Cách nói giờ trong tiếng Anh
Telling Time
Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.
Nắm nhanh
Để nói giờ, dùng It's + giờ: It's three o'clock nghĩa là “Bây giờ là ba giờ đúng”. Có thể đọc theo thứ tự giờ rồi phút như three thirty (3:30), hoặc dùng past cho giờ hơn và to cho giờ kém: half past three là 3:30, còn quarter to four là 3:45. Khi nói một việc diễn ra lúc mấy giờ, dùng at: The meeting is at 9:30 nghĩa là “Cuộc họp diễn ra lúc 9 giờ 30”.
Tổng quan
Hỏi giờ, hẹn gặp, xem lịch làm việc hay nghe thông báo chuyến tàu đều cần cách đọc giờ. Đây là kiến thức nền ở trình độ A1. Nếu đã biết các số từ 1 đến 59, bạn có thể bắt đầu bằng cách đơn giản nhất: đọc số giờ trước, số phút sau.
Người Việt có sẵn những cách nói rất gần với tiếng Anh: “ba giờ rưỡi”, “ba giờ mười lăm”, “bốn giờ kém mười lăm”. Tuy nhiên, thứ tự từ không giống nhau. Tiếng Việt đặt giờ trước trong “ba giờ rưỡi”; tiếng Anh đặt phần phút trước trong half past three. Ngược lại, khi đọc trực tiếp three thirty, tiếng Anh cũng đi từ giờ đến phút như tiếng Việt.
Điểm cần tách rõ là cho biết giờ hiện tại và nói thời điểm của một sự việc. “Bây giờ là chín giờ” dùng It's nine o'clock; “Tôi bắt đầu làm lúc chín giờ” dùng I start work at nine o'clock. Hiểu được hai mục đích này sẽ giúp bạn tránh thêm hoặc bỏ at không đúng chỗ.
Các quy tắc và cách dùng
1. Hỏi giờ và trả lời
Hai câu hỏi cơ bản là:
- What time is it? — Bây giờ là mấy giờ?
- What's the time? — Bây giờ là mấy giờ?
Khi hỏi một người chưa quen, có thể thêm lời mở đầu: Excuse me, what time is it? — “Xin lỗi, cho tôi hỏi bây giờ là mấy giờ?”
Câu trả lời đầy đủ thường bắt đầu bằng It's, dạng viết tắt của It is. Ở đây, it làm chủ ngữ hình thức, tức là từ cần có để câu tiếng Anh đủ cấu trúc, chứ không chỉ một đồ vật cụ thể. Dù số giờ là một hay nhiều, vẫn dùng is:
- It's one o'clock. — Bây giờ là một giờ đúng.
- It's six o'clock. — Bây giờ là sáu giờ đúng.
Trong đối thoại, trả lời ngắn Six thirty — “Sáu giờ rưỡi” — cũng tự nhiên nếu người nghe đã biết bạn đang trả lời câu hỏi về giờ.
2. Giờ đúng với “o'clock”
Dùng số giờ + o'clock khi số phút bằng 00. O'clock không thay thế cho chữ “giờ” trong mọi cách nói tiếng Việt: nó chỉ đi với giờ tròn, không đi sau một cụm có phút.
| Cách nói tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|
| It's three o'clock. | Bây giờ là ba giờ đúng. |
| It's ten o'clock. | Bây giờ là mười giờ đúng. |
| We finish at five o'clock. | Chúng tôi kết thúc lúc năm giờ. |
Có thể bỏ o'clock nếu ngữ cảnh đã rõ: See you at five nghĩa là “Hẹn gặp lúc năm giờ”. Đừng thêm từ này vào five thirty; “năm giờ rưỡi” chỉ cần five thirty hoặc half past five.
