A1

Thứ, tháng và ngày tháng trong tiếng Anh

Days and Months

Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.

Ghi nhớ nhanh

Tên thứ và tên tháng trong tiếng Anh luôn viết hoa chữ đầu: Monday (thứ Hai), July (tháng Bảy). Dùng on với thứ hoặc ngày cụ thể, như on Friday (vào thứ Sáu), và in với tháng, như in July (vào tháng Bảy). Ngày 15 tháng 5 thường viết 15 May theo cách Anh hoặc May 15 theo cách Mỹ; khi đọc phần ngày, dùng số thứ tự: the fifteenth of May hoặc May fifteenth.

Tổng quan

Biết nói ngày tháng giúp bạn xác nhận lịch làm việc, đặt vé, khai ngày sinh và đọc hạn nộp hồ sơ. Đây là kiến thức cơ bản ở trình độ A1, nhưng ngay cả người đã học lâu vẫn có thể hiểu nhầm một ngày viết toàn bằng số. Vì vậy, cần học cả tên gọi, cách dùng trong câu và cách kiểm tra thông tin trên giấy tờ.

Người Việt có thể thấy phần tháng khá khác: tiếng Việt thường gọi theo số, còn tiếng Anh dùng tên riêng. Thứ cũng vậy: không thể suy tên tiếng Anh từ cách đếm “thứ Hai, thứ Ba”. Ngoài ra, từ “vào” trong tiếng Việt không tương ứng với một từ tiếng Anh duy nhất: “vào thứ Sáu” dùng on, nhưng “vào tháng Bảy” dùng in.

Bạn có thể học trước ba việc: nhớ bảy thứ và mười hai tháng, viết hoa đúng, rồi phân biệt on với in. Phần đọc năm, cách ghi khoảng thời gian và những cách nói dễ gây hiểu nhầm được tách ở cuối để tra cứu khi cần.

Cách dùng và quy tắc

Bảy ngày trong tuần

Tiếng Anh Tiếng Việt
Monday thứ Hai
Tuesday thứ Ba
Wednesday thứ Tư
Thursday thứ Năm
Friday thứ Sáu
Saturday thứ Bảy
Sunday Chủ nhật

Chữ đầu phải viết hoa dù tên thứ nằm giữa câu: We meet on Monday. — “Chúng tôi gặp nhau vào thứ Hai.” Từ day nghĩa là “ngày” thì không tự động viết hoa: Have a nice day! — “Chúc bạn một ngày tốt lành!”

Khi học phát âm, chú ý Tuesday và Thursday: đây là hai ngày khác nhau, dễ nghe nhầm nếu chỉ nhớ gần đúng âm đầu. Với Wednesday, cách phát âm thông dụng không đọc đầy đủ từng phần như cách viết có thể khiến bạn đoán. Nên nghe từ điển có âm thanh thay vì tự ghi cách đọc bằng chữ Việt.

Mười hai tháng

Tiếng Anh Tiếng Việt
January tháng Một
February tháng Hai
March tháng Ba
April tháng Tư
May tháng Năm
June tháng Sáu
July tháng Bảy
August tháng Tám
September tháng Chín
October tháng Mười
November tháng Mười Một
December tháng Mười Hai

Tên tháng cũng luôn viết hoa: We travel in August. — “Chúng tôi đi du lịch vào tháng Tám.” Không cần thêm từ month vào trước tên tháng. Cụm in July đã có nghĩa “vào tháng Bảy”.

Những tên này chỉ tháng theo lịch dương trong cách dùng thông thường. Chẳng hạn, January không có nghĩa là tháng Giêng âm lịch. Nếu đang nói về một dịp theo âm lịch, cần nêu rõ loại lịch và kiểm tra ngày tương ứng.

Chọn giới từ theo độ cụ thể của thời gian

Giới từ là từ đứng trước một cụm để chỉ quan hệ, chẳng hạn thời gian hoặc nơi chốn. Với chủ đề này, hãy học theo cả cụm thay vì dịch riêng từ “vào”.

