A1

Tính từ sở hữu trong tiếng Anh

Possessive Adjectives

Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.

Ghi nhớ nhanh

My, your, his, her, its, our, their đứng trước danh từ để cho biết người hoặc vật được nói đến thuộc về ai, hay có liên hệ với ai: my house là “nhà của tôi”. Chọn từ theo người sở hữu, không theo số lượng đồ vật: her bag là “túi của cô ấy”, còn her bags là “những chiếc túi của cô ấy”. Its chỉ sự sở hữu; it's là dạng viết tắt của it is hoặc it has, không phải từ chỉ sở hữu.

Tổng quan

Ở trình độ A1, bạn thường cần nói về nhà cửa, gia đình, công việc và đồ dùng cá nhân. Tính từ sở hữu giúp diễn đạt những điều này gọn gàng: my name nghĩa là “tên tôi”, our teacher nghĩa là “giáo viên của chúng tôi”. Danh từ là từ gọi tên người, vật, nơi chốn hoặc ý niệm; trong hai cụm trên, name và teacher là danh từ.

Tên gọi “sở hữu” không có nghĩa là lúc nào cũng nói về quyền sở hữu. Một người không “sở hữu” mẹ hay đồng nghiệp của mình. Trong her mother — “mẹ cô ấy” — hoặc his colleague — “đồng nghiệp của anh ấy” — từ sở hữu chỉ cho biết mối quan hệ. Nó cũng xuất hiện với bộ phận cơ thể, cảm xúc và sự việc: my hand — “tay tôi”, their decision — “quyết định của họ”.

Điểm người Việt cần làm quen nhất là vị trí. Tiếng Việt nói “điện thoại của tôi”, đặt phần “của tôi” sau đồ vật. Tiếng Anh đặt my trước: my phone. Tiếng Việt còn thường lược “của”, như “nhà tôi”, “chị bạn”; khi chuyển sang tiếng Anh, vẫn cần chọn từ sở hữu phù hợp, không chỉ ghép một từ chỉ người vào sau danh từ.

Cách dùng và quy tắc

Bảy dạng cần nhớ

Đại từ nhân xưng là từ dùng thay cho tên người hoặc vật. Bảng dưới nối các đại từ làm chủ ngữ — phần cho biết ai hoặc cái gì được nói đến trong câu — với tính từ sở hữu tương ứng.

Đại từ làm chủ ngữ Tính từ sở hữu Nghĩa của tính từ sở hữu
I my của tôi
you your của bạn, của anh/chị, của các bạn
he his của anh ấy, của ông ấy
she her của cô ấy, của bà ấy
it its của nó; thuộc về vật hoặc con vật đang nói đến
we our của chúng tôi, của chúng ta
they their của họ, của chúng; cũng dùng cho một người trong một số trường hợp

Your dùng được khi nói với một người hoặc nhiều người. Tiếng Anh không đổi dạng này theo tuổi tác, giới tính hay mức độ thân thiết như cách xưng hô trong tiếng Việt. Chẳng hạn, your address có thể là “địa chỉ của bạn”, “địa chỉ của cô” hay “địa chỉ của anh”, tùy người nghe.

Our không tự phân biệt “chúng tôi” với “chúng ta”. Người nghe có được tính vào nhóm hay không phải dựa vào tình huống. Our office is closed today. có thể dịch là “Văn phòng chúng tôi hôm nay đóng cửa” khi nói với khách hàng, hoặc “Văn phòng chúng ta hôm nay đóng cửa” khi nói với đồng nghiệp.

Đặt trước danh từ, không đặt sau

Quy tắc cơ bản là tính từ sở hữu + danh từ. Nếu có tính từ miêu tả — từ cho biết đặc điểm như mới, nhỏ, đẹp — thì tính từ miêu tả đứng giữa:

  • my phone — điện thoại của tôi;
  • my new phone — điện thoại mới của tôi;
  • their two children — hai người con của họ;
  • our small kitchen — căn bếp nhỏ của chúng tôi.

Không dùng the, a hoặc an cùng tính từ sở hữu để cùng xác định một danh từ. Các từ này là mạo từ, thường giúp giới thiệu hoặc xác định người, vật đang nói đến. Khi đã nói my bag — “túi của tôi” — không thêm mạo từ thành the my bag hay a my bag.

Chọn theo người sở hữu, không theo đồ vật

Hãy hỏi “của ai?” trước khi chọn từ. Nếu chiếc ô thuộc về Mai, dùng her umbrella — “ô của cô ấy”. Nếu thuộc về Nam, dùng his umbrella — “ô của anh ấy”. Bản thân chiếc ô không quyết định chọn his hay her.