3. Đọc trực tiếp giờ rồi phút
Đây là cách tiện nhất để đọc đồng hồ điện tử, giờ hẹn và thời gian trong lịch. Đọc số giờ + số phút, không cần chèn từ tương đương với “giờ” hay “phút”.
| Cách đọc tiếng Anh | Giờ tương ứng | Điều cần nhớ |
|---|---|---|
| six ten | 6:10 — sáu giờ mười | Đọc giờ trước, phút sau. |
| nine twenty-five | 9:25 — chín giờ hai mươi lăm | Đọc phần phút thành một số. |
| ten thirty | 10:30 — mười giờ rưỡi | Không cần dùng từ chỉ “rưỡi”. |
| three forty-five | 3:45 — ba giờ bốn mươi lăm | Vẫn đọc như vậy dù đã quá nửa giờ. |
| eight oh five | 8:05 — tám giờ linh năm | Dùng oh cho số 0 đứng trước phút. |
Với phút từ 01 đến 09, cách đọc phổ biến là oh + số phút: nine oh two là 9:02, nine oh nine là 9:09. Đây là tên gọi của chữ o, được dùng để đọc số 0 trong cách nói này. Trong một số ngữ cảnh cần đọc rõ từng chữ số, bạn cũng có thể nghe zero; khi mới học, dùng oh trong giờ thông thường là lựa chọn tự nhiên.
Cách đọc giờ rồi phút không chỉ dành cho tiếng Anh Mỹ, nhưng đặc biệt thông dụng ở Mỹ. Bạn có thể dùng nó với mọi số phút mà không phải chuyển sang giờ kém.
4. Giờ hơn với “past”
Số phút + past + số giờ cho biết đã qua bao nhiêu phút kể từ giờ đó. Từ past ở đây có nghĩa gần với “qua” hay “hơn”.
- ten past three — ba giờ mười, tức 3:10.
- twenty past three — ba giờ hai mươi, tức 3:20.
- twenty-five past three — ba giờ hai mươi lăm, tức 3:25.
Trong cách nói thông thường theo giờ hơn và giờ kém, dùng past cho phần đầu giờ, đến phút 30. Nếu số phút là bội của năm, thường không cần nói minutes (“phút”). Với số phút lẻ, nói rõ minutes giúp câu tự nhiên và dễ hiểu: It's seven minutes past three — “Bây giờ là ba giờ bảy phút”.
Hai mốc quan trọng có cách gọi riêng:
- quarter past + giờ: hơn mười lăm phút. Quarter nghĩa là một phần tư; một phần tư của một giờ là 15 phút.
- half past + giờ: hơn ba mươi phút, tức giờ rưỡi. Half nghĩa là một nửa.
Vì vậy, It's half past ten là “Mười giờ rưỡi”, tức 10:30, chứ không phải 9:30. Hãy bám vào ý “đã qua mười giờ được nửa tiếng”.
5. Giờ kém với “to”
Số phút + to + giờ tiếp theo cho biết còn bao nhiêu phút nữa sẽ đến giờ ấy. Cách nghĩ giống “giờ kém” trong tiếng Việt, nhưng tiếng Anh đặt số phút lên trước.
| Cách nói tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt | Giờ trên đồng hồ |
|---|---|---|
| twenty-five to five | Năm giờ kém hai mươi lăm | 4:35 |
| twenty to five | Năm giờ kém hai mươi | 4:40 |
| quarter to five | Năm giờ kém mười lăm | 4:45 |
| ten to five | Năm giờ kém mười | 4:50 |
| five to five | Năm giờ kém năm | 4:55 |
Để đổi 4:40 sang cách nói giờ kém, làm hai bước: lấy 60 trừ 40 được 20 phút; sau đó chuyển từ giờ 4 sang giờ tiếp theo là 5. Kết quả là twenty to five, không phải twenty to four.
Khi chuyển qua mốc 12 giờ, giờ tiếp theo là 1: five to one nghĩa là “Một giờ kém năm”, tức 12:55 trong hệ 12 giờ.
Bạn có thể nghe cả quarter past/to và a quarter past/to. Cả hai đều dùng được: It's a quarter to five cũng là “Năm giờ kém mười lăm”.
6. Dùng “at” khi nói giờ của một sự việc
At là giới từ, tức từ nối một cụm như “chín giờ” với phần còn lại của câu. Với giờ cụ thể, nó tương ứng với “lúc” trong tiếng Việt:
- The meeting is at 9:30. — Cuộc họp diễn ra lúc 9 giờ 30.
- I get up at half past six. — Tôi thức dậy lúc sáu giờ rưỡi.
- The shop opens at ten. — Cửa hàng mở cửa lúc mười giờ.
Hỏi thời gian của một hoạt động bằng What time…?: What time does the train leave? — “Tàu khởi hành lúc mấy giờ?” Câu trả lời có thể là At seven fifteen — “Lúc bảy giờ mười lăm”.
