นส่วนขยายแทรก เมื่ออ่านให้เก็บใจความหลักว่า “เป็นการพูดคุยที่มีประโยชน์” แล้วค่อยเพิ่มข้อจำกัดว่า “สั้น” ไม่ต้องแปลเรียงคำตามลำดับภาษาอังกฤษ
ข้อสังเกตที่ช่วยเขียนได้ดีคือ albeit มักยอมรับข้อจำกัดเฉพาะจุด ขณะที่ nevertheless เชื่อมการเดินเหตุผลระหว่างข้อความได้กว้างกว่า การเลือกระหว่างสองคำนี้จึงขึ้นกับว่าอยากแทรกเงื่อนไขสั้น ๆ หรืออยากตั้งอีกประเด็นขึ้นมาเป็นประโยคเต็ม
วิธีฝึกให้ใช้ได้จริง
- แยกความสัมพันธ์ก่อนเลือกคำ นำข้อความจากงานหรือเรื่องที่สนใจมาเขียนเป็นคู่สั้น ๆ แล้วกำกับเป็นภาษาไทยว่า “เสริม” “ผลตามมา” หรือ “ถึงอย่างนั้นก็ยัง” จากนั้นจึงเลือกคำภาษาอังกฤษ หากจัดหมวดไม่ได้ ให้แก้เหตุผลหรือเพิ่มบริบทก่อน ไม่ใช่สุ่มเลือกคำที่ฟังดูยาก
- ฝึกเขียนใจความเดียวกันสามรูป เช่น The room is small, but it is comfortable. — ห้องเล็กแต่สบาย แล้วเปลี่ยนเป็น The room is small; nevertheless, it is comfortable. — ห้องเล็ก ถึงอย่างนั้นก็ยังสบาย และ The room is comfortable, albeit small. — ห้องสบาย แม้จะเล็ก สังเกตว่าใจความใกล้กัน แต่จุดเน้นและโครงสร้างเปลี่ยนไป
- ตรวจงานสองรอบโดยแยกหน้าที่กัน รอบแรกวงคำเชื่อมแล้วถามว่ามีเหตุหรือประเด็นก่อนหน้าให้เชื่อมจริงหรือไม่ รอบที่สองตรวจเฉพาะจุด อัฒภาค และจุลภาค โดยดูว่าสองข้างเป็นประโยคเต็มหรือไม่ หากยังลังเล ให้แยกเป็นสองประโยคก่อน แล้วค่อยปรับจังหวะเมื่อมั่นใจ
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
- พื้นฐานที่ควรทบทวน: คำสันธานพื้นฐาน — ทบทวนการเชื่อมด้วย and, but, or และ because เพื่อแยกคำที่เชื่อมโครงสร้างประโยคออกจากคำที่ช่วยเรียบเรียงความคิด