Các dạng sở hữu này không thay đổi khi danh từ chuyển sang số nhiều:

  • his child — con của anh ấy; his children — các con của anh ấy;
  • their house — nhà của họ; their houses — những ngôi nhà của họ.

Đừng thêm -s vào từ sở hữu vì có nhiều đồ vật. Trong my books — “những cuốn sách của tôi” — chỉ books mang dấu hiệu số nhiều.

Từ sở hữu không quyết định dạng của động từ

Động từ là từ chỉ hành động hoặc trạng thái, như “đọc”, “làm việc”, “là”. Khi cụm có tính từ sở hữu làm chủ ngữ, hãy nhìn vào danh từ chính để chọn dạng động từ:

  • My brother is at home. — Anh trai tôi đang ở nhà.
  • My brothers are at home. — Các anh trai tôi đang ở nhà.

Cả hai câu đều có my, nhưng brother là một người, còn brothers là nhiều người. Vì vậy, dạng của be đổi từ is sang are.

Phân biệt tính từ sở hữu với đại từ sở hữu

Đại từ sở hữu là từ thay cho cả cụm “từ sở hữu + danh từ”, để khỏi nhắc lại danh từ. Đây là điểm cần biết khi muốn nói “Cái này là của tôi”.

Đứng trước danh từ Thay cho cả cụm danh từ Nghĩa
my mine của tôi
your yours của bạn, của các bạn
his his của anh ấy
her hers của cô ấy
our ours của chúng tôi, của chúng ta
their theirs của họ

So sánh This is my bag. — “Đây là túi của tôi” — với This bag is mine. — “Cái túi này là của tôi”. Không nói This bag is my. Với its, tiếng Anh thông thường không có dạng đứng độc lập tương ứng để dùng như mine; khi cần, nên nói lại danh từ hoặc diễn đạt lại.

Ví dụ trong ngữ cảnh

Các câu dưới đây có cả đồ dùng, gia đình, công việc và quan hệ giữa người với người. Phần dịch ưu tiên cách nói tự nhiên trong tiếng Việt, nên không phải lúc nào cũng giữ từ “của”.

Tiếng Anh Tiếng Việt Điểm cần chú ý
This is my house. Đây là nhà tôi. Người nói nói về nhà của mình.
Her name is Anna. Cô ấy tên là Anna. Tên gắn với một người nữ.
Their children are at school. Các con của họ đang ở trường. Danh từ số nhiều, từ sở hữu không đổi.
The cat is eating its food. Con mèo đang ăn thức ăn của nó. Từ sở hữu không có dấu nháy.
Is this your first visit? Đây có phải lần đầu anh/chị đến đây không? Cách hỏi lịch sự với khách.
His keys are on the kitchen table. Chìa khóa của anh ấy ở trên bàn bếp. Chọn từ theo người sở hữu.
Our train leaves at six. Chuyến tàu của chúng ta khởi hành lúc sáu giờ. Chỉ chuyến tàu cả nhóm sẽ đi.
Please write your phone number here. Vui lòng ghi số điện thoại của anh/chị vào đây. Thường gặp trên giấy tờ, biểu mẫu.
I can't find my glasses. Tôi không tìm thấy kính của mình. Không lược từ sở hữu theo thói quen tiếng Việt.
Lan is waiting for her brother. Lan đang đợi anh/em trai của cô ấy. Tuổi của người anh/em không thể hiện trong danh từ tiếng Anh.
The hotel has changed its name. Khách sạn đã đổi tên. Từ sở hữu dùng với một tổ chức.
My sister and her husband live nearby. Chị gái tôi và chồng chị ấy sống gần đây. Hai từ sở hữu chỉ hai mối quan hệ khác nhau.

Những lỗi thường gặp

1. Đặt từ sở hữu theo trật tự tiếng Việt

  • Sai: This is house my.
  • Đúng: This is my house. — Đây là nhà tôi.
  • Vì sao: Tiếng Anh đặt my trước danh từ, không đặt sau như phần “của tôi” trong tiếng Việt.

2. Dùng mạo từ cùng tính từ sở hữu

  • Sai: I like the your bag.
  • Đúng: I like your bag. — Tôi thích túi của bạn.
  • Vì sao: Không ghép the và your trước cùng một danh từ theo cách này. Your đã xác định chiếc túi đang được nhắc đến.

