A1

Mạo từ a, an, the trong tiếng Anh

Articles

Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.

Ghi nhớ nhanh

Dùng a/an trước danh từ đếm được số ít khi chưa xác định người hay vật nào; chọn an trước âm nguyên âm, không phải cứ trước chữ cái nguyên âm. Dùng the khi người nghe có thể biết bạn đang nói đến người hay vật nào. Khi nói chung về cả một loại, danh từ số nhiều hoặc danh từ không đếm được thường không có mạo từ: I like dogs — Tôi thích chó.

Tổng quan

Mạo từ là từ nhỏ đứng trước danh từ, tức từ gọi tên người, vật, nơi chốn hoặc ý niệm. Trong tiếng Anh, a, an, the giúp người nghe hiểu bạn đang giới thiệu một đối tượng hay nhắc đến đối tượng đã xác định. Đây là kiến thức nền ở trình độ A1, xuất hiện ngay trong những câu nói về nghề nghiệp, đồ dùng và sinh hoạt hằng ngày.

Tiếng Việt không có một hệ thống mạo từ tương đương hoàn toàn. Ta có thể nói “Tôi mua sách” mà không nói rõ số lượng hay cuốn nào. Sang tiếng Anh, thường phải quyết định: I bought a book — Tôi mua một cuốn sách; hoặc I bought the book — Tôi mua cuốn sách mà hai bên biết. Vì vậy, đừng chỉ tìm một từ tiếng Việt để thay bằng một mạo từ tiếng Anh.

“A/an bằng một, the bằng cái đó” chỉ là cách nhớ ban đầu. She is an engineer nghĩa là “Cô ấy là kỹ sư”, không cần dịch thành “một kỹ sư” trong mọi tình huống. Ngược lại, the đôi khi không có từ nào tương ứng trong bản dịch tiếng Việt nhưng vẫn bắt buộc trong câu tiếng Anh.

Cách dùng và cách lựa chọn

Trước hết, xem danh từ thuộc loại nào

Danh từ đếm được là danh từ có thể đi với số lượng một, hai, ba: một chiếc xe, hai cuốn sách. Số ít chỉ một đối tượng; số nhiều chỉ từ hai đối tượng trở lên. Danh từ không đếm được chỉ những thứ tiếng Anh thường không đếm trực tiếp bằng từng đơn vị, như nước, thông tin hoặc lời khuyên.

Dạng danh từ Nghĩa Cách chọn mạo từ cơ bản
a book / the book một cuốn sách / cuốn sách đã xác định Danh từ đếm được số ít thường cần từ đứng trước
books / the books sách nói chung / những cuốn sách đã xác định Không dùng a/an với số nhiều
water / the water nước nói chung / phần nước đã xác định Không dùng a/an trực tiếp với nghĩa không đếm được

Trong câu thông thường, danh từ đếm được số ít không đứng một mình: I need a pen — Tôi cần một cây bút. Tuy nhiên, từ đứng trước không nhất thiết là mạo từ: my pen — bút của tôi; this pen — cây bút này. Không ghép thành the my pen hoặc a this pen.

Dùng a/an khi giới thiệu hoặc chưa xác định

A/an là mạo từ bất định: nó cho biết đây là một người hay vật thuộc một nhóm, nhưng chưa yêu cầu người nghe nhận ra chính xác đối tượng nào.

  • I have a car. — Tôi có một chiếc ô tô.
  • We need a taxi. — Chúng ta cần một chiếc taxi.
  • She is an engineer. — Cô ấy là kỹ sư.

Ở câu gọi taxi, điều quan trọng là có một chiếc taxi; chưa phải chiếc xe cụ thể nào. Ở câu nói nghề nghiệp, người nói xếp cô ấy vào nhóm kỹ sư. Vì vậy, trước nghề nghiệp là danh từ đếm được số ít thường có a/an.

A/an không đổi theo giới tính. Khi chuyển sang số nhiều, bỏ mạo từ này: They are engineers — Họ là kỹ sư.

