Giới từ chỉ nơi chốn trong tiếng Anh
Prepositions of Place
Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.
Nắm nhanh
In thường chỉ vị trí bên trong một không gian hoặc khu vực; on chỉ vị trí trên một bề mặt; at coi địa điểm như một điểm đến, điểm hẹn hoặc nơi diễn ra hoạt động. Để nói rõ vị trí tương đối, dùng under (dưới), behind (phía sau), in front of (phía trước), next to (ngay cạnh) và between (giữa các mốc được xác định). Chẳng hạn, The cat is under the table. nghĩa là “Con mèo ở dưới bàn”.
Tổng quan
Giới từ chỉ nơi chốn là từ hoặc nhóm từ nối người, vật với địa điểm của chúng. Trong The keys are in my bag. — “Chìa khóa ở trong túi tôi”, in cho biết quan hệ giữa chìa khóa và chiếc túi. Đây là kiến thức nền tảng ở trình độ A1, dùng khi tìm đồ, mô tả căn phòng, hẹn gặp hoặc hỏi đường.
Tiếng Việt thường chỉ cần nói “ở ga”, “ở Hà Nội”, “ở trên bàn”. Nhưng từ “ở” không tương ứng với một giới từ tiếng Anh duy nhất: “ở ga” thường là at the station, “ở Hà Nội” là in Hanoi, còn “trên bàn” là on the table. Vì vậy, thay vì dịch từng từ, hãy hình dung quan hệ không gian: bên trong, tiếp xúc bề mặt hay một địa điểm được coi như điểm mốc.
Cũng cần chú ý phần còn lại của câu. “Điện thoại trên bàn” là cách nói rút gọn dễ hiểu trong tiếng Việt; một câu tiếng Anh đầy đủ thường cần is: The phone is on the table. — “Điện thoại ở trên bàn”. Học giới từ cùng một câu ngắn hoàn chỉnh sẽ hữu ích hơn học danh sách từ rời rạc.
Cách dùng và cấu trúc
Đặt giới từ ở đâu trong câu?
Mẫu cơ bản là người hoặc vật + am/is/are + giới từ + địa điểm. Am/is/are là các dạng hiện tại của động từ be, ở đây dùng để nói ai hoặc cái gì đang ở đâu.
- I am at home. — Tôi đang ở nhà.
- The bag is under the chair. — Chiếc túi ở dưới ghế.
- The children are in the garden. — Bọn trẻ đang ở trong vườn.
Phần sau giới từ thường là danh từ (từ gọi tên người, vật, nơi chốn) hoặc cụm danh từ (một nhóm từ có danh từ làm phần chính). Trong under the kitchen table, cả the kitchen table chỉ chiếc bàn bếp. Đừng bỏ the, a/an hoặc từ như my một cách tùy tiện: on the table, in a box, behind my house đều là những cụm cần học trọn vẹn.
Muốn hỏi vị trí, dùng Where — “ở đâu”:
- Where is your phone? — It's on the sofa. — Điện thoại của bạn đâu? — Nó ở trên ghế xô pha.
- Where are the keys? — They're next to the kettle. — Chìa khóa đâu? — Chúng ở ngay cạnh ấm đun nước.
Ba cách nhìn địa điểm với in, on, at
| Giới từ và ví dụ | Cách hình dung | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| in the room | Bên trong không gian | trong phòng |
| in London | Trong phạm vi thành phố | ở Luân Đôn |
| on the table | Tiếp xúc với bề mặt | trên bàn |
| on the wall | Gắn vào bề mặt thẳng đứng | trên tường |
| at the door | Một điểm cụ thể | ở cửa |
| at the station | Nhà ga như một địa điểm | ở nhà ga |
In: bên trong hoặc trong phạm vi. Dùng với hộp, túi, phòng, tòa nhà khi muốn nói ở bên trong; cũng dùng với thành phố, quốc gia và khu vực. Không gian không nhất thiết phải kín hoàn toàn: một khu vườn hay công viên vẫn có thể được nhìn như một khu vực có ranh giới.
- The milk is in the fridge. — Sữa ở trong tủ lạnh.
- I live in London. — Tôi sống ở Luân Đôn.
- They're in the park. — Họ đang ở trong công viên.
On: trên hoặc gắn vào bề mặt. Bề mặt có thể nằm ngang, thẳng đứng hoặc ở phía trên đầu. Vì vậy, đừng hiểu on chỉ là “ở cao hơn”.
- The picture is on the wall. — Bức tranh treo trên tường.
- There's a light on the ceiling. — Có một bóng đèn gắn trên trần nhà.
At: coi nơi đó như một điểm. Dùng khi muốn xác định địa điểm, điểm hẹn, vị trí phục vụ hoặc nơi diễn ra hoạt động, không tập trung vào việc người đó ở trong hay ngoài tòa nhà.