3. Nhầm từ chỉ người với từ sở hữu

  • Sai: She brother is a doctor.
  • Đúng: Her brother is a doctor. — Anh/em trai cô ấy là bác sĩ.
  • Vì sao: She dùng khi chính cô ấy làm chủ ngữ; trước brother, cần her để nói mối quan hệ với cô ấy.

4. Dùng tính từ sở hữu mà không có danh từ

  • Sai: This seat is your.
  • Đúng: This seat is yours. — Chỗ này là của bạn.
  • Cũng đúng: This is your seat. — Đây là chỗ của bạn.
  • Vì sao: Your cần đi với danh từ; yours thay cho cả cụm đó. Đừng thêm dấu nháy thành your's: dạng này không đúng.

5. Viết nhầm từ sở hữu thành dạng viết tắt

  • Sai: The cat is eating it's food.
  • Đúng: The cat is eating its food. — Con mèo đang ăn thức ăn của nó.
  • Vì sao: It's có nghĩa là it is hoặc it has. Thử thay vào sẽ thấy câu không còn đúng. Ngược lại, It's hungry. — “Nó đói” — cần dấu nháy vì đó là It is hungry.

6. Tưởng “mình” luôn phải dịch là từ sở hữu của người nói

  • Sai khi muốn nói Lan gọi mẹ của Lan: Lan called my mother.
  • Đúng với ý đó: Lan called her mother. — Lan đã gọi cho mẹ mình.
  • Vì sao: Trong tiếng Việt, “mình” có thể quy chiếu về người đang được nói đến. Trong câu tiếng Anh này, my mother luôn là mẹ của người nói; muốn nói mẹ của Lan thì dùng her mother. Dù vậy, nếu có nhiều người nữ trong ngữ cảnh, her vẫn có thể chưa rõ chỉ ai.

Lưu ý khi sử dụng

Với con vật và tổ chức

Dùng its với con vật khi không biết hoặc không cần nêu giới tính. Với thú cưng được xem như thành viên trong gia đình, người nói thường dùng his hoặc her theo giới tính hoặc cách gọi quen thuộc:

  • The dog is in its bed. — Con chó đang nằm trong ổ của nó.
  • Bella is with her puppies. — Bella đang ở cùng đàn chó con của nó.

Với công ty hay tổ chức được xem như một đơn vị, its là lựa chọn thông dụng: The company has opened its new office. — “Công ty đã mở văn phòng mới”. Trong tiếng Anh Anh, khi xem một tập thể như những người trong đó, bạn cũng có thể gặp their. Người mới học chưa cần áp dụng cách này; trước hết hãy giữ cách nhìn tập thể nhất quán trong câu.

Với bộ phận cơ thể và đồ mặc

Tiếng Việt thường nói “rửa tay”, “cởi áo khoác” mà không nêu người sở hữu. Tiếng Anh thường dùng từ sở hữu trong các tình huống này:

  • Wash your hands. — Hãy rửa tay.
  • He took off his coat. — Anh ấy cởi áo khoác.

Tuy nhiên, không nên suy ra rằng mọi bộ phận cơ thể đều phải có từ sở hữu. Trong một số cấu trúc, tiếng Anh dùng the, như She took him by the hand. — “Cô ấy nắm lấy tay anh ấy”. Đây là mẫu riêng cần học theo cụm, không phải lý do để viết Wash the hands khi nhắc một người rửa tay mình.

Tránh câu đúng ngữ pháp nhưng không rõ người sở hữu

Mai spoke to Lan about her job. có thể hiểu là “Mai nói chuyện với Lan về công việc của Mai” hoặc “về công việc của Lan”. Her không tự động chỉ người đứng gần nhất. Khi cần rõ nghĩa, nhắc lại tên: Mai spoke to Lan about Lan's job. — “Mai nói chuyện với Lan về công việc của Lan”.

Mở rộng: những cách dùng sẽ gặp về sau

Bạn chưa cần dùng thành thạo tất cả các mẫu dưới đây ở A1. Chỉ cần nhận ra chúng và quay lại khi đã vững quy tắc “từ sở hữu đứng trước danh từ”.

Dùng từ sở hữu cho một người không xác định giới tính

Their không chỉ dùng cho nhiều người. Nó còn dùng với một người khi chưa biết giới tính, khi giới tính không quan trọng, hoặc khi người đó dùng đại từ they:

Someone left their phone here. — Có người để quên điện thoại ở đây.