So sánh hai câu cùng có It's:
- It's nine thirty. — Bây giờ là chín giờ rưỡi.
- It's at nine thirty. — Việc đó diễn ra lúc chín giờ rưỡi.
Trong câu thứ hai, it chỉ một sự việc đã được nhắc đến, chẳng hạn cuộc họp. Có hay không có at làm thay đổi ý nghĩa, không chỉ thay đổi cách diễn đạt.
Ví dụ trong tình huống thực tế
Bảng dưới đây kết hợp việc hỏi giờ, đọc đồng hồ và nói giờ hẹn. Hãy chú ý người nói đang báo giờ hiện tại hay nói về một hoạt động.
| Tiếng Anh | Tiếng Việt | Ghi chú |
|---|---|---|
| Excuse me, what time is it? | Xin lỗi, cho tôi hỏi bây giờ là mấy giờ? | Cách hỏi lịch sự. |
| It's three o'clock. | Bây giờ là ba giờ đúng. | Giờ tròn. |
| It's half past ten. | Bây giờ là mười giờ rưỡi. | 10:30. |
| It's quarter to five. | Bây giờ là năm giờ kém mười lăm. | 4:45. |
| It's twenty past eight. | Bây giờ là tám giờ hai mươi. | Giờ hơn. |
| It's ten to twelve. | Bây giờ là mười hai giờ kém mười. | 11:50. |
| It's seven oh five. | Bây giờ là bảy giờ linh năm. | Đọc số 0 trước phút. |
| The meeting is at 9:30. | Cuộc họp diễn ra lúc 9 giờ 30. | Có at vì nói thời điểm cuộc họp. |
| I start work at eight fifteen. | Tôi bắt đầu làm việc lúc tám giờ mười lăm. | Đọc trực tiếp giờ rồi phút. |
| Let's meet at a quarter past six. | Mình gặp nhau lúc sáu giờ mười lăm nhé. | Có a trước quarter. |
| The last bus leaves at eleven forty-five p.m. | Chuyến xe buýt cuối cùng khởi hành lúc 11 giờ 45 đêm. | p.m. làm rõ nửa ngày. |
| Lunch is at noon. | Bữa trưa bắt đầu lúc mười hai giờ trưa. | noon chỉ giữa trưa. |
| It's almost seven. | Sắp bảy giờ rồi. | Chưa đến bảy giờ. |
| Please arrive by nine. | Vui lòng đến chậm nhất là chín giờ. | by chỉ hạn cuối, không phải giờ hẹn chính xác. |
Những lỗi thường gặp
1. Dùng “o'clock” sau cả giờ lẫn phút
- Sai: It's three thirty o'clock.
- Đúng: It's three thirty. — Bây giờ là ba giờ rưỡi.
- Vì sao: O'clock chỉ dùng cho giờ đúng. Không thể thêm nó chỉ vì tiếng Việt có chữ “giờ” trong “ba giờ ba mươi”.
2. Giữ nguyên thứ tự của “mười giờ rưỡi”
- Sai: It's ten half.
- Đúng: It's half past ten. — Bây giờ là mười giờ rưỡi.
- Cách khác: It's ten thirty. — Cũng là mười giờ rưỡi.
- Vì sao: Với half, cần cả cụm half past + giờ. Nếu muốn nói giờ trước như tiếng Việt, hãy dùng cách đọc trực tiếp.
3. Nói nhầm giờ sau “to”
- Sai khi muốn nói 4:45: It's quarter to four.
- Đúng: It's quarter to five. — Bây giờ là năm giờ kém mười lăm.
- Vì sao: Sau to là giờ sắp đến. Quarter to four thực ra là 3:45.
4. Bỏ “at” trong câu nói về giờ làm việc
- Sai trong câu đầy đủ thông thường: I start work nine.
- Đúng: I start work at nine. — Tôi bắt đầu làm việc lúc chín giờ.
- Vì sao: Tiếng Việt có thể nói gọn “Tôi bắt đầu làm chín giờ”, nhưng tiếng Anh thông thường cần at để nối giờ với hoạt động.
5. Thêm “at” khi chỉ muốn báo giờ hiện tại
- Sai với ý “Bây giờ là sáu giờ”: It's at six o'clock.