Chọn a hay an bằng tai, không chỉ bằng mắt

Dùng a trước âm phụ âm và an trước âm nguyên âm. Nguyên âm là âm được phát ra khá thoáng, như âm đầu của “ô”; phụ âm có sự cản luồng hơi rõ hơn, như âm đầu của “ba”. Điều quyết định là cách phát âm từ đứng ngay sau mạo từ.

Cụm từ Nghĩa Vì sao chọn như vậy?
a car một chiếc ô tô Bắt đầu bằng âm phụ âm
an apple một quả táo Bắt đầu bằng âm nguyên âm
an hour một giờ Chữ h không được phát âm
a university một trường đại học Âm đầu giống âm đầu trong từ you, không phải nguyên âm
a useful tool một công cụ hữu ích Chọn theo âm đầu của useful
an old car một chiếc ô tô cũ Chọn theo âm đầu của old, không phải car

Tính từ, tức từ mô tả đặc điểm như cũ, mới, đẹp, có thể nằm giữa mạo từ và danh từ. Khi đó hãy nghe âm đầu của tính từ: a car nhưng an old car.

Với chữ viết tắt đọc từng chữ, cũng theo âm: an MRI scan — một lần chụp cộng hưởng từ, vì tên chữ M bắt đầu bằng âm nguyên âm; a USB cable — một dây cáp USB, vì tên chữ U bắt đầu bằng âm như trong you. Không cần học thuộc riêng một quy tắc cho chữ viết tắt.

Dùng the khi người nghe nhận ra đối tượng

The là mạo từ xác định: người nói cho rằng người nghe có đủ thông tin để biết đang nói đến ai hoặc cái gì. Thông tin ấy có thể đến từ câu trước, tình huống trước mắt hoặc phần mô tả đi kèm.

Đã nhắc đến trước đó:

I bought a book. The book is about cooking. — Tôi mua một cuốn sách. Cuốn sách ấy nói về nấu ăn.

Lần đầu giới thiệu dùng a; lần sau nói về chính cuốn đó dùng the.

Cùng biết qua hoàn cảnh:

Please close the door. — Làm ơn đóng cửa lại.

Không cần nhắc đến cửa từ trước nếu hai người đều hiểu đó là cánh cửa nào. Vì vậy, “lần đầu luôn dùng a/an” không phải quy tắc tuyệt đối.

Được xác định bằng phần mô tả:

The book on your desk is mine. — Cuốn sách trên bàn của bạn là của tôi.

Phần “trên bàn của bạn” giúp xác định cuốn sách. Tuy nhiên, có phần mô tả không tự động dẫn đến the: I need a book about cooking — Tôi cần một cuốn sách về nấu ăn, cuốn nào phù hợp cũng được.

The dùng được với danh từ số ít, số nhiều và không đếm được: the car — chiếc xe ấy; the cars outside — những chiếc xe bên ngoài; the water in this bottle — nước trong chai này. Bản thân mạo từ không đổi dạng.

Khi nào không dùng mạo từ?

Không dùng mạo từ khi nói chung bằng danh từ số nhiều hoặc danh từ không đếm được:

  • Dogs need exercise. — Chó cần vận động.
  • Water is essential. — Nước rất thiết yếu.

Đối chiếu với một nhóm hoặc một lượng đã xác định:

  • The dogs next door are noisy. — Mấy con chó nhà bên rất ồn.
  • The water in the kettle is hot. — Nước trong ấm đang nóng.

Tiếng Việt đôi khi dùng “những” trong câu nói chung, nhưng không vì thế mà tiếng Anh cần the. Câu hỏi hữu ích hơn là: “Mình đang nói về cả loại hay một nhóm mà người nghe nhận ra?”

Ví dụ trong ngữ cảnh

Các bản dịch dưới đây ưu tiên cách nói tự nhiên trong tiếng Việt, nên không phải mạo từ nào cũng được dịch thành một từ riêng.

