A1

Số đếm trong tiếng Anh

Cardinal Numbers

Bài viết này thuộc cây ngữ pháp Tiếng Anh trên Settemila Lingue.

Ghi nhớ nhanh

Số đếm cho biết có bao nhiêu: one, two, three nghĩa là “một, hai, ba”. Từ 21 đến 99, nếu số có cả hàng chục và hàng đơn vị, viết hai phần nối bằng dấu gạch nối: twenty-one (21), fifty-five (55). Số 100 là one hundred; còn khi đọc ngày trong tháng, thường phải chuyển sang số thứ tự như the first (ngày mùng một).

Tổng quan

Ở trình độ A1, số đếm giúp bạn làm những việc rất thiết thực: nói tuổi, hỏi giá, mua vé, ghi số điện thoại hoặc hẹn giờ. Bạn chưa cần đọc được những con số rất lớn. Nắm chắc từ 0 đến 100 đã đủ để xử lý nhiều tình huống hằng ngày.

Tiếng Việt và tiếng Anh đều ghép hàng chục trước hàng đơn vị: “hai mươi ba” tương ứng với twenty-three. Tuy vậy, không nên dịch từng tiếng. Tiếng Anh có những từ riêng cho 11 và 12, có nhóm số tận cùng bằng -teen, và không dùng những biến thể tương tự “mốt”, “tư”, “lăm” khi ghép số.

Bài này tập trung vào số đếm, tức số chỉ số lượng. Số thứ tự là số chỉ vị trí trong một dãy, như “thứ nhất”, “thứ hai”; phần phân biệt bên dưới sẽ giúp bạn không dùng nhầm khi nói ngày tháng. Các cách đọc số lớn và một vài cách dùng đặc biệt được để ở phần mở rộng, có thể học sau.

Cách tạo và dùng số đếm

1. Học chắc các số từ 0 đến 19

Các số từ 0 đến 12 cần được học như những từ riêng. Từ 13 đến 19 có đuôi -teen, nhưng một số phần đầu thay đổi, nên đừng chỉ ghép từ chỉ đơn vị với đuôi này.

Số Tiếng Anh Tiếng Việt
0 zero không
1 one một
2 two hai
3 three ba
4 four bốn
5 five năm
6 six sáu
7 seven bảy
8 eight tám
9 nine chín
10 ten mười
11 eleven mười một
12 twelve mười hai
13 thirteen mười ba
14 fourteen mười bốn
15 fifteen mười lăm
16 sixteen mười sáu
17 seventeen mười bảy
18 eighteen mười tám
19 nineteen mười chín

Chú ý thirteen không giữ nguyên dạng three, còn fifteen không giữ nguyên dạng five. Trong eighteen chỉ có một chữ t. Khi tập viết, nên nhìn cả từ thay vì đoán theo cách viết tiếng Việt.

2. Học hàng chục rồi ghép hàng đơn vị

Số Tiếng Anh Tiếng Việt
20 twenty hai mươi
30 thirty ba mươi
40 forty bốn mươi
50 fifty năm mươi
60 sixty sáu mươi
70 seventy bảy mươi
80 eighty tám mươi
90 ninety chín mươi
100 one hundred một trăm

Với số không tròn chục từ 21 đến 99, dùng mẫu hàng chục + dấu gạch nối + hàng đơn vị. Không thêm and (và) vào giữa hai phần.

Số Tiếng Anh Tiếng Việt
21 twenty-one hai mươi mốt
24 twenty-four hai mươi tư
35 thirty-five ba mươi lăm
48 forty-eight bốn mươi tám
55 fifty-five năm mươi lăm
67 sixty-seven sáu mươi bảy
82 eighty-two tám mươi hai
99 ninety-nine chín mươi chín

Như vậy, “một” và “mốt” đều ứng với one; “năm” và “lăm” đều ứng với five. Dấu gạch nối là quy tắc khi viết số bằng chữ, không phải một từ phải đọc thành tiếng. Số tròn chục như twenty (20) không cần dấu này.

3. Đặt số trước từ chỉ người hoặc vật

Danh từ là từ gọi tên người, vật hoặc sự việc, chẳng hạn book (quyển sách). Với vật đếm được, one đi với danh từ số ít, còn các số từ hai trở lên thường đi với danh từ số nhiều, tức dạng chỉ nhiều người hoặc vật:

  • one book — một quyển sách;
  • two books — hai quyển sách;
  • twenty-one books — hai mươi mốt quyển sách.