- She's at the station. — Cô ấy đang ở nhà ga.
- I'll meet you at the entrance. — Tôi sẽ gặp bạn ở lối vào.
Nhà ga vẫn là một tòa nhà, nhưng at the station không vì thế mà sai. Nếu cần nhấn mạnh đang ở bên trong, nói She's in the station. — “Cô ấy đang ở bên trong nhà ga”. Hai cách nói lựa chọn hai mức độ mô tả khác nhau.
Năm quan hệ vị trí khác cần nhớ
| Giới từ và ví dụ | Nghĩa tiếng Việt | Điểm cần nhớ |
|---|---|---|
| under the bed | dưới giường | Ở vị trí thấp hơn, thường ngay bên dưới |
| behind the door | phía sau cánh cửa | Lấy cánh cửa làm mốc |
| in front of the shop | phía trước cửa hàng | Ở phía trước, không nhất thiết sát cửa |
| next to the bank | ngay cạnh ngân hàng | Nhấn mạnh vị trí liền bên |
| between the bank and the café | giữa ngân hàng và quán cà phê | Nêu rõ các mốc ở hai phía |
Với in front of, next to, hãy học cả nhóm từ. Không bỏ of hoặc to, và không thêm of sau behind. Với hai mốc, mẫu thông dụng là between A and B, không phải between A to B.
- The hotel is between the bank and the café. — Khách sạn nằm giữa ngân hàng và quán cà phê.
Trong thực tế, between không bắt buộc mang nghĩa đúng chính giữa hoặc cách đều hai bên. Câu trên chỉ xác định vị trí tương đối của khách sạn với hai địa điểm.
Ví dụ trong ngữ cảnh
Các câu dưới đây dùng khi tìm đồ, mô tả chỗ ở hoặc báo vị trí. Chú ý cách chọn giới từ theo điều người nói muốn làm rõ.
| Tiếng Anh | Tiếng Việt | Ghi chú |
|---|---|---|
| The cat is under the table. | Con mèo ở dưới bàn. | Vị trí thấp hơn mặt bàn, trong khoảng bên dưới bàn |
| She's at the station. | Cô ấy đang ở nhà ga. | Xác định địa điểm, không nói rõ bên trong hay ngoài |
| The picture is on the wall. | Bức tranh treo trên tường. | Gắn trên bề mặt thẳng đứng |
| I live in London. | Tôi sống ở Luân Đôn. | Thành phố được xem là một khu vực |
| Your glasses are in the top drawer. | Kính của bạn ở trong ngăn kéo trên cùng. | Bên trong vật chứa |
| The remote is on the sofa. | Điều khiển ở trên ghế xô pha. | Nằm trên bề mặt |
| Someone is at the door. | Có người ở cửa. | Cửa là điểm đang có người đứng |
| My bike is behind the house. | Xe đạp của tôi ở phía sau nhà. | Lấy căn nhà làm mốc |
| There's a taxi in front of the hotel. | Có một chiếc taxi ở phía trước khách sạn. | Vị trí phía trước tòa nhà |
| Please sit next to me. | Bạn ngồi ngay cạnh tôi nhé. | Ngay bên cạnh một người |
| The pharmacy is between the bank and the bakery. | Hiệu thuốc nằm giữa ngân hàng và tiệm bánh. | Hai địa điểm làm mốc |
| We're in the kitchen, next to the fridge. | Chúng tôi đang ở trong bếp, ngay cạnh tủ lạnh. | Kết hợp vị trí chung với vị trí cụ thể |
| Her office is on the second floor. | Văn phòng của cô ấy ở tầng hai. | Dùng với tầng của tòa nhà |
| The children are at school. | Bọn trẻ đang ở trường. | Trường học được nhìn như nơi các em đang học |
Những lỗi thường gặp
1. Dịch mọi từ “ở” thành in
- Sai trong ngữ cảnh nói đồ nằm trên mặt bàn: The keys are in the table.
- Đúng: The keys are on the table. — Chìa khóa ở trên bàn.
- Vì sao: In diễn tả bên trong. Nếu chìa khóa nằm trong ngăn kéo, cần nói rõ: The keys are in the drawer. — Chìa khóa ở trong ngăn kéo.
Tương tự, không dùng at cho mọi trường hợp “ở”: I live in Hanoi. — “Tôi sống ở Hà Nội” là cách nói thông thường khi xác định thành phố nơi mình sống.
2. Bỏ động từ vì tiếng Việt không cần “là”
- Sai: My bag under the chair.
- Đúng: My bag is under the chair. — Túi của tôi ở dưới ghế.