Cụm tiếng Anh Nghĩa Cách chọn
on Friday vào thứ Sáu Một thứ trong tuần
on 15 May vào ngày 15 tháng 5 Một ngày cụ thể
on July 4th vào ngày 4 tháng 7 Một ngày cụ thể theo cách ghi Mỹ
in July vào tháng Bảy Chỉ nêu tháng
in July 2027 vào tháng Bảy năm 2027 Tháng kèm năm, chưa nêu ngày
in 2027 vào năm 2027 Chỉ nêu năm
at nine lúc chín giờ Một giờ cụ thể

Có thêm tháng không làm thay đổi quy tắc nếu cụm đã chỉ một ngày: on 15 May, không phải in 15 May. Ngược lại, in May chỉ khoảng thời gian trong tháng, không xác định ngày nào.

Nếu thứ đi kèm một buổi trong ngày, vẫn dùng on: on Monday morning — “vào sáng thứ Hai”. So sánh với in the morning — “vào buổi sáng”, khi không nêu ngày cụ thể.

Viết ngày theo cách Anh và cách Mỹ

Hai kiểu dưới đây đều thông dụng. Khác biệt quan trọng nhất là vị trí của tháng, không phải việc có đuôi -th hay không.

Cách viết Nghĩa Quy ước thường gặp
15 May 2027 ngày 15 tháng 5 năm 2027 Cách Anh: ngày–tháng–năm
15th May 2027 ngày 15 tháng 5 năm 2027 Cách Anh, có đuôi số thứ tự
May 15, 2027 ngày 15 tháng 5 năm 2027 Cách Mỹ: tháng–ngày–năm
May 15th, 2027 ngày 15 tháng 5 năm 2027 Cách Mỹ, có đuôi số thứ tự

Trong văn bản hành chính, thư công việc và nhiều quy chuẩn biên tập, người ta thường bỏ đuôi số thứ tự: 15 May, May 15. Các dạng 15th May, May 15th vẫn xuất hiện trong thư từ và cách viết thông thường. Hãy theo mẫu của đơn vị tiếp nhận nếu họ có yêu cầu riêng.

Cách Mỹ thường có dấu phẩy giữa ngày và năm: May 15, 2027. Cách Anh 15 May 2027 thường không có dấu phẩy ở vị trí đó.

Đọc ngày bằng số thứ tự

Số thứ tự là số cho biết vị trí như “thứ nhất, thứ hai”, khác với số đếm “một, hai”. Trong ngày tháng tiếng Anh, ngày 1 đọc là first, không phải one, dù trên giấy chỉ viết 1.

Ngày và cách đọc Nghĩa trong ngày tháng
1st — first ngày 1
2nd — second ngày 2
3rd — third ngày 3
4th — fourth ngày 4
5th — fifth ngày 5
6th — sixth ngày 6
7th — seventh ngày 7
8th — eighth ngày 8
9th — ninth ngày 9
10th — tenth ngày 10
11th — eleventh ngày 11
12th — twelfth ngày 12
13th — thirteenth ngày 13
14th — fourteenth ngày 14
15th — fifteenth ngày 15
16th — sixteenth ngày 16
17th — seventeenth ngày 17
18th — eighteenth ngày 18
19th — nineteenth ngày 19
20th — twentieth ngày 20
21st — twenty-first ngày 21
22nd — twenty-second ngày 22
23rd — twenty-third ngày 23
24th — twenty-fourth ngày 24
25th — twenty-fifth ngày 25
26th — twenty-sixth ngày 26
27th — twenty-seventh ngày 27
28th — twenty-eighth ngày 28
29th — twenty-ninth ngày 29
30th — thirtieth ngày 30
31st — thirty-first ngày 31

Phần lớn ngày có đuôi -th. Những ngày kết thúc bằng 1, 2, 3 thường dùng -st, -nd, -rd, nhưng 11th, 12th, 13th là ngoại lệ cần nhớ. Vì vậy viết 21st nhưng 11th, không viết 11st.

Có hai cách đọc hữu ích:

  • 15 May → the fifteenth of May — ngày 15 tháng 5.
  • May 15 → May fifteenth — ngày 15 tháng 5.

Trong cách đọc thứ nhất, the và of thường được nói ra dù không xuất hiện trên giấy. Đừng thêm chúng máy móc vào mọi ngày viết: 15 May tự nó đã là một cách ghi đầy đủ, chuẩn mực.

Ví dụ trong ngữ cảnh

Các câu sau dùng trong trao đổi lịch hẹn, ngày sinh và công việc. Hãy chú ý cụm thời gian thay vì cố học thuộc cả câu.