Tiếng Anh Tiếng Việt Điểm cần chú ý
I have a car. Tôi có một chiếc ô tô. Giới thiệu một vật
The book is on the table. Cuốn sách ở trên bàn. Hai đồ vật đã xác định trong ngữ cảnh
She is an engineer. Cô ấy là kỹ sư. Nghề nghiệp số ít cần a/an
I like dogs. Tôi thích chó. Nói chung về một loài
We waited for an hour. Chúng tôi đợi một giờ. Chữ h không được phát âm
My brother studies at a university in Hanoi. Anh trai tôi học tại một trường đại học ở Hà Nội. Chọn a theo âm đầu
I saw a cat. The cat followed me home. Tôi thấy một con mèo. Con mèo ấy theo tôi về nhà. Chuyển từ giới thiệu sang nhắc lại
Can you open the window? Bạn mở cửa sổ giúp tôi được không? Ngữ cảnh cho biết cửa sổ nào
Children need sleep. Trẻ em cần ngủ đủ giấc. Nói chung, không thêm the
The children in this room are tired. Những đứa trẻ trong phòng này đang mệt. Một nhóm đã xác định
I need some advice. Tôi cần một vài lời khuyên. Không dùng a với advice
The advice you gave me was useful. Lời khuyên bạn cho tôi rất hữu ích. Xác định lời khuyên nào
This is an interesting question. Đây là một câu hỏi thú vị. Chọn an theo âm đầu của tính từ
We had breakfast at home. Chúng tôi ăn sáng ở nhà. Tên bữa ăn trong cách nói thông thường không có mạo từ

Những lỗi thường gặp

1. Bỏ mạo từ trước danh từ đếm được số ít

  • Sai: She is teacher.
  • Đúng: She is a teacher. — Cô ấy là giáo viên.
  • Vì sao: Tiếng Việt không bắt buộc nói “một giáo viên”, nhưng tiếng Anh thường cần a/an trước tên nghề nghiệp số ít.

2. Chọn an chỉ vì nhìn thấy chữ cái nguyên âm

  • Sai: He studies at an university.
  • Đúng: He studies at a university. — Anh ấy học tại một trường đại học.
  • Vì sao: Âm đầu mới quyết định. Ngược lại, an hour — một giờ — dùng an dù chữ đầu là h.

3. Thêm the khi nói về cả một loại

  • Sai trong ý nói chung: I like the dogs.
  • Đúng với ý đó: I like dogs. — Tôi thích chó.
  • Vì sao: Có the, câu thường mang nghĩa “Tôi thích những con chó ấy”. Câu có the không sai ngữ pháp; nó chỉ không diễn đạt ý chung đang cần.

4. Dùng a/an với từ không đếm được

  • Sai: Can you give me an advice?
  • Đúng: Can you give me some advice? — Bạn cho tôi vài lời khuyên được không?
  • Vì sao: Advice không đếm trực tiếp trong tiếng Anh. Muốn nói một lời khuyên, dùng a piece of advice. Cách chia đơn vị của tiếng Việt không phải lúc nào cũng áp dụng được cho tiếng Anh.

5. Dùng chồng mạo từ với từ chỉ sở hữu

  • Sai: The my bag is here.
  • Đúng: My bag is here. — Túi của tôi ở đây.
  • Vì sao: My đã cho biết quan hệ sở hữu; không đặt the trước nó. Tương tự, this bag — chiếc túi này — không đi với a hay the ở trước.

6. Cho rằng chưa nhắc đến thì không được dùng the

  • Không phù hợp khi chỉ đúng cánh cửa trước mặt: Please close a door.
  • Phù hợp: Please close the door. — Làm ơn đóng cửa lại.
  • Vì sao: Hai bên có thể xác định đối tượng nhờ hoàn cảnh. Câu dùng a gợi ý đóng một cánh cửa nào đó, không nhất thiết cánh cửa đang được hiểu ngầm.