- Vì sao: Đây là một câu kể đầy đủ, nên cần is. Cụm vị trí không tự thay thế cho động từ. Khi trả lời ngắn một câu hỏi, có thể chỉ nói Under the chair. — “Dưới ghế”.
3. Viết thiếu phần của giới từ nhiều từ
- Sai: The car is in front the house.
- Đúng: The car is in front of the house. — Ô tô ở phía trước nhà.
- Vì sao: Phải dùng đủ in front of trước địa điểm. Tương tự, “ngay cạnh tôi” là next to me, không phải next me.
4. Dùng sai từ nối sau between
- Sai: The shop is between the bank to the café.
- Đúng: The shop is between the bank and the café. — Cửa hàng nằm giữa ngân hàng và quán cà phê.
- Vì sao: Hai mốc trong mẫu này được nối bằng and. Đừng lẫn với cách diễn tả một chặng đi “từ nơi này đến nơi kia”.
5. Bỏ từ đứng trước danh từ địa điểm
- Sai trong câu thông thường: The cat is under table.
- Đúng: The cat is under the table. — Con mèo ở dưới bàn.
- Vì sao: Table là danh từ đếm được số ít, tức tên một vật có thể đếm từng chiếc. Trong cấu trúc này, nó thường cần một từ đi trước như the, a hoặc my. Các cụm cố định như at home, at work, at school phải được học riêng; không lấy chúng làm mẫu để bỏ từ ở mọi nơi.
6. Lẫn “phía trước” với “đối diện”
- Không đúng nếu muốn nói ở bên kia đường: The café is in front of the bank.
- Rõ nghĩa hơn: The café is opposite the bank. — Quán cà phê ở đối diện ngân hàng.
- Vì sao: In front of chỉ phía trước; opposite diễn tả hai vị trí đối diện nhau. Trong tiếng Anh Mỹ, across from cũng thường mang nghĩa “đối diện”.
Lưu ý khi sử dụng
Địa chỉ, tầng và phương tiện: học theo cụm
Một địa chỉ cụ thể thường dùng at, còn thành phố dùng in: She lives at 24 King Street, in London. — “Cô ấy sống ở số 24 phố King, tại Luân Đôn”. Khi chỉ nêu tên phố, có thể gặp on King Street; trong tiếng Anh Anh, in King Street cũng được dùng. Đừng coi một lựa chọn duy nhất là đúng cho mọi vùng nói tiếng Anh.
Với tầng của tòa nhà, dùng on: on the first floor — “ở tầng một”. Tuy nhiên, cách đánh số tầng khác nhau: trong tiếng Anh Anh, the ground floor là tầng sát mặt đất và the first floor là tầng ngay phía trên; trong tiếng Anh Mỹ, the first floor thường là tầng sát mặt đất. Khi hẹn gặp, hãy kiểm tra cả cách đánh số của tòa nhà.
Với phương tiện, các cụm thông dụng là on the bus/train/plane — “trên xe buýt/tàu/máy bay”, nhưng in a car/taxi — “trong ô tô/taxi”. Đây là những cách kết hợp quen dùng, không nên suy ra đơn thuần từ việc phương tiện có vách bao quanh hay không.
Cách nói ngắn trong hội thoại
Câu trả lời ngắn rất tự nhiên khi địa điểm đã rõ: Where's Lan? — At the café. — “Lan đâu? — Ở quán cà phê”. Where's là dạng rút gọn của where is; she's trong các câu chỉ vị trí là dạng rút gọn của she is. Dạng đầy đủ và rút gọn không làm thay đổi cách chọn giới từ.
Mở rộng: những phân biệt có thể học sau
Phần này không cần thuộc ngay ở A1. Khi đã dùng được các vị trí cơ bản, các đối chiếu dưới đây giúp hiểu vì sao một địa điểm đôi khi đi với nhiều giới từ.
At school và in the school không hoàn toàn giống nhau
At school thường nói một người đang ở trường để học hoặc tham gia sinh hoạt trường học; in the school tập trung vào vị trí bên trong tòa nhà. At the school dùng khi nói đến một trường cụ thể như một địa điểm, chẳng hạn nơi phụ huynh đến đón con.
- Mai is at school. — Mai đang ở trường.
- The workers are in the school. — Các công nhân đang ở bên trong trường.
- I'll meet you at the school. — Tôi sẽ gặp bạn ở ngôi trường đó.
Không có nghĩa là cứ thấy the thì hoạt động học tập bị loại trừ. Sự khác biệt nằm ở điều người nói chọn nhấn mạnh và thông tin đã có trong cuộc trò chuyện.
Tương tự, in bed thường nói một người đang nằm trên giường để nghỉ hoặc ngủ; on the bed tập trung vào bề mặt giường: My bag is on the bed. — “Túi của tôi ở trên giường”.