Tiếng Anh Tiếng Việt Điểm cần chú ý
What day is it today? Hôm nay là thứ mấy? Hỏi thứ trong tuần
It's Wednesday. Hôm nay là thứ Tư. Tên thứ viết hoa
What's the date today? Hôm nay là ngày bao nhiêu? Hỏi ngày tháng
It's the third of June. Hôm nay là ngày 3 tháng 6. Đọc ngày bằng số thứ tự
Are you free on Friday? Bạn có rảnh vào thứ Sáu không? Hỏi về một ngày cụ thể
My birthday is on July 4th. Sinh nhật tôi là ngày 4 tháng 7. Ngày theo cách ghi Mỹ
The appointment is on 15 May. Lịch hẹn là ngày 15 tháng 5. Ngày theo cách ghi Anh
The course starts in September. Khóa học bắt đầu vào tháng Chín. Chỉ nêu tháng
We moved here in January 2025. Chúng tôi chuyển đến đây vào tháng Một năm 2025. Tháng và năm dùng cùng giới từ
I have a meeting on Monday morning. Tôi có cuộc họp vào sáng thứ Hai. Buổi gắn với một thứ cụ thể
I work from Monday to Friday. Tôi làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu. Nêu khoảng ngày
We have dinner together on Sundays. Chúng tôi cùng ăn tối vào các ngày Chủ nhật. Thói quen lặp lại
I'll call you next Tuesday. Tôi sẽ gọi cho bạn vào thứ Ba tới. Không thêm giới từ trước cụm này
Please send the form by 30 April. Vui lòng gửi biểu mẫu chậm nhất vào ngày 30 tháng 4. Nêu hạn chót, không chỉ ngày diễn ra

Những lỗi thường gặp

1. Viết thường tên thứ hoặc tên tháng

  • Sai: The course starts in september.
  • Đúng: The course starts in September. — Khóa học bắt đầu vào tháng Chín.
  • Vì sao: Tên tháng và tên thứ trong tiếng Anh luôn có chữ đầu viết hoa, kể cả ở giữa câu. Không nên chuyển nguyên thói quen viết “tháng chín” trong tiếng Việt sang tiếng Anh.

2. Dùng cùng một giới từ cho mọi cụm có nghĩa “vào”

  • Sai: I'll see you in Friday.
  • Đúng: I'll see you on Friday. — Hẹn gặp bạn vào thứ Sáu.
  • Vì sao: Thứ hoặc ngày cụ thể dùng on; tháng hoặc năm dùng in. Hãy ghi nhớ cả cụm on Friday, in July, thay vì học một phép dịch duy nhất cho từ “vào”.

3. Thêm giới từ trước cụm có “tới”, “trước”, “này”, “mỗi”

  • Sai: The meeting is on next Monday.
  • Đúng: The meeting is next Monday. — Cuộc họp diễn ra vào thứ Hai tới.
  • Vì sao: Trong cụm chỉ thời gian thông thường, không thêm on/in trước next, last, this, every: next Monday — thứ Hai tới; last July — tháng Bảy năm ngoái; this Friday — thứ Sáu này; every Sunday — mỗi Chủ nhật.

4. Gắn đuôi số thứ tự sai

  • Sai: My birthday is on June 22th.
  • Đúng: My birthday is on June 22nd. — Sinh nhật tôi là ngày 22 tháng 6.
  • Vì sao: Ngày 22 đọc là twenty-second. Ngược lại, ngày 12 là 12th, không phải 12nd. Khi không cần đuôi, bạn cũng có thể viết June 22 và vẫn đọc bằng số thứ tự.

5. Dùng câu hỏi về thứ khi cần hỏi ngày tháng

  • Dễ gây hiểu nhầm: What day is it today? khi bạn muốn điền ngày trên biểu mẫu.
  • Rõ hơn: What's the date today? — Hôm nay là ngày bao nhiêu?
  • Vì sao: Câu hỏi với day thường được hiểu là hỏi thứ, còn câu hỏi với date hỏi ngày tháng. Trong hội thoại, ngữ cảnh đôi khi khiến chúng gần nghĩa nhau, nhưng người mới học nên giữ sự phân biệt này.