Trong tiếng Việt, “sách” không đổi dù là một hay hai quyển. Trong tiếng Anh, nhiều danh từ phải thêm -s hoặc -es. Một số có dạng riêng: one child (một đứa trẻ), three children (ba đứa trẻ).

Không chuyển trực tiếp các từ “cái”, “con”, “quyển” sang tiếng Anh. “Ba quyển sách” đơn giản là three books. Với những thứ không đếm trực tiếp theo cách thông thường, cần nêu đơn vị: two bottles of water nghĩa là “hai chai nước”.

4. Dùng số khi hỏi và trả lời

How many …? nghĩa là “bao nhiêu …?” và dùng để hỏi số lượng những thứ đếm được. Sau cụm này thường là danh từ số nhiều: How many tickets do you need? — “Bạn cần bao nhiêu vé?” Có thể trả lời ngắn Two, please. — “Cho tôi hai vé.”

Khi nói tuổi, dùng be (động từ diễn tả trạng thái, ở đây có dạng am, is, are), không dịch sát cấu trúc “có … tuổi”: I am twenty-one years old. — “Tôi hai mươi mốt tuổi.” Trong hội thoại, I am twenty-one. cũng đầy đủ và tự nhiên.

Ví dụ trong tình huống thực tế

Các ví dụ dưới đây cho thấy cùng một số có thể chỉ số lượng, tuổi, giá tiền hoặc mã nhận diện. Cách đọc phụ thuộc vào con số đang làm nhiệm vụ gì.

Tiếng Anh Tiếng Việt Điểm cần chú ý
Let's count: one, two, three. Cùng đếm nhé: một, hai, ba. Dãy số cơ bản.
I need one ticket, please. Cho tôi mua một vé. Một vé: danh từ ở số ít.
We need twelve chairs. Chúng tôi cần mười hai chiếc ghế. Học riêng cách viết số 12.
There are twenty-one people in the room. Trong phòng có hai mươi mốt người. Số ghép có dấu gạch nối.
My mother is fifty-five years old. Mẹ tôi năm nay năm mươi lăm tuổi. Dùng số đếm khi nói tuổi.
The ticket costs thirty euros. Vé có giá ba mươi euro. Dùng số đếm cho giá tiền.
How many bags do you have? Bạn có bao nhiêu túi? Hỏi số lượng.
I have two bags. Tôi có hai túi. Danh từ sau số hai ở số nhiều.
We sold one hundred tickets. Chúng tôi đã bán một trăm vé. Không thêm đuôi số nhiều vào từ chỉ trăm.
Your room is number forty-eight. Phòng của bạn là phòng số bốn mươi tám. Số dùng làm nhãn nhận diện.
There are zero messages. Không có tin nhắn nào. Sau số không thường dùng danh từ số nhiều.
The meeting starts at nine thirty. Cuộc họp bắt đầu lúc chín giờ ba mươi. Số đếm dùng để đọc giờ theo giờ và phút.

Ở câu cuối, nine thirty diễn đạt 9:30, không phải số 930. Ngữ cảnh và cách ngắt giọng giúp người nghe hiểu đúng.

Những lỗi thường gặp

1. Viết sai số 40

  • Sai: fourty.
  • Đúng: forty — bốn mươi.
  • Lý do: four (bốn) và fourteen (mười bốn) có chữ u, nhưng forty không có. Đây là một lỗi chính tả rất dễ lặp lại nếu chỉ đoán theo từ gốc.

2. Bỏ dấu gạch nối trong số ghép

  • Sai: twenty one students.
  • Đúng: twenty-one students — hai mươi mốt học viên.
  • Lý do: Khi viết số 21–99 bằng chữ, nối hàng chục với hàng đơn vị nếu có cả hai phần. Không viết twenty-and-one; tiếng Anh không dùng and ở vị trí này.

3. Giữ danh từ ở số ít sau số lớn hơn một

  • Sai: I have three book.
  • Đúng: I have three books. — Tôi có ba quyển sách.
  • Lý do: Khác với tiếng Việt, danh từ tiếng Anh thường thay đổi để chỉ số nhiều. Tuy nhiên, không thêm -s vào chính số đếm: three, không phải threes, trong cấu trúc này.