In front of khác với at the front of
In front of the bus chỉ phía trước chiếc xe buýt; at the front of the bus thường chỉ phần đầu xe, có thể là chỗ ngồi ở phía trước bên trong xe.
- A cyclist is in front of the bus. — Một người đi xe đạp đang ở phía trước xe buýt.
- We're sitting at the front of the bus. — Chúng tôi đang ngồi ở phần đầu xe buýt.
Với một vật có hướng rõ như ô tô, “phía trước” thường theo hướng đầu xe. Với các đồ vật không có mặt trước rõ ràng, vị trí người quan sát và ngữ cảnh có thể ảnh hưởng cách hiểu. Khi chỉ đường, thêm một mốc dễ nhận biết sẽ tránh nhầm lẫn.
Under, below và above
Under thường gợi vị trí ngay bên dưới hoặc được vật phía trên che phủ. Below nhấn mạnh mức thấp hơn, không nhất thiết nằm thẳng bên dưới. Above chỉ vị trí cao hơn và không đòi hỏi tiếp xúc bề mặt như on.
- The shoes are under the bed. — Giày ở dưới gầm giường.
- Our flat is below theirs. — Căn hộ của chúng tôi ở tầng thấp hơn căn hộ của họ.
- The clock is above the door. — Đồng hồ ở phía trên cửa.
Một chiếc đồng hồ có thể vừa on the wall — “trên tường”, vừa above the door — “phía trên cửa”: hai cụm mô tả hai quan hệ khác nhau, không mâu thuẫn.
Between không phải lúc nào cũng chỉ có hai đối tượng
Ở mức cơ bản, hãy dùng between A and B thành thạo trước. Về sau, bạn sẽ gặp between với hơn hai đối tượng khi chúng là những mốc hoặc bên được phân biệt rõ. Among thường chỉ vị trí giữa một nhóm được nhìn như tổng thể.
- The village lies between three lakes. — Ngôi làng nằm giữa ba hồ nước.
- The cottage is hidden among the trees. — Ngôi nhà nhỏ khuất giữa những hàng cây.
Vì vậy, mẹo “hai thì dùng between, từ ba trở lên dùng among” chỉ là gợi ý ban đầu, không phải quy tắc tuyệt đối.
Vị trí khác với hướng di chuyển
In và on có thể nói vị trí cuối cùng; into và onto làm rõ chuyển động vào trong hoặc lên trên.
- The cat is in the box. — Con mèo ở trong hộp.
- The cat jumps into the box. — Con mèo nhảy vào trong hộp.
- The cat jumps onto the table. — Con mèo nhảy lên bàn.
Tuy nhiên, một câu có chuyển động không phải lúc nào cũng cần into: The children are running in the park. — “Bọn trẻ đang chạy trong công viên” nói hoạt động diễn ra ở đâu, không nói chúng chạy vào công viên.
Gợi ý luyện tập
- Dùng đồ vật thật để tạo tám vị trí. Đặt chìa khóa trong túi, trên bàn, dưới ghế, sau hộp… rồi nói câu đầy đủ. Chẳng hạn: The keys are behind the box. — “Chìa khóa ở sau chiếc hộp”. Mỗi lần chỉ đổi một vị trí để thấy rõ giới từ thay đổi thế nào.
- Vẽ một đoạn phố và tự hỏi đáp. Vẽ ngân hàng, tiệm bánh, hiệu thuốc và nhà ga. Hỏi Where is the pharmacy? — “Hiệu thuốc ở đâu?” rồi trả lời bằng next to, between hoặc opposite. Nếu có người cùng học, hãy để họ vẽ lại dựa trên lời mô tả của bạn.
- Ghi cụm thay vì ghi một bản dịch. Chia sổ thành ba nhóm in, on, at và thêm các cụm gặp trong đời sống: in my bag — “trong túi tôi”, on the wall — “trên tường”, at home — “ở nhà”. Sau đó che phần tiếng Anh và tự dựng lại cả cụm; đừng chỉ nhớ “ở = at”.
Kiến thức liên quan
- Động từ be ở hiện tại — chọn am/is/are để tạo câu nói ai hoặc cái gì đang ở đâu.
- Cấu trúc chỉ sự hiện diện — giới thiệu một người hoặc vật tại một địa điểm bằng there is/there are.
- Mạo từ a/an và the — hiểu các từ đặt trước danh từ, tránh bỏ sót trong những cụm chỉ vị trí.
- Từ để hỏi — dùng where để hỏi địa điểm.
- Giới từ chỉ thời gian — phân biệt cách dùng in, on, at khi nói thời gian với cách dùng chỉ nơi chốn.