Lưu ý khi sử dụng

Không cần dịch từng mạo từ

The sun is bright today có thể dịch tự nhiên là “Hôm nay nắng chói”, không phải “Cái mặt trời đó hôm nay sáng”. Với những đối tượng được hiểu là duy nhất trong ngữ cảnh thông thường, như mặt trời, thường dùng the. “Duy nhất” ở đây là trong phạm vi đang nói, không phải lúc nào cũng là duy nhất trên toàn thế giới: the kitchen — nhà bếp — có thể là bếp của căn nhà đang ở.

Phát âm the và dạng nhấn mạnh

Trong lời nói thông thường, the thường đọc là /ðə/ trước âm phụ âm và /ði/ trước âm nguyên âm. Chẳng hạn, the book — cuốn sách — thường có /ðə/, còn the apple — quả táo — thường có /ði/. Ký hiệu /ð/ chỉ âm đầu tạo bằng cách đặt nhẹ đầu lưỡi giữa hai hàm răng và phát ra tiếng.

Khi nhấn mạnh, người nói có thể đọc the là /ðiː/. Đây là điểm để nhận biết khi nghe, không làm thay đổi cách viết. A/an cũng thường được đọc nhẹ; không cần nhấn mạnh chúng trong mọi câu.

Mở rộng: những trường hợp học sau A1

Bạn chưa cần dùng thành thạo mọi trường hợp dưới đây ngay. Trước hết hãy nắm chắc ba lựa chọn: một đối tượng chưa xác định, đối tượng đã xác định, hoặc cả loại nói chung.

Tên riêng và địa danh

Tên riêng là tên dùng để gọi một người, nơi chốn hoặc tổ chức cụ thể. Phần lớn tên người, thành phố và quốc gia không có mạo từ: Lan lives in Vietnam — Lan sống ở Việt Nam; Paris is beautiful — Paris rất đẹp.

Tuy vậy, có những tên quốc gia đi với the, như the United States — Hoa Kỳ, the United Kingdom — Vương quốc Anh và the Netherlands — Hà Lan. Tên sông, biển và đại dương cũng thường dùng the: the Mekong — sông Mê Kông. Tên một ngọn núi riêng lẻ thường không có mạo từ, như Mount Everest — đỉnh Everest; tên dãy núi thường có, như the Alps — dãy An-pơ. Với tên khách sạn, trường học hoặc tổ chức, nên tra cả tên đầy đủ thay vì đoán từ một quy tắc duy nhất.

Bữa ăn, ngôn ngữ và hoạt động quen thuộc

Tên bữa ăn thường không có mạo từ: We had lunch at noon — Chúng tôi ăn trưa lúc mười hai giờ. Nhưng có thể dùng a/an khi mô tả một bữa cụ thể: We had a lovely lunch — Chúng tôi có một bữa trưa rất ngon miệng. Dùng the khi xác định bữa nào: The lunch you prepared was delicious — Bữa trưa bạn chuẩn bị rất ngon.

Tên ngôn ngữ và môn thể thao thường không có mạo từ: She speaks English — Cô ấy nói tiếng Anh; He plays football — Anh ấy chơi bóng đá. Trong cách nói quen thuộc về chơi nhạc cụ, thường gặp the: She plays the piano — Cô ấy chơi đàn piano. Đây là các mẫu nên học theo cụm.

Đi học khác với đến một tòa nhà

My son goes to school — Con trai tôi đi học — nói về hoạt động học tập. I went to the school to meet his teacher — Tôi đến trường của con để gặp giáo viên — xác định một địa điểm cụ thể.

Những cụm như at school — đang ở trường để học; in bed — đang nằm trên giường; at work — đang làm việc — thường không có mạo từ. Không nên từ đó suy ra rằng mọi nơi chốn sau một từ chỉ vị trí đều bỏ mạo từ.