4. Dùng thừa từ trước số 100 hoặc thêm đuôi số nhiều

  • Sai: a one hundred tickets; one hundred tickets không được viết thành one hundreds tickets.
  • Đúng: one hundred tickets — một trăm vé.
  • Lý do: Khi đọc số 100 trong dãy số, hãy dùng one hundred. Trong câu thông thường, a hundred tickets cũng đúng và rất tự nhiên, nhưng phải chọn a hundred hoặc one hundred, không ghép cả hai. Sau một số lượng cụ thể, hundred không thêm -s.

5. Dùng số đếm để đọc ngày trong tháng

  • Không dùng khi đọc ngày: May five.
  • Dùng: May fifth — ngày mùng năm tháng Năm; hoặc the fifth of May — cùng nghĩa.
  • Lý do: Ngày trong tháng thường được đọc bằng số thứ tự. Dù trên lịch có thể viết May 5, khi đọc vẫn là May fifth. Đừng suy ra cách đọc chỉ từ hình thức chữ số.

6. Nhầm số tận cùng bằng -teen và -ty

  • Sai ý định: Nói fifteen khi muốn nói 50.
  • Đúng ý định: fifty — năm mươi; fifteen là mười lăm.
  • Lý do: Hai nhóm có phần đầu gần nhau, nhưng âm cuối và trọng âm khác nhau. Trọng âm là phần được nhấn rõ hơn trong một từ. Cần luyện nghe cả từ, không chỉ nhận ra âm đầu.

Lưu ý khi sử dụng

Phân biệt 13–19 với các số tròn chục

Các cặp như thirteen/thirty (13/30), fourteen/forty (14/40), fifteen/fifty (15/50) thường gây nhầm khi mua hàng hoặc đặt chỗ. Khi đọc riêng để đối chiếu, nhóm -teen thường nhấn mạnh phần cuối, còn nhóm -ty nhấn phần đầu. Trong câu, trọng âm có thể thay đổi theo nhịp nói, nên cũng phải nghe âm n ở cuối nhóm -teen.

Không nên phiên âm bằng những tiếng Việt gần giống rồi học thuộc, vì dễ làm mất âm cuối. Khi cần xác nhận, có thể nói Fifteen: one five. — “Mười lăm: một, năm.” Cách nhắc lại từng chữ số giúp tránh nhầm với 50.

Số 0 có hơn một cách đọc

Zero là lựa chọn rõ ràng khi học đếm, nói số lượng hoặc đọc số đo. Trong số điện thoại và các chuỗi mã, người nói còn dùng oh cho chữ số 0. Đây là cách đọc chữ số trong chuỗi, không phải quy tắc thay mọi từ zero bằng oh.

Ví dụ, five oh two có thể là cách đọc mã 502. Một số ngữ cảnh có cách riêng: nil thường xuất hiện trong tỉ số bóng đá, nhất là tiếng Anh-Anh; love là số điểm 0 trong quần vợt. Người mới học chỉ cần dùng chắc zero, rồi nhận biết các cách khác khi gặp.

Viết chữ hay viết chữ số?

Trong tin nhắn, bảng giá, địa chỉ và số liệu, chữ số thường dễ đọc hơn: 21, 55, 100. Trong văn bản liền mạch, cách chọn chữ hoặc chữ số tùy quy định của từng nơi; không có một quy tắc duy nhất áp dụng cho mọi loại văn bản.

Dù viết twenty-one hay 21, cách đọc số lượng vẫn như nhau. Dấu gạch nối chỉ xuất hiện trong dạng viết bằng chữ, không chèn vào chữ số: viết 21, không viết 2-1 để biểu thị hai mươi mốt.

Mở rộng sau khi đã nắm phần cơ bản

Bạn chưa cần thuộc hết phần này ở A1. Tuy nhiên, những điểm sau giúp nối kiến thức từ 0–100 với các con số và cấu trúc thường gặp về sau.

Trên 100 và cách dùng and

Từ 100 trở lên, tiếng Anh-Anh thường dùng and giữa hàng trăm và phần hàng chục hoặc đơn vị còn lại: one hundred and five — một trăm linh năm; one hundred and twenty-one — một trăm hai mươi mốt. Trong tiếng Anh-Mỹ, thường gặp one hundred five và one hundred twenty-one, không có and.

Cả hai cách đều có thể gặp trong thực tế. Điểm quan trọng là không suy rộng thành twenty and one: trong số 21, dạng chuẩn vẫn là twenty-one. Với 100 tròn, không có phần sau nên chỉ nói one hundred hoặc, trong câu phù hợp, a hundred.