6. Mặc định mọi ngày viết bằng số đều theo thứ tự Việt Nam

  • Cách hiểu dễ sai: Thấy 04/07/2027 và luôn hiểu là ngày 4 tháng 7.
  • Cách ghi rõ: 4 July 2027 hoặc July 4, 2027 — ngày 4 tháng 7 năm 2027.
  • Vì sao: Theo quy ước Mỹ, 04/07/2027 là ngày 7 tháng 4. Chuỗi số này không sai; sai ở chỗ mặc định người viết dùng cùng quy ước với mình.

Lưu ý khi sử dụng thực tế

Ngày viết toàn bằng số và biểu mẫu

Trên biểu mẫu, DD/MM/YYYY yêu cầu ngày–tháng–năm, còn MM/DD/YYYY yêu cầu tháng–ngày–năm. YYYY-MM-DD là năm–tháng–ngày; chẳng hạn 2027-07-04 chỉ ngày 4 tháng 7 năm 2027. Hãy đọc hướng dẫn trước khi điền, nhất là khi khai ngày sinh hoặc đặt vé quốc tế.

Trong thư gửi người ở nhiều quốc gia, viết tên tháng bằng chữ thường rõ hơn kiểu 04/07. Cách 4 July 2027 vừa ngắn vừa tránh được việc đổi chỗ ngày và tháng.

Tên viết tắt trên lịch

Lịch và bảng giờ thường viết tắt thứ thành Mon, Tue, Wed, Thu, Fri, Sat, Sun. Các dạng này lần lượt tương ứng với thứ Hai đến Chủ nhật. Tên tháng thường được rút gọn như Jan (tháng Một), Feb (tháng Hai), Sep hoặc Sept (tháng Chín), Dec (tháng Mười Hai); May vốn đã ngắn nên thường giữ nguyên.

Có tài liệu thêm dấu chấm sau từ viết tắt, có tài liệu không. Người mới học nên viết đầy đủ trong thư từ; khi dùng mẫu có sẵn thì giữ nhất quán với mẫu. Cũng đừng đoán thứ chỉ từ vị trí cột: nhiều lịch bắt đầu bằng thứ Hai, nhưng nhiều lịch khác bắt đầu bằng Chủ nhật.

Cuối tuần trong cách Anh và cách Mỹ

At the weekend thường gặp trong tiếng Anh–Anh, còn on the weekend thường gặp trong tiếng Anh–Mỹ. Cả hai đều có thể mang nghĩa “vào cuối tuần”. Đây là một khác biệt về thói quen dùng từ; không nên lấy nó làm lý do thay on Monday bằng at Monday.

Mở rộng: những điểm chưa cần học thuộc ngay

Một ngày cụ thể và ngày lặp lại

On Mondays có nghĩa “vào các ngày thứ Hai”, thường diễn tả lịch đều đặn. Đuôi -s ở đây tạo dạng số nhiều, tức là nói đến nhiều ngày thứ Hai, không phải một ngày duy nhất.

  • The shop is closed on Mondays. — Cửa hàng đóng cửa vào các ngày thứ Hai.
  • The shop is closed on Monday. — Cửa hàng đóng cửa vào thứ Hai.

Câu thứ hai có thể nói về thứ Hai sắp tới hoặc lịch thường lệ, tùy ngữ cảnh. Muốn nhấn mạnh sự lặp lại, every Monday — “mỗi thứ Hai” — là cách rõ ràng; không thêm on trước cụm này.

Trong hội thoại, nhất là tiếng Anh–Mỹ, đôi khi bỏ on: See you Friday! — “Hẹn gặp bạn thứ Sáu!” Đây là cách nói tự nhiên, không phải quy tắc bắt buộc. Khi mới học hoặc viết thư công việc, cứ dùng on Friday.

Đừng chỉ dựa vào “thứ Sáu tới” khi cần chốt lịch

This Friday thường chỉ thứ Sáu này hoặc thứ Sáu gần nhất trong ngữ cảnh. Next Friday có thể được hiểu khác nhau: có người nghĩ đến thứ Sáu gần nhất, có người hiểu là thứ Sáu của tuần tiếp theo. Không có một phép dịch sang tiếng Việt bảo đảm xóa hết sự mơ hồ đó.