Có khác biệt vùng miền: người Anh thường nói in hospital khi một người đang nằm viện điều trị; người Mỹ thường nói in the hospital trong cùng tình huống. Cả hai đều có thể đúng theo biến thể đang dùng.

Một từ có thể đổi cách đếm theo nghĩa

Coffee thường không đếm được khi nói về đồ uống nói chung: I like coffee — Tôi thích cà phê. Nhưng Two coffees, please — Cho tôi hai ly cà phê — dùng cách đếm theo suất phục vụ. A coffee có thể hiểu là một ly cà phê, chứ không phải mọi chất lỏng đều tự do đi với a.

Tương tự, chicken có thể là thịt gà, còn a chicken là một con gà. Khi gặp cách dùng lạ, hãy kiểm tra nghĩa trong ngữ cảnh trước khi kết luận rằng quy tắc mạo từ bị phá vỡ.

Nói về một loài bằng danh từ số ít

Cách dễ và linh hoạt nhất cho người mới học vẫn là số nhiều không mạo từ: Tigers are dangerous — Hổ nguy hiểm. Trong văn bản mô tả loài, có thể gặp The tiger is an endangered species — Hổ là một loài có nguy cơ tuyệt chủng. Ở đây the tiger đại diện cho cả loài, không phải một con hổ đã nhắc đến.

A/an cũng có thể nêu một thành viên đại diện: A tiger is a powerful animal — Hổ là loài vật khỏe mạnh. Các cách này không thay thế tự do trong mọi câu. Để nói sở thích chung, hãy giữ cách tự nhiên I like tigers — Tôi thích hổ.

So sánh và các cụm mở rộng

So sánh nhất, tức cách nói một người hay vật đứng đầu trong nhóm về một đặc điểm, thường đi với the: This is the cheapest option — Đây là phương án rẻ nhất. Nhưng nếu đã có từ sở hữu thì không thêm the: my best friend — người bạn thân nhất của tôi.

The còn xuất hiện khi một tính từ gọi chung một nhóm người: the rich — người giàu; the elderly — người cao tuổi. Đây không phải mẫu để tùy ý áp dụng cho mọi tính từ. Ngoài ra, a/an có thể mang nghĩa “mỗi” trong twice a week — hai lần mỗi tuần, hoặc five dollars a kilo — năm đô la một ký.

Trong tiêu đề báo và ghi chú ngắn, đôi khi mạo từ bị lược bỏ để tiết kiệm chỗ. Đừng lấy lối viết rút gọn ấy làm mẫu cho câu hoàn chỉnh trong thư từ hoặc hội thoại.

Gợi ý luyện tập

  1. Kể một chuyện hai câu. Giới thiệu một đồ vật bằng a/an, rồi nhắc lại bằng the: I bought a lamp. The lamp is beside my bed. — Tôi mua một chiếc đèn. Chiếc đèn ở cạnh giường tôi. Sau đó thử với đồ vật thật trong nhà.
  2. Kiểm tra từng danh từ khi viết. Hỏi ba câu: Có đếm được không? Đang ở số ít hay số nhiều? Người nghe có biết đối tượng nào không? Cuối cùng mới chọn a/an, the, không mạo từ hoặc từ khác như my.
  3. Đọc thành tiếng cả cụm. Luyện an apple — một quả táo; an hour — một giờ; a university — một trường đại học; an old house — một ngôi nhà cũ. Nghe âm ngay sau mạo từ, thay vì chỉ nhìn chữ đầu.

Kiến thức liên quan

  • Từ chỉ định this, that, these, those — học cách chỉ rõ người hoặc vật ở gần, ở xa; phân biệt “cuốn sách đã xác định” với “cuốn sách này” và tránh dùng chồng từ chỉ định với mạo từ.

Các khái niệm xây dựng trên khái niệm này

Thêm khái niệm A1

Khái niệm này trong các ngôn ngữ khác

So sánh qua tất cả ngôn ngữ