So với “linh/lẻ” trong tiếng Việt, and không hoàn toàn tương đương: tiếng Anh-Anh còn dùng nó trong 121, nơi tiếng Việt thường không dùng “linh/lẻ”.

Số lượng chính xác và số lượng ước chừng

So sánh two hundred people — “hai trăm người” với hundreds of people — “hàng trăm người”. Ở dạng thứ nhất, số lượng được nêu cụ thể nên hundred không thêm -s. Ở dạng thứ hai, hundreds chỉ một lượng lớn không xác định và đi với of.

Quy tắc tương tự xuất hiện với thousand: three thousand people — “ba nghìn người”; thousands of people — “hàng nghìn người”. Không dùng two hundreds of people để nói đúng hai trăm người.

Tuổi trong câu và tuổi đứng trước danh từ

She is twenty-one years old. nghĩa là “Cô ấy hai mươi mốt tuổi”. Nhưng “một sinh viên hai mươi mốt tuổi” là a twenty-one-year-old student. Khi cả cụm chỉ tuổi đứng trước danh từ để bổ nghĩa, tức thêm thông tin cho danh từ đó, các phần nối bằng dấu gạch nối và year không có -s.

Đừng áp dụng cách bỏ -s ấy cho mọi câu: sau is, vẫn nói twenty-one years old. Đây là hai cấu trúc khác nhau, không phải hai cách viết tùy ý.

Số thập phân, tiền và chuỗi chữ số

Trong cách ghi số tiếng Anh thông dụng, dấu chấm ngăn phần nguyên và phần thập phân. Three point five là 3.5, tương ứng với cách viết 3,5 thường dùng ở Việt Nam. Sau point, thường đọc từng chữ số: three point two five — 3,25.

Giá tiền có thể đọc theo đơn vị tiền và phần lẻ: five dollars and fifty cents — năm đô la năm mươi xu. Còn số điện thoại thường đọc từng chữ số chứ không đọc cả chuỗi như một số lượng. Vì vậy, trước khi đọc, hãy tự hỏi: đây là số lượng, giá, giờ hay mã nhận diện?

Số đếm và số thứ tự không thay thế cho nhau

Room twenty-one nghĩa là “phòng số 21”, dùng số đếm làm nhãn. The twenty-first room nghĩa là “căn phòng thứ hai mươi mốt”, dùng số thứ tự để nói vị trí trong một dãy. Hai cụm có thể chỉ những phòng khác nhau.

Tương tự, “ba cuộc hẹn” là three appointments, nhưng “cuộc hẹn thứ ba” là the third appointment. Với ngày tháng, hãy học thêm các dạng riêng như first (thứ nhất), second (thứ hai), third (thứ ba), fifth (thứ năm), thay vì chỉ thêm một đuôi bất kỳ vào số đếm.

Gợi ý luyện tập

  1. Ghép số theo hai chiều. Viết ngẫu nhiên 21, 35, 48, 55, 99 rồi chuyển sang chữ; hôm sau nhìn chữ và viết lại chữ số. Tự kiểm tra ba điểm: hàng chục viết đúng chưa, có dấu gạch nối chưa, hàng đơn vị có giữ nguyên dạng không.
  2. Luyện nghe theo cặp dễ nhầm. Thu âm hoặc nghe mẫu cho 13/30, 14/40, 15/50, 18/80. Ghi con số mình nghe trước khi xem đáp án. Nếu chưa chắc, tập hỏi lại và xác nhận bằng từng chữ số, thay vì đoán theo ngữ cảnh.
  3. Gắn số với việc thật. Chọn năm món đồ quanh nhà và nói số lượng bằng câu đầy đủ. Sau đó nói tuổi của vài người, đọc một mức giá và một giờ hẹn. Luôn kiểm tra danh từ số nhiều: biết đọc số đúng chưa đủ nếu vẫn quên phần thay đổi của danh từ.

Các chủ điểm liên quan

  • Số thứ tự — học cách nói vị trí, thứ hạng và đọc ngày trong tháng; phân biệt “hai mươi mốt” với “thứ hai mươi mốt”.
  • Cách nói giờ — dùng số đếm để nói giờ, phút và hiểu những cách nói giờ thường gặp trong hội thoại.

Các khái niệm xây dựng trên khái niệm này

Thêm khái niệm A1

Khái niệm này trong các ngôn ngữ khác

So sánh qua tất cả ngôn ngữ