Khi lịch hẹn quan trọng, xác nhận bằng ngày cụ thể: Do you mean Friday, 14 May? — “Ý bạn là thứ Sáu, ngày 14 tháng 5 phải không?” Nếu ghi cả thứ lẫn ngày, nhớ kiểm tra chúng khớp nhau trên lịch.

Phân biệt ngày diễn ra với hạn chót và thời gian kéo dài

  • The meeting is on Friday. — Cuộc họp diễn ra vào thứ Sáu.
  • Please reply by Friday. — Vui lòng trả lời chậm nhất vào thứ Sáu.
  • I'm away until Friday. — Tôi đi vắng cho đến thứ Sáu.
  • The office is open from Monday to Friday. — Văn phòng mở cửa từ thứ Hai đến thứ Sáu.

By nói về hạn chót: có thể hoàn thành sớm hơn. Until nói về một trạng thái hoặc hoạt động kéo dài đến mốc đó. Với hạn nộp có tính ràng buộc, chỉ ghi ngày đôi khi chưa đủ; nên xác nhận cả giờ và múi giờ. Cách diễn đạt “đến thứ Sáu” cũng có thể cần làm rõ xem dịch vụ có hoạt động trong ngày thứ Sáu hay không.

Đọc năm

Năm không đọc bằng số thứ tự như phần ngày. Một số cách đọc thường gặp:

Năm và cách đọc Nghĩa
1998 — nineteen ninety-eight năm 1998
2000 — two thousand năm 2000
2005 — two thousand and five / two thousand five năm 2005
2027 — twenty twenty-seven / two thousand and twenty-seven năm 2027

Với các năm từ 2000 trở đi, bạn sẽ nghe nhiều biến thể. Tiếng Anh–Mỹ thường bỏ and trong cách đọc đầy đủ, chẳng hạn two thousand twenty-seven cũng là năm 2027. Ở giai đoạn đầu, chọn một cách đọc rõ ràng rồi luyện nghe để nhận ra các cách còn lại.

Tên thứ làm thành phần bổ nghĩa

Trong a Monday meeting — “một cuộc họp vào thứ Hai” — tên thứ đứng trước từ chỉ sự việc để bổ sung thông tin. Không dùng on ngay bên trong cụm này. Tuy nhiên, a meeting on Monday — “một cuộc họp vào thứ Hai” — thường là cách dễ dùng hơn cho người mới học.

Tương tự, the July schedule nghĩa là “lịch tháng Bảy”. Dù nằm trong cụm như vậy, Monday và July vẫn viết hoa.

Gợi ý luyện tập

  1. Tự lập lịch một tuần. Viết ba việc thật bằng tên thứ đầy đủ: I study English on Tuesday. — “Tôi học tiếng Anh vào thứ Ba.” Sau đó chuyển một việc thành thói quen bằng every Tuesday — “mỗi thứ Ba”. Kiểm tra xem bạn có bỏ giới từ đúng chỗ không.
  2. Đổi cách ghi cùng một ngày. Lấy ngày sinh hoặc ngày hẹn, viết theo hai kiểu, chẳng hạn 21 August 2027 và August 21, 2027 đều là ngày 21 tháng 8 năm 2027. Đọc thành tiếng theo cả hai thứ tự; chú ý twenty-first, không đọc phần ngày bằng số đếm.
  3. Luyện xác nhận thay vì đoán. Chọn vài ngày có thể gây nhầm như 05/06, rồi viết lại bằng tên tháng sau khi xác định quy ước. Tập hỏi Do you mean 5 June? — “Ý bạn là ngày 5 tháng 6 phải không?” Thói quen này hữu ích hơn việc cố đoán người gửi ở nước nào.

Kiến thức liên quan

  • Số đếm — học cách nói số để đọc năm và điền thông tin.
  • Số thứ tự — luyện các dạng dùng khi đọc ngày, đặc biệt ngày 1, 2, 3 và các ngày từ 21 trở đi.
  • Giới từ chỉ thời gian — mở rộng cách dùng các từ chỉ thời điểm, khoảng thời gian và hạn chót.
  • Từ để hỏi — luyện hỏi thứ, ngày và thời gian để xác nhận lịch hẹn.

Thêm khái niệm A1

Khái niệm này trong các ngôn ngữ khác

So sánh qua tất cả ngôn ngữ