Ở đây, someone nghĩa là “một người nào đó”, nhưng their phone vẫn hoàn toàn tự nhiên. Cách dùng này phổ biến cả trong giao tiếp lẫn văn viết hiện đại. Không cần mặc định dùng his cho mọi người chưa rõ giới tính.

Nhấn mạnh “của chính mình”

Thêm own sau từ sở hữu để nhấn mạnh tính riêng hoặc quyền tự quyết:

  • I want my own room. — Tôi muốn có phòng riêng.
  • She makes her own decisions. — Cô ấy tự đưa ra quyết định của mình.

Phân biệt hai cụm gần giống: on my own có thể nghĩa là “một mình” hoặc “tự làm, không có ai giúp”, còn of my own nhấn mạnh có thứ gì đó riêng. I live on my own. là “Tôi sống một mình”; I have a flat of my own. là “Tôi có căn hộ riêng”, không nhất thiết khẳng định căn hộ đó do tôi sở hữu về mặt pháp lý.

Khi muốn nói “một người bạn của tôi”

Không nói a my friend. Hai cách tự nhiên là:

  • a friend of mine — một người bạn của tôi;
  • one of my friends — một trong những người bạn của tôi.

Cách thứ nhất dùng mine, không dùng my, vì sau of ở mẫu này cần dạng sở hữu đứng độc lập. My friend cũng đúng, nhưng cách giới thiệu thông tin có thể khác: nó xác định người bạn qua mối liên hệ với người nói, thay vì nhấn mạnh đó là một người trong số bạn bè của người nói.

Gặp tên gọi ngữ pháp khác

Nhiều tài liệu gọi nhóm này là “tính từ sở hữu”, nhưng một số tài liệu gọi là “từ hạn định sở hữu”. Từ hạn định là từ giúp xác định đang nói đến người hoặc vật nào. Tên gọi thứ hai phản ánh việc my, your không hoạt động giống các tính từ miêu tả thông thường: không nói very my theo nghĩa “rất của tôi”. Hai cách gọi vẫn nói đến cùng bảy dạng đang học, không phải hai bộ từ khác nhau.

Từ sở hữu trước dạng động từ đuôi -ing

Trong văn viết tương đối trang trọng, bạn có thể gặp I appreciate your helping me. — “Tôi rất cảm kích việc bạn giúp tôi”. Ở đây helping là dạng động từ đuôi -ing được dùng để nói về một việc, nên your không đứng trước một danh từ chỉ đồ vật như trong các ví dụ cơ bản.

Trong giao tiếp cũng thường gặp I appreciate you helping me., với cùng ý cảm ơn. Đây là sự khác nhau về cấu trúc và sắc thái, không có nghĩa là có thể tùy ý thay your bằng you trước danh từ thông thường. Your help vẫn là “sự giúp đỡ của bạn”; you help không thay thế được cụm đó.

Gợi ý luyện tập

  1. Tập đảo trật tự từ tiếng Việt sang tiếng Anh. Viết năm cụm gần gũi như “điện thoại của tôi”, “xe của chị ấy”, “văn phòng của chúng tôi”. Xác định “của ai?” trước, rồi mới thêm danh từ. Sau đó thêm một đặc điểm: her car → her new car — “xe của cô ấy” → “xe mới của cô ấy”.
  2. Đổi số lượng, giữ nguyên người sở hữu. Từ my book — “cuốn sách của tôi” — chuyển thành my books — “những cuốn sách của tôi”. Tiếp tục với người sở hữu khác. Bài tập này giúp bỏ thói quen đổi cả từ sở hữu khi danh từ chuyển sang số nhiều.
  3. Kiểm tra hai loại lỗi khi viết. Với its/it's, thử đọc thành it is hoặc it has để xem có hợp cấu trúc không. Với my/mine, your/yours, hãy nhìn xem có danh từ đi sau hay không. Cuối cùng, dịch câu về tiếng Việt và tự hỏi người sở hữu có đúng với ý định ban đầu không.

Các chủ điểm liên quan

  • Đại từ nhân xưng làm chủ ngữ — Ôn các dạng chỉ người hoặc vật trước khi ghép với dạng sở hữu tương ứng.
  • Sở hữu cách với 's — Học cách nói rõ tên người sở hữu, chẳng hạn Anna's bag — “túi của Anna” — thay cho her bag — “túi của cô ấy”.

Điều kiện tiên quyết

Đại từ nhân xưng làm chủ ngữ trong tiếng AnhA1

Các khái niệm xây dựng trên khái niệm này

Thêm khái niệm A1

Khái niệm này trong các ngôn ngữ khác

So sánh qua tất cả ngôn ngữ