- Đúng: It's six o'clock. — Bây giờ là sáu giờ đúng.
- Vì sao: Câu có at sẽ được hiểu là “Việc đó diễn ra lúc sáu giờ”. Nó không phải câu sai trong mọi ngữ cảnh, nhưng không trả lời đúng câu hỏi “Bây giờ là mấy giờ?”.
6. Bỏ số 0 trước phút khi đọc trực tiếp
- Sai khi muốn đọc 8:05 theo cách thông thường: It's eight five.
- Đúng: It's eight oh five. — Bây giờ là tám giờ linh năm.
- Cách khác: It's five past eight. — Bây giờ là tám giờ năm.
- Vì sao: Trong cách đọc giờ rồi phút, oh đánh dấu phần phút nhỏ hơn mười. Khi chuyển sang past, không cần oh.
Lưu ý khi giao tiếp và xem lịch
Phân biệt sáng và chiều với “a.m.”, “p.m.”
Trong hệ 12 giờ, cùng một số giờ xuất hiện hai lần mỗi ngày. A.m. chỉ thời gian từ nửa đêm đến trước trưa; p.m. chỉ thời gian từ trưa đến trước nửa đêm. Hai chữ viết tắt này được đọc theo tên từng chữ cái.
- seven a.m. — bảy giờ sáng, tức 07:00.
- seven p.m. — bảy giờ tối, tức 19:00.
- two p.m. — hai giờ chiều, tức 14:00.
Có thể dùng cụm chỉ buổi thay thế: at seven in the morning — “lúc bảy giờ sáng”, at seven in the evening — “lúc bảy giờ tối”. Với ban đêm, thường nói at night: at eleven at night — “lúc mười một giờ đêm”. Không cần ghép cả p.m. và in the evening vì chúng lặp thông tin.
Đặc biệt, 12 a.m. là nửa đêm, còn 12 p.m. là mười hai giờ trưa. Trong giờ hẹn quan trọng, dùng noon (“giữa trưa”) hoặc midnight (“nửa đêm”) sẽ rõ hơn. Nếu hẹn vào nửa đêm, nên ghi cả ngày vì người đọc có thể nhầm đó là đầu ngày hay cuối ngày đang nói tới.
Anh–Anh và Anh–Mỹ
Các cách dùng past, to và đọc trực tiếp giờ rồi phút đều được hiểu rộng rãi. Trong tiếng Anh–Anh, bạn thường gặp half past nine — “chín giờ rưỡi”; trong tiếng Anh–Mỹ, nine thirty rất thông dụng. Đây là khác biệt về thói quen, không phải quy tắc cấm dùng cách còn lại.
Ở Mỹ, bạn cũng có thể nghe a quarter after nine — “chín giờ mười lăm”, với after thay cho past. Người mới học chỉ cần chủ động dùng một cách rõ ràng; không cần bắt chước mọi biến thể ngay.
Giờ 24 tiếng trong văn bản
Người Việt quen đọc 17:30 là “mười bảy giờ ba mươi”. Trong hội thoại tiếng Anh thông thường, thời điểm ấy thường được nói là five thirty p.m. — “năm giờ rưỡi chiều”. Trên lịch tàu xe và trong môi trường dùng hệ 24 giờ, có thể đọc seventeen thirty.
Không dùng o'clock với cách đọc 24 giờ như seventeen thirty. Nếu đọc 17:00 theo cách hội thoại, chuyển thành five o'clock in the afternoon — “năm giờ chiều”.
Mở rộng: những sắc thái nên biết sau phần cơ bản
Bạn chưa cần nhớ hết phần này ở A1. Tuy vậy, những khác biệt dưới đây rất hữu ích khi bắt đầu tự đặt lịch, nghe người bản ngữ hoặc đọc thông báo.
Giờ chính xác, giờ gần đúng và hạn cuối
Những từ nhỏ đứng trước giờ có thể thay đổi yêu cầu của người nói:
| Câu tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt | Sắc thái |
|---|---|---|
| Come at nine. | Hãy đến lúc chín giờ. | Mốc hẹn là chín giờ. |
| Come at about nine. | Hãy đến vào khoảng chín giờ. | Cho phép giờ gần đúng. |
| Come at nine sharp. | Hãy đến đúng chín giờ. | Nhấn mạnh không muộn. |
| Come by nine. | Hãy đến chậm nhất là chín giờ. | Đến sớm hơn cũng được. |
| Stay until nine. | Hãy ở lại đến chín giờ. | Tiếp tục ở lại cho đến mốc đó. |
At không tự mang nghĩa “chính xác tuyệt đối”; sharp mới nhấn mạnh giờ đúng. By chỉ hạn cuối, còn until chỉ thời điểm một trạng thái hoặc hoạt động kéo dài đến đó.
Để tả giờ gần đúng, có thể nói It's just after nine — “Mới hơn chín giờ một chút”, hoặc It's almost nine — “Sắp chín giờ”. Hai câu nằm ở hai phía khác nhau của mốc chín giờ; đừng hiểu cả hai là “khoảng chín giờ” rồi bỏ qua hướng thời gian.
Đúng giờ và vừa kịp
On time nghĩa là đúng giờ theo lịch: The train arrived on time — “Tàu đến đúng giờ”. In time nghĩa là kịp trước khi quá muộn: We arrived in time for the train — “Chúng tôi đến kịp chuyến tàu”.
Một người có thể đến sau giờ hẹn ban đầu nhưng vẫn kịp tàu vì tàu bị trễ. Vì vậy, hai cụm này không hoàn toàn thay thế nhau dù tiếng Việt đôi khi chỉ nói chung là “kịp giờ”.
Cách nói rút gọn trong hội thoại
Trong một số cách nói thân mật ở Anh, half nine nghĩa là “chín giờ rưỡi”. Đây là dạng rút gọn của half past nine. Người mới học nên nói đầy đủ half past nine hoặc nine thirty, nhất là khi giao tiếp với người đến từ nhiều nước.
Cũng cần phân biệt half past nine với half an hour. Cụm đầu là một thời điểm: “chín giờ rưỡi”; cụm sau là một khoảng kéo dài: “nửa tiếng”. I'll be there in half an hour nghĩa là “Nửa tiếng nữa tôi sẽ có mặt ở đó”, không cho biết một số giờ cố định nếu chưa biết giờ hiện tại.
Giờ hẹn giữa các múi giờ
A.m. và p.m. chỉ phân biệt hai nửa của ngày, không cho biết múi giờ. Khi làm việc từ xa, The call is at three p.m. London time nghĩa là “Cuộc gọi diễn ra lúc ba giờ chiều theo giờ Luân Đôn”. Với lịch quan trọng, nên xác nhận cả ngày và múi giờ; đừng mặc định ba giờ chiều ở nơi mình sống cũng là ba giờ chiều của đối tác.
Gợi ý luyện tập
Đọc một thời điểm theo hai cách. Chọn các mốc 6:15, 6:30, 6:45 và 6:55. Đọc lần lượt theo giờ rồi phút, sau đó dùng past hoặc to. Chẳng hạn, 6:45 là six forty-five hoặc quarter to seven, đều nghĩa là “sáu giờ bốn mươi lăm”. Với to, luôn kiểm tra xem bạn đã chuyển sang giờ tiếp theo chưa.
Tách câu báo giờ và câu hẹn giờ. Nhìn đồng hồ rồi nói It's eight thirty — “Bây giờ là tám giờ rưỡi”. Sau đó gắn giờ ấy với một việc cụ thể: I start work at eight thirty — “Tôi bắt đầu làm việc lúc tám giờ rưỡi”. Làm như vậy với ba hoạt động trong ngày để tạo thói quen dùng at đúng chỗ.
Tập với lịch thật, không chỉ với giờ tròn. Viết năm giờ hẹn, trong đó có một giờ chứa phút 01–09 và một giờ buổi tối. Đọc thành tiếng, bổ sung a.m. hoặc p.m. khi cần. Sau đó nghe lại bản ghi và kiểm tra ba điểm: có đọc oh ở 8:05 không, có thêm nhầm o'clock sau phút không, và người nghe có biết đó là sáng hay tối không.
Kiến thức liên quan
- Nên học trước: Số đếm trong tiếng Anh — nắm chắc số từ 1 đến 59 để đọc giờ, phút và chuyển linh hoạt giữa giờ hơn với giờ kém.