C2

İtalyancada Karmaşık Cümle Kurma

Periodo Complesso

Bu makale, Settemila Lingue üzerindeki İtalyanca dil bilgisi ağacının bir parçasıdır.

Kısaca

İtalyancada karmaşık cümle kurmak, çok sayıda bağlacı art arda eklemek değil, hangi bilginin hangi yargıya bağlı olduğunu açıkça göstermektir. Ana cümle temel mesajı taşır; yan cümleler bunun nedenini, koşulunu, zamanını veya içeriğini belirtir. Her yan cümlenin fiilini, yalnızca cümlenin genel zamanına göre değil, bağlı olduğu yargıyla ilişkisine göre seçin; temel mesajı başa ya da sona yerleştirerek vurguyu da yönetebilirsiniz.

Genel Bakış

İtalyanca periodo, bir veya daha fazla yargıyı bir araya getiren cümle bütünüdür. Periodo complesso denince özellikle yan cümlelerle katmanlanan yapılar anlaşılır. Ana cümle, başka bir cümleye dil bilgisi bakımından bağlı olmayan temel yargıdır. Yan cümle ise başka bir yargının içinde görev üstlenen veya onu açıklayan bölümdür. Bir yan cümle de kendi içinde başka bir yan cümle barındırabilir.

C2 düzeyinde amaç, daha önce öğrenilen neden, koşul, karşıtlık ve aktarma yapılarını aynı metinde bilinçli biçimde kullanmaktır. Bu beceri gazete yorumlarını, akademik yazıları ve ayrıntılı iş yazışmalarını anlamayı kolaylaştırır. Ancak yetkinlik, her düşünceyi tek cümleye sığdırmak demek değildir: Gerektiğinde uzun bir cümleyi ikiye bölmek de aynı becerinin parçasıdır.

Türkçe konuşanlar için önemli fark, bilginin paketlenişidir. Türkçede “Müdürün dün gönderdiği raporu okuduğunu biliyorum” gibi bir yapıda ekler birçok ilişkiyi kurar. İtalyancada aynı düşünce, çoğu kez ayrı çekimli fiillerle ve che gibi bağlayıcı sözcüklerle açılır: So che hai letto il rapporto che il direttore ha inviato ieri. — “Müdürün dün gönderdiği raporu okuduğunu biliyorum.” Türkçedeki sözcük sırasını bire bir taşımak yerine her bölümün neye bağlandığını izlemek gerekir.

Yapı Nasıl Kurulur?

1. Önce temel yargıyı bulun

Bir cümleyi çözümlemeye bağlaç sayarak değil, “Asıl söylenen ne?” diye sorarak başlayın:

Quando ho saputo che il treno era stato cancellato, ho chiamato Marta.
“Trenin iptal edildiğini öğrenince Marta’yı aradım.”

Temel yargı ho chiamato Marta, yani “Marta’yı aradım”dır. Quando ho saputo… aramanın zamanını belirtir. Che il treno era stato cancellato ise neyin öğrenildiğini söyler; doğrudan arama eylemine değil, ho saputo bölümüne bağlıdır.

Yüklem (cümledeki yargıyı taşıyan fiil veya fiil grubu) sayılırken birleşik biçimleri parçalamayın. Era stato cancellato, “iptal edilmişti” anlamına gelen tek bir fiil grubudur; üç ayrı cümle oluşturmaz.

2. Yan yana bağlama ile iç içe bağlamayı ayırın

Sıralı bağlama, eş düzeydeki iki yapıyı birbirine bağlamaktır. İtalyancada buna coordinazione denir. Alt bağlama ise bir yapıyı diğerine bağımlı kılar; bunun adı subordinazionedir.

İtalyanca Türkçe Yapısal ilişki
Ho letto il rapporto e ho preparato una risposta. Raporu okudum ve bir yanıt hazırladım. İki bağımsız yargı eş düzeyde bağlanır.
Ho preparato una risposta perché il rapporto conteneva un errore. Raporda bir hata bulunduğu için bir yanıt hazırladım. Yan cümle hazırlama eyleminin nedenini bildirir.
Credo che abbia letto il rapporto e che abbia preparato una risposta. Raporu okuduğunu ve bir yanıt hazırladığını sanıyorum. İki yan cümle aynı ana fiile bağlanır.

Son örnekte e, iki ana cümleyi değil, iki yan cümleyi birleştirir. Dolayısıyla e gördüğünüzde otomatik olarak yeni bir bağımsız cümle başladığını düşünmeyin. İkinci che her zaman zorunlu değildir; burada iki yargının da credo fiiline bağlı olduğunu açık tutar.

3. Bağımlılık derecelerini izleyin

Birinci dereceden yan cümle doğrudan ana cümleye, ikinci dereceden yan cümle ise başka bir yan cümleye bağlıdır. Derece, cümlenin uzunluğunu veya zorluğunu değil, bağlantı katmanını gösterir.

Penso che Luca abbia capito perché Maria se n'è andata.
“Luca’nın, Maria’nın neden gittiğini anladığını düşünüyorum.”

  • Penso: temel yargı, “düşünüyorum”.
  • Che Luca abbia capito: ne düşünüldüğünü açıklayan birinci dereceden yan cümle.
  • Perché Maria se n'è andata: Luca’nın neyi anladığını belirten ikinci dereceden yan cümle.

Buradaki perché, “çünkü” değil, “neden” anlamındadır. Bu bölüm bir dolaylı soru, yani doğrudan sorulmayıp başka bir cümlenin içine yerleştirilen sorudur. Bağlacın anlamını yalnızca sözlük karşılığı değil, üstlendiği görev belirler.

4. Bağlacı anlama göre seçin

Bağlaç, iki bilgi arasındaki ilişkiyi görünür kılar. Önce neden mi, amaç mı, koşul mu belirteceğinize karar verin; sonra fiil biçimini seçin.

İtalyanca yapı Türkçe karşılık Kullanım
dato che il lavoro non è finito iş bitmediğine göre / iş bitmediği için Kabul edilen bir gerekçeyi sunar.
benché il lavoro non sia finito iş bitmemiş olsa da Beklenen sonuca ters bir durumu belirtir.
affinché il lavoro sia finito in tempo iş zamanında bitsin diye Amaç bildirir.
qualora il lavoro non fosse finito işin bitmemiş olması durumunda Olası bir koşulu daha resmî biçimde kurar.
dopo che il lavoro sarà finito iş bittikten sonra Gelecekteki iki olayın sırasını gösterir.

Kip, konuşanın olayı nasıl sunduğunu gösteren fiil seçimidir. Indicativo olayı bildirme veya saptama çerçevesinde sunar; congiuntivo ise başka bir ifadenin gerektirdiği değerlendirme, istek, kuşku veya varsayım çerçevesinde sık görülür. Bu ayrımı “gerçek olan / gerçek olmayan” diye ezberlemek yanıltır: Benché sia stanco (“Yorgun olsa da”) gerçek bir yorgunluğu da anlatabilir. Burada congiuntivo kullanımını bağlaç belirler.

5. Zaman uyumunu her bağlantıda yeniden değerlendirin

Zaman uyumu, fiillerin birbirine göre önce, aynı anda veya sonra gerçekleşmeyi tutarlı biçimde göstermesidir. Uzun bir cümlede bütün fiilleri aynı geçmiş zamana çevirmek doğru bir yöntem değildir.

Pensavo che Giulia avesse già letto il documento che le avevo mandato.
“Giulia’nın, ona gönderdiğim belgeyi çoktan okumuş olduğunu düşünüyordum.”

Burada düşünme geçmiştedir. Okuma, düşünmeden öncedir; gönderme de okumadan öncedir. Avesse letto ve avevo mandato bu ilişkileri farklı yapılarda kurar.

Congiuntivo gerektiren tipik bir düşünce aktarımında şu karşılaştırma yararlıdır:

İtalyanca Türkçe Zaman ilişkisi
Penso che sia a casa. Evde olduğunu düşünüyorum. Şimdiki düşünceyle aynı zaman.
Penso che sia già partito. Çoktan yola çıktığını düşünüyorum. Şimdiki düşünceden önce.
Pensavo che fosse a casa. Evde olduğunu düşünüyordum. Geçmişteki düşünceyle aynı zaman.
Pensavo che fosse già partito. Çoktan yola çıkmış olduğunu düşünüyordum. Geçmişteki düşünceden önce.
Pensavo che sarebbe partito il giorno dopo. Ertesi gün yola çıkacağını düşünüyordum. Geçmişteki düşünceden sonra.

Son satırdaki sarebbe partito, geçmişteki geleceği, yani geçmiş bir bakış noktasından henüz gerçekleşmemiş olayı anlatır. Bu biçim condizionale passatodur; burada mutlaka bir koşula bağlılık anlamı taşımaz.

Öte yandan, her alt katman üstteki kipi kopyalamaz:

Credo che Luca sappia che il negozio è chiuso.
“Luca’nın, dükkânın kapalı olduğunu bildiğini sanıyorum.”

Credo sonrasında sappia kullanılır; içerideki è chiuso ise bilinen durum olarak sunulur. Kip seçimi bir zincir boyunca körü körüne yayılmaz.

6. Çekimli ve çekimsiz yapılar arasında seçim yapın

Çekimli fiil, kişi ve zaman bakımından belirlenmiş biçimdir: abbiamo finito (“bitirdik”). Mastar, fiilin kişi belirtmeyen temel biçimidir: finire (“bitirmek”). İtalyancada gerundio adı verilen finendo (“bitirirken”) ve avendo finito (“bitirmiş olarak / bitirince”) gibi biçimler de yan cümleleri kısaltabilir.

Dopo aver controllato i dati, ho inviato il rapporto.
“Verileri kontrol ettikten sonra raporu gönderdim.”

Bu örnekte kontrol eden ile gönderen aynı kişidir. Kişiler farklıysa çekimli yapı daha açıktır:

Dopo che Sara aveva controllato i dati, ho inviato il rapporto.
“Sara verileri kontrol ettikten sonra raporu gönderdim.”

Avendo controllato i dati, ho inviato il rapporto (“Verileri kontrol etmiş olduğum için raporu gönderdim”) ifadesinde de kontrol eden normal olarak ana cümlenin öznesidir, yani eylemi yapan kişidir. Farklı özneli özel yapılar mümkündür; ancak bunları gelişigüzel kullanmak anlam karışıklığı yaratır. Kısaltma uğruna eylemi kimin yaptığı belirsizleşiyorsa çekimli yan cümleyi koruyun.

Bağlam İçinde Örnekler

Aşağıdaki örneklerde önemli olan uzunluk değil, bölümler arasındaki ilişkidir. Önce temel yargıyı bulun, ardından her bölüm için “Neyin nedeni, koşulu veya içeriği?” diye sorun.

İtalyanca Türkçe Dikkat edilecek nokta
Nonostante fosse tardi e benché tutti fossero stanchi, dato che il lavoro non era finito, decidemmo di continuare. Saat geç olmasına ve herkesin yorgun olmasına rağmen, iş bitmediği için devam etmeye karar verdik. İki karşıtlık bildiren bölüm ve bir neden bölümü aynı kararı açıklar.
Quello che mi chiedo è se, qualora dovesse presentarsi l'occasione, saremmo pronti. Merak ettiğim şu: Fırsat doğacak olursa hazır olur muyduk? Dolaylı sorunun içine bir koşul yerleşir.
Avendo saputo che saresti venuto, e considerato che non ci vedevamo da anni, ho pensato che sarebbe stato bello organizzare una festa. Geleceğini öğrenince ve yıllardır görüşmediğimizi de düşünerek bir parti düzenlemenin güzel olacağını düşündüm. Gerekçeler öne alınır; iki ayrı yerde geçmişteki gelecek anlatılır.
Quando arriveranno i documenti che abbiamo richiesto, potremo verificare se manca qualcosa. İstediğimiz belgeler gelince bir eksik olup olmadığını kontrol edebileceğiz. Zaman bölümü kendi içinde belgeleri tanımlayan bir yan cümle taşır.
Ti mando la bozza perché tu possa leggerla prima che ne discutiamo. Üzerinde konuşmadan önce okuyabilmen için taslağı sana gönderiyorum. Amaç ve zaman ilişkisi birlikte kurulur.
Anche se non condivido la proposta, capisco perché l'hai presentata e sono disposto a discuterne. Öneriye katılmasam da onu neden sunduğunu anlıyorum ve üzerinde konuşmaya hazırım. Karşıtlık bildiren bölümün ardından iki ana yargı gelir.
Il tecnico che abbiamo chiamato ieri sostiene che il problema si risolverà quando verrà sostituito il pezzo. Dün çağırdığımız teknisyen, parça değiştirildiğinde sorunun çözüleceğini söylüyor. Kişiyi tanımlayan yan cümle, aktarılan görüş ve gelecekteki zaman ilişkisi birleşir.
Se avessi saputo che eri in città, ti avrei invitato a cena. Şehirde olduğunu bilseydim seni akşam yemeğine davet ederdim. Gerçekleşmemiş koşulun içinde bilginin içeriği yer alır.
Mi hanno assicurato che avrebbero risposto non appena avessero ricevuto i risultati. Sonuçları alır almaz yanıt vereceklerine dair bana güvence verdiler. Geçmişte verilen güvencenin içindeki sonraki olaylar anlatılır.
Pur sapendo che il percorso sarebbe stato lungo, abbiamo deciso di partire a piedi. Yolun uzun olacağını bilmemize rağmen yürüyerek yola çıkmaya karar verdik. Kısaltılmış karşıtlık yapısının öznesi ana cümleyle aynıdır.
Non so se accetterà, ma le spiegherò perché riteniamo che il progetto sia utile. Kabul edip etmeyeceğini bilmiyorum ama projenin neden yararlı olduğunu düşündüğümüzü ona açıklayacağım. Dolaylı soru, sıralı bağlama ve iç içe görüş aktarımı birlikte kullanılır.
La proposta, che avevamo già discusso a giugno, è stata approvata perché garantiva tempi più brevi. Haziranda zaten görüştüğümüz öneri, daha kısa süreler öngördüğü için onaylandı. Virgüllü bölüm ek bilgi, son bölüm gerekçe verir.

Sık Yapılan Hatalar

1. Koşul bölümünde yanlış kip kullanmak

  • Yanlış: Se avrei saputo che eri libero, ti avrei chiamato.
  • Doğru: Se avessi saputo che eri libero, ti avrei chiamato.
  • Anlamı: “Müsait olduğunu bilseydim seni arardım.”

Geçmişte gerçekleşmemiş bu koşulda se bölümünde congiuntivo trapassato kullanılır: avessi saputo. Sonuç bölümünde condizionale passato, yani avrei chiamato gelir. Ancak “se sonrasında asla condizionale olmaz” diye sınırsız bir kural çıkarmayın; dolaylı sorular farklıdır.

2. Bağlacın gerektirdiği kipi gözden kaçırmak

  • Yanlış: Benché il cliente aveva già pagato, il sistema segnalava un debito.
  • Doğru: Benché il cliente avesse già pagato, il sistema segnalava un debito.
  • Anlamı: “Müşteri zaten ödeme yapmış olmasına rağmen sistem borç gösteriyordu.”

Benché standart dilde congiuntivo ister. Ödemenin gerçekten yapılmış olması bu gerekliliği ortadan kaldırmaz. Buna karşılık anche se ile gerçek bir durumu anlatırken indicativo doğaldır: Anche se il cliente aveva già pagato… — “Müşteri zaten ödeme yapmış olsa da…”

3. Geçmişteki geleceği şimdiki koşul biçimiyle vermek

  • Yanlış: Ieri mi ha detto che arriverebbe oggi.
  • Doğru: Ieri mi ha detto che sarebbe arrivato oggi.
  • Anlamı: “Dün bana bugün geleceğini söyledi.”

Burada yalnızca dünkü konuşmadan sonra gerçekleşecek bir geliş aktarılmaktadır. Bu anlam için sarebbe arrivato gerekir. Arriverebbe başka bağlamlarda “gelirdi” gibi koşullu bir anlam taşıyabilir; dolayısıyla mesele yalnızca biçim değil, anlatılmak istenen zaman ilişkisidir.

4. Kısaltırken eylemi yapan kişiyi değiştirmek

  • Yanlış: Avendo finito la relazione, il direttore mi ha ringraziato.
  • Doğru: Dopo che ho finito la relazione, il direttore mi ha ringraziato.
  • Anlamı: “Raporu bitirdikten sonra müdür bana teşekkür etti.”

Yanlış örnek, raporu müdürün bitirdiği izlenimini verir. Raporu yazan kişi konuşansa bu yapı amaçlanan anlamı taşımaz. Türkçedeki “Raporu bitirince müdür bana teşekkür etti” cümlesinde bağlamdan anlaşılabilen özne değişimini İtalyancaya otomatik olarak taşımayın.

5. Özne ile yüklemi gereksiz virgülle ayırmak

  • Yanlış: La collega che coordina il progetto, ha chiesto una proroga.
  • Doğru: La collega che coordina il progetto ha chiesto una proroga.
  • Anlamı: “Projeyi koordine eden çalışma arkadaşımız ek süre istedi.”

Özne uzayınca nefes almak için virgül koyma isteği doğabilir. Ancak burada virgül, özne grubunu yükleminden ayırmaktadır. Ek bilgi veren ara bölüm kastediliyorsa iki virgül gerekir: La collega, che coordina il progetto, ha chiesto una proroga. — “Çalışma arkadaşımız, ki projeyi o koordine ediyor, ek süre istedi.” Bu ikinci cümlede koordinatörlük, kişiyi seçmek için değil, onun hakkında ek bilgi vermek için belirtilir.

Kullanım Notları

Ana mesajı sona bırakmak veya baştan vermek

Sonucu geciktiren kuruluşta önce koşullar ve gerekçeler sıralanır, temel yargı sonda gelir:

Benché i costi fossero aumentati, dato che il servizio era indispensabile, abbiamo confermato l'ordine.
“Maliyetler artmış olsa da hizmet vazgeçilmez olduğu için siparişi onayladık.”

Bu düzen, kararın dayanaklarını önce sunar. Ölçülü kullanıldığında gerekçeli ve dengeli bir anlatım yaratır. Ancak okur ana fiile ulaşana kadar çok fazla bilgiyi aklında tutmak zorunda kalmamalıdır.

Ana mesajla başlayan kuruluşta temel yargı önce gelir, açıklamalar ardından eklenir:

Abbiamo confermato l'ordine perché il servizio era indispensabile, anche se i costi erano aumentati.
“Hizmet vazgeçilmez olduğu için siparişi onayladık; gerçi maliyetler artmıştı.”

Bu düzen özellikle konuşmada ve bilgilendirme yazılarında daha kolay izlenebilir. Biri doğru, diğeri yanlış değildir; fark, okuru hangi bilgiye önce yönlendirdiğinizdir. Türkçede yüklemi sonda bekleme alışkanlığı, İtalyancada her ana fiili mümkün olduğunca geciktirmeniz gerektiği anlamına gelmez.

Resmiyet, uzunlukla aynı şey değildir

Qualora (“olması durumunda”), affinché (“…sın diye”) ve considerato che (“…olduğu göz önüne alınırsa”) gibi yapılar özellikle yazılı ve resmî metinlerde işe yarar. Günlük bir mesajda ise se (“eğer”) veya daha kısa bir açıklama daha doğal olabilir. Bir cümleye daha çok resmî bağlaç eklemek onu kendiliğinden daha iyi yapmaz.

Konuşmada kısa eklemeler ve yeniden başlama doğaldır. Yazıda ise gönderme zincirlerini kontrol edin: “O”, “bu” veya “bunu” anlamındaki ifadelerin hangi kişiye ya da düşünceye döndüğü belirsizse ilgili adı yeniden yazın.

İleri Düzey Kullanım

Dolaylı sorudaki se ile koşul bildiren se

Se hem “eğer” hem de “olup olmadığını” anlamı taşıyabilir:

Se fosse disponibile, lo inviteremmo.
“Müsait olsaydı onu davet ederdik.”

Mi chiedo se sarebbe disponibile ad aiutarci.
“Bize yardım etmeye istekli olup olmayacağını merak ediyorum.”

İlkinde koşul kurulur. İkincisinde bir sorunun içeriği aktarılır; sarebbe disponibile ihtiyatlı bir olasılık veya isteklilik sorusunu korur. Bu nedenle ikinci örnekte se sonrasında condizionale bulunması hata değildir.

Kavramın temel örneğinde de aynı ayrım vardır:

Quello che mi chiedo è se, qualora dovesse presentarsi l'occasione, saremmo pronti.
“Merak ettiğim şu: Fırsat doğacak olursa hazır olur muyduk?”

Burada se dolaylı soruyu açar; asıl koşulu qualora dovesse presentarsi l'occasione kurar. Saremmo pronti ise o koşulun sonucunu sorgular. İç içe yapıyı anlamak için aradaki koşulu geçici olarak çıkarabilirsiniz: Quello che mi chiedo è se saremmo pronti — “Merak ettiğim, hazır olup olmayacağımız.”

Aynı biçim, farklı görev

Che her kullanımda aynı işi yapmaz. İlgi cümlesi, bir adı tanımlayan veya onun hakkında ek bilgi veren yan cümledir. İçerik cümlesi ise ne düşünüldüğünü, söylendiğini veya bilindiğini belirtir.

Il documento che hai firmato conferma che hai ricevuto il pagamento.
“İmzaladığın belge, ödemeyi aldığını doğruluyor.”

İlk che, belgeyi tanımlayan ilgi cümlesini başlatır. İkinci che, doğrulanan bilginin içeriğini açar. Türkçede bunlar sırasıyla “imzaladığın” ve “aldığını” biçimleriyle karşılanır. Aynı İtalyanca sözcüğe her yerde aynı Türkçe eki veya karşılığı vermeye çalışmayın.

Olumsuzluğun hangi yargıya ait olduğunu koruyun

Olumsuzluğun kapsamı, “değil” veya “-me/-ma” anlamının hangi bölümü etkilediğidir. Katmanlar arttığında bu ayrım daha da önem kazanır:

Non ho detto che il progetto è inutile.
“Projenin yararsız olduğunu söylemedim.”

Ho detto che il progetto non è inutile.
“Projenin yararsız olmadığını söyledim.”

İlkinde söyleme eylemi reddedilir; ikincisinde projenin yararsızlığı reddedilir. Uzun cümleyi yeniden düzenlerken non sözcüğünü yanlış fiilin önüne taşımak düşünceyi değiştirebilir. Benzer şekilde solo (“yalnızca”) gibi sınırlayıcı sözcüklerin de hangi bilgiye bağlandığını kontrol edin.

İç içe yapıları gerektiğinde açın

Üst üste gelen ilgi cümleleri dil bilgisi bakımından doğru olsa da zor izlenebilir:

Ho parlato con la collega che segue il cliente che ha segnalato il problema.
“Sorunu bildiren müşteriyle ilgilenen çalışma arkadaşımla konuştum.”

Daha açık bir seçenek:

Un cliente ha segnalato un problema. Ho parlato con la collega che lo segue.
“Bir müşteri bir sorun bildirdi. Onunla ilgilenen çalışma arkadaşımla konuştum.”

İkinci anlatım, aynı ilişkileri daha az zihinsel yükle verir. Yazınızı gözden geçirirken “Kaç yan cümlem var?” sorusundan çok, “Okur her bağlantıyı ilk okuyuşta görebiliyor mu?” sorusunu sorun.

Çalışma Önerileri

  1. Bağlantı haritası çıkarın. Bir gazete yazısından uzun bir cümle seçin. Temel yargının altını çizin; her yan cümleden bağlı olduğu fiile veya ada bir ok çekin. Bağlantının üzerine “neden”, “zaman”, “içerik”, “koşul” gibi kısa bir Türkçe etiket yazın. Böylece sözcükleri çevirmeden yapıyı görmeye alışırsınız.
  2. Aynı düşünceyi iki düzende yazın. Önce kararı, sonra gerekçeleri verin; ardından gerekçeleri başa, kararı sona taşıyın. Her sürümü sesli okuyun. İkinci sürümde ana fiili unutuyorsanız bir ara bölümü çıkarın veya ayrı cümle yapın.
  3. Zaman çizgisiyle denetleyin. Aktarma içeren bir cümlede her olay için “Söylemeden önce mi, aynı anda mı, sonra mı?” sorusunu yanıtlayın. Ardından kişileri kontrol edin: Kısalttığınız her bölümde eylemi yapan kişi hâlâ aynı mı? Son kontrolde bağlaçları değil, anlamı Türkçeye aktarın; istemeden değiştirdiğiniz ilişkiyi böyle daha kolay fark edersiniz.

İlgili Kavramlar

  • Ön koşul: Zaman Uyumu — iç içe cümlelerde önceki, eş zamanlı ve sonraki olaylar için uygun fiil biçimini seçmenin temelidir.

Ön koşul

İtalyancada Zaman UyumuC1

Diğer C2 kavramları

Bu kavram diğer dillerde

Tüm dillerde